Όταν η βία φτάνει στο κατώφλι των νοσοκομείων του Μόντρεαλ
Η εικόνα ενός δημόσιου νοσοκομείου όπου οι ασθενείς και οι συνοδοί τους περνούν από ανιχνευτές μετάλλων πριν φτάσουν στα επείγοντα, δεν παραπέμπει σε σενάριο ταινίας. Είναι πλέον πραγματικότητα στο κέντρο του Μόντρεαλ, όπου το Notre-Dame Hospital εγκατέστησε συστήματα ελέγχου ασφαλείας στην είσοδο του τμήματος επειγόντων, ως απάντηση σε αυξανόμενα περιστατικά βίας.
Η απόφαση εφαρμόστηκε την παραμονή των Χριστουγέννων και ήρθε έπειτα από μια μακρά περίοδο ανησυχίας του προσωπικού, αλλά και μετά από σοβαρά επεισόδια που ανέδειξαν τα κενά ασφάλειας. Από τη στιγμή που τέθηκαν σε λειτουργία οι ανιχνευτές, βρέθηκαν πάνω σε ασθενείς και συνοδούς αντικείμενα όπως μεγάλα μαχαίρια, σφυριά, μεταλλικές ράβδοι, τσεκούρια, ακόμη και πυροβόλα όπλα ή απομιμήσεις τους.
Περίπου 700 ασθενείς περνούν κάθε εβδομάδα από τα επείγοντα του νοσοκομείου και πλέον όλοι υποβάλλονται σε υποχρεωτικό έλεγχο. Το ίδιο ισχύει και για τους συνοδούς, οι οποίοι πρέπει να φορούν ειδικό βραχιολάκι ταυτοποίησης. Όπως εξηγούν στελέχη της υγειονομικής αρχής, ο στόχος δεν είναι η ποινικοποίηση των ασθενών αλλά η πρόληψη ατυχημάτων και επιθέσεων, σε έναν χώρο όπου η ένταση, ο πόνος και το άγχος συχνά ξεπερνούν τα όρια.
Η εγκατάσταση των ανιχνευτών δεν ήταν αιφνιδιαστική κίνηση. Οι πρώτες διαβουλεύσεις είχαν ξεκινήσει ήδη από το 2024, μετά από συστάσεις της επιτροπής ασφάλειας στην εργασία του Κεμπέκ. Αφορμή αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, ένα περιστατικό του 2023, όταν δύο ασθενείς ενεπλάκησαν σε αιματηρή συμπλοκή εντός του νοσοκομείου. Σύμφωνα με διοικητικά στελέχη, το προσωπικό εξέφραζε όλο και πιο έντονα το φόβο ότι θα μπορούσε να επαναληφθεί ένα παρόμοιο επεισόδιο.
Οι ανιχνευτές μετάλλων αποτελούν μόνο ένα μέρος ενός ευρύτερου πλέγματος μέτρων. Τον τελευταίο χρόνο ενισχύθηκε η παρουσία φυλάκων ασφαλείας, εγκαταστάθηκαν κάμερες παρακολούθησης, ενώ άλλαξαν ακόμη και πρακτικές καθημερινής λειτουργίας. Κάδοι απορριμμάτων στερεώθηκαν στους τοίχους ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αυτοσχέδια όπλα, ενώ πιάτα και μαχαιροπίρουνα αντικαταστάθηκαν με μιας χρήσης. Κάθε λεπτομέρεια επαναξιολογήθηκε υπό το πρίσμα της ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια των ελέγχων, επισημαίνουν οι υπεύθυνοι, επιτρέπεται να επιστραφούν μόνο αντικείμενα που είναι νόμιμα και δεν κρίνονται επικίνδυνα. Όσα εμπίπτουν στην κατηγορία απαγορευμένων όπλων δεν επιστρέφονται. Παράλληλα, παρέχονται ντουλάπια ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να αφήνουν τα προσωπικά τους αντικείμενα πριν περάσουν από τον έλεγχο.
Το νοσοκομείο εξυπηρετεί ένα ιδιαίτερα ποικιλόμορφο κοινό. Στα επείγοντα καταφεύγουν άτομα που βιώνουν την αστεγία, άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, αλλά και πολίτες κάθε κοινωνικού στρώματος.
Η διοίκηση του νοσοκομείου τονίζει, ότι δεν πρέπει να δημιουργείται αυτόματη σύνδεση ανάμεσα στις κοινωνικές αυτές πραγματικότητες και τη βία. Ωστόσο, παραδέχεται ότι η συνύπαρξη διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων σε έναν ήδη πιεσμένο χώρο, αυξάνει τις προκλήσεις.
Ορισμένες οργανώσεις υπεράσπισης δικαιωμάτων ατόμων με ψυχικές ασθένειες εκφράζουν επιφυλάξεις. Υποστηρίζουν ότι η έμφαση στην ασφάλεια αποτελεί σύμπτωμα βαθύτερων κοινωνικών προβλημάτων και ότι η πολιτεία θα έπρεπε να επενδύει περισσότερα σε κοινοτικές υπηρεσίες και πρόληψη, αντί να μετατρέπει τα νοσοκομεία σε χώρους που θυμίζουν ελεγχόμενες ζώνες. Κατά την άποψή τους, τα μέτρα ασφαλείας μπορεί να αποτρέπουν τα επεισόδια, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τις αιτίες που τα γεννούν.
Οι υγειονομικές αρχές απαντούν ότι οι επενδύσεις στην κοινότητα είναι αναγκαίες, αλλά δεν αναιρούν την υποχρέωση να προστατευτούν άμεσα οι εργαζόμενοι και οι ασθενείς. Στα επείγοντα εργάζονται περίπου 130 άτομα, τα οποία καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν περιστατικά ζωής και θανάτου σε περιβάλλον αυξημένης έντασης.
Η εγκατάσταση ανιχνευτών μετάλλων σε ένα δημόσιο νοσοκομείο αποτελεί ισχυρό σύμβολο μιας ευρύτερης κρίσης. Αντανακλά την αυξανόμενη βία στον αστικό ιστό, την πίεση που δέχεται το σύστημα υγείας και τα όρια της κοινωνικής συνοχής. Για πολλούς, το μέτρο ήταν αναπόφευκτο. Για άλλους, είναι ένα ανησυχητικό καμπανάκι, ότι η βία έχει πλέον περάσει το κατώφλι χώρων που παραδοσιακά συνδέονται με τη φροντίδα και την ασφάλεια.
