Ο Καναδάς συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του κόσμου. Διαθέτει τεράστια αποθέματα και εξάγει εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου καθημερινά. Κι όμως, για το μέσο οδηγό, η τιμή της βενζίνης παραμένει υψηλή και συχνά δύσκολα κατανοητή. Το φαινόμενο δεν είναι παράδοξο. Είναι αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η αγορά ενέργειας.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΤΙΜΗ, ΟΧΙ «ΕΘΝΙΚΗ»
Το πρώτο και βασικότερο στοιχείο είναι ότι το καναδικό πετρέλαιο δεν τιμολογείται με εθνικά κριτήρια. Αγοράζεται και πωλείται στη διεθνή αγορά, με βάση παγκόσμιους δείκτες τιμών όπως το WTI και το Brent (βλέπε άλλο άρθρο για την «ιστορία» του πετρελαίου στο Καναδά).
Οι εταιρείες ενέργειας πωλούν το πετρέλαιο εκεί όπου υπάρχει ζήτηση και καλύτερη τιμή. Δεν υπάρχει μηχανισμός που να εξασφαλίζει χαμηλότερη τιμή, μόνο και μόνο επειδή το προϊόν εξορύσσεται εντός Καναδά. Με απλά λόγια, αν ανεβαίνει η παγκόσμια τιμή, ανεβαίνει και η τιμή εδώ.
ΠΑΡΑΓΟΥΜΕ ΣΤΗ ΔΥΣΗ, ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ
Η γεωγραφία παίζει καθοριστικό ρόλο. Η συντριπτική πλειονότητα της παραγωγής πετρελαίου βρίσκεται στη δυτική πλευρά της χώρας, κυρίως στην Αλμπέρτα. Αντίθετα, η μεγαλύτερη κατανάλωση βενζίνης συγκεντρώνεται στο Κεμπέκ και το Οντάριο. Η μεταφορά πετρελαίου σε τόσο μεγάλες αποστάσεις απαιτεί υποδομές και έχει υψηλό κόστος. Ως αποτέλεσμα, ειδικά το Κεμπέκ, βασίζεται συχνά σε εισαγωγές ή σε τιμές αναφοράς της αμερικανικής αγοράς.
Πρέπει να τονίσουμε ότι η βενζίνη δεν είναι αργό πετρέλαιο. Για να φτάσει στην αντλία, το πετρέλαιο περνά από διύλιση – επεξεργασία, μετατρέπεται σε τελικό προϊόν, αποθηκεύεται και μετά γίνεται η διανομή. Τα δε διυλιστήρια λειτουργούν με εμπορικά περιθώρια και επηρεάζονται από εποχικές διακυμάνσεις, εργασίες συντήρησης και διεθνείς ελλείψεις ή αυξημένη ζήτηση. Έτσι, ακόμη κι όταν η τιμή του αργού πέφτει, η τιμή της βενζίνης δεν ακολουθεί πάντα με τον ίδιο ρυθμό. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλοί, η ενέργεια στον Καναδά δε διανέμεται με κρατική τιμολόγηση. Η αγορά λειτουργεί με τους εμπορικούς κανόνες διεθνούς ανταγωνισμού και ανάλογα με την προσφορά
