Για πολλούς Ελληνοκαναδούς του Μόντρεαλ, το εστιατόριο δεν είναι απλώς μία επιχείρηση. Είναι χώρος δουλειάς, συνάντησης, μνήμης και ταυτότητας. Όμως… πίσω από τα γεμάτα πιάτα και τα χαμόγελα του σέρβις, η πραγματικότητα για τον κλάδο της εστίασης στον Καναδά γίνεται όλο και πιο σκληρή. Νέα έκθεση δείχνει, ότι σχεδόν τα μισά εστιατόρια της χώρας είτε χάνουν χρήματα, είτε μόλις που καταφέρνουν να ισοσκελίσουν τα έξοδά τους.
Σύμφωνα με έρευνα της Restaurants Canada, η οποία διεξήχθη στα τέλη του 2025 σε 220 μέλη της οργάνωσης, το 26% των εστιατορίων λειτουργούσε με ζημίες το Νοέμβριο του 2025, ενώ ένα επιπλέον 18% απλώς «έβγαινε ίσα βάρκα ίσα νερά». Συνολικά, το 44% των επιχειρήσεων δεν ήταν κερδοφόρο. Το ποσοστό αυτό αποτελεί τεράστια επιδείνωση σε σύγκριση με το 2019, όταν μόλις το 12% των εστιατορίων βρισκόταν σε αντίστοιχη οικονομική κατάσταση.
Παρότι η εικόνα είναι ελαφρώς βελτιωμένη σε σχέση με το 2024, όταν το 53% των εστιατορίων δήλωνε ζημιογόνο ή οριακή λειτουργία, οι αριθμοί παραμένουν ανησυχητικοί και προμηνύουν σοβαρές επιπτώσεις στην απασχόληση και στη ζωή των τοπικών κοινοτήτων.
«ΘΑ ΔΟΥΜΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΛΟΥΚΕΤΑ»
Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της Restaurants Canada, Kelly Higginson, δεν κρύβει την ανησυχία της. Όπως δήλωσε στα ΜΜΕ, πρόκειται για έναν αριθμό που «θα επηρεάσει θέσεις εργασίας, βάρδιες και, αναπόφευκτα, θα οδηγήσει σε περισσότερα κλεισίματα εστιατορίων».
Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά δύο ξεχωρίζουν ξεκάθαρα: το κόστος τροφίμων και το κόστος εργασίας. Στην έρευνα, το 89% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ανησυχεί σοβαρά για τις δαπάνες προσωπικού, ενώ το 88% ανέφερε το αυξανόμενο κόστος των πρώτων υλών. Ο πληθωρισμός έχει πλήξει ιδιαίτερα τα τρόφιμα. Το Δεκέμβριο 2025, οι τιμές στα είδη παντοπωλείου αυξήθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση, τη στιγμή που ο γενικός πληθωρισμός κινήθηκε στο 2,4%.
ΔΙΠΛΟ ΧΤΥΠΗΜΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΣΤΙΑΣΗ
Ο οικονομολόγος τροφίμων και καθηγητής στο University of Guelph, Mike von Massow, εξηγεί ότι τα εστιατόρια δέχονται «διπλό χτύπημα». Από τη μία πλευρά, πληρώνουν ακριβότερα τις πρώτες ύλες τους. Από την άλλη, οι καταναλωτές, πιεσμένοι από τις αυξήσεις στα σούπερ μάρκετ, περιορίζουν τις εξόδους για φαγητό.
«Τα εστιατόρια ανταγωνίζονται άμεσα το σούπερ μάρκετ», σημειώνει. «Όταν ο κόσμος δυσκολεύεται να γεμίσει το καλάθι του, βγαίνει λιγότερο έξω. Και αν τα εστιατόρια αυξήσουν τις τιμές για να επιβιώσουν, κινδυνεύουν να χάσουν ακόμη περισσότερους πελάτες. Είναι ένας φαύλος κύκλος».
ΕΝΑΣ ΣΕΦ, ΠΟΛΛΕΣ ΔΟΥΛΕΙΕΣ
Η εικόνα αυτή αποκτά ανθρώπινο πρόσωπο στην ιστορία του Frédéric Chartier, ιδιοκτήτη και σεφ του γαλλικού εστιατορίου Beyond the Gate στο Shelburne του Οντάριο. Με 30 χρόνια εμπειρίας στις κουζίνες και οκτώ χρόνια δικής του επιχείρησης, σήμερα αναγκάζεται να κάνει τα πάντα: σεφ, λαντζιέρης, λογιστής και, όταν χρειάζεται, σερβιτόρος.
«Οκτώ χρόνια μετά το άνοιγμα, θα περίμενε κανείς να γεμίζουμε το μαγαζί. Αντίθετα, τα πράγματα πηγαίνουν προς τα πίσω», λέει. Το εστιατόριο επιβιώνει πλέον σχεδόν αποκλειστικά με το βραδινό σέρβις. Το μεσημεριανό και το κυριακάτικο brunch καταργήθηκαν, ενώ ο ίδιος αναγκάστηκε να πιάσει μερική απασχόληση σε ένα burger restaurant της περιοχής για να τα βγάλει πέρα.
«Είναι ψυχολογικά εξαντλητικό», παραδέχεται. «Πριν από τρία χρόνια είχαμε προσωπικό, είχαμε κέφι. Τώρα είναι μόνο δουλειά, δουλειά, δουλειά για να επιβιώσουμε».
ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΤΙΜΩΝ,
ΑΛΛΑ ΜΕ ΦΟΒΟ
Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό περιβάλλον, οι ιδιοκτήτες εστιατορίων δηλώνουν ότι το 2026 αναμένουν να αυξήσουν τις τιμές των μενού τους κατά μέσο όρο 4%. Όμως η απόφαση αυτή κάθε άλλο παρά εύκολη είναι. Όπως τονίζει η Higginson, οι αυξήσεις αυτές δεν αντικατοπτρίζουν καν την πραγματική αύξηση του λειτουργικού κόστους.
Πολλοί προσπαθούν να βρουν εναλλακτικές λύσεις: προσφορές «value meals», πιο προσιτές επιλογές σε εστιατόρια υψηλής γαστρονομίας ή μικρές, σταδιακές αυξήσεις. Ο Chartier, για παράδειγμα, αύξανε τις τιμές κατά ένα ή δύο δολάρια κάθε φορά. Όμως ακόμη κι έτσι, ένα φιλέτο μοσχαριού που κόστιζε 45 δολάρια πριν από τέσσερα χρόνια, σήμερα φτάνει τα 60, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος έχει μειώσει το περιθώριο κέρδους του.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ
ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Η έκθεση σημειώνει ότι ο κλάδος πήρε μία μικρή «ανάσα» από την προσωρινή απαλλαγή από τον GST στις αρχές του 2025 και από την ισχυρή θερινή τουριστική κίνηση. Ωστόσο, η Restaurants Canada ζητά πιο μόνιμα μέτρα, όπως την πλήρη κατάργηση του ομοσπονδιακού φόρου GST σε όλα τα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων των γευμάτων στα εστιατόρια.
«Όταν τα εστιατόρια πονάνε, πονάει όλη η κοινότητα», τονίζει η Higginson. Και αυτό το γνωρίζουν καλά οι ελληνικές οικογένειες του Μόντρεαλ, που επί δεκαετίες στήριξαν τη ζωή τους γύρω από την εστίαση.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η πολιτεία και οι καταναλωτές μπορούν, και θέλουν, να στηρίξουν έναν κλάδο που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής του Καναδά, πριν οι άδειες καρέκλες γίνουν μόνιμο φαινόμενο.
