Την πρώτη κίνηση Τραμπ περιμένουν στην Ε.Ε. ◘ Ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει ανοίξει απόλυτα τα χαρτιά του για την Ευρώπη ◘ Πόσο έτοιμη να αντιδράσει είναι η Ευρώπη

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατέλαβε το Λευκό Οίκο, απειλώντας να ανατρέψει την παγκόσμια τάξη και να οικοδομήσει μια νέα αμερικανική αυτοκρατορία, από τον Παναμά έως τη Γροιλανδία. Μέχρι στιγμής, οι πολιτικοί και οι γραφειοκράτες της Ευρώπης αρνούνται αποφασιστικά να ξεσπάσουν σε οργή.

«ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ»
Η αντίδραση στην πύρινη ομιλία του Τραμπ για την ορκωμοσία από τους διαδρόμους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Βρυξέλλες ήταν υποτονική. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δεν τον ανέφερε καν ονομαστικά στην ομιλία της στο Νταβός την Τρίτη 21/1. Και αλλού, επίσης, υπήρξε ελάχιστο σφίξιμο ή τρίξιμο των δοντιών, όταν ο Τραμπ αποσύρθηκε από τη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, και μόνο υπόκωφη γκρίνια όταν περιφρόνησε τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και ξεκίνησε τη διαδικασία αποχώρησης.
Για τα τρία μεγάλα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι και Βρετανοί ηγέτες, ο πρόσφατα ορκισθείς πρόεδρος έχει μέχρι στιγμής παραμείνει, ως επί το πλείστων, σιωπηλός: τη συνεχιζόμενη υποστήριξη προς την Ουκρανία, τους σαρωτικούς νέους δασμούς και το μέλλον του ΝΑΤΟ ως ομπρέλα ασφαλείας της ηπείρου.
Η ήρεμη αντίδραση στον Τραμπ ήταν τόσο σκόπιμη, όσο και τακτική. Η Ευρώπη δε θέλει να ξεκινήσει καυγάδες με τον απρόβλεπτο νέο Αμερικανό ηγέτη και κατανοεί ότι η δημόσια ηθικολογία μόνο μπούμερανγκ γυρίζει.
«Χρειάζεται ψυχραιμία», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τρίτη 21/1. «Είναι απολύτως σαφές ότι ο πρόεδρος Τραμπ και η κυβέρνησή του θα κρατήσουν τον κόσμο σε αγωνία τα επόμενα χρόνια, στην ενεργειακή και κλιματική πολιτική, στην εμπορική πολιτική, στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας και σε πολλούς άλλους τομείς». Όμως η αλαζονεία της Ευρώπης δε θα πρέπει να εκληφθεί ως υποχωρητικότητα, με τον Σολτς να τονίζει πως: «Μπορούμε και θα τα αντιμετωπίσουμε όλα αυτά χωρίς περιττό ενθουσιασμό και αγανάκτηση».

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΜΕΝΗ ΓΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
Ενώ είναι σαφές ότι η Ευρώπη δε θέλει να έρθει σε αντιπαράθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ίδια ώρα έχει κάνει πολύ περισσότερη δουλειά για να προετοιμαστεί για συγκρούσεις, απ’ ό,τι πριν από την πρώτη θητεία του Τραμπ. Όσον αφορά το εμπόριο, οι Βρυξέλλες και το Λονδίνο παίζουν σενάρια πολέμου εδώ και μήνες, και έχουν ετοιμάσει ένα οπλοστάσιο για έναν εμπορικό πόλεμο, αν χρειαστεί. Οι αξιωματούχοι ελπίζουν ότι ο Τραμπ μπορεί να πεισθεί να μην πλήξει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές με τιμωρητικούς δασμούς, αλλά είναι έτοιμοι να αντιδράσουν με ανταποδοτικούς δασμούς, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του θέματος.
Στην ομιλία κατά την ορκωμοσία του, ο Τραμπ δεν εκτόξευσε όλα τα πυρά του για τους δασμούς, με την Ευρώπη να μην μπορεί να παραπονεθεί ακόμα για τα όσα σκοπεύει να κάνει. Στο εκτελεστικό του διάταγμα που περιέγραφε την πολιτική «Πρώτα η Αμερική» ανέθεσε στην ομάδα να διερευνήσει την ιδέα των καθολικών δασμών. Ενώ ζήτησε να αναθεωρηθεί η εμπορική συμφωνία της πρώτης θητείας που συνήψε με την Κίνα και να ληφθεί δράση για την αντιμετώπιση των εμπορικών ανισορροπιών και της χειραγώγησης των νομισμάτων από τους εμπορικούς εταίρους της Αμερικής, δεν έκανε καμία άμεση αναφορά στην Ευρώπη.
Λίγες ώρες μετά την ορκωμοσία του, ο Τραμπ προσέφερε στην ΕΕ μια οδό για την αποφυγή ενός εμπορικού πολέμου, λέγοντας: «Το μόνο πράγμα που μπορούν να κάνουν γρήγορα είναι να αγοράσουν το πετρέλαιο και το φυσικό μας αέριο».
Την Τρίτη (21/1) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε στο Politico πως λαμβάνει σοβαρά υπόψη της την προσφορά και ότι θα επικοινωνήσει άμεσα με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου. «Πρέπει να έρθουμε σε επαφή μαζί τους και να δούμε πώς θα προχωρήσουμε», δήλωσε η εκπρόσωπος για θέματα ενέργειας, Άννα Κάισα Ιτκόνεν. «Η προτεραιότητα είναι να κάνουμε μια συζήτηση, να εμπλακούμε έγκαιρα, να συζητήσουμε τα κοινά συμφέροντα και στη συνέχεια να είμαστε έτοιμοι να διαπραγματευτούμε», επισήμανε.
Σχετικά με τη στήριξη της Ουκρανίας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ, επεξεργάζονται σχέδια για να δείξουν ότι είναι έτοιμοι να αναλάβουν το βάρος και να διαπραγματευτούν μελλοντικές ρυθμίσεις με τον Τραμπ. Αυτό γίνεται για δύο λόγους: σε περίπτωση που χρειαστεί, να δείξουν στον Τραμπ ότι είναι αξιόπιστοι συνεργάτες και δεν είναι απλώς «τζαμπατζήδες».
«Ο Τραμπ είναι ένας πολιτικός που δρα με βάση τα συμφέροντα και όχι τις αξίες», δήλωσε ανώτερος δυτικός αξιωματούχος. «Οπότε πρέπει να απευθυνθείτε στα συμφέροντά του. Δε θα είναι προς το συμφέρον του να φανεί ότι ο Πούτιν κέρδισε ή ότι έχει μια κακή συμφωνία», σύμφωνα με τον ίδιο. Εκτός από το να πληγεί η υπερηφάνεια του Τραμπ, η επίτευξη μιας προφανώς κακής συμφωνίας για την Ουκρανία θα κινδύνευε να ενθαρρύνει την Κίνα, κάτι που ο πρόεδρος θα μισούσε, πρόσθεσε ο αξιωματούχος.
Στο παρελθόν, ο Τραμπ έχει τρομοκρατήσει τους συμμάχους της Αμερικής υπονοώντας ότι θα μπορούσε να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Έχει προτείνει ένα νέο στόχο για τα μέλη του ΝΑΤΟ να δαπανούν το 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, από τον τρέχοντα στόχο της συμμαχίας του 2%, τον οποίο πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να μην επιτυγχάνουν.
Την Τρίτη (21/1), η Εσθονία και η Γαλλία πρόσθεσαν τις φωνές τους σε εκείνες που υποστηρίζουν πως πρέπει να γίνουν υψηλότερες δαπάνες για την άμυνα. Ένας αξιωματούχος της ΕΕ πρόσθεσε: «Το γεγονός ότι πρέπει να κάνουμε περισσότερα για την άμυνα σε επίπεδο ΕΕ σίγουρα δεν είναι καινοτομία και συνδέεται περισσότερο με τον Πούτιν και την απειλή της Ρωσίας, παρά με το ποιος κάθεται στο Λευκό Οίκο».
«Ήταν αρκετά προνοητικοί στην ατζέντα της άμυνας και της ασφάλειας», δήλωσε ο Mujtaba Rahman, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στο Eurasia Group. «Και στο εμπόριο, έχουν ένα μεγάλο αριθμό μέτρων που είναι έτοιμα να εφαρμοστούν, αλλά δεν πρόκειται να πιέσουν τα πυρά μέχρι να μάθουν τι πρόκειται να κάνει ο Τραμπ», σημείωσε.
Ωστόσο, αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα: ο Τραμπ είναι παρορμητικός και είναι αδύνατο να γνωρίζει ο πλανήτης τι θα κάνει στη συνέχεια.
«Σε μια εποχή μεγάλου πολέμου στην ήπειρο, το διακύβευμα για την Ευρώπη όσον αφορά τη σωστή αντίδρασή της είναι μεγαλύτερο από οποιαδήποτε άλλη περιοχή στον κόσμο», δήλωσε ο Λέσλι Βιντζάμουρι, διευθυντής Αμερικής της δεξαμενής σκέψης Chatham House στο Λονδίνο.
«Έχει δείξει ότι παραμένει απρόβλεπτος και πρόθυμος να δοκιμάσει τα όρια των συμμαχιών των ΗΠΑ με εντελώς απροσδόκητους τρόπους. Αυτό καθιστά την κατανόηση των προθέσεών του τόσο επείγουσα για τους παγκόσμιους ηγέτες – όσο και απίστευτα δύσκολη», σημειώνει ο ίδιος.
Πηγή: ethnos.gr

Στην πρώτη του μέρα στο Οβάλ Γραφείο κήρυξε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης τα σύνορα με το Μεξικό, ενώ η Αμερική αποχωρεί από τον ΠΟΥ

Προεκλογικά, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δώσει στίγμα προθέσεων, και βέβαια δεν ήθελε να απογοητεύσει τους ψηφοφόρους του χωρίς να δώσει και δείγμα γραφής, από τις πρώτες κιόλας ώρες ως ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ.
Έτσι, την πρώτη ημέρα της επιστροφής του στο Λευκό Οίκο υπέγραψε μια σειρά εκτελεστικών διαταγμάτων, ακύρωσε 78 διατάγματα του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν, για να οδηγήσει, όπως τουλάχιστον ο ίδιος εννοεί, την Αμερική στη «χρυσή εποχή». Μαζί με μια σειρά διαταγμάτων προσανατολισμένων στη μετανάστευση, ο Τραμπ βάζει στο στόχαστρο την απόδοση αμερικανικής ιθαγένειας που συνεπάγεται η γέννηση παιδιών από αλλοδαπούς στο έδαφος της Αμερικής, με ισχύ σε ένα μήνα από σήμερα.
Με διάταγμα, επίσης, ο Τραμπ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στα νότια σύνορα των ΗΠΑ. «Κάθε παράνομη είσοδος θα σταματήσει αμέσως και θα ξεκινήσουμε τη διαδικασία επιστροφής εκατομμυρίων εγκληματιών αλλοδαπών στα μέρη από τα οποία ήρθαν» είπε ο Τραμπ στην ομιλία του στην ορκωμοσία. Πλέον, ανοίγει το δρόμο για την αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στα νότια σύνορα και εκπληρώνει τις προεκλογικές δεσμεύσεις περί εφαρμογής αυστηρών μεταναστευτικών πολιτικών. Με διάταγμα απονέμεται χάρη και γίνονται μειώσεις ποινών σε ταραξίες που συνδέονται με την επίθεση της 6ης Ιανουαρίου 2021 στο Καπιτώλιο. Ο πρόεδρος θα δώσει εντολή στο υπουργείο Δικαιοσύνης να «κλείσει» τουλάχιστον 1.500 υποθέσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.

«Ο ΚΟΛΠΟΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ»
Οι ΗΠΑ αποχωρούν από τη Συμφωνία του Παρισιού, καθώς ο Τραμπ εξέδωσε εκτελεστική ενέργεια απόσυρσης μαζί με επιστολή, που ενημερώνει τα Ηνωμένα Έθνη για την απόφαση. Οι ΗΠΑ αποχωρούν επίσης και από τον ΠΟΥ. «Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας μάς εξαπάτησε, όλοι εξαπάτησαν τις ΗΠΑ. Αυτό δεν πρόκειται να ξανασυμβεί» διεμήνυσε ο Τραμπ, υπογράφοντας το σχετικό διάταγμα. Κατηγόρησε, δε, τον ΠΟΥ ότι χειρίστηκε λανθασμένα την πανδημία Covid-19 και άλλες διεθνείς υγειονομικές κρίσεις.
Με διάταγμα, ο Τραμπ προανήγγειλε τη μετονομασία του Κόλπου του Μεξικού και του όρους Ντενάλι της Αλάσκας. Ο Τραμπ έδωσε εντολή να μετονομαστεί ο Κόλπος του Μεξικού σε «Κόλπο της Αμερικής», ενώ θα μετονομάσει το όρος Ντενάλι της Αλάσκας σε «όρος Μακίνλεϊ». Με άλλο διάταγμα, ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ ανακάλεσε ένα μη δεσμευτικό εκτελεστικό διάταγμα που είχε υπογράψει ο Μπάιντεν, με στόχο να καταστήσει ηλεκτρικά τα μισά από τα νέα οχήματα που θα πωλούνται από το 2030.
Προχωρά επίσης σε αλλαγές στο καθεστώς ομοσπονδιακών υπαλλήλων, κατατάσσοντας χιλιάδες στην κατηγορία των πολιτικών προσλήψεων – κάτι που καθιστά την απόλυσή τους και την αντικατάστασή τους με πολιτικά ομονοούντες με την κυβέρνηση πολύ πιο εύκολη.

ΤΑ ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ
Ο νέος ηγέτης των ΗΠΑ κήρυξε ενεργειακή κατάσταση έκτακτης ανάγκης, στο πλαίσιο ενός μπαράζ ενεργειών υπέρ των ορυκτών καυσίμων και της «απελευθέρωσης» της ήδη ακμάζουσας παραγωγής των ΗΠΑ. Η κίνηση αυτή θα επιτρέψει στην κυβέρνησή του να επισπεύσει τις άδειες για νέες υποδομές ορυκτών καυσίμων. Επίσης, έδωσε εντολή για την αφαίρεση της «καθοδήγησης ιδεολογίας φύλου» από τις πολιτικές και τα έντυπα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Η διάταξη καθιστά επίσημη πολιτική ότι υπάρχουν «μόνο δύο φύλα: άρρεν και θήλυ». Τέλος, προχώρησε στην προσωρινή καθυστέρηση της επιβολής μιας ομοσπονδιακής απαγόρευσης του TikTok για τουλάχιστον 75 ημέρες.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, στο αποκορύφωμα της πολιτικής ισχύος του, ορκίστηκε τη Δευτέρα 20 Ιανουαρίου 2025 πρόεδρος των ΗΠΑ, για δεύτερη φορά. Μέσα στη Ροτόντα του Καπιτωλίου, ακουμπώντας το ένα χέρι στη Βίβλο που κληρονόμησε από τη μητέρα του, ύψωσε το άλλο για να ορκιστεί ενώπιον του αρχιδικαστή Τζον Ρόμπερτς ότι «θα προστατεύει το Σύνταγμα».
Ο Ρεπουμπλικάνος δισεκατομμυριούχος, που νίκησε την αντιπρόεδρο Κάμαλα Χάρις στις εκλογές της 5ης Νοεμβρίου, είναι πλέον σε ηλικία 78 ετών, ο γηραιότερος πρόεδρος που έχει αναλάβει το αξίωμα. Ο όρκος αυτός ολοκλήρωσε τη θεαματικότερη «επιστροφή» στην πρόσφατη αμερικανική ιστορία: ενός πρώην προέδρου που δεν παραδέχτηκε ποτέ την ήττα του το 2020, που φώναζε «εκδίκηση» στους αντιπάλους του, που καταδικάστηκε σε ποινικό δικαστήριο, που γλίτωσε από δύο απόπειρες δολοφονίας.
Ο Τραμπ ορκίστηκε στο ίδιο μέρος όπου οι υποστηρικτές του εισέβαλαν στις 6 Ιανουαρίου 2021, προσπαθώντας να εμποδίσουν την επικύρωση της νίκης του Μπάιντεν. Ο Δημοκρατικός πρόεδρος, που συμπλήρωσε μισό αιώνα στην πολιτική, οργάνωσε μια μετάβαση χωρίς συγκρούσεις, για τον άνθρωπο που δε σταμάτησε λεπτό να τον γελοιοποιεί. «Καλώς ήρθατε στο σπίτι» του είπε μάλιστα λίγο νωρίτερα, όταν ο Τραμπ με τη σύζυγό του, τη Μελάνια, πήγαν στο Λευκό Οίκο για μια τελευταία, εθιμοτυπική επίσκεψη, προτού να εγκατασταθούν οι ίδιοι στο προεδρικό μέγαρο.
Πάντως, ο 82χρονος Μπάιντεν φρόντισε, λίγα λεπτά πριν παραδώσει την εξουσία, να χορηγήσει προληπτικά χάρη σε μέλη της οικογένειάς του – μια πρωτοφανής ενέργεια – καθώς φοβάται ότι θα στοχοποιηθούν από τους Ρεπουμπλικάνους.
Σε αντίθεση με τον Τραμπ, που σνομπάρισε την ορκωμοσία του, ο 46ος πρόεδρος πήγε στο Καπιτώλιο, τον «Καθεδρικό» του αμερικανικού πολιτικού βίου. Στο πλευρό του, οι πρώην πρόεδροι Μπιλ Κλίντον, Τζορτζ Μπους, Μπαράκ Ομπάμα, οι πρώην αντιπρόεδροι, αλλά και οι δισεκατομμυριούχοι Μαρκ Ζάκερμπεργκ και Τζεφ Μπέζος, όπως εξάλλου και ο πανταχού παρών πλέον Ίλον Μασκ.

ΤΡΑΜΠ: Η «ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ»
«Η χρυσή εποχή της Αμερικής ξεκινά τώρα», υποσχέθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ, αμέσως μετά την ορκωμοσία του και την ανάληψη των καθηκόντων του ως ο 47ος πρόεδρος των ΗΠΑ. «Από σήμερα, η χώρα μας θα ανθίσει και θα γίνει και πάλι σεβαστή στον κόσμο», είπε, δεσμευόμενος ότι «θα είναι ειλικρινής» για τις προκλήσεις με τις οποίες θα βρεθεί αντιμέτωπη η χώρα.
Ο Τραμπ, χαρακτηρίζοντας τη σημερινή ημέρα «Ημέρα Απελευθέρωσης», προειδοποίησε επίσης ότι σκοπεύει να επιτεθεί «στη διεφθαρμένη και ριζοσπαστική ελίτ» που «έχει αρπάξει την εξουσία και τον πλούτο εδώ και πολλά χρόνια».
Στη συνέχεια, περιέγραψε γενικά τα πρώτα μέτρα που θα λάβει.
Όπως είχε προαναγγείλει, είπε ότι θα υπογράψει σήμερα μια σειρά διαταγμάτων, με τα οποία θα κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στα νότια σύνορα των ΗΠΑ και θα στείλει το στρατό, υποσχόμενος ότι «όλες οι παράνομες είσοδοι θα σταματήσουν» ενώ παράλληλα θα απελαθούν «εκατομμύρια και εκατομμύρια» παράτυπων μεταναστών. Όσοι συλλαμβάνονται θα κρατούνται και θα τερματιστεί έτσι η πολιτική της «σύλληψης και απελευθέρωσης».
Στο πλαίσιο των μέτρων που θα ληφθούν, τα καρτέλ θα χαρακτηριστούν «ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις» με βάση το Νόμο περί εξωτερικών εχθρών του 1798.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα κηρυχθεί επίσης στον τομέα της ενέργειας, με στόχο να αναπληρωθούν τα στρατηγικά αποθέματα και να εξαχθεί η αμερικανική ενέργεια «σε όλον τον κόσμο».
«Θα ξαναγίνουμε πλούσια χώρα και αυτός ο υγρός χρυσός κάτω από τα πόδια μας θα μας βοηθήσει σ’ αυτό», είπε.
Θα ξεκινήσει εξάλλου η «αναδιαμόρφωση» του εμπορικού συστήματος, θα επιβληθούν δασμοί και φόροι σε ξένες χώρες «για να πλουτίσουν οι πολίτες μας», όπως είπε.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε επίσης ότι η κυβέρνησή του θα αναγνωρίζει μόνο δύο φύλα, «αρσενικό και θηλυκό».

Η ΔΙΩΡΥΓΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΜΑ
Επανέλαβε ότι θα αλλάξει την ονομασία του Κόλπου του Μεξικού σε «Κόλπο της Αμερικής» και απείλησε ότι οι ΗΠΑ «θα πάρουν πίσω τη Διώρυγα του Παναμά» η οποία «βλακωδώς δόθηκε στον Παναμά», γιατί, όπως είπε, «τα αμερικανικά πλοία υπερχρεώνονται». Ο Τραμπ υποσχέθηκε επίσης ότι θα στείλει επανδρωμένη αποστολή στον πλανήτη Άρη γιατί θέλει «να υψώσει την αμερικανική σημαία» εκεί.

Συντάκτης: Παντελής Καρύκας*
Πηγή: slpress.gr

Στο προσκήνιο ήρθε και πάλι η Γροιλανδία, μετά το ενδιαφέρον που δήλωσε ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να την αγοράσει, πρόταση που είχε κάνει και στην προηγούμενη προεδρική του θητεία. Το νησί της Αρκτικής, με μόλις 57.000 κατοίκους, αποτελεί αυτόνομο έδαφος της Δανίας, η οποία ασκεί – ελέγχει την εξωτερική πολιτική της Γροιλανδίας.
Όμως, η Γροιλανδία ήταν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια Ψυχρού Πολέμου, συγκεκριμένα, με το σχέδιο «Iceworm», ένα από τα πλέον φιλόδοξα που εκπονήθηκε στις ΗΠΑ εκείνη την περίοδο. Αφορούσε τη δημιουργία μυστικών βάσεων εκτόξευσης πυραύλων κάτω από τους πάγους της Γροιλανδίας, χωρίς τη συγκατάθεση της Δανίας στην οποία ανήκε η νήσος!
Στόχος των Αμερικανών ήταν να αναπτύξουν κινητούς εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς, με στόχο τη Σοβιετική Ένωση. Για να παραπλανήσουν του Δανούς, αλλά και τους Σοβιετικούς, οι Αμερικανοί κατέστρωσαν το σχέδιο Camp Century, το οποίο και κοινοποίησαν δεόντως. Το σχέδιο αυτό άρχισε να εφαρμόζεται το 1959 και αφορούσε τη δημιουργία «επιστημονικής» βάσης στη Γροιλανδία.
Η βάση Camp Century δημιουργήθηκε σε ένα πλάτωμα ύψους 2.000 μ. σε απόσταση 240 χλμ. από την αμερικανική αεροπορική βάση «Θούλη» στη βορειοδυτική Γροιλανδία. Η βάση «Θούλη» ήταν ενεργή από το 1951 με τη συγκατάθεση της Δανίας και εν γνώσει των Σοβιετικών.

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ «ICEWORM»
ΣΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ
Το σχέδιο «Iceworm» προέβλεπε την κατασκευή σηράγγων μήκους 4.000 χλμ. κάτω από τους πάγους, στις οποίες θα αναπτύσσονταν 600 πύραυλοι με πυρηνικές κεφαλές και στόχο τη Σοβιετική Ένωση. Οι Δανοί έδωσαν τη συγκατάθεσή τους για τη δημιουργία του Camp Century, χωρίς να γνωρίζουν τι σχεδίαζαν οι Αμερικανοί.
Το μόνο που γνώριζαν ήταν, ότι η βάση θα τροφοδοτείτο με ενέργεια από έναν πυρηνικό αντιδραστήρα. Η επίσημη δικαιολογία των Αμερικανών ήταν ότι στη βάση θα δοκιμάζονταν νέες τεχνικές κατασκευής σε αρκτικό περιβάλλον, θα εξετάζονταν τα προβλήματα λειτουργίας κινητών πυρηνικών αντιδραστήρων και θα πραγματοποιούνταν επιστημονικά πειράματα.
Δημιουργήθηκαν συνολικά 21 τάφροι που καλύφθηκαν με οροφές από πάγο. Το συνολικό μήκος των στοών έφτασε τελικά τα 3 χλμ. Κάτω από τους πάγους δημιουργήθηκε νοσοκομείο, εκκλησία, θέατρο και κατάστημα για τις ανάγκες του προσωπικού, που αριθμούσε συνολικά 200 άτομα. Χρησιμοποιήθηκε ακόμα ο πρώτος στον κόσμο φορητός πυρηνικός αντιδραστήρας ΡΜ-2A.
Ωστόσο, το σχέδιο εγκαταλείφθηκε το 1966, καθώς οι παγετώνες κινούνταν ταχύτερα από ότι είχε υπολογιστεί και ολόκληρη η εγκατάσταση κινδύνευε να αφανιστεί. Ακόμα και η λειτουργία του πυρηνικού αντιδραστήρα επηρέαζε το περιβάλλον και η λειτουργία του έπαψε το 1963.

Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ
Τα απόρρητα αμερικανικά σχέδια έγιναν γνωστά μόλις στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Σύμφωνα με αυτά, η βάση των πυραύλων θα είχε έκταση 130.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι θέσεις εκτόξευσης θα είχαν ύψος 8,5μ. Κάθε χρόνο θα ανασκάπτονταν και νέες θέσεις βολής, ώστε εντός πέντε ετών θα υπήρχαν έτοιμες χιλιάδες θέσεις βολής για τους πυραύλους που θα αναπτύσσονταν εκεί, μια ειδική «διώροφη» παραλλαγή του Minuteman με την ονομασία Iceman.
Όταν το 1967 η βάση εγκαταλείφθηκε οριστικά, τα υλικά αφέθηκαν όλα εκεί με τη σκέψη ότι θα θάβονταν για πάντα στους πάγους. Όμως μελέτη του 2016 κατέδειξε ότι, βάσει των σημερινών συνθηκών, το 2100 ολόκληρη η βάση θα έρθει στο φως, καθώς πάγοι στο σημείο λιώνουν. Όταν συμβεί αυτό τα πυρηνικά, ίσως και χημικά και βιολογικά «σκουπίδια» που εγκατέλειψαν οι Αμερικανοί θα επηρεάσουν το περιβάλλον. Όσο δε για την Αρκτική, αποτελεί ένα από τα πεδία του Νέου Ψυχρού Πολέμου.

*Ο Παντελής Καρύκας είναι επαγγελματίας δημοσιογράφος και συγγραφέας με ειδίκευση σε θέματα άμυνας, στρατιωτικής ιστορίας και εξωτερικής πολιτικής. Έχει μακρά θητεία σε ειδικά έντυπα και ιστοσελίδες.