Σε μια ιστορική αναμέτρηση που έθεσε σε δοκιμασία τη συνοχή ολόκληρου του κράτους, οι κάτοικοι της πλούσιας σε πετρέλαιο επαρχίας της Αλμπέρτα, ψήφισαν μαζικά υπέρ της παραμονής τους στον Καναδά.
Το συμβουλευτικό δημοψήφισμα, το οποίο διεξήχθη τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, εξελίχθηκε σε ένα θρίαμβο των ομοσπονδιακών δυνάμεων, τερματίζοντας – τουλάχιστον προσωρινά – τις έντονες συζητήσεις περί ανεξαρτητοποίησης και οικονομικού διαζυγίου από την Οτάβα.
Σύμφωνα με τα ανεπίσημα αποτελέσματα της Elections Alberta μετά την καταμέτρηση άνω του 80% των εκλογικών τμημάτων, το 76% των ψηφοφόρων τάχθηκε υπέρ της παραμονής στον Καναδά (επιλογή «Remain»). Αντίθετα, μόλις το 24% υποστήριξε την έναρξη της νομικής διαδικασίας για τη διενέργεια ενός δεύτερου, δεσμευτικού δημοψηφίσματος, με στόχο την πλήρη απόσχιση της επαρχίας.
Η συμμετοχή των πολιτών υπήρξε εντυπωσιακή. Περισσότεροι από 1,8 εκατομμύρια ψηφοφόροι προσήλθαν στις κάλπες ή ψήφισαν μέσω επιστολικής και πρόωρης ψήφου, καταγράφοντας ποσοστά – ρεκόρ για τη δυτική επαρχία.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ 10
ΚΑΙ Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΨΗΦΟΥ
Το κρίσιμο ερώτημα, το οποίο ήταν το Ερώτημα 10 σε ένα σύνθετο ψηφοδέλτιο συνολικά δέκα ερωτημάτων, είχε διατυπωθεί από τη συντηρητική κυβέρνηση της Αλμπέρτα με στόχο να ξεκαθαρίσει το τοπίο. Παρότι η ίδια η πρωθυπουργός της επαρχίας, Ντανιέλ Σμιθ, είχε δηλώσει πως επιθυμεί την παραμονή της περιοχής στον Καναδά, προώθησε το δημοψήφισμα για να προσφέρει μια δικλείδα ασφαλείας και να «κλείσει» ένα θέμα που δίχαζε την κοινωνία.
Η γεωγραφική ανάλυση των αποτελεσμάτων αναδεικνύει ένα σαφές χάσμα μεταξύ των μεγάλων αστικών κέντρων και των αγροτικών περιοχών. Στα μεγάλα αστικά κέντρα του Κάλγκαρι και του Έντμοντον, η επιλογή της ενότητας κυριάρχησε απόλυτα, ξεπερνώντας σε πολλές περιφέρειες το 80%. Αντίθετα, το στρατόπεδο της απόσχισης κατάφερε να προηγηθεί οριακά σε μόλις δύο αγροτικές εκλογικές περιφέρειες: στο Σέντραλ Πις-Νότλεϊ (Central Peace-Notley) με 51,1% και στο Ρίμπι-Ρόκι Μάουντεν Χάους-Σάντρε (Rimbey-Rocky Mountain House-Sundre) με 50,4%.
ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
ΚΑΙ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΤΑΒΑ
Το αποτέλεσμα προκάλεσε άμεση ανακούφιση στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα. Ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, χαιρέτισε τα αποτελέσματα με γραπτή του δήλωση, τονίζοντας ότι «οι κάτοικοι της Αλμπέρτα έκαναν μια ξεκάθαρη επιλογή. Επέλεξαν την ενότητα, επέλεξαν να χτίσουμε μαζί το μέλλον». Για τον Κάρνεϊ, αυτή η νίκη θεωρείται καθοριστική, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σκληρό εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, και οι εσωτερικοί τριγμοί θα αποδυνάμωναν τη διαπραγματευτική ισχύ του Καναδά.
Από την πλευρά της, η πρωθυπουργός της Αλμπέρτα, Ντανιέλ Σμιθ, δήλωσε «πολύ ικανοποιημένη» από τη διαδικασία, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες μίλησαν καθαρά. Αναλυτές επισημαίνουν, ότι η Σμιθ χρησιμοποίησε το δημοψήφισμα ως μοχλό πίεσης προς την Οτάβα, για να αναδείξει τα διαχρονικά παράπονα της επαρχίας σχετικά με την κατανομή του πλούτου από το πετρέλαιο και τις παρεμβάσεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στην ενεργειακή πολιτική.
Στον αντίποδα, οι ηγέτες του αποσχιστικού κινήματος δεν έκρυψαν την απογοήτευσή τους. Ο Μιτς Σιλβέστρ, ηγετική φιγούρα των αυτονομιστών, δήλωσε λακωνικά «μη χαρούμενος», αν και τόνισε ότι «η συζήτηση για το μέλλον της Αλμπέρτα δεν τελειώνει εδώ».
ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ 9 ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ:
ΜΙΑ «ΓΚΡΙΖΑ ΖΩΝΗ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΤΑΒΑ
Παρά τη συντριπτική ήττα της απόσχισης, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν μπορεί να εφησυχάζει. Το ψηφοδέλτιο περιλάμβανε άλλα εννέα ερωτήματα, που αφορούσαν τη μετανάστευση και συνταγματικές αλλαγές, στα οποία οι πολίτες της Αλμπέρτα έστειλαν ένα εντελώς διαφορετικό, σαφώς πιο συγκρουσιακό μήνυμα.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν, ότι η πλειονότητα των ψηφοφόρων ενέκρινε τις προτάσεις της επαρχιακής κυβέρνησης για:
➲ Μεγαλύτερο έλεγχο στη μετανάστευση και προτεραιότητα στις ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας.
➲ Περιορισμούς ή επιβολή τελών σε μη μόνιμους κατοίκους για την πρόσβαση στην υγεία και την παιδεία.
➲ Συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, όπως η κατάργηση της ομοσπονδιακής Γερουσίας και το δικαίωμα της Αλμπέρτα να εξαιρείται από ομοσπονδιακά προγράμματα χωρίς οικονομικές απώλειες.
Τα αποτελέσματα αυτά, αν και μη δεσμευτικά, δείχνουν ότι η δυσαρέσκεια της Αλμπέρτα προς την κεντρική κυβέρνηση παραμένει βαθιά ριζωμένη. Πολλά στελέχη της εκστρατείας του «ΟΧΙ» παραδέχθηκαν ότι ψήφισαν υπέρ της παραμονής στον Καναδά, αλλά ταυτόχρονα στήριξαν τα υπόλοιπα εννέα ερωτήματα ως μια «προειδοποιητική βολή» προς την Οτάβα.
ΤΟ ΕΠΟΜΕΝΟ ΟΡΟΣΗΜΟ
Η Elections Alberta ανακοίνωσε, ότι η καταμέτρηση των ψηφοδελτίων γίνεται παραδοσιακά με το χέρι για να διασφαλιστεί η εγκυρότητα, και τα τελικά, επίσημα αποτελέσματα για το σύνολο των δέκα ερωτημάτων, αναμένεται να ανακοινωθούν επίσημα στις 29 Οκτωβρίου 2026.
Η Αλμπέρτα απέδειξε ότι παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι του καναδικού μωσαϊκού. Ωστόσο, η επόμενη ημέρα βρίσκει την επαρχία προσηλωμένη στη διεκδίκηση μεγαλύτερης αυτονομίας, καθιστώντας σαφές ότι η σχέση της με την Οτάβα θα συνεχίσει να επαναπροσδιορίζεται πάνω σε σκληρές βάσεις.
