Μειονοτική Κυβέρνηση για το PQ και Εκλογικός Αφανισμός του CAQ
Οι επαρχιακές εκλογές της Δευτέρας 5 Οκτωβρίου 2026 επισφράγισαν μια από τις πλέον δραματικές πολιτικές ανατροπές στη σύγχρονη ιστορία του Κεμπέκ. Το αυτονομιστικό κόμμα Parti Québécois (PQ), υπό την ηγεσία του Paul St-Pierre Plamondon, επέστρεψε στην εξουσία για πρώτη φορά μετά από μια δεκαετία. Ωστόσο, η επόμενη ημέρα φέρνει έντονο το στοιχείο της πολιτικής διαπραγμάτευσης, καθώς το PQ δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την πολυπόθητη αυτοδυναμία των 64 εδρών, αναλαμβάνοντας το σχηματισμό μειονοτικής κυβέρνησης.
Η εκλογική αναμέτρηση αναδιαμόρφωσε πλήρως τον πολιτικό χάρτη της γαλλόφωνης επαρχίας του Καναδά. Το κυβερνών κόμμα Coalition Avenir Québec (CAQ) υπέστη μια πρωτοφανή πανωλεθρία, μένοντας εκτός Εθνοσυνέλευσης. Παράλληλα, η κατανομή των εδρών φανερώνει μια βαθιά διχασμένη κοινωνία απέναντι στο ζήτημα της εθνικής ανεξαρτησίας, αναγκάζοντας τον Plamondon να αναζητήσει συμμαχίες.
ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ
ΤΩΝ 5 ΠΡΩΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ
Η νέα Εθνοσυνέλευση του Κεμπέκ, η οποία αποτελείται συνολικά από 127 έδρες, διαμορφώνεται ως εξής με βάση τα τελικά αποτελέσματα:
1] Parti Québécois (PQ) – 59 έδρες: Το κόμμα του Paul St-Pierre Plamondon αναδείχθηκε πρώτο, κερδίζοντας τη μάχη της εξουσίας με ποσοστό 28% της λαϊκής ψήφου. Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσοστό πρώτου κόμματος που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία του Κεμπέκ για το σχηματισμό κυβέρνησης. Το PQ κυριάρχησε στην περιφέρεια, αλλά εμφάνισε αδυναμία στα μεγάλα αστικά κέντρα, κερδίζοντας μόλις δύο έδρες στο Μόντρεαλ.
2] Φιλελεύθερο Κόμμα του Κεμπέκ (PLQ) – 40 έδρες: Υπό την ηγεσία του Charles Milliard, οι Φιλελεύθεροι κατέλαβαν τη δεύτερη θέση, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνάμεις τους. Το PLQ ξεκαθάρισε αμέσως ότι, παρά την προθυμία του να συνεργαστεί με τη νέα κυβέρνηση σε καθημερινά κοινωνικο-οικονομικά ζητήματα, αποτελεί το ισχυρότερο ανάχωμα ενάντια σε οποιαδήποτε αυτονομιστική προσπάθεια.
3] Συντηρητικό Κόμμα του Κεμπέκ (PCQ) – 19 έδρες: Το κόμμα του Éric Duhaime πέτυχε μια ιστορική εκλογική διείσδυση. Για πρώτη φορά οι Συντηρητικοί εξέλεξαν μέλη στην Εθνοσυνέλευση, σχηματίζοντας μια υπολογίσιμη κοινοβουλευτική ομάδα 19 βουλευτών. Ο Duhaime δήλωσε ότι το κόμμα του θα λειτουργήσει ως «φύλακας άγγελος» για τα δικαιώματα των φορολογουμένων.
4] Québec Solidaire (QS) – 9 έδρες: Το αριστερό, αυτονομιστικό κόμμα, με συν-εκπροσώπους τη Ruba Ghazal και τον Sol Zanetti, άντεξε την πίεση του PQ. Διατήρησε τις δυνάμεις του κυρίως στις αστικές περιοχές του Μόντρεαλ. Αν και ιδεολογικά βρίσκεται πιο κοντά στο PQ στο θέμα της κυριαρχίας, οι ριζοσπαστικές θέσεις του στην οικονομία και τη μετανάστευση αναμένεται να προκαλέσουν τριβές.
5] Coalition Avenir Québec (CAQ) – 0 έδρες: Η μεγαλύτερη έκπληξη της βραδιάς. Το κόμμα που κυβερνούσε με άνετη πλειοψηφία 79 εδρών πριν από τις εκλογές, εξαφανίστηκε ολοκληρωτικά από τον εκλογικό χάρτη, αποτυγχάνοντας να εκλέξει έστω και έναν βουλευτή.
Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΑΦΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ CAQ
Η κατάρρευση του CAQ αποτελεί το κεντρικό σημείο συζήτησης των αναλυτών. Μετά από οκτώ χρόνια στο τιμόνι της επαρχίας, η κόπωση των πολιτών από την κυβέρνηση της «Συμμαχίας για το Μέλλον του Κεμπέκ» αποδείχθηκε καταλυτική. Η ηγέτιδα του κόμματος και απερχόμενη πρωθυπουργός, Christine Fréchette, ανέλαβε προσωπικά την πλήρη ευθύνη για τη συντριβή.
«Το αποτέλεσμα προφανώς δεν είναι αυτό που ελπίζαμε. Ως αρχηγός, αναλαμβάνω την πλήρη ευθύνη. Όχι οι υποψήφιοί μας, όχι οι εθελοντές μας. Εγώ», δήλωσε συγκινημένη η Fréchette, η οποία την επόμενη ημέρα υπέβαλε την παραίτησή της από την ηγεσία του κόμματος. Η αποτυχία του CAQ να ισορροπήσει ανάμεσα στις υποσχέσεις για αυξημένη επαρχιακή αυτονομία και στην αποτελεσματική διαχείριση της καθημερινότητας (υγεία, πληθωρισμός) οδήγησε τους ψηφοφόρους μαζικά προς το PQ.
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ
ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ PLAMONDON
Το Parti Québécois έχει ως θεμέλιο λίθο της ύπαρξής του την απόσχιση του Κεμπέκ από τον Καναδά. Ο Paul St-Pierre Plamondon έχει δεσμευτεί επανειλημμένα για τη διεξαγωγή ενός τρίτου δημοψηφίσματος ανεξαρτησίας (μετά από εκείνα του 1980 και του 1995) εντός της πρώτης του θητείας.
Ωστόσο, αναγνωρίζοντας τη μειονοτική φύση της κυβέρνησής του και τις οικονομικές προκλήσεις, ο Plamondon έσπευσε να διευκρινίσει ότι το δημοψήφισμα δεν αποτελεί άμεση προτεραιότητα για τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με το πλάνο του, η ψηφοφορία μετατίθεται για το 2029 ή το 2030, συγκεκριμένα αφού ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα έχει αποχωρήσει από το Λευκό Οίκο. Ο Plamondon εξήγησε, ότι η απρόβλεπτη εμπορική πολιτική των ΗΠΑ θα υπονόμευε έναν ήρεμο και ώριμο εθνικό διάλογο.
Το κυβερνητικό πρόγραμμα του PQ, όπως αποτυπώνεται στο μνημονιώδες «Μπλε Βιβλίο» (Livre bleu) των 524 σελίδων, περιλαμβάνει τα εξής βασικά σημεία:
◘ Προετοιμασία Ανεξαρτησίας: Διάθεση 20 εκατομμυρίων δολαρίων για μελέτες και τη σύνταξη ενός προσωρινού συντάγματος για τη «Δημοκρατία του Κεμπέκ». Το συνολικό κόστος του δημοψηφίσματος εκτιμάται στα 110-130 εκατομμύρια δολάρια.
◘ Καταπολέμηση της Γραφειοκρατίας: Συγχώνευση ομόλογων ομοσπονδιακών και επαρχιακών υπηρεσιών (όπως η μετανάστευση και το περιβάλλον). Το PQ υποστηρίζει ότι η ανεξαρτησία θα αποφέρει εξοικονόμηση 13 έως 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την εξάλειψη της «ομοσπονδιακής σπατάλης».
◘ Μετανάστευση και Ταυτότητα: Σκληρή στάση απέναντι στην «ανεξέλεγκτη μετανάστευση», την οποία το PQ συνδέει άμεσα με την κρίση στέγασης και την υποβάθμιση της γαλλικής γλώσσας.
◘ Άμεση Οικονομική Ανακούφιση: Προσωρινή μείωση του φόρου στα καύσιμα κατά 50% και πλήρης κατάργηση του επαρχιακού φόρου κατανάλωσης (TVQ) στα μεταχειρισμένα είδη.
◘ Κοινωνική Πολιτική: Πάγωμα των μισθών των βουλευτών και των ανώτατων κρατικών στελεχών μέχρι την επίτευξη ισοσκελισμένου προϋπολογισμού, με παράλληλη διοργάνωση μεγάλης συνόδου για την καταπολέμηση της αστεγίας.
Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΤΕΜΜΑ
ΚΑΙ Η ΟΡΚΩΜΟΣΙΑ
Πέρα από το οικονομικό πρόγραμμα, ο Plamondon προκάλεσε αίσθηση με τις δηλώσεις του την επομένη των εκλογών, στρέφοντας τα βέλη του εναντίον των θεσμών της Μοναρχίας. Ο νέος πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ζητήσει νομική γνωμοδότηση, προκειμένου να εξεταστούν οι επιλογές για τον αποκλεισμό της παρουσίας του Αναπληρωτή Κυβερνήτη (Lieutenant-Governor) — ο οποίος εκπροσωπεί το Βρετανικό Στέμμα στην επαρχία — από την τελετή ορκωμοσίας της κυβέρνησης και την έναρξη των εργασιών της Εθνοσυνέλευσης.
Ο Plamondon, ο οποίος το 2022 είχε αρνηθεί να δώσει όρκο πίστης στο Βασιλιά Κάρολο Γ’, ξεκαθάρισε τη θέση του: «Δε σκοπεύω να ορκιστώ στο Βασιλιά και να κάνω το ψέμα την πρώτη μου πράξη ως πρωθυπουργός». Χαρακτήρισε το ρόλο του Αναπληρωτή Κυβερνήτη ως μια «δαπανηρή φάρσα» και ένα σύμβολο «επιβολής διά της βίας».
Μάλιστα, δεσμεύτηκε να προχωρήσει σε πλήρη διακοπή της χρηματοδότησης του γραφείου του Αναπληρωτή Κυβερνήτη, η οποία κοστίζει στους πολίτες του Κεμπέκ περίπου 15 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, με σκοπό να ανακατευθύνει αυτά τα κονδύλια στην ενίσχυση των δομών για τους αστέγους. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την πρόθεση του PQ να δοκιμάσει τα συνταγματικά όρια των σχέσεων του Κεμπέκ με την Οτάβα, από τις πρώτες κιόλας ημέρες της διακυβέρνησής του.
