Του Γιώργου Στυλ. Γκιούσμα
Την ώρα που η τιμή της βενζίνης παραμένει σταθερά ψηλά, μια λιγότερο ορατή αλλά καθοριστική παράμετρος επιβαρύνει τους οδηγούς στο Κεμπέκ: η φορολογία. Μια σύγκριση με το γειτονικό Οντάριο αποκαλύπτει ότι, για το ίδιο λίτρο βενζίνης, οι κάτοικοι του Κεμπέκ πληρώνουν σχεδόν τα διπλάσια σε φόρους.
Η διαφορά δεν οφείλεται στην τιμή του πετρελαίου ούτε στο κόστος διύλισης. Οφείλεται κυρίως σε πολιτικές επιλογές που οι περισσότερες υπάρχουν εδώ και δεκαετίες. Σε ολόκληρο τον Καναδά, η βάση είναι κοινή. Κάθε λίτρο βενζίνης επιβαρύνεται με ομοσπονδιακό ειδικό φόρο κατανάλωσης 10 σεντς, ο οποίος ισχύει εδώ και τρεις δεκαετίες. Από εκεί και πέρα, όμως, οι δρόμοι των δύο επαρχιών χωρίζουν…
ΚΕΜΠΕΚ: ΦΟΡΟΣ ΠΑΝΩ ΣΤΟ ΦΟΡΟ
Στο Κεμπέκ, ο επαρχιακός φόρος καυσίμων φτάνει τα 19,2 σεντς ανά λίτρο, από τους υψηλότερους στη χώρα. Στο Μόντρεαλ προστίθεται και δημοτικός φόρος 3 σεντς, που υποτίθεται ότι πάει στα ταμεία των δημόσιων συγκοινωνιών.
Η μεγαλύτερη διαφορά, ωστόσο, βρίσκεται στη φορολόγηση των πωλήσεων. GST 5% και QST 9,975%, η οποία υπολογίζεται επάνω στην τιμή που ήδη περιλαμβάνει άλλους φόρους. Με απλά λόγια, πρόκειται για φόρο πάνω στο φόρο.
Σε όλα αυτά προστίθεται και το κόστος του συστήματος εμπορίας εκπομπών άνθρακα (cap‑and‑trade), το οποίο δεν εμφανίζεται ξεχωριστά στην αντλία αλλά ενσωματώνεται στην τιμή, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον καταναλωτή.
ΟΝΤΑΡΙΟ: ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΚΑΙ
ΑΠΛΟΥΣΤΕΡΗ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ
Το Οντάριο ακολουθεί μια σαφώς πιο ήπια γραμμή. Ο επαρχιακός φόρος καυσίμων είναι μόλις 9 σεντς ανά λίτρο. Χρεώνεται μόνο το GST 5% άνευ επαρχιακού φόρου πώλησης στη βενζίνη και επιπλέον καμία ενεργή φορολόγηση άνθρακα στο καύσιμο. Το αποτέλεσμα είναι ένα πολύ πιο απλό και ελαφρύ φορολογικό πλαίσιο.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη με τιμή βενζίνης $1,94 το λίτρο;
➧ Στο Κεμπέκ, οι εμφανείς φόροι αγγίζουν περίπου τα 59 σεντς ανά λίτρο, ενώ αν συνυπολογιστεί και το κόστος άνθρακα, η συνολική επιβάρυνση πλησιάζει ή ξεπερνά τα 66 σεντς. Δηλαδή, έως και το ένα τρίτο της τιμής είναι φόροι.
➧ Στο Οντάριο, οι συνολικοί φόροι περιορίζονται περίπου στα 29 σεντς ανά λίτρο, δηλαδή περίπου 15% της τιμής. Η διαφορά είναι πολύ μεγάλη.
ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ
Η βενζίνη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασικό αγαθό για εργαζόμενους, οικογένειες και μικρές επιχειρήσεις. Όταν η φορολογία φτάνει το 30% ή και περισσότερο της τελικής τιμής, η συζήτηση παύει να είναι θεωρητική. Το ερώτημα δεν είναι μόνο οικονομικό, αλλά και πολιτικό. Πόσο μπορεί να αντέξει ο καταναλωτής και πόσο αποτελεσματική είναι αυτή η επιβάρυνση στο κόστος ζωής;
Σήμερα, ένα είναι βέβαιο: ο οδηγός στο Κεμπέκ πληρώνει πολύ ακριβότερα για να γεμίσει το ρεζερβουάρ του από τον οδηγό στο Οντάριο – όχι λόγω της αγοράς, αλλά λόγω φόρων.
ΒΕΝΖΙΝΗ & ΦΟΡΟΙ
ΚΕΜΠΕΚ VS ΟΝΤΑΡΙΟ (ΑΝΑ ΛΙΤΡΟ)
ΚΕΜΠΕΚ (εκτός Μόντρεαλ)
Τιμή αναφοράς: $1,94 / λίτρο
➤ Ομοσπονδιακός φόρος κατανάλωσης: 10,0¢
➤ Επαρχιακός φόρος καυσίμων: 19,2¢
➤ GST (5%): 9,7¢
➤ QST (9,975%): 20,3¢
Σύνολο εμφανών φόρων: ≈ 59,2¢ / λίτρο
Ποσοστό φόρων στην τελική τιμή: ≈ 30,5%
Σημείωση: Στην τιμή περιλαμβάνεται επιπλέον έμμεσο κόστος άνθρακα μέσω του συστήματος cap‑and‑trade, που εκτιμάται σε 7–10¢/λίτρο και δεν εμφανίζεται ξεχωριστά στην αντλία.
ΟΝΤΑΡΙΟ
Τιμή αναφοράς: $1,94 / λίτρο
➤ Ομοσπονδιακός φόρος κατανάλωσης: 10,0¢
➤ Επαρχιακός φόρος καυσίμων: 9,0¢
➤ GST (5%): 9,7¢
➤ Επαρχιακή πωλησιακή φορολογία: 0¢
Σύνολο φόρων: ≈ 28,7¢ / λίτρο
Ποσοστό φόρων στην τελική τιμή: ≈ 15%
Η ΔΙΑΦΟΡΑ
➥ Κεμπέκ: έως +30¢/λίτρο περισσότερους φόρους
➥ Σε γεμάτο ρεζερβουάρ 60 λίτρων: ~18 δολάρια περισσότερα μόνο σε φόρους
🛈 Υποσημείωση για τη σύνταξη
✓ Τα στοιχεία αφορούν κανονική αμόλυβδη
✓ Τιμές εκτός Μόντρεαλ (στο Μόντρεαλ προστίθενται +3¢/λίτρο)
