Το 20% του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας «στριμώχνεται» στο 2,8% της έκτασής της ◘ Σε 66 Δημοτικές Ενότητες από τις 1.036, διαμένει το 50,1% του συνολικού μόνιμου πληθυσμού της χώρας!

Εξαιρετικά άνιση είναι η κατανομή του πληθυσμού στον ελλαδικό χώρο, όπως αποτυπώνεται στα πρώτα συμπεράσματα που αναφέρονται στο πρόσφατο ψηφιακό δελτίο του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), με θέμα «Η εξαιρετικά άνιση κατανομή του πληθυσμού στον ελλαδικό χώρο».
Όπως μεταφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ βάσει των στοιχείων, ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας που ανέρχεται στην πρόσφατη απογραφή σε 10,482 εκατομμύρια, είναι εξαιρετικά άνισα κατανεμημένος στον ελλαδικό χώρο, καθώς οι δύο πολυπληθέστερες Περιφερειακές Ενότητες (ΠΕ), αυτές της Θεσσαλονίκης και του Κεντρικού Τομέα Αθηνών, συγκεντρώνουν 2,09 εκατομμύρια, δηλαδή το 20% του συνολικού πληθυσμού, ενώ καταλαμβάνουν μόλις το 2,8% της έκτασης της Ελλάδας.
Οι 10 δε πολυπληθέστερες από τις 74 ΠΕ – οι 6 εκ των οποίων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής – συγκεντρώνουν το 53% του πληθυσμού στο 12,8% της έκτασης της χώρας μας, ενώ στον αντίποδα, οι 10 με το λιγότερο πληθυσμό (που είναι όλες νησιώτικες) συγκεντρώνουν μόνο το 0,86% του πληθυσμού μας (89,9 χιλ.) στο 2,1% της επιφάνειας.
Ο συγγραφέας του άρθρου αυτού, ο καθηγητής Βασίλης Παππάς (ιδρυτικό μέλος του ΙΔΕΜ), αναλύοντας τα δεδομένα της τελευταίας απογραφής, αναδεικνύει την ανισοκατανομή του πληθυσμού μας, μια ανισοκατανομή που είναι ακόμη εντονότερη, αν εξετάσουμε την κατανομή του σε «χαμηλότερα» των Περιφερειακών Ενοτήτων επίπεδα (Δήμους και Δημοτικές Ενότητες).
Σε επίπεδο π.χ. των Δήμων (332 ενότητες) ο κ. Παππάς σημειώνει ότι στους 10 πολυπληθέστερους από αυτούς (Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πατρέων, Ηρακλείου, Πειραιώς, Λαρισαίων, Βόλου, Περιστερίου, Ρόδου και Ιωαννιτών) βρίσκεται συγκεντρωμένο το 21% του συνολικού πληθυσμού (2,2 εκατομμύρια), ενώ οι 10 ολιγοπληθέστεροι (Τήλου, Φολεγάνδρου, Μεγίστης, Χάλκης, Η.Ν. Ψαρών, Ανάφης, Αγίου Ευστρατίου, Σικίνου, Αγαθονησίου και Γαύδου) συγκεντρώνουν συνολικά μόλις 4,1 χιλ. κατοίκους (0,04% του συνολικού πληθυσμού).
Το φαινόμενο της πληθυσμιακής ανισοκατανομής καταγράφεται ακόμα πιο έντονα, όταν αλλάξουμε κλίμακα και εξετάσουμε τις Δημοτικές Ενότητες, σημειώνει ο κ. Παππάς, καθώς μόνο 8 από τις υφιστάμενες 1.036 έχουν μόνιμο πληθυσμό που υπερβαίνει τις 100.000 (Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Πατρέων, Πειραιώς, Ηρακλείου, Λαρισαίων, Περιστερίου και Αχαρνών) με τις μισές να βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής, 66 δε Δημοτικές Ενότητες που βρίσκονται σχεδόν όλες στην Περιφέρεια Αττικής, στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης ή αποτελούν ακόμη μέρος των πρωτευουσών αρκετών Περιφερειακών Ενοτήτων, συγκεντρώνουν το 50,1% του συνολικού πληθυσμού το 2021 (5,25 εκατομμύρια) στο 4,3% της επιφάνειας.
Ταυτόχρονα, το 80% του μόνιμου πληθυσμού μας το 2021 (8,39 εκατομμύρια) συγκεντρώνεται σε 277 Δημοτικές Ενότητες που καλύπτουν το 25,2% της συνολικής έκτασης, ένα ποσοστό που μειώθηκε στο μισό ανάμεσα στο 1951 και το 2021, καθώς στην πρώτη μεταπολεμική απογραφή, 8 στους 10 κατοίκους διέμεναν στο 55,5% της επιφάνειας.
Ανισοκατανομή όμως, όπως αναφέρει ο συγγραφέας του άρθρου, χαρακτηρίζει και το εσωτερικό πολλών Περιφερειακών Ενοτήτων (ΠΕ), καθώς ο πληθυσμός της πολυπληθέστερης Κοινότητας σε κάθε μιας από αυτές, είναι συχνά δυσανάλογα «μεγάλος».
Από την ανάλυση δε των δεδομένων προκύπτει ότι:
i) σε 6 Περιφερειακές Ενότητες (Πατρέων, Λαρισαίων, Ξάνθης, Κομοτηνής, Δράμας και Τρικκαίων) η πολυπληθέστερη Δημοτική Κοινότητα κάθε φορά συγκεντρώνει πάνω από το 50% του πληθυσμού της αντίστοιχης ΠΕ, ενώ ταυτόχρονα καταλαμβάνει λιγότερο από το 3% της έκτασής της,
ii) σε 31 Περιφερειακές Ενότητες η πολυπληθέστερη ΔΚ συγκεντρώνει το 20% έως 49,6% του πληθυσμού, στο 0,31-4,72% της έκτασης της ΠΕ στην οποία ανήκει,
iii) οι νησιώτικες ΠΕ διαθέτουν διαφορετικά μοτίβα που εξαρτώνται από το μέγεθος και το χαρακτήρα του κάθε νησιού, και, τέλος,
iv) οι ΔΚ των μεγάλων αστικών συμπλεγμάτων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα, γιατί οι ΠΕ στις οποίες ανήκουν είναι κυρίως αστικές με μεγάλες πληθυσμιακές συγκεντρώσεις.

ΣΟΒΑΡΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ
ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ
Μιλώντας δε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο, ο κ. Βασίλης Παππάς αναφέρει, ότι δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι το 80% του πληθυσμού μας διαμένει πλέον σε μόνο 710 από τους 13.589 οικισμούς της χώρας μας, και ότι, η εξαιρετικά άνιση αυτή κατανομή στο χώρο, αποτέλεσμα του μεταπολεμικού μοντέλου ανάπτυξης και της απουσίας χωροταξικού σχεδιασμού, συνοδεύεται και από την άνιση χωρική κατανομή του εργατικού δυναμικού, των οικονομικών δραστηριοτήτων και του παραγομένου πλούτου.
Επισημαίνει δε ότι αυτό δημιουργεί, εκτός των άλλων, σοβαρά προβλήματα στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη της χώρας μας και στην εδαφική της συνοχή, ενώ, όπως συνδυάζεται και με μια προβληματική κατανομή του πληθυσμού ανά ηλικία (αυξημένη γήρανση), έχει ήδη επηρεάσει και το δημογραφικό δυναμισμό πολλών περιοχών με μικρές πληθυσμιακές πυκνότητες.
Σε αυτές έχουμε συνήθως κάθε χρόνο υψηλές αναλογίες θανάτων ανά γέννηση και συνεχή μείωση του πληθυσμού, γεγονός που εγείρει βάσιμες αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα αποφυγής της δημογραφικής τους κατάρρευσης.

Μία άνοδος του αμερικανικού νομίσματος έναντι του ευρώ θα αυξήσει το κόστος πολλών εισαγόμενων προϊόντων – μαζί και του πετρελαίου

Ένα ιστορικό ρεκόρ 131 ετών έσπασε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιστρέφει πανηγυρικά στο Λευκό Οίκο. Είναι ο δεύτερος πρόεδρος που επανεκλέγεται, χωρίς να ανανεώνει τη θητεία του, δηλαδή να έχει μεσολαβήσει τουλάχιστον μία εκλογική ήττα.
«Κλειδί» για την εκλογή Τραμπ αποτέλεσε το μέτωπο της οικονομίας, καθώς οι Αμερικανοί βιώνουν κι αυτοί έναν υψηλό πληθωρισμό, που επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημά τους και το κόστος ζωής. Γι’ αυτό το λόγο, στην προεκλογική του εκστρατεία ο Τραμπ είχε εξαγγείλει σειρά από μειώσεις φόρων, με τις μεγαλύτερες φοροαπαλλαγές από την εποχή του Ρέιγκαν, προτείνοντας τη μείωση των φορολογικών συντελεστών και την απλοποίηση του φορολογικού συστήματος.

ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ
Ο Τραμπ έχει μιλήσει για μείωση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή στο 15% για τις επιχειρήσεις που παράγουν προϊόντα εντός των ΗΠΑ, από τον τρέχοντα συντελεστή του 21%. Αυτή η κίνηση εκτιμάται ότι θα ευνοήσει σημαντικά όσες ελληνικές εταιρίες δραστηριοποιούνται ήδη στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει εκφράσει την πρόθεσή του να επεκτείνει την πίστωση φόρου για παιδιά (Child Tax Credit-CTC). Συγκεκριμένα, έχει προτείνει την αύξηση του CTC στα 5.000 δολάρια ανά παιδί, χωρίς εισοδηματικά όρια. Επιπλέον, έχει δεσμευτεί να μονιμοποιήσει τις φορολογικές περικοπές του 2017, οι οποίες περιλαμβάνουν αυξήσεις στην πίστωση φόρου για παιδιά. Παράλληλα, προτείνει την απαλλαγή των φιλοδωρημάτων από τη φορολογία, με στόχο την ενίσχυση των εισοδημάτων των εργαζομένων στον τομέα των υπηρεσιών.
«Σημαία» στις προεκλογικές εξαγγελίες του Τραμπ είναι η επιβολή δασμών έως 200% στα εισαγόμενα προϊόντα, με στόχο την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Συγκεκριμένα, ο Τραμπ έχει εκφράσει την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 10% στις εισαγωγές προϊόντων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ. Παράλληλα, θα επεκτείνει την επιβολή δασμών κατά 60% στα εισαγόμενα κινεζικά προϊόντα, όπως είχε πράξει και κατά την πρώτη του θητεία στο Λευκό Οίκο.
Οι παραπάνω δασμοί αναμένεται να πλήξουν τις εξαγωγικές επιχειρήσεις της Ελλάδας, ωστόσο αναλυτές εκτιμούν ότι ο αντίκτυπος για τη χώρα μας θα είναι περιορισμένος.

ΠΛΗΓΜΑ
Με τον Τραμπ να ισχυρίζεται ότι οι δασμοί θα ενισχύσουν την αμερικανική μεταποίηση, το μεγαλύτερο πλήγμα αναμένεται να έχει η Γερμανία, η οποία έχει μεγαλύτερη έκθεση σε αυτόν τον τομέα. Πάντως, αναλύσεις τοποθετούν τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στην Ευρώπη στο 0,5% ή ακόμα και στο 1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ.
Παράλληλα, ανησυχία προκαλεί η ενδυνάμωση του δολαρίου έναντι του ευρώ, που πλησιάζει την ισοτιμία 1 προς 1, κάτι που είχε συμβεί ξανά το 2022 με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μία παρατεταμένη άνοδος του αμερικανικού νομίσματος έναντι του ευρώ θα αυξήσει το κόστος πολλών εισαγόμενων προϊόντων στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου και του πετρελαίου, καθώς όλες οι συναλλαγές πραγματοποιούνται με βάση το αμερικανικό νόμισμα.
Ωστόσο, θα ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων, λόγω του φθηνότερου ευρώ. Ρόλο-κλειδί στα παραπάνω θα αποτελέσουν και οι επόμενες αποφάσεις της Fed για τα επιτόκια, ενώ ήδη προγραμματίζεται η μείωσή τους κατά 0,25%.
Πηγή: Εφημερίδα Δημοκρατία

Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έχανε πανηγυρικά από τη Νέα Δημοκρατία εκλέγοντας μόλις 47 βουλευτές πριν από περίπου ένα χρόνο κανείς δε φανταζόταν τι θα ακολουθούσε

Του Αντώνη Αντζολέτου
Πηγή: skai.gr

Ιστορικές είναι οι στιγμές στη Βουλή με το θεσμό της αξιωματικής αντιπολίτευσης για πρώτη φορά να αλλάζει πιθανότατα χέρια το επόμενο διάστημα.
Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έχανε πανηγυρικά από τη Νέα Δημοκρατία εκλέγοντας μόλις 47 βουλευτές πριν από περίπου ένα χρόνο, κανείς δε φανταζόταν τι θα ακολουθούσε. Τι θα χάσει η Κουμουνδούρου αν εκπέσει από το αξίωμα που κατέχει στη Βουλή ως δεύτερο κόμμα; Καταρχάς, το γόητρο της. Το «τραύμα» που θα αφήσει αυτή η απώλεια πολύ δύσκολα θα μπορέσει να επουλωθεί και ακόμα και η αλλαγή γραφείων που θα ακολουθήσει αναμένεται να κοστίσει χωροταξικά, αλλά κυρίως συναισθηματικά, στον ΣΥΡΙΖΑ και στους βουλευτές του.
Ο Αλέξης Τσίπρας από το 2012 και μετά οδήγησε το κόμμα του δύο φορές στην κυβέρνηση και τέσσερις φορές στην αξιωματική αντιπολίτευση. Μια τέτοια αρνητική εξέλιξη δύσκολα δε θα συνοδευτεί και από συρρίκνωση των ποσοστών του, ανεξαρτήτως από το νέο κόμμα που ήδη ετοιμάζει ο Στέφανος Κασσελάκης.
Το μήνυμα προς την κοινωνία θα είναι ξεκάθαρο, καθώς πάντα το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι αυτό που έχει κυβερνητική προοπτική. Ουσιαστικά θα είναι ένα γεγονός που θα δώσει ακόμα μια ώθηση στο ΠΑΣΟΚ και θα τραβήξει ακόμα πιο πίσω τον ΣΥΡΙΖΑ, που από το 2023 δέχεται μόνο ηχηρά πολιτικά «χαστούκια».
Όσον αφορά το «γράμμα του νόμου» και του κανονισμού της Βουλής, μόνο ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης έχει δικαίωμα να ζητήσει κατά τη διάρκεια μιας κοινοβουλευτικής συνόδου τη διεξαγωγή δύο συζητήσεων προ ημερησίας διατάξεως σε επίπεδο αρχηγών. Το τρίτο και το τέταρτο κόμμα μπορούν να αιτηθούν από μία.
Ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι το πρόσωπο που παγίως συγκρούεται με τον πρωθυπουργό στις κρίσιμες συζητήσεις, κερδίζοντας «πόντους» από τη εικόνα που βγαίνει προς τα έξω. Παίρνει το λόγο αμέσως μετά τον πρόεδρο της κυβέρνησης και έχει μεγαλύτερο χρόνο στις συζητήσεις, υπό την ανοχή του προεδρείου. Είναι ο τέταρτος πολιτειακός παράγοντας μετά τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρωθυπουργό και τον πρόεδρο της Βουλής.
Καταλύτης των εξελίξεων φαίνεται πως θα είναι το επόμενο διάστημα η επίσημη αναγγελία του κόμματος του Στέφανου Κασσελάκη. Αυτό δεν αποκλείεται να γίνει ακόμα και στα τέλη του μήνα. Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, που έχουν αποφασίσει να τηρήσουν στάση αναμονής, γνωρίζουν καλά πως θα κληθούν να αποφασίσουν τι θα πράξουν.
Πιέσεις δέχονται από πολλά στελέχη της Κουμουνδούρου τα οποία αφήνουν να εννοηθεί πως το θέμα του πόθεν έσχες του Στέφανου Κασσελάκη έχει πολλές «ουρές» και ενδεχομένως προκαλέσει προβλήματα στους σχεδιασμούς του νέου φορέα.
Ουσιαστικά χτυπούν ένα καμπανάκι, πως φεύγοντας από τον ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο θα φέρουν ένα ιστορικό βάρος ρίχνοντάς τον από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αλλά και οι ίδιοι μπορεί να βρεθούν στο «κενό».
Στον Ταύρο πάντως, πέρα από το γεγονός πως ψάχνουν για νέα γραφεία, δεν ακούν τις διάφορες «σειρήνες» και έχουν «φουλάρει» τις μηχανές, προκειμένου να ετοιμαστεί το συντομότερο δυνατόν η διακήρυξη του κόμματος.

Γράφει ο Ζαχαρίας Μίχας*
© slpress.gr

Το πολιτικό αφήγημα σε Ελλάδα και Τουρκία πάντα ήταν δεδομένο, ασχέτως των περιόδων όπου μεταβαλλόταν η τακτική συμπεριφορά των Τούρκων στο Αιγαίο επί τα βελτίω. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα.
Δεν είναι όμως ακόμα σαφές, εάν στο υπουργείο Εξωτερικών πρόσεξαν την ποιοτική διαφοροποίηση που συμπίπτει με την επίσκεψη Χακάν Φιντάν και τα αποτελέσματά της. Μια διαφορά, που θα έπρεπε να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι αποδεικνύει τόσο την τακτική φύση της συμπεριφοράς της Τουρκίας, όσο και την εργαλειοποίηση της στρατιωτικής ισχύος εκ μέρους της.
Ο ποιοτικός αυτός δείκτης αφορά το γνωστό ημερήσιο «Δελτίο» του ΓΕΕΘΑ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας) που καταγράφει και ενημερώνει για τις παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και τις παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου. Είναι νέο αυτό; Όχι. Η κατανόηση όμως αυτής της παραμέτρου των ελληνοτουρκικών δεν εμπίπτει στα αυτονόητα για την Αθήνα. Θα έβαζα στοίχημα βέβαια, ότι τα στρατιωτικά επιτελεία και έχουν ήδη καταγράψει και παρακολουθούν την εξέλιξη και δεν αιφνιδιάστηκαν καθ’ οιονδήποτε τρόπο από αυτήν…
Τους τελευταίους μήνες έχουμε βαρεθεί να ακούμε από επίσημα χείλη, ότι θα πρέπει να χαιρόμαστε διότι για δυσανάλογα μεγάλο, σε σύγκριση με το παρελθόν διάστημα, τα «μποφόρ» στο Αιγαίο είναι πολύ χαμηλά. Η δραστηριότητα της τουρκικής Αεροπορίας έχει σχεδόν μηδενιστεί. Η απάντηση που έδινε ο υπογράφων ήταν, πως αυτό έχει σημασία στο μέτρο που το διάστημα αυτό αξιοποιείται από την ελληνική πλευρά, για να διορθώσει τα κακώς κείμενα στην άμυνά της και να παρουσιαστεί πιο έτοιμη στον επόμενο γύρο της αντιπαράθεσης.
Αυτό φυσικά υπονοεί την πεποίθηση, ότι η περίοδος χαμηλών θερμοκρασιών έχει ημερομηνία λήξης. Κι αυτό, επειδή η Τουρκία δεν έχει αλλάξει σε τίποτα την αναθεωρητική της στόχευση. Αντιθέτως, σε σχέση με το απώτερο παρελθόν, την έχει διευρύνει. Η ατζέντα δεν περιορίζεται στην αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά έχει ενταθεί και η επίσημη αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί νησίδων του ανατολικού Αιγαίου.

ΤΑ ΝΟΥΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Τα νούμερα της τουρκικής παραβατικότητας στο Αιγαίο, εξακολουθούν να μην «εντυπωσιάζουν». Όταν όμως επί πολλούς μήνες, σε καθημερινή βάση, είτε κάποιο μη επανδρωμένο, είτε κάποιο ελικόπτερο, είτε κάποιο αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας, κατέγραφε μία παράβαση των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας και αίφνης ο αριθμός τους πολλαπλασιάζεται, πρέπει να επισημανθεί και να τεθεί υπό παρακολούθηση ως νέα τάση. Κι αυτό, παρότι ο αριθμός αυτός δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικός, πάντα σε σχέση με το απώτερο παρελθόν, όπου ελληνικά μαχητικά κυνηγούσαν τα τουρκικά στο Αιγαίο.
Τι συμβαίνει λοιπόν; Γιατί μας κάνει εντύπωση; Για τον πολύ απλό λόγο, ότι αυτό το μοτίβο της μιας παράβασης άλλαξε σε συγκεκριμένο χρονικό σημείο: Μόλις άρχισε να γίνεται εμφανές ότι η ύπαρξη πολιτικής βούλησης για την ταχεία συζήτηση και συμφωνία επί των «ελληνοτουρκικών διαφορών» (τουρκική ορολογία) δεν μπορούσε να περπατήσει, διότι το θρυλούμενο εύρος της σκόνταψε στις εσωτερικές αντιδράσεις στην Ελλάδα. Αίφνης λοιπόν, καταγράφεται ποσοστιαία η μεγάλη αύξηση του αριθμού τουρκικών παραβάσεων. Το επόμενο διάστημα θα δείξει τι συμβαίνει. Τυχαίο; Από δύσκολο, έως αδύνατο.
Εκτιμάται, ότι η Άγκυρα επιδιώκει με τον τρόπο αυτό αφενός να κοινοποιήσει έμπρακτα στην Αθήνα τη δυσαρέσκειά της, αφετέρου να της υπενθυμίσει έμμεσα ότι η ολική επαναφορά σε όσα γνωρίζαμε, εμπίπτει αποκλειστικά στη διακριτική της ευχέρεια! Βέβαια, πάντα τα ελληνοτουρκικά εντάσσονταν στον ευρύτερο γεωπολιτικό καμβά των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου. Η δε τρέχουσα περίοδος είναι επίσης ποιοτικά διαφοροποιημένη και μάλιστα κατά τρόπον που δείχνει να προβληματίζει την τουρκική ηγεσία.

Η ΥΦΕΣΗ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ
Ο υπογράφων έχει υποστηρίξει, ότι μια αρκετά πειστική ερμηνεία τής ύφεσης στα ελληνοτουρκικά είναι τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τουρκία στα ανατολικά της σύνορα. Η κατάσταση αυτή δεν έχει αλλάξει. Άρα και το ενδεχόμενο δραματικής αύξησης της τουρκικής επιθετικότητας συγκεντρώνει μάλλον περιορισμένες πιθανότητες.
Τούτων λεχθέντων, ας ξαναδούμε το βασικό επιχείρημα που προβάλλεται στην Ελλάδα και που συμπυκνώνεται στο ρητορικό ερώτημα: «Δεν είναι καλό που για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα έχουμε ηρεμία στα νερά και τον ουρανό του Αιγαίου»;
Η απάντηση είναι προφανώς θετική. Η διατύπωση όμως και μόνο τέτοιου ερωτήματος, απευθύνεται από/προς διεθνολογικά αφελείς. Από τη στιγμή που τεκμαίρεται ότι η τουρκική συμπεριφορά στο Αιγαίο υπηρετεί συγκεκριμένες σκοπιμότητες, νομιμοποιούμαστε να ρωτήσουμε κι εμείς από την πλευρά μας το ακόλουθο: Τι ήταν άραγε αυτό που δημιούργησε την προσδοκία στους Τούρκους ότι υπάρχει περίπτωση μετακίνησης της Ελλάδας από τις γνωστές πάγιες θέσεις της; Μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό που έχουν ακούσει από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, η οποία τώρα υπαναχωρεί, ως αποτέλεσμα των αντανακλαστικών πολιτικής αυτοσυντήρησής της;
Προφανώς η εσωτερική νομιμοποίηση οποιασδήποτε πολιτικής πρωτοβουλίας είναι απαραίτητη, πολύ περισσότερο στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Τι ήταν όμως αυτό που είχε αρχικά οδηγήσει την κυβέρνηση στο συμπέρασμα, ότι θα μπορούσαν χωρίς σοβαρές αντιδράσεις να περάσουν αλλαγές στην πάγια ελληνική πολιτική; Μήπως κάποια ψευδαίσθηση πολιτικής ηγεμονίας, η διάψευση της οποίας οδήγησε στην αναδίπλωση;

*Ο Ζαχαρίας Μίχας είναι συνιδρυτής και διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας (ΙΑΑΑ/ISDA). Διαθέτει μεταπτυχιακό τίτλο στις Στρατηγικές Σπουδές (MSc.Econ in Strategic Studies) από το τμήμα Διεθνούς Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Ουαλίας. Το πρώτο του πτυχίο είναι από το τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου. Ειδικεύεται σε θέματα στρατηγικής, πληροφοριών και ασχολείται με ζητήματα διεθνούς ασφαλείας.

Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία καταρρίπτει ακόμα μία φορά το κυβερνητικό αφήγημα για ανάπτυξη και ευημερία στη χώρα ◘ Χαμηλά και η αποταμίευση

Τα κυβερνητικά παραμύθια περί ανάπτυξης και ευημερίας καταρρίπτει ακόμα μία φορά η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat), καθώς τα στοιχεία για τους μισθούς στην Ε.Ε. αποκαλύπτουν πως η χώρα μας κατέχει την τρίτη θέση από το… τέλος της λίστας των κρατών-μελών. Με την ακρίβεια να χτυπά «κόκκινο», οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να ζουν με εισοδήματα ισάξια της Βουλγαρίας, επιβεβαιώνοντας εκείνους που τα μνημονιακά χρόνια υποστήριζαν πως η Ελλάδα θα πρέπει να αποκτήσει μισθούς και συντάξεις ίσες με τη γειτονική μας χώρα.
Σύμφωνα με τη Eurostat, μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., το 2023, ο μέσος ετήσιος προσαρμοσμένος μισθός πλήρους απασχόλησης για τους μισθωτούς στην Ε.Ε. ήταν 37.900 ευρώ. Ωστόσο, στην Ελλάδα μόλις που αγγίζει τα 17.000 ευρώ, με τους μισθούς να είναι κάτω και από το μισό εισόδημα των υπόλοιπων Ευρωπαίων.
Οι μόνες χώρες που βρίσκονται σε χειρότερη μοίρα από την Ελλάδα είναι η Βουλγαρία (13.500 ευρώ) και η Ουγγαρία (16.900 ευρώ).
Στον αντίποδα, ο υψηλότερος μέσος ετήσιος μισθός καταγράφηκε στο Λουξεμβούργο (81.100 ευρώ), ακολουθούμενος από τη Δανία (67.600 ευρώ) και την Ιρλανδία (58.700 ευρώ). Αυτά τα στοιχεία «γκρεμίζουν» και έναν ακόμα ισχυρισμό της ελληνικής κυβέρνησης για την κριτική που της ασκείται περί υπερ-φορολόγησης. Το οικονομικό επιτελείο επικαλείται συνεχώς το ότι οι φόροι της Ελλάδας κινούνται στο μέσο όρο της Ευρώπης, ωστόσο οι μισθοί είναι πολύ χαμηλότεροι από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη.

ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
Το οικονομικό επιτελείο, για να δικαιολογήσει τα… αδικαιολόγητα, σε ενημερωτικό σημείωμα για τις νέες διατάξεις του φορολογικού νομοσχεδίου που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, σημειώνει πως οι αυξήσεις μισθών στην Ελλάδα την τελευταία πενταετία κινούνται πάνω από τον πληθωρισμό. Συγκεκριμένα, αναφέρει πως η αύξηση των καθαρών αποδοχών από το 2019 για μισθωτό που λαμβάνει τον κατώτατο μισθό (αναλόγως του αριθμού των τέκνων και συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών από 1/1/2025) ανέρχεται σε περίπου 30%, ενώ για μισθωτό που λαμβάνει το μέσο μισθό η αύξηση είναι περίπου 25%.
Αντίστοιχα, το διάστημα από το έτος 2019 έως και το Σεπτέμβριο 2024, η σωρευτική αύξηση του πληθωρισμού είναι 17,5%, δηλαδή, όπως αναφέρει το οικονομικό επιτελείο, οι πραγματικές αποδοχές αυξήθηκαν περισσότερο από τον πληθωρισμό. Ωστόσο, αυτό που ξεχνούν να αναφέρουν οι επιτελείς της κυβέρνησης, είναι πως σημαντικό ρόλο παίζουν το διαθέσιμο εισόδημα και το κόστος ζωής, τα οποία στη χώρα μας βρίσκονται στα… Τάρταρα.

ΑΓΝΩΣΤΗ ΛΕΞΗ
Η… ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ
Σε αρνητικό έδαφος κινήθηκε εξάλλου η αποταμίευση και το 2023, σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που χτυπούν για άλλη μια φορά «καμπανάκι». Το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών οργανισμών που εξυπηρετούν νοικοκυριά διαμορφώθηκε πέρυσι στο -1,9%.
Η εικόνα αν και είναι καλύτερη από το -3,5% που είχε καταγραφεί ένα χρόνο νωρίτερα, επιβεβαιώνει το χρόνιο πρόβλημα της αποταμίευσης στη χώρα. Η Ελλάδα βρίσκεται σταθερά σε αρνητικό έδαφος από το 2012, με εξαίρεση τη διετία 2020-2021, οπότε λόγω Covid είχε βυθιστεί η κατανάλωση.
Για τη μείωση της αποταμίευσης, σύμφωνα με ειδική μελέτη, δεν ευθύνεται μόνο το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα, αλλά και δομικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας, όπως οι γονικές παροχές, που είναι πολύ πιο διαδεδομένες στην Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες χώρες. Μεταξύ άλλων, η μείωση της αποταμίευσης αποδίδεται και στο υψηλό ποσοστό της παραοικονομίας, αλλά και στις υψηλές δαπάνες στέγασης, σύμφωνα με την ίδια μελέτη.
Το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων που εξυπηρετούν τα νοικοκυριά (ΜΚΙΕΝ), σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ορίζεται ως η ακαθάριστη αποταμίευση προς το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα.
Η μείωση των αποταμιεύσεων δείχνει ότι ξοδεύουμε περισσότερα από το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημά μας, είτε αντλώντας από τις αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών, είτε δανειζόμενοι.
Το 2023, το διαθέσιμο εισόδημα των Ελλήνων αυξήθηκε με ταχύτερο ρυθμό από την τελική καταναλωτική δαπάνη. Σε απόλυτους αριθμούς, ωστόσο, η τελευταία συνεχίζει να ξεπερνά το διαθέσιμο εισόδημα. Προκύπτει ότι πέρυσι, οι Έλληνες είχαν διαθέσιμο εισόδημα 151,7 δισ. ευρώ, αλλά ξόδεψαν 154,6 δισ. ευρώ, δηλαδή ξόδεψαν σχεδόν 3 δισ. ευρώ παραπάνω από το εισόδημά τους.
Συγκεκριμένα, το 2023 το διαθέσιμο εισόδημα αυξήθηκε κατά 8,1% σε σύγκριση με το 2022, από 140,3 δισ. ευρώ σε 151,7 δισ. ευρώ. Η τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών και των μη κερδοσκοπικών οργανισμών που εξυπηρετούν νοικοκυριά, αυξήθηκε κατά 6,5% το 2023 σε σύγκριση με το 2022, από 145,2 δισ. ευρώ σε 154,6 δισ. ευρώ.

Στην εκδήλωση παρουσίασης του Στρατηγικού Σχεδίου του Υπουργείου Εξωτερικών, για τον Aπόδημο Ελληνισμό, παρευρέθηκε ο Πρόεδρος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς και Βουλευτής Κυκλάδων της Νέας Δημοκρατίας, κ. Φίλιππος Φόρτωμας.
Παρουσία του Πρωθυπουργού της χώρας, Κυριάκου Μητσοτάκη, η ηγεσία του ΥΠΕΞ παρουσίασε το στρατηγικό σχέδιο δράσης και το πλαίσιο στο οποίο θα κινείται η ελληνική πολιτεία για την ενδυνάμωση των σχέσεων με τους Έλληνες της διασποράς, αλλά και για τις πολιτικές που θα καταστήσουν αυτό το πολύτιμο κομμάτι του Ελληνισμού ακόμη πιο ενεργό.
Η πολυεπίπεδη προσέγγιση που προτίθεται να ακολουθήσει η Ελληνική Κυβέρνηση στο θέμα της ομογενειακής κοινότητας, είναι αντίστοιχη της δυναμικής, της ιστορίας, των αξιών, και του αποτυπώματος που αυτή έχει ως σήμερα, και έχουν αναλυθεί γενικά και ειδικά και στις συνεδριάσεις της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς, υπό την Προεδρεία του κ. Φόρτωμα.
Πιο αναλυτικά, ειδική αναφορά και βαρύτητα δόθηκε στη συμμετοχικότητα, τη σύσφιξη και αναβάθμιση των σχέσεων με το ζωντανό και πολυσχιδές κύτταρο του Ελληνισμού, που διαπρέπει σε κάθε γωνιά της γης και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι μας. Η κινητοποίηση των ομογενών μας, η προσέλκυση σε συμπράξεις, η τόνωση των σχέσεων με τη νέα γενιά ομογενών, αλλά και η αξιοποίηση της τεχνολογίας στον εκσυγχρονισμό των εργαλείων άσκησης πολιτικής και η συνδρομή των πολιτιστικών, θρησκευτικών και εκπαιδευτικών φορέων, παρουσιάστηκαν εκτενώς, ως ξεχωριστοί και σημαντικοί πυλώνες αυτού του σχεδίου δράσης που θα φέρει ουσιαστικές αλλαγές στο ζήτημα.
Σε συνέχεια της παρουσίασης, ο Πρόεδρος της ΕΜΕ Ελληνισμού της Διασποράς έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των Ελλήνων ομογενών μας με τη μητροπολιτική Ελλάδα, ήταν από την πρώτη ημέρα που ανέλαβα επικεφαλής της Επιτροπής, προτεραιότητά μου. Είμαι ιδιαιτέρως περήφανος και χαρούμενος που σήμερα η Ελληνική Κυβέρνηση έκανε πράξη αυτό που είχε θέσει ως θεμελιώδη ανάγκη, τη θεσμοθέτηση συγκεκριμένου συμπαγούς πλαισίου άσκησης πολιτικών που θα διευρύνουν και θα ενδυναμώσουν τους δεσμούς με την Ελλάδα που διαπρέπει και ξεχωρίζει διεθνώς. Η διαρκής βελτίωση των υπηρεσιών που η πατρίδα παρέχει σε αυτούς τους Έλληνες και η αξιοποίηση τους ως τους καλύτερους πρεσβευτές μας στα πέρατα της γης, είναι ηθική υποχρέωση μας απέναντι στην ιστορία».