Οι πανεπιστημιακές κοινότητες σε ολόκληρο τον Καναδά δέχονται ένα χτύπημα που, όπως λένε καθηγητές και φοιτητές, «δε θυμίζει τίποτα που έχουμε ζήσει μέχρι σήμερα». Με τις ομοσπονδιακές και επαρχιακές πολιτικές να πιέζουν ακόμη περισσότερο τους ήδη περιορισμένους προϋπολογισμούς, τα πανεπιστήμια προσπαθούν απεγνωσμένα να μειώσουν δαπάνες, συχνά εις βάρος της πανεπιστημιακής ζωής και της ποιότητας της εκπαίδευσης.
Το σοκ ήταν ιδιαίτερα έντονο στο Κεμπέκ, όπου τα αγγλόφωνα ιδρύματα πλήττονται διπλά: τόσο από τις αλλαγές στη χρηματοδότηση όσο και από τα νέα όρια εγγραφών ξένων φοιτητών. Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό πλαίσιο, το McGill University ανακοίνωσε νωρίτερα μέσα στο μήνα, ότι καταργεί 24 ομάδες πανεπιστημιακού και ανταγωνιστικού αθλητισμού για τη σεζόν 2026–2027.
Για τη Rebecca Warcholak, συν-αρχηγό της ομάδας στίβου, η απόφαση έπεσε σαν κεραυνός. «Ήταν κυριολεκτικά μια απόλυτη γροθιά στο στομάχι. Δεν το περιμέναμε. Πολλοί από εμάς επιλέξαμε το McGill για το πρόγραμμα, το κύρος και τη δυνατότητα να αγωνιζόμαστε φορώντας το όνομά του», είπε.
Η κατάργηση του ιστορικού προγράμματος στίβου προκάλεσε σοκ σε όλη την αθλητική κοινότητα. Ο ομοσπονδιακός προπονητής του Athletics Canada, Glenroy Gilbert, χαρακτήρισε την εξέλιξη «πλήγμα και έκπληξη» ειδικά σε ένα χώρο παγκόσμιας κλάσης. «Είναι βέβαιο πως οι αθλητές που επηρεάζονται δε νιώθουν καθόλου καλά αυτή τη στιγμή», τόνισε.
Απόφοιτοι από όλο τον κόσμο – μεταξύ τους και ο Ολυμπιονίκης Μπρουνί Σουρέν – οργανώνουν καμπάνια ανατροπής της απόφασης, ενώ η σχετική διαδικτυακή αίτηση συγκεντρώνει ήδη χιλιάδες υπογραφές. Το McGill, ωστόσο, επιμένει πως οι περικοπές ήταν αναπόφευκτες. «Απλά δεν μπορούμε πλέον να υποστηρίζουμε τον ίδιο αριθμό δραστηριοτήτων διατηρώντας τα υψηλά πρότυπα που αναμένονται από το McGill», ανέφερε η διοίκηση.
ΠΕΡΙΚΟΠΕΣ ΠΟΥ ΑΓΓΙΖΟΥΝ ΟΛΗ ΤΗ ΧΩΡΑ
Οι περικοπές δεν είναι τοπικό φαινόμενο. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει, ότι μειώνει στο μισό τις φοιτητικές βίζες: από 306.000 φέτος σε 155.000 το 2026. Τα πανεπιστήμια, τα οποία βασίζονται σημαντικά στα δίδακτρα ξένων φοιτητών, βρίσκονται μπροστά σε δραματική συρρίκνωση εσόδων.
Το Κεμπέκ προχώρησε ακόμη πιο πέρα: έθεσε όρια στις εγγραφές ξένων φοιτητών, ενώ άλλαξε ριζικά τη χρηματοδότηση των πανεπιστημίων. Τα αγγλόφωνα ιδρύματα, που δέχονται περισσότερους φοιτητές εκτός επαρχίας και από το εξωτερικό, βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης.
Το Concordia University μάλιστα ξόδεψε 780.000 δολάρια σε νομικά έξοδα για να προσβάλει τις αλλαγές αυτές – και πέτυχε σημαντικές νίκες. Τον Απρίλιο, το Ανώτερο Δικαστήριο του Κεμπέκ έκρινε «παράλογα» τα μέτρα για τους φοιτητές εκτός επαρχίας και την απαίτηση γαλλοφωνίας, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν παρείχε επαρκή τεκμηρίωση της αναγκαιότητάς τους.
Παρά τις δικαστικές επιτυχίες, το Concordia αναγκάστηκε να εφαρμόσει περικοπή 7,2% σε όλους τους τομείς για τον προϋπολογισμό 2025–26, ενώ πάγωσε τις προσλήψεις, ακύρωσε 63 συμβάσεις περιορισμένου χρόνου και κατήργησε πολλές άδειες εκπαιδευτικής άδειας (sabbaticals).
Ο καθηγητής Αγγλικών Stephen Yeager υπογραμμίζει, ότι οι εξοικονομήσεις είναι ελάχιστες σε σχέση με το μέγεθος του πλήγματος. «Ο αντίκτυπος είναι τεράστιος, για σχεδόν μηδαμινές οικονομίες. Δε βγάζει νόημα, ούτε για τα προγράμματα ούτε για τους φοιτητές».
ΜΙΑ ΚΡΙΣΗ ΜΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ
Ο Yeager τονίζει ότι το Concordia δεν αποτελεί εξαίρεση. «Αυτό συμβαίνει σε ολόκληρο τον Καναδά και τον κόσμο. Υπάρχει η τάση να γίνονται περικοπές που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα σπουδών, χωρίς να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος στην υγεία του πανεπιστημίου».
Παρά τη δύσκολη κατάσταση, ο ίδιος πιστεύει ότι υπάρχουν λύσεις, ξεκινώντας από την πιο αυτονόητη: να ρωτηθούν οι φοιτητές τι πραγματικά χρειάζονται. «Τι θέλουν να μάθουν; Γιατί επενδύουν τα δίδακτρα τους; Πώς φαντάζονται ότι αυτό θα τους ωφελήσει στο μέλλον;».
Ο καθηγητής υπενθυμίζει, ότι ο Καναδάς παραμένει ένας από τους καλύτερους τόπους στον κόσμο για σπουδές. Γι’ αυτό και καλεί τους ηγέτες να στηρίξουν έμπρακτα τα πανεπιστήμια – «τους χώρους όπου οι νέοι ανακαλύπτουν τον εαυτό τους και καλλιεργούν το μέλλον τους».
