Η κρίση στέγης παίρνει διαστάσεις κοινωνικής έκτακτης ανάγκης
Η στεγαστική κρίση στο Κεμπέκ παύει πλέον να είναι μια αφηρημένη στατιστική και μετατρέπεται σε καθημερινό άγχος για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους. Νέα έρευνα της Léger, σε συνεργασία με την οργάνωση Vivre en Ville, αποκαλύπτει ότι ένας στους πέντε κατοίκους του Κεμπέκ δυσκολεύτηκε να πληρώσει το ενοίκιό του μέσα στο τελευταίο έτος. Με απλά λόγια, περίπου 700.000 άνθρωποι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την αδυναμία κάλυψης μιας από τις πιο βασικές τους ανάγκες, της στέγης.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός, ότι για έναν στους δέκα το πρόβλημα δεν ήταν περιστασιακό. Οι ερωτηθέντες δηλώνουν πως η δυσκολία πληρωμής ενοικίου επαναλήφθηκε περισσότερες από μία φορές, στοιχείο που υποδηλώνει μόνιμη οικονομική πίεση και όχι ένα μεμονωμένο ατύχημα στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα οξεία στο Μόντρεαλ, όπου το 25% των ενοικιαστών ανέφεραν ότι το 2025 βρέθηκαν σε αδιέξοδο μπροστά στο λογαριασμό του ενοικίου.
Η έρευνα της Vivre en Ville συνδέει άμεσα αυτή την πίεση με την εκρηκτική άνοδο των ενοικίων τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, το μέσο ενοίκιο στο Κεμπέκ αυξήθηκε κατά σχεδόν 150 δολάρια το μήνα από το 2023. Σε ετήσια βάση, αυτό μεταφράζεται σε επιβάρυνση περίπου 1.800 δολαρίων για κάθε ενοικιαστή, ένα ποσό που ισοδυναμεί, όπως υπογραμμίζει η οργάνωση, με δύο επιπλέον μήνες ενοικίου μέσα σε μόλις δύο χρόνια. Για πολλά νοικοκυριά, αυτή η αύξηση ξεπερνά κατά πολύ την όποια αύξηση μισθών ή κοινωνικών παροχών.
Ο διευθυντής της Vivre en Ville, Κριστιάν Σαβάρ, δεν κρύβει τη σοβαρότητα της κατάστασης. «Δεν πρόκειται πια για μια μεμονωμένη κρίση, αλλά για μια κοινωνική έκτακτη ανάγκη που πλήττει το Κεμπέκ», δηλώνει, περιγράφοντας μια πραγματικότητα, όπου η πρόσβαση σε προσιτή στέγη υπονομεύεται σε ολόκληρη την επαρχία. Η έρευνα δείχνει, ότι η πίεση δεν αφορά μόνο τα χαμηλά εισοδήματα ή τους πιο ευάλωτους, αλλά αγγίζει και ομάδες που παραδοσιακά θεωρούνταν οικονομικά σταθερές.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένοι εμφανίζονται οι εργαζόμενοι ηλικίας 35 έως 54 ετών, δηλαδή άνθρωποι στην καρδιά της επαγγελματικής και οικογενειακής τους ζωής. Περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων σε αυτή την ηλικιακή ομάδα δηλώνουν ότι αισθάνονται έντονη οικονομική πίεση. Πρόκειται συχνά για γονείς με εξαρτώμενα μέλη, με σταθερή εργασία και ενεργό ρόλο στην οικονομία, που όμως βλέπουν το εισόδημά τους να μην επαρκεί πλέον για τα βασικά.
Η προοπτική ιδιοκατοίκησης, που για δεκαετίες αποτελούσε στόχο ζωής για πολλές οικογένειες στο Κεμπέκ, μοιάζει ολοένα και πιο μακρινή. Μόλις το 22% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι σκέφτονται κάποια στιγμή να αγοράσουν κατοικία. Για τη μεγάλη πλειονότητα, το όνειρο αυτό φαίνεται πλέον απρόσιτο, καθώς οι τιμές ακινήτων, τα επιτόκια και το κόστος ζωής, συνθέτουν ένα σχεδόν ανυπέρβλητο φραγμό.
Ο Αντάμ Μονγκρέν από τη Vivre en Ville τονίζει, ότι το πρόβλημα έχει σαφές κοινωνικό αποτύπωμα. «Μιλάμε για ανθρώπους που εργάζονται, που έχουν εξαρτώμενα μέλη, που συνεισφέρουν στην οικονομία. Δεν μπορούν πια να ανταπεξέλθουν» σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι οικογένειες πλήττονται δυσανάλογα. Κατά τον ίδιο, αυτή η πίεση εξηγεί και γιατί «αλλάζει το πρόσωπο της αστεγίας και της επισφάλειας», με όλο και περισσότερους εργαζόμενους να κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς σταθερή στέγη.
Παρά το γεγονός, ότι δείκτες όπως το ποσοστό κενών κατοικιών και οι νέες οικοδομές στο Μόντρεαλ δείχνουν κάποια βελτίωση στην προσφορά, η Vivre en Ville επισημαίνει ότι αυτό δε μεταφράζεται σε καλύτερη προσιτότητα. Με απλά λόγια, χτίζονται περισσότερα σπίτια, αλλά όχι απαραίτητα σπίτια που μπορούν να πληρώσουν όσοι τα χρειάζονται περισσότερο. Η οργάνωση καταλήγει, ότι για σχεδόν όλους στο Κεμπέκ η κατάσταση είτε παραμένει στάσιμη, είτε επιδεινώνεται.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο οικονομικός διευθυντής της Ένωσης Επαγγελματιών Κατασκευών και Στέγασης του Κεμπέκ, Νταβίντ Γκουλέ. Όπως υπογραμμίζει, είναι «επιτακτικό» οι κυβερνήσεις και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να κατανοήσουν πώς αλλάζει το στεγαστικό απόθεμα και ποια είναι η πραγματική δυνατότητα πληρωμής των νοικοκυριών. «Βλέπουμε ξεκάθαρα ότι οι επιλογές για τον κόσμο λιγοστεύουν συνεχώς», προειδοποιεί.
Η εικόνα που προκύπτει είναι σαφής και ανησυχητική. Η στεγαστική κρίση στο Κεμπέκ δεν αφορά πια μόνο τους πιο ευάλωτους, αλλά διαπερνά ολόκληρη την κοινωνία, απειλώντας τη σταθερότητα οικογενειών που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ασφαλείς. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι, αν οι πολιτικές παρεμβάσεις που συζητούνται θα καταφέρουν να ανακουφίσουν ουσιαστικά αυτή την πίεση ή αν η στέγη θα συνεχίσει να γίνεται, για όλο και περισσότερους, ένα δυσεύρετο και ακριβό αγαθό.
