Το Μόντρεαλ τίμησε την Anastasia De Sousa, τους τραυματίες και μια σχολική κοινότητα που αρνήθηκε να αφήσει τη βία να γράψει την τελευταία λέξη
«Θα είχε παντρευτεί; Θα είχε παιδιά;». Η Louise De Sousa εξακολουθεί να κάνει τις ερωτήσεις που δεν μπορούν να απαντηθούν. Η κόρη της, Anastasia, ήταν 18 ετών όταν σκοτώθηκε στο Dawson College στις 13 Σεπτεμβρίου 2006. Είκοσι χρόνια αργότερα, στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, η οικογένεια, επιζώντες, φοιτητές, εκπαιδευτικοί και άνθρωποι της πόλης, συγκεντρώθηκαν στον Peace Garden του κολεγίου. Δεν τίμησαν μόνο ένα θύμα και τους 19 τραυματίες. Τίμησαν τη ζωή που συνεχίστηκε με ένα κενό στο κέντρο της.
ΤΟ ΡΟΖ ΩΣ ΠΡΑΞΗ ΜΝΗΜΗΣ
Στην τελετή κυριάρχησε το ροζ, το αγαπημένο χρώμα της Anastasia από μικρή. Φίλοι της την αποκαλούσαν «Malibu Barbie», θυμήθηκε η μητέρα της. Τρεις ροζ ερείκες φυτεύτηκαν στο σημείο του κήπου που φέρει το όνομά της, ενώ φοιτητές του προγράμματος Peace Studies έσπειραν σπόρους. Η επιλογή αυτή έχει δύναμη, επειδή μεταφέρει τη μνήμη έξω από το σκοτάδι της επίθεσης. Η Anastasia δεν παρουσιάζεται μόνο ως το κορίτσι που χάθηκε, αλλά ως μια έφηβη με χαμόγελο, χιούμορ, δυσκολίες, φίλους και ολόκληρο μέλλον μπροστά της.
ΟΙ ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΔΕ ΜΙΛΟΥΝ
ΜΕ ΜΙΑ ΦΩΝΗ
Ο Hayder Kadhim είπε ότι η μνήμη της φίλης του τον βοηθά να επιμένει. Η Meaghan Hennegan, μία από τους πρώτους ανθρώπους που πυροβολήθηκαν έξω από το κολέγιο, περιέγραψε πώς η εμπειρία άλλαξε την κατανόησή της για την ανθεκτικότητα. Οι μαρτυρίες τους υπενθυμίζουν ότι η επιβίωση δεν είναι ένα καθαρό τέλος στην ιστορία. Για άλλους σημαίνει δημόσια δράση, για άλλους σιωπή, θεραπεία, φόβο ή επιστροφή σε ένα χώρο γεμάτο αναμνήσεις. Η επέτειος οφείλει να χωρά όλες αυτές τις αντιδράσεις, χωρίς να απαιτεί από τους ανθρώπους να μετατρέψουν τον πόνο τους σε έμπνευση για τους υπόλοιπους.
Η ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΕΜΑΘΕ ΝΑ ΑΠΑΝΤΑ
Ο Richard Filion, γενικός διευθυντής του Dawson την εποχή της επίθεσης, θυμήθηκε το απόλυτο σοκ και την απουσία προειδοποιητικών ενδείξεων. Ο πρώην πρωθυπουργός του Κεμπέκ Jean Charest μίλησε συγκινημένος για τη συνάντησή του με τους γονείς της Anastasia. Η δήμαρχος Soraya Martinez Ferrada τόνισε ότι η κοινότητα αρνήθηκε να αφήσει την τραγωδία να έχει τον τελευταίο λόγο. Αυτές οι λέξεις αποκτούν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από πράξεις: σχέδια έκτακτης ανάγκης, άμεση ψυχολογική στήριξη, εκπαίδευση προσωπικού, έγκαιρη επικοινωνία με οικογένειες και διατήρηση ασφαλών σχολικών χώρων, χωρίς να μετατρέπονται τα σχολεία σε φρούρια.
Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΟΠΛΑ
ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΝΟΙΧΤΗ
Ο αρχηγός της αστυνομίας του Μόντρεαλ Fady Dagher, ο οποίος είναι πλέον και πρόεδρος της Canadian Association of Chiefs of Police, δήλωσε στην τελετή ότι τα μακρύκαννα όπλα, συμπεριλαμβανομένου του SKS, θα αποτελέσουν σημαντική προτεραιότητά του. Η παρουσία του ζητήματος στην επέτειο δείχνει, ότι η μνήμη δεν είναι αποκομμένη από τη δημόσια πολιτική.
Παράλληλα, χρειάζεται ακρίβεια: καμία μεμονωμένη απαγόρευση, υπηρεσία ή διαδικασία δεν μπορεί να εγγυηθεί απόλυτη ασφάλεια. Η πρόληψη απαιτεί συνδυασμό υπεύθυνης νομοθεσίας, αστυνομικής ετοιμότητας, υπηρεσιών ψυχικής υγείας και κουλτούρας, στην οποία ένας νέος μπορεί να ζητήσει βοήθεια χωρίς στιγματισμό.
ΝΑ ΘΥΜΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΖΩΗ
ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟΝ ΔΡΑΣΤΗ
Η πιο σωστή επιλογή της επετείου ήταν ότι η εστίαση έμεινε στην Anastasia, στους τραυματίες και στους επιζώντες. Η δημόσια μνήμη συχνά δίνει υπερβολικό χώρο στο όνομα, στα κίνητρα και στην εικόνα του δράστη. Το Dawson επέλεξε τον κήπο, το ροζ χρώμα, τους σπόρους και τις ανθρώπινες ιστορίες.
