Το ΝΑΤΟ σε αναζήτηση κοινής ταυτότητας ◙ Αναβαθμισμένος ο Καναδάς, κέρδη για την Τουρκία ◙ Στο επίκεντρο για την Ελλάδα το… casus belli
✍️ ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΟΤΣΙΚΑΣ
© ΕΛΛΗΝΟΚΑΝΑΔΙΚΑ ΝΕΑ
Ολοκληρώθηκε την Τετάρτη 8 Ιουλίου η 36η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Οι εργασίες της διήμερης συνόδου (7-8 Ιουλίου) έκλεισαν με την τελική διακήρυξη των ηγετών της Συμμαχίας και τις επίσημες συνεντεύξεις Τύπου. Τα κύρια σημεία της συνόδου έχουν ως εξής:
↪ Νέα Εξοπλιστικά Προγράμματα: Οι 32 ηγέτες συμφώνησαν σε νέες αμυντικές προμήθειες που ξεπερνούν τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια, εστιάζοντας σε συστήματα αεράμυνας, drones και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
↪ Στήριξη στην Ουκρανία: Δεσμεύτηκε στρατιωτική βοήθεια ύψους 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για το 2026, με διασφάλιση της συνέχισης της στήριξης και για το 2027.
↪ Πιέσεις για Αμυντικές Δαπάνες: Υπό την πίεση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τέθηκε ο στόχος για αύξηση των εθνικών αμυντικών δαπανών των μελών.
↪ Μήνυμα προς το Ιράν: Η κοινή δήλωση της Συμμαχίας κάλεσε το Ιράν να σεβαστεί την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και επανέλαβε ότι δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
↪ Ελληνοτουρκικά: Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε κατά την παρουσία του το ζήτημα του casus belli από την πλευρά της Τουρκίας.
Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τις αποφάσεις σχετικά με τον απολογισμό της Συνόδου, τα οφέλη που αποκόμισε ο Καναδάς, το μήνυμα Μητσοτάκη προς την Τουρκία και τη στάση που κράτησε ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στον Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και τις αλλαγές στην πολιτική των ΗΠΑ σε σχέση με την Τουρκία.
Η ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΚΑΚΙΕΡΑ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ:
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ 36ΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΤΟΥ ΝΑΤΟ
Η ολοκλήρωση της 36ης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7-8 Ιουλίου 2026) σηματοδότησε μια κομβική στιγμή για τη Συμμαχία. Η σύνοδος διεξήχθη υπό την έντονη πίεση της αμερικανικής κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ για δραστική αύξηση των αμυντικών δαπανών. Παράλληλα, οι εργασίες της επηρεάστηκαν από τις ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Μέσα από τις επίσημες ανακοινώσεις των κυβερνήσεων του Καναδά και της Ελλάδας, αναδεικνύονται τρεις βασικοί άξονες: τα απτά οφέλη και η στρατηγική αναβάθμιση του Καναδά, το αυστηρό μήνυμα της Αθήνας προς την Άγκυρα και η διαφαινόμενη στροφή στην αμερικανική πολιτική έναντι της Τουρκίας.
ΚΑΝΑΔΑΣ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ
ΣΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ
Ο Καναδάς προσήλθε στην Άγκυρα με αυξημένη αυτοπεποίθηση. Η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ ανακοίνωσε ότι η χώρα πέτυχε το διαχρονικό στόχο του ΝΑΤΟ, δαπανώντας πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα και πιάνοντας το όριο του 2% του ΑΕΠ. Αυτή η συνέπεια μεταφράστηκε σε σημαντικά οφέλη, όπως καταγράφουν τα καναδικά μέσα ενημέρωσης:
⇲ Ηγετικός Ρόλος στη Διοίκηση του ΝΑΤΟ: Ο Καναδάς ανακοινώθηκε επίσημα ως το τρίτο «Έθνος – Πλαίσιο» (Co-Framework Nation) για την Πολυεθνική Μεραρχία Βορρά του ΝΑΤΟ, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση και τον έλεγχο των δυνάμεων της Συμμαχίας στη Λετονία, μαζί με τη Δανία και τη Λετονία.
⇲ Η Τράπεζα Άμυνας και Ασφάλειας (DSRB): Ο Καναδάς ηγείται της ίδρυσης της Defence, Security and Readiness Bank (DSRB). Οκτώ χώρες (ανάμεσά τους η Ελλάδα και η Τουρκία) δεσμεύτηκαν να στηρίξουν αυτό το καναδικό εγχείρημα, το οποίο στοχεύει στην κινητοποίηση επενδύσεων για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας των μελών της Συμμαχίας.
⇲ Εγχώρια Βιομηχανική Ενίσχυση: Στο περιθώριο της Συνόδου, αναδείχθηκαν μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα, όπως η κοινή προμήθεια 10 κατασκοπευτικών αεροσκαφών Saab GlobalEye. Ένα μεγάλο μέρος της κατασκευής τους θα πραγματοποιηθεί σε καναδικό έδαφος, ενισχύοντας την εγχώρια οικονομία.
⇲ Έναρξη Εμπορικών Διαπραγματεύσεων: Στο καθαρά οικονομικό πεδίο, ο Μαρκ Κάρνεϊ και η τουρκική ηγεσία εκμεταλλεύτηκαν τη σύνοδο για να ξεκινήσουν επίσημες διαπραγματεύσεις για μια Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου (FTA), με στόχο την επέκταση του διμερούς εμπορίου που ήδη αγγίζει τα 4,3 δισεκατομμύρια δολάρια.
ΕΛΛΑΔΑ: ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΓΙΑ ΤΟ
CASUS BELLI ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ
Για την ελληνική διπλωματία, η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα χαρακτηρίστηκε από την ευθεία ανάδειξη των τουρκικών απειλών εντός της Συμμαχίας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε με απόλυτο τρόπο το ζήτημα του τουρκικού casus belli (αιτίας πολέμου). Το χαρακτήρισε μάλιστα ως μια «ιστορική ανορθογραφία», η οποία αντιτίθεται πλήρως στις θεμελιώδεις αρχές μιας αμυντικής συμμαχίας.
Σύμφωνα με τα ελληνικά ενημερωτικά μέσα, ο Μητσοτάκης υπογράμμισε τα εξής σημεία:
◈ Απειλή Πολέμου μεταξύ Συμμάχων: Τόνισε ότι δε νοείται να υφίσταται απειλή πολέμου από ένα μέλος του ΝΑΤΟ προς ένα άλλο, σε περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών της υδάτων.
◈ Συνοχή και Σεβασμός: Κατέστησε σαφές ότι η εσωτερική συνοχή του ΝΑΤΟ προϋποθέτει τον απόλυτο σεβασμό των κανόνων καλής γειτονίας.
◈ Ευαισθησίες των Μελών: Ζήτησε από τη Συμμαχία να λαμβάνει υπόψη τις «ευαισθησίες» και την ασφάλεια όλων των κρατών-μελών, στέλνοντας έμμεσο μήνυμα για τα εξοπλιστικά προγράμματα που μπορούν να διαταράξουν τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προσπάθησε να υποβαθμίσει το θέμα, σχολιάζοντας ειρωνικά ότι «κανείς δεν ξέρει τι είναι» το casus belli, αν και η ελληνική πλευρά επέμεινε στην καταγραφή της θέσης της.
ΗΠΑ – ΤΟΥΡΚΙΑ: Η ΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ
ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΓΙΑ ΤΑ F-35
Το πιο κρίσιμο γεωπολιτικό ερώτημα της Συνόδου αφορούσε τη μελλοντική στάση της Ουάσιγκτον απέναντι στην Άγκυρα. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια των επαφών του με τον Ερντογάν, επέδειξε μια πιο διαλλακτική συμπεριφορά, η οποία προμηνύει αλλαγές στην αμερικανική πολιτική.
◉ Το «Παράθυρο» για τα F-35: Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιτραπεί ξανά στην Τουρκία η πρόσβαση στο πρόγραμμα των υπερσύγχρονων μαχητικών αεροσκαφών F-35. Αν και δήλωσε ότι «δεν έχει αποφασίσει ακόμα» οριστικά, η αλλαγή ρητορικής είναι εμφανής.
◉ Η Στρατηγική Συναλλαγής (Transactional Diplomacy): Η πολιτική των ΗΠΑ μετατοπίζεται εμφανώς σε μια λογική «δούναι και λαβείν». Ο Τραμπ φαίνεται διατεθειμένος να προσφέρει εξοπλιστικά ανταλλάγματα στην Άγκυρα, με αντάλλαγμα τη μεγαλύτερη οικονομική συμμετοχή της Τουρκίας στις δαπάνες του ΝΑΤΟ και τη στήριξη των αμερικανικών θέσεων στη Μέση Ανατολή.
◉ Τα Νομικά Εμπόδια του Κογκρέσου: Παρά την πρόθεση του Αμερικανού προέδρου, η ελληνική διπλωματία και αναλυτές επισημαίνουν, ότι οποιαδήποτε αλλαγή στην παράδοση οπλικών συστημάτων στην Τουρκία προσκρούει σε ισχυρά νομικά και θεσμικά εμπόδια στο αμερικανικό Κογκρέσο, το οποίο διατηρεί το δικαίωμα βέτο και απαιτεί εγγυήσεις ασφαλείας για την Ελλάδα και τη σταθερότητα στο Αιγαίο.
Η Σύνοδος της Άγκυρας ολοκληρώθηκε αφήνοντας πίσω της μια νέα ισορροπία δυνάμεων, όπου ο Καναδάς αναλαμβάνει πιο ενεργό στρατιωτικό ρόλο, η Ελλάδα θέτει κόκκινες γραμμές και οι ΗΠΑ επαναδιαπραγματεύονται τη σχέση τους με την Τουρκία, υπό ένα αυστηρά ωφελιμιστικό πρίσμα.
