Ρωγμές στο σύστημα εξουσίας

Γράφει ο δημοσιογράφος
ΣΠΥΡΟΣ ΓΚΟΥΤΖΑΝΗΣ

Αφού το προηγούμενο restart του πρωθυπουργού με αφετηρία τη ΔΕΘ απέτυχε, τώρα αναζητά σανίδα σωτηρίας στον ανασχηματισμό αν και δεν προσδιορίζει τον ακριβή χρόνο.
Σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης σκέπτεται να αιφνιδιάσει σύντομα, σύμφωνα με άλλες μεταθέτει το ανακάτεμα της τράπουλας σε συνδυασμό με την πολυοπόθητη επανεκκίνηση της κυβέρνησης για τον Ιανουάριο. Στο ίδιο πλαίσιο, λένε οι σχετικές πληροφορίες, θα κάνει και αλλαγές στο επιτελείο του Μεγάρου Μαξίμου, καθώς δεν είναι ικανοποιημένος από το συντονισμό της κυβέρνησης και την καταστολή των βουλευτών που διαφωνούν με πτυχές της κυβερνητικής πολιτικής.
Στο Μέγαρο Μαξίμου διαβάζουν ως θετικά τα στοιχεία δημοσκοπήσεων (της ΑLCO και της Interview) που δείχνουν ότι έχει σταματήσει η πτώση και τείνει να σταθεροποιηθεί γύρω στο 25%. Βέβαια, οι δύο πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις της προηγούμενης εβδομάδας, της MRB και της Metron Analysis, δείχνουν το ποσοστό της πρόθεσης ψήφου στο 21% – 22% και την τάση υποχώρησης να διατηρείται αν και μειωμένη. Πάντως, όλες οι δημοσκοπήσεις συμφωνούν στα λεγόμενα ποιοτικά στοιχεία, η απογοήτευση από την πορεία της χώρας είναι σε εξαιρετικά υψηλά ποσοστά, όπως και οι αρνητικές γνώμες για μία σειρά επιμέρους θέματα, με πρώτο την ακρίβεια και ακολούθως, την υγεία, την αντιμετώπιση του ενεργειακού και εσχάτως και τα θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Όποια ανάγνωση και αν κάνει το Μέγαρο Μαξίμου, το συμπέρασμα είναι ότι η κυβέρνηση είναι σε αποδρομή. Το νέο στοιχείο είναι ότι με την άνοδο του ΠΑΣΟΚ τείνει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι διαμορφώνεται ένας νέος πόλος στο πολιτικό σύστημα, που θα καλύψει το κενό που προέκυψε με την πλήρη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ.
Σύμφωνα με τους συνεργάτες του Κυριάκου Μητσοτάκη, η συνεχής πτώση αποδίδεται στο ότι δεν «επικοινωνούνται με το σωστό τρόπο τα θετικά της κυβερνητικής πολιτικής».
Κάπου εδώ το Μέγαρο Μαξίμου παίζει το τελευταίο του χαρτί και διαρρέει ότι ο πρωθυπουργός εξετάζει τον επόμενο ανασχηματισμό. Δε θα αλλάξει βέβαια τη συνολική εικόνα, ούτε θα βελτιώσει τις απόψεις των πολιτών, θα συγκρατήσει όμως την εσωκομματική κριτική, καθώς μία σειρά βουλευτές που τώρα ετοιμάζουν την επόμενη ερώτησή τους, θα αναστείλουν τις όποιες κινήσεις για λίγο χρόνο. Και θα επανέλθουν δριμύτεροι όταν θα απογοητευτούν.

ΡΗΓΜΑ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ – ΜΜΕ
Εν τω μεταξύ, καταγράφονται κραδασμοί στις σχέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη με ισχυρά ΜΜΕ που μέχρι πρότινος απολάμβανε τη στήριξη τους ή έστω την ανοχή. Το πιο χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο άρθρο στο «Βήμα» του Αντώνη Καρακούση, που κάνει λόγο για το «αραχνοειδές δίκτυο προσβολής και κατασυκοφάντησης που απλώνεται πάνω από τη χώρα, το οποίο, έφτασε να αποδίδει τον Κώστα Καραμανλή ως κρεατοφάγο θαμώνα ψησταριών, χωρίς θέσεις και απόψεις, τον Αντώνη Σαμαρά υποτιμητικά ως τουρκοφάγο, επειδή τόλμησε να προειδοποιήσει για τους κινδύνους που απορρέουν από την προπαρασκευαζόμενη ελληνοτουρκική προσέγγιση, τον Αλέξη Τσίπρα ως Ζήκο, επειδή απλά τόλμησε να επανεμφανιστεί στην πολιτική σκηνή, τη χαροκαμένη κυρία Καρυστιανού ως μια δήθεν τεθλιμμένη, πλην χαρούμενη και υποβλέπουσα την πολιτική, γυναίκα κ.ο.κ.». Ο έμπειρος δημοσιογράφος τοποθετεί το κέντρο αυτού του αραχνοειδούς δικτύου στο Μέγαρο Μαξίμου.
Παράλληλα, και η Καθημερινή ασκεί επίσης σκληρή κριτική, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει αποστολή να «ομφαλοσκοπεί και να αναλώνει ενέργεια σε εσωτερικές έριδες και βεντέτες του προηγούμενου αιώνα. Ούτε να κυνηγάει σκιές υποτιθέμενων εθνικών κινδύνων. Όσοι συναισθάνονται την ευθύνη, οφείλουν να εργαστούν για την εκπλήρωση της εντολής. Αποτυχία της κυβέρνησης, ή πρόκληση αχρείαστης αστάθειας, ισοδυναμεί με αποτυχία της χώρας».
Ανοιχτό όμως είναι το μέτωπο και με την οικογένεια Βαρδινογιάννη, μετά τη -για δεύτερη φορά- φορολόγηση των διυλιστηρίων. Ορισμένοι αποδίδουν στο «αραχνοειδές» δίκτυο τα δημοσιεύματα για την Όλγα Κεφαλογιάννη.

ΑΔΙΕΞΟΔΟ
Συνολικά, η κυβέρνηση ενώ δεν μπορεί να αναχαιτίσει την κοινωνική δυσαρέσκεια, έχει πόλεμο στο εσωτερικό της από τον Αντώνη Σαμαρά και τον Κώστα Καραμανλή, και ρήγμα με ισχυρούς παράγοντες στον επιχειρηματικό και μιντιακό χώρο.
Εκτός από την οικονομία που οι εξελίξεις προμηνύονται αρνητικές, έχει μπροστά της δύο μείζονα πολιτικά ζητήματα. Το ένα είναι ο διάλογος με την Τουρκία, που έχει ευρύτερη εθνική σημασία και το δεύτερο, η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας, που θα δοκιμάσει το σύστημα των εσωτερικών σχέσεων εντός της ΝΔ και στα όμορα κόμματα.
Στο μέτωπο με την Τουρκία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήδη καταγγέλλεται για «ενδοτισμό» από το εσωτερικό της και από μέρος της αντιπολίτευσης, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ και τα κόμματα στα δεξιά της. Μόνο το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη δείχνει συγκατάβαση στην προσέγγιση, ίσως με την πίεση της Άννας Διαμαντοπούλου και του Παύλου Γερουλάνου.
Οι δύο NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία για το θαλάσσιο χώρο μεταξύ Χίου και Σάμου και μεταξύ Χίου και Λέσβου, δε βοηθούν το κλίμα ενόψει της συνάντησης Γεραπετρίτη – Φιντάν. Πολύ δε περισσότερο, οι ανησυχίες και οι συσχετισμοί στο εσωτερικό μέτωπο δεν ευνοούν το επόμενο βήμα προσέγγισης με την Τουρκία. Εάν η κυβέρνηση επιχειρήσει να κλείσει τις ελληνοτουρκικές διαφορές, σε βάρος των εθνικών συμφερόντων, απλά θα πέσει.
Όσο για το θέμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με γενικευμένη αποστασιοποίηση των βουλευτών του, εάν επιμείνει σε πολιτική προσωπικότητα από το νεοφιλελεύθερο, μεταρρυθμιστικό και εκσυγχρονιστικό χώρο.
Φυσικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να ανακρούσει πρύμνα, να σταματήσει την προσέγγιση με την Τουρκία και να προτείνει για Πρόεδρο της Δημοκρατίας πρόσωπο με δεξιό πολιτικό πρόσημο. Θα είναι όμως πλήρης υποχώρηση, από τα όσα έχει κατά καιρούς διακηρύξει. Ίσως του εξασφαλίσει κάποιο χρόνο, αλλά όχι πολύ.

Φυγή προς παντού

Μέχρι που μπορεί να φτάσει η δημοσκοπική αλλά και η πολιτική κατρακύλα του ΣΥΡΙΖΑ; Κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει με σιγουριά, καθώς οι εξελίξεις στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι απρόβλεπτες.
Θα οδεύσει ο ΣΥΡΙΖΑ, συντεταγμένα, σε συνέδριο και εκλογή νέας ηγεσίας ή θα ενταθούν οι σημερινές διαλυτικές καταστάσεις; Θα μείνει ενωμένος ή τελικά ο Στέφανος Κασσελάκης θα κάνει το δικό του κόμμα;

ΔΗΜΟΣΚΟΠΙΚΗ ΚΑΤΡΑΚΥΛΑ
Η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ είναι αποκαρδιωτική. Η εικόνα που έχει σχηματιστεί είναι, ότι όλη αυτή την ανακατωσούρα δεν την προκαλούν οι αντιπαραθέσεις για την πολιτική ατζέντα του κόμματος. Η εσωτερική διαμάχη δε φαίνεται να δίνεται για τις ιδέες αλλά για τη σφραγίδα και το ταμείο του κόμματος.
Σε κάθε περίπτωση, το σκηνικό αυτό έχει φέρει τον ΣΥΡΙΖΑ στην πέμπτη θέση στις δημοσκοπήσεις. Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis, η κατηφόρα του ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζεται. Λαμβάνει στην εκτίμηση ψήφου 8,7% έναντι 9,5% που είχε στη δημοσκόπηση της ίδιας εταιρίας, ένα μήνα πριν. Στις Ευρωεκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάρει ποσοστό 14,9%.

ΦΥΓΗ ΠΡΟΣ ΠΑΝΤΟΥ
Ο μεγάλος αντίπαλος του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτή τη φάση είναι το ΠΑΣΟΚ. Στη δημοσκόπηση της Metron Analysis φαίνεται, ξεκάθαρα, ότι η Χαριλάου Τρικούπη έχει πάρει το πάνω χέρι στους κεντροαριστερούς ψηφοφόρους. Οι πολίτες που αυτοτοποθετούνται στο χώρο της Κεντροαριστεράς, προτιμούν σε ποσοστό 14,4% τον ΣΥΡΙΖΑ. Είναι μεγάλη η απόσταση από το 35,5% που επιλέγουν το ΠΑΣΟΚ.
Το ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με την ίδια δημοσκόπηση, αποτελεί το βασικό προορισμό όσων ψήφισαν τον ΣΥΡΙΖΑ στις Ευρωεκλογές και τώρα δείχνουν να αναζητούν νέα πολιτική στέγη. Η συσπείρωση του ΣΥΡΙΖΑ κινείται σε απογοητευτικά επίπεδα, φτάνει μόλις το 53%. Προς τη Χαριλάου Τρικούπη οδεύει ένα 11,6% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ.
Το αξιοσημείωτο στην έρευνα είναι το γεγονός, ότι μεγάλο μέρος όσων εγκαταλείπουν τον ΣΥΡΙΖΑ κατευθύνονται προς την «Πλεύση Ελευθερίας» και τη Ζωή Κωνσταντοπούλου. Το 7,2% που παίρνει η κ. Κωνσταντοπούλου είναι ένα αξιοπρόσεχτο ποσοστό. Αντίθετα, η «Νέα Αριστερά» αν και εμφανίζεται πολιτικά δικαιωμένη από τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ, δεν εισπράττει εκλογικά οφέλη. Την προτιμά το 1% όσων φεύγουν από τον ΣΥΡΙΖΑ, περισσότεροι είναι αυτοί που πάνε προς τον Κ. Βελόπουλο.
Οφέλη από τη δημοσκοπική κατρακύλα του ΣΥΡΙΖΑ έχουν το ΚΚΕ που εμφανίζει εισροές από τον ΣΥΡΙΖΑ της τάξης του 5,6% αλλά και το κόμμα του Γ. Βαρουφάκη με εισροές της τάξης του 2,4%. Σε κάθε περίπτωση, όπως δείχνουν τα στοιχεία, είναι ένα κόμμα που εμφανίζει εικόνα αποσύνθεσης. Και οι ψηφοφόροι του… «άλλος για Χίο τράβηξε και άλλος για Μυτιλήνη».

Ο Στάινμαϊερ επισκέφτηκε την Ελλάδα, μία μέρα μετά το ΟΧΙ, για να βγάλει υποκριτικά την… υποχρέωση, δίχως κουβέντα για τα δις που άρπαξε η Γερμανία

Γράφει ο δημοσιογράφος
Βασίλης Γαλούπης
Πηγή: Εφημερίδα Δημοκρατία

Για δεκαετίες ακούμε το γνωστό αφήγημα περί γερμανικής ενοχής, με την οποία γαλουχήθηκαν οι υποτίθεται… μεταμελημένες μεταπολεμικές γενιές Γερμανών, μήπως και αποκτήσουν έστω μια ταπεινότητα μπροστά σε όσους υποχρέωσαν σε θάνατο ή δυστυχία, για να ταϊστεί η γερμανική οικονομική ευημερία. Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα το μόνο που εισπράττει είναι η γερμανική υποκρισία.
Ο Γερμανός πρόεδρος Στάινμαϊερ φρόντισε και για το σημειολογικό, αν όχι προκλητικό, του πράγματος. Αποφάσισε να έρθει στην Ελλάδα για επίσκεψη, μόλις μία μέρα μετά την επέτειο του ΟΧΙ. Πολιτικά πρόσωπα της Ελλάδας σπεύδουν σε τέτοιες περιπτώσεις να μιλήσουν με το ύπουλο δόγμα κατευνασμού για «αλλαγή σελίδας». Ότι «πρέπει να κοιτάξουμε μπροστά». Ότι «έχουν περάσει τόσες δεκαετίες πια και είναι ώρα να προχωρήσουμε». Αρκεί κάποιος να εμβαθύνει στην ακλόνητη γερμανική πολιτική αντίληψη των πραγμάτων από τον Β’ Παγκόσμιο μέχρι και σήμερα, για να εκθέσει αυτό το βαθιά υποκινούμενο σκεπτικό.

1] Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στέρησε από την Ελλάδα την πληθυσμιακή της ανάπτυξη. Λόγω των γερμανικών θηριωδιών και του λιμού που επέβαλαν οι ναζί, έχασαν τη ζωή τους 800.000 Έλληνες, σε μια εποχή που η χώρα μας είχε πληθυσμό μόλις 7.300.000. Επιπλέον, σύμφωνα με τις αναφορές των ελληνικών κυβερνήσεων, υπήρξε έλλειμμα γεννήσεων 300.000 παιδιών. Οι πληθυσμιακές απώλειες ήταν 1.106.922 άτομα.
2] Το γερμανικό κράτος έκλεψε τον πλούτο της Ελλάδας στο Β’ Παγκόσμιο. Μέχρι και το «Spiegel» το 2013 αναγνώρισε ότι το χρέος προς τη χώρα μας είναι 162 δισ. ευρώ. Στην πραγματικότητα, και σε σημερινά λεφτά, ξεπερνά τα 300 δισ., πάνω από ολόκληρο το ελληνικό ΑΕΠ. Η Γερμανία, με τη συνενοχή και των ελληνικών κυβερνήσεων, αρνείται καν να συζητήσει το ενδεχόμενο επιστροφής του πλούτου που άρπαξε. Αυτά τα χρήματα στέρησαν από την κατεστραμμένη χώρα μας την ευκαιρία και τα μέσα να ορθοποδήσει τις πρώτες δεκαετίες μετά τον πόλεμο. Να δημιουργήσει υποδομές και βιομηχανία κανονικού κράτους.
3] Η Γερμανία εξήγαγε τη διαφθορά της για να ελέγξει, κυρίως μεταπολεμικά, τις ξένες αγορές με τις εξαγωγές. Νομοθέτησε επίσημα ότι επιτρέπονται οι μίζες σε ξένες κυβερνήσεις και αξιωματούχους από γερμανικές εταιρίες, ώστε αυτές να παίρνουν τις δουλειές. Μια τέτοια περίπτωση, όχι η μοναδική, ήταν το σκάνδαλο Siemens.
4] Η Γερμανία έσπρωξε την Ελλάδα το 2010 στο μνημονιακό Γολγοθά, με μοναδικό πραγματικό στόχο, όπως αποδείχθηκε πια, να αλλάξει χέρια η διαφθορά. Το δίδυμο Μέρκελ – Σόιμπλε, εφαρμόζοντας την πάγια και αναλλοίωτη γερμανική πολιτική νόρμα επικυριαρχίας, αποφάσισε και το εξευτελιστικό κλείσιμο τραπεζών το 2015.
5] Η Γερμανία μετατρέπει από το 2016 την Ελλάδα σε «αποθήκη μεταναστών», προκειμένου το Βερολίνο να μην αντιμετωπίζει πολιτικό κόστος από την έκρηξη των ροών. Η δήθεν ευρωπαΐστρια Γερμανία εξακολουθεί να πορεύεται με μεθόδους στραγγαλισμού σε βάρος όσων δεν εξυπηρετούν την αυτοπροστασία της. Δε διστάζει και πάλι να καταστρέψει οποιονδήποτε, μια χώρα ή και την Ευρώπη. Αρκεί να περνάει το δικό της και να μην πληρώνει καμία συνέπεια.

Δυστυχώς, η Γερμανία με τις πράξεις της αποδεικνύει διαρκώς ότι δεν μπορεί να υπάρξει «φίλος» της Ελλάδας, διότι με κάθε αφορμή πολεμάει επίσημα ή υποσκάπτει τη χώρα μας και το λαό της. Αντίθετα, η Γερμανία διατηρεί εδώ και αιώνες θερμές σχέσεις, αλυσοδεμένες από βρόμικα συμφέροντα, με την Τουρκία, ιστορικό της σύμμαχο και στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο με την τότε φιλοναζιστική Άγκυρα.
Ο Στάινμαϊερ, που πήγε μέχρι και στη μαρτυρική Κάνδανο, όπως είχε κάνει με τους Λιγκιάδες Ιωαννίνων δέκα χρόνια πριν ο προκάτοχός του Γκάουκ, τάσσεται σταθερά υπέρ της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. Το Βερολίνο δεν έχει αναστολές ούτε για να πουλάει όπλα στον Ερντογάν, ώστε αυτός να απειλεί την Ελλάδα.
Καμία υποκριτική συγγνώμη δεν είναι αρκετή για όσα προκαλεί η Γερμανία στη χώρα μας για πάνω από 80 χρόνια πια. Απαιτούνται πράξεις. Ένα πρώτο καλό και ελάχιστο βήμα είναι να επιστραφεί ο κλεμμένος πλούτος που καρπώθηκαν το γερμανικό κράτος και οι επόμενες γενιές ευημερούντων πολιτών του, στερώντας τον από τις δικές μας γενιές.
Η Γερμανία, που το 2010 κατηγορούσε την Ελλάδα για τα χρέη της, ποτέ της δεν αποπλήρωσε κανένα δικό της χρέος κι ας ξεκίνησε δύο παγκόσμιους πολέμους. Αντίθετα, της επετράπη να ξαναγίνει κράτος με την αμερικανική και ευρωπαϊκή οικονομική βοήθεια.
Το θέαμα δεν είναι καινούργιο, κοντεύει να γίνει έθιμο. Αυτές τις μέρες, όπως και το φθινόπωρο του 2018, έχουμε την καθιερωμένη επίσκεψη της ντροπής από τον πρόεδρο της Γερμανίας. Ο Στάινμαϊερ εμφανίζεται σε μαρτυρικές τοποθεσίες για να πει λόγια του αέρα, σαν να βγάζει την υποχρέωση περί «διασφάλισης της ιστορικής μνήμης». Φαντασιώνεται, όπως και μέρος του ελληνικού πολιτικού συστήματος, ότι υπάρχει κάποιου είδους «φιλία».
Αλλά, όποτε η κουβέντα έρχεται στην ουσία, στα δισεκατομμύρια που έκλεψε η μια, ενιαία και απαράλλαχτη Γερμανία, το Βερολίνο δεν υπολογίζει ούτε εξευτελισμό ούτε ντροπή. Το ζητούμενο είναι να μην αποζημιώσει ποτέ την Αθήνα, η οποία δίνει και την ευκαιρία στο Γερμανό πρόεδρο να ποζάρει κάθε τόσο ως «γεφυροποιός» και φίλος.

Ζαχαρίας Μίχας*

© Slpress.gr

O πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε την Πέμπτη 17/10 μετά τη Σύνοδο Κορυφής, επιχείρησε ατυχώς να απαντήσει και στην κριτική που του ασκείται για τους χειρισμούς στα ελληνοτουρκικά. Στις αναφορές του χρησιμοποίησε βαρύτατους χαρακτηρισμούς, οι οποίοι θα κλιμακώσουν την εσωκομματική αντιπαράθεση, ενώ υπέπεσε και σε σοβαρά επικοινωνιακά λάθη.

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί μεγάλη ανησυχία για το ενδεχόμενο, γαλάζιοι βουλευτές να καταθέσουν ερώτηση στη Βουλή με αντικείμενο τα ελληνοτουρκικά. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, έχει στείλει εμμέσως πλην σαφώς το μήνυμα στους βουλευτές της συμπολίτευσης, πως όποιος υπογράψει τέτοια ερώτηση θα μπει σε «μαύρη λίστα». Στις δηλώσεις του, πάντως, ο Κ. Μητσοτάκης προσπάθησε προκαταβολικά να βγάλει από το κάδρο της επίθεσής του τον Αντ. Σαμαρά. Επετέθη, όμως, σε όσους του ασκούν κριτική για τους χειρισμούς του και σε όσους «μιλούν για ξεπουλήματα», φωτογραφίζοντας τον Κ. Βελόπουλο.

Είναι όμως δύσκολο να γίνει κατανοητή πολιτικά μια τέτοια «έκρηξη» από τις Βρυξέλλες, εάν πραγματικός στόχος ήταν η Ελληνική Λύση. Όλοι σχεδόν οι αναλυτές εκτίμησαν, ότι στόχος είναι ο Αντ. Σαμαράς και η εσωκομματική αντιπολίτευση, όπως αυτή ασκείται από τους δύο πρώην αρχηγούς της ΝΔ και πρωθυπουργούς. Θύμισε δε, ότι ως πρωθυπουργός, ο Αντ. Σαμαράς «συναντήθηκε με τον κ. Ερντογάν και επί διακυβέρνησής του, με υπουργό Εξωτερικών τον Ευάγγελο Βενιζέλο γινόντουσαν και διερευνητικές επαφές».

Αναφερόμενος σε όσους «κατηγορούν την κυβέρνηση, εμένα, τον υπουργό Εξωτερικών, ότι είμαστε μειοδότες γιατί συζητούμε με την Τουρκία», είπε ότι έχουν ξεπεράσει τα όρια κι ότι φλερτάρουν με τα όρια του λαϊκισμού. Αναρωτήθηκε «πού ήταν όλοι αυτοί οι υπερπατριώτες», για τους οποίους δήλωσε αργότερα ότι υποψιάζεται πως «σε μια πραγματική κρίση θα ήταν οι πρώτοι που θα έβαζαν την ουρά στα σκέλια, όταν προστατεύαμε τα σύνορα της Ελλάδας στον Έβρο». Η αναφορά του, όμως, είναι πολιτικά ακατανόητη και ηθικά μεμπτή. Εάν γνωρίζει κάποιον από αυτούς που του ασκούν κριτική για ενδοτισμό, ο οποίος τότε να είχε πάρει αντίθετη θέση στην προάσπιση του Έβρου, ας τον κατονομάσει. Όλα τα άλλα είναι ρητορείες χωρίς αντίκρισμα.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΩΝ ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΣ

Ενδιαφέρουσα ομοιότητα έχουν οι πεποιθήσεις των δύο πρωθυπουργών, αφενός στην κρίση των Ιμίων το 1996, αφετέρου στην κρίση του Έβρου το 2020. Και στις δύο περιπτώσεις, η ρητορική τους καταφανώς συνέβαλε στο να επιχειρήσει η Τουρκία να δημιουργήσει τετελεσμένα. Ένας παράγοντας, μάλιστα, που ωθεί την Άγκυρα στην ύφεση, πέραν της διεθνούς συγκυρίας, είναι και η επιτυχής αντίσταση της Ελλάδας επί του πεδίου. Αποκλείεται όμως ο πρωθυπουργός να μην έχει ενημερωθεί για κάποιες «λεπτομέρειες» στρατιωτικού περιεχομένου, οι οποίες υπαγόρευσαν την ανάγκη για εξοπλιστικές πρωτοβουλίες.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε «επεκτείναμε τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια στο Ιόνιο», λες και πρόκειται για επίτευγμα.

Υπενθυμίζουμε ότι η Ελλάδα είναι σχεδόν η μόνη παράκτια χώρα στον κόσμο που δεν έχει επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια και επιπλέον ούτε η Τουρκία δεν είχε διανοηθεί να θέσει θέμα για το Ιόνιο. Ο Κ. Μητσοτάκης απέφυγε να επαναλάβει την υπερφίαλη διατύπωση του Ν. Δένδια «μεγαλώσαμε την Ελλάδα», αλλά δεν μας είπε γιατί δεν έχει επεκτείνει τα χωρικά ύδατα και στην Κρήτη και στο δυτικό Αιγαίο.

Ο Κ. Μητσοτάκης επικαλέστηκε ότι η κυβέρνησή του υπέγραψε «την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη με την Αίγυπτο δημιουργώντας κυριαρχικά δικαιώματα». Η αλήθεια είναι ότι υπέγραψε μερική οριοθέτηση, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι στην περίπτωση της Κάσου, υπό την τουρκική πίεση, ακύρωσε τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Προφανώς, γνωρίζει τις σχετικές δηλώσεις Γεραπετρίτη, ο οποίος παρουσίασε σαν ελληνική νίκη την ελληνική υποχώρηση!

Ο πρωθυπουργός έκανε αναφορά και στην αγορά των φρεγατών Belharra, των μαχητικών Rafale και στην παραγγελία των μαχητικών F-35. Να του θυμίσουμε, ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμα παραγγείλει τα F-35, αν και το σημαντικό είναι ότι η δαπάνη για τα F-35 θεωρείται εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, με την έννοια ότι είναι σε βάρος του ορθολογικού καθορισμού προτεραιοτήτων για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Ο Κ. Μητσοτάκης κατέληξε, κάνοντας λόγο για «πατριώτες της φακής»! Πρόσθεσε ότι σήμερα η Ελλάδα «είναι σε θέση να συζητά με την Τουρκία πολιτισμένα», αλλά και σε μια θέση πολύ πιο ισχυρή από ότι ήταν το 2019. Και ό,τι συζητάμε δε σημαίνει ότι συμφωνούμε. Ούτε ξεπουλάμε ούτε προδίδουμε κανέναν.

Δηλαδή κ. πρωθυπουργέ, οι συζητήσεις στο παρελθόν δεν ήταν «πολιτισμένες»; Αυτό έφταιγε ή το γεγονός πως οι τουρκικές μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις καθιστούν το χάσμα αγεφύρωτο;

ΔΙΑΒΟΛΙΚΗ ΣΥΜΠΤΩΣΗ;

Κατά τον Κ. Μητσοτάκη «η χώρα έχει πληρώσει πολύ ακριβά στην ιστορία της αυτή την ακραία ρητορική (την κριτική στην πολιτική του) η οποία δεν υπηρετεί τελικά τα εθνικά συμφέροντα και σίγουρα δεν κομίζει και καμία ουσιαστική εναλλακτική στο τραπέζι».

Εάν τρέφει την ψευδαίσθηση ότι ο Ερντογάν θα γίνει διαλλακτικός, επειδή συζητάει μαζί του, είναι επικίνδυνος. Εκτός εάν είναι αποφασισμένος να υποχωρήσει από τις εθνικές κόκκινες γραμμές.

Κατά διαβολική σύμπτωση(;), την ίδια ημέρα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας έκανε δηλώσεις για τα ελληνοτουρκικά. Υποστήριξε ότι η Τουρκία δε χρησιμοποιεί την Ελλάδα για το εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στη χώρα μας. Η Τουρκία «κοιτάει σε πολύ πιο σημαντικά, πολύ πιο στρατηγικά, πολύ πιο υψηλά ζητήματα»! Πρόσθεσε ότι αυτό δε σημαίνει πως αγνοεί προβλήματα, αλλά «είμαστε σε ένα σημείο που σκεφτόμαστε πιο σφαιρικά και σε μια ευρύτερη προοπτική, δηλαδή όπως και στο Αιγαίο, έχουμε συμφέροντα και ζητήματα στη Μεσόγειο, στη Μαύρη Θάλασσα, στην Αφρική, στην Κεντρική Ασία, στην Ασία και τον Ειρηνικό, και προσπαθούμε να τα διαχειριστούμε όλα αυτά ταυτόχρονα… κι όταν κοιτάξετε την ιστορία της Ελλάδας, την απόσπασή της από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τον ετεροπροσδιορισμό της με εμάς, αναπόφευκτα είναι ο κύριος καθοριστικός παράγοντας της πολιτικής εκεί»!

Ο Χ. Φιντάν αναρωτήθηκε ρητορικά «εάν μπορούμε να προχωρήσουμε με πιο ειρηνικές μεθόδους», λέγοντας ότι η περιοχή χρειάζεται ειρήνη και ηρεμία, η οποία στο Αιγαίο είναι πολύτιμη. Φρόντισε να υπενθυμίσει βέβαια ότι «ο στρατός μας είναι έτοιμος να αποκρούσει οποιαδήποτε πρόκληση. Έχει λάβει σχετικές οδηγίες. Αλλά η προτεραιότητά μας είναι πράγματι να προωθήσουμε τα συμφέροντά μας με διπλωματικό τρόπο».

Η χρονική σύμπτωση των δύο δηλώσεων για το ίδιο θέμα είναι ενδιαφέρουσα. Ο Χ. Φιντάν ανέφερε ότι αναζητούνται «πρακτικές λύσεις» στο «σύμπλεγμα προβλημάτων», τα οποία κατονόμασε. Η Τουρκία, βέβαια, δεν έχει μετακινηθεί ούτε κατά κεραία από τις πάγιες επεκτατικές της διεκδικήσεις και τη σύνδεση της παραπομπής του ζητήματος της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ στη Χάγη, με τη διαπραγμάτευση και θεμάτων ελληνικής κυριαρχίας. Ενώ είναι κοινό συμφέρον να μην υπάρχει ένταση, η Άγκυρα την «πουλάει» σαν να κάνει χάρη στην Αθήνα. Και βέβαια απαιτεί πρακτικά ανταλλάγματα.

Καταληκτικά, αυτό που δεν μας λέει ο Κ. Μητσοτάκης και όλοι όσοι υποστηρίζουν την πολιτική του, είναι τι έχει αλλάξει σήμερα σε σχέση με τον τελευταίο μισό αιώνα στα ελληνοτουρκικά, ώστε να αισιοδοξούμε ότι η κατάληξη αυτή τη φορά θα είναι διαφορετική.

*Ο Ζαχαρίας Μίχας είναι συνιδρυτής και διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας (ΙΑΑΑ/ISDA). Διαθέτει μεταπτυχιακό τίτλο στις Στρατηγικές Σπουδές (MSc.Econ in Strategic Studies) από το τμήμα Διεθνούς Πολιτικής του Πανεπιστημίου της Ουαλίας. Το πρώτο του πτυχίο είναι από το τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σπουδών του Πάντειου Πανεπιστημίου. Ειδικεύεται σε θέματα στρατηγικής, πληροφοριών και ασχολείται με ζητήματα διεθνούς ασφαλείας.