Η τηλεοπτική κάλυψη της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων από το CBC ανέδειξε ένα ζήτημα που, για την Ελλάδα, δεν είναι ούτε μικρό ούτε αθώο. Ένα σύντομο σχόλιο του Καναδού σχολιαστή, που συνέδεσε την είσοδο της Βόρειας Μακεδονίας στην Παρέλαση των Εθνών με τον Φίλιππο Β’ και τον… Μέγα Αλέξανδρο(!), αρκούσε για να δείξει πόσο εύκολα η ιστορική αλήθεια μπορεί να θολώσει στο όνομα της «ελαφριάς» τηλεοπτικής αφήγησης.
Το σχόλιο, ειπωμένο πάνω στην εικόνα της σύγχρονης κρατικής αποστολής, παρουσίασε τους αρχαίους Μακεδόνες βασιλείς – προπαντός τον Μέγα Αλέξανδρο – ως «τους μεγαλύτερους αθλητές της Μακεδονίας», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η ιστορική αυτή κληρονομιά, συνδέεται άμεσα με το σημερινό κράτος. Ο τηλεθεατής που δε γνωρίζει τις λεπτομέρειες του ζητήματος, πολύ εύκολα θα μπορούσε να το εκλάβει ως δεδομένο. Κι εκεί γεννιέται η σύγχυση.
ΟΤΑΝ Η ΙΣΤΟΡΙΑ
ΓΙΝΕΤΑΙ ΘΟΛΗ ΕΙΚΟΝΑ
Η σχέση μεταξύ της αρχαίας Μακεδονίας και της σημερινής Βόρειας Μακεδονίας δεν είναι θέμα εθνικής ευαισθησίας. Είναι θέμα διεθνούς συμφωνίας, θεσμικών δεσμεύσεων και καθαρής ιστορικής πραγματικότητας. Η Συμφωνία των Πρεσπών δεν αφήνει περιθώριο παρανοήσεων:
☛ Η Ελλάδα χρησιμοποιεί τους όρους «Μακεδονία / Μακεδονικός» για τον ελληνικό χώρο, τον πολιτισμό και την αρχαία ελληνική κληρονομιά.
☛ Η Βόρεια Μακεδονία τους χρησιμοποιεί για τη σύγχρονη ταυτότητα της χώρας, τη γλώσσα και την κοινωνία της — διακριτά από την αρχαιότητα.
Η ΕΥΘΥΝΗ ΕΝΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΠΤΙΚΟΥ ΦΟΡΕΑ
Το CBC δεν είναι ιδιωτικός σταθμός, που αυτοσχεδιάζει για εντυπωσιασμό. Είναι ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός του Καναδά. Χρηματοδοτείται από τους φόρους μας και μάλιστα πλουσιοπάροχα. Έχει ευθύνη απέναντι στο κοινό να προσφέρει ακριβή, τεκμηριωμένη πληροφορία – ειδικά όταν αγγίζει ιστορία και ταυτότητα. Το ίδιο το CBC έχει αναγνωρίσει στο παρελθόν, ότι το ζήτημα είναι ευαίσθητο και απαιτητικό. Η φετινή αστοχία δεν μπορεί να αποδοθεί σε άγνοια· είναι προϊόν προχειρότητας.
Κανείς δεν υποστηρίζει ότι ο σχολιαστής είχε πρόθεση να παραχαράξει ιστορία. Η πρόθεση δεν είναι το ζητούμενο. Το αποτέλεσμα είναι. Και εδώ το αποτέλεσμα ήταν μια παραπλανητική σύνδεση, ανάμεσα σε δύο διαφορετικές ιστορικές πραγματικότητες. Σε έναν κόσμο όπου η παραπληροφόρηση ταξιδεύει πιο γρήγορα από τη διόρθωση, τα δημόσια μέσα οφείλουν να λειτουργούν ως φίλτρο ακρίβειας, όχι ως επιταχυντής σύγχυσης.
ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΜΗΔΕΝ
Κάποτε όταν υπήρχε εκπρόσωπος Τύπου στην ελληνική πρεσβεία στην Οτάβα, τέτοιες περιπτώσεις παραπληροφόρησης δεν περνούσαν απαρατήρητες και πάντοτε ακολουθούσαν οι απαιτούμενες αντιδράσεις της Ελληνικής Πρεσβείας. Σήμερα όμως, απ’ ότι γνωρίζουμε, καμία επίσημη αντίδραση δεν έγινε προς το CBC.
Αντιθέτως αν, και το τονίζω αν, λεγόταν κάτι εναντίον τουρκικών ή εβραϊκών ιστορικών θεμάτων και θέσεων, και οι δύο χώρες μέσω των πρεσβειών τους, θα είχαν αντιδράσει έντονα κατά του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα CBC και ακόμα θα δημιουργούσαν διπλωματικό επεισόδιο.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ρόλος της οργανωμένης ομογένειας είναι κρίσιμος. Μέχρι τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν είχε γίνει αντιληπτή μια συντονισμένη, δημόσια παρέμβαση από κορυφαίους φορείς της ελληνικής παροικίας στον Καναδά – και προπαντός από το Ελληνοκαναδικό Κογκρέσο – με ξεκάθαρο αίτημα on‑air διευκρίνισης και συνοδευτικό fact sheet προς το CBC. Αυτό δεν σημαίνει απραξία στο παρασκήνιο· σημαίνει ότι έλειψε η ορατή, γρήγορη και τεκμηριωμένη δημόσια φωνή εκεί όπου συνέβη το λάθος.
Τουλάχιστον θα περίμενα να σταλθεί μια κοινή επιστολή (Κογκρέσο, κοινότητα, σύλλογοι, ακαδημαϊκοί) προς το CBC και τον Ombudsman.
Αυτό που συνέβη στο CBC δεν είναι μια κακοτυχία της στιγμής. Είναι υπενθύμιση ότι η ιστορία δεν μπορεί να χωρέσει σε επιπόλαιες τηλεοπτικές συνδέσεις. Ότι οι λέξεις έχουν βάρος – και όταν εκφέρονται από δημόσιο μέσο, το βάρος αυτό πολλαπλασιάζεται. Η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να απαιτεί ακρίβεια σε ζητήματα που άπτονται της ιστορικής της κληρονομιάς. Επίσης, οι ομογενειακοί φορείς έχουν κάθε λόγο να απαιτούν τη διόρθωση εκεί που πρέπει, όταν πρέπει. Όταν ο δημόσιος λόγος μπερδεύει το παρελθόν, η διόρθωση πρέπει να ακούγεται το ίδιο δυνατά με το λάθος.
Ο ΕΠΙΠΟΛΑΙΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΤΗΣ
Ήλθον, είδον και απήλθον. Αυτό έκανε ο Ευτυχής του ΣΚΑΙ που επισκέφτηκε το Μόντρεαλ. Ενώ δαπάνησε λεπτά ολόκληρα στο ιστορικό ζαχαροπλαστείο Αφροδίτη, και στο καφενείο όπου ήπιαν φραπέδες το Μάρτιο 2024 Τρουντό και Μητσοτάκης, αγνόησε εντελώς τους οργανισμούς της παροικίας μας. Δεν αναφέρθηκε καν στην Ελληνική Κοινότητα Μείζονος Μόντρεαλ και ούτε στα Ελληνικά μας σχολεία.
Πιστεύω ότι την όλη προετοιμασία της επίσκεψης του, την έκαναν ερευνητές του ΣΚΑΙ.
Όποιος και να την έκανε δεν κάλυψε το σφυγμό της παροικίας του Μόντρεαλ. Όπως επίσης και το καμάρι όλων μας, τα Ελληνικά μας σχολεία.
