Ένας συμβολικός εκσυγχρονισμός με περιορισμένο αντίκτυπο στην καθημερινότητα
Η κυβέρνηση του Κεμπέκ ανακοίνωσε στις 23 Ιανουαρίου 2026, ότι προχωρά στην αφαίρεση του βρετανικού στέμματος από τον επίσημο θυρεό της Επαρχίας, παρουσιάζοντας την κίνηση ως επαναβεβαίωση της αυτονομίας και της ταυτότητας του Κεμπέκ. Η απόφαση, που γνωστοποιήθηκε από τον υπουργό Δικαιοσύνης Simon Jolin-Barrette και τον υπουργό Γαλλικής Γλώσσας Jean-François Roberge, στηρίζεται, όπως τονίστηκε, σε σύσταση επιτροπής με εντολή να μελετήσει συνταγματικά ζητήματα.
Στις δηλώσεις του, ο Jolin-Barrette έθεσε σαφές πλαίσιο για το τι επιδιώκει η κυβέρνηση. «Η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων του Κεμπέκ, δεν έχει καμία προσκόλληση στη βρετανική μοναρχία και την απορρίπτει», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η αφαίρεση του στέμματος διασφαλίζει πως «τα θεσμικά σύμβολα σέβονται τον πληθυσμό του Κεμπέκ, εκσυγχρονίζονται και αντικατοπτρίζουν καλύτερα την ταυτότητά του». Η τοποθέτηση αυτή, ωστόσο, περιορίζει ρητά το σκοπό της αλλαγής στο πεδίο του συμβολισμού και της ταυτότητας, χωρίς αναφορά σε οποιοδήποτε κοινωνικό ή οικονομικό όφελος.
Ο θυρεός του Κεμπέκ αποτελείται από ένα στέμμα που δεσπόζει πάνω από ασπίδα με τρία χρυσά fleur-de-lis, ένα χρυσό λέοντα και τρία πράσινα φύλλα σφενδάμου. Ο λέοντας, σύμβολο που συνδέεται επίσης με το βρετανικό στέμμα και συχνά αποκαλείται στα γαλλικά «λεοπάρδαλη», δεν αφαιρείται. Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία που επικαλείται η κυβέρνηση, το αρχικό έμβλημα απονεμήθηκε στο Κεμπέκ το 1868 από τη βασίλισσα Βικτώρια, ενώ το στέμμα τύπου Tudor προστέθηκε το 1939, την ίδια χρονιά που ενσωματώθηκε και το επαρχιακό μότο «Je me souviens».
Ο Roberge υπογράμμισε, ότι ο θυρεός δεν είχε τροποποιηθεί εδώ και σχεδόν 90 χρόνια και δήλωσε πως «η ανάγκη να γυρίσει σελίδα το Κεμπέκ σε σχέση με τη μοναρχία είναι πλέον πολύ παρούσα». Και αυτή η δήλωση, ωστόσο, εστιάζει στη συμβολική διάσταση της αλλαγής και στην ιστορική της φόρτιση, χωρίς να συνδέει την πρωτοβουλία με απτές βελτιώσεις στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η κυβέρνηση διευκρίνισε, ότι ο αναθεωρημένος θυρεός θα χρησιμοποιείται σε ορισμένα επίσημα έγγραφα και, σε δεύτερη φάση, στα μετάλλια που απονέμονται από τον εκπρόσωπο του κράτους. Για λόγους προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, τα υπάρχοντα εμβλήματα σε δημόσια κτίρια ή έπιπλα δε θα αντικατασταθούν. Παράλληλα, η κυβέρνηση δεν απάντησε άμεσα σε ερώτημα σχετικά με το κόστος των αλλαγών, αφήνοντας αδιευκρίνιστο το οικονομικό αποτύπωμα μιας πρωτοβουλίας που χαρακτηρίζεται από την ίδια ως περιορισμένης εμβέλειας.
Η αφαίρεση του στέμματος εντάσσεται σε μια σειρά κινήσεων με στόχο τη χαλάρωση των δεσμών της Επαρχίας με τη μοναρχία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η κατάργηση της υποχρεωτικής ορκωμοσίας στο βασιλιά για τα εκλεγμένα μέλη της Εθνοσυνέλευσης, καθώς και η πρόθεση μετονομασίας του τίτλου του lieutenant-governor σε «officer of Quebec». Και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι επίσημες ανακοινώσεις επικεντρώνονται στην ταυτότητα και το θεσμικό εκσυγχρονισμό, όχι σε λειτουργικές αλλαγές.
Η ανακοίνωση έτυχε θετικής υποδοχής από τον αρχηγό του Parti Québécois, Paul St-Pierre Plamondon, ο οποίος τη συνέδεσε με τη δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά την ομιλία του πρωθυπουργού του Καναδά, Mark Carney, στην πόλη του Κεμπέκ, στα Πεδία του Αβραάμ. Ο St-Pierre Plamondon σημείωσε, ότι η κίνηση της κυβέρνησης ήρθε την επόμενη ημέρα από μια ομιλία που χαρακτήρισε την ήττα των Γάλλων το 1759 ως απαρχή «συνεργασίας», διατύπωση που προκάλεσε αντιδράσεις τόσο από το κυβερνών κόμμα όσο και από το PQ.
Αξιοσημείωτη είναι και η απουσία δημόσιων τοποθετήσεων από κοινωνικούς και κοινοτικούς φορείς που δραστηριοποιούνται σε τομείς όπως η στέγαση, η υγεία ή η καταπολέμηση της φτώχειας. Σε μια περίοδο όπου τα ζητήματα αυτά κυριαρχούν στο δημόσιο διάλογο, η σιωπή τους ενισχύει την εικόνα μιας πρωτοβουλίας με κυρίως θεσμικό και συμβολικό χαρακτήρα, όπως άλλωστε περιγράφεται και από τις ίδιες τις κυβερνητικές δηλώσεις.
Η κυβέρνηση απορρίπτει την ιδέα, ότι η αλλαγή του θυρεού λειτουργεί ως αντιπερισπασμός, υποστηρίζοντας ότι ο εκσυγχρονισμός των συμβόλων μπορεί να συνυπάρξει με την αντιμετώπιση των κοινωνικών προκλήσεων. Ωστόσο, με βάση τις επίσημες τοποθετήσεις, η πρωτοβουλία δεν προβάλλεται ως εργαλείο για την επίλυση πιεστικών προβλημάτων, αλλά ως μια πράξη ιστορικής και ταυτοτικής αναθεώρησης.
Έτσι, η αφαίρεση του βρετανικού στέμματος από το θυρεό του Κεμπέκ, αποκτά σαφές πολιτικό μήνυμα και ισχυρό συμβολισμό. Την ίδια στιγμή, οι ίδιες οι δηλώσεις της κυβέρνησης καταδεικνύουν, ότι πρόκειται για μια αλλαγή με περιορισμένο πρακτικό αντίκτυπο, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο τέτοιες κινήσεις ανταποκρίνονται στις πιο άμεσες ανάγκες της κοινωνίας.
