Προβάδισμα δίνει στο Χάρη Δούκα δημοσκόπηση της Interview για λογαριασμό της Political. Στην πρόθεση ψήφου για τον πρώτο γύρο των εκλογών στο ΠΑΣΟΚ, στις 6 Οκτωβρίου, μπροστά είναι ο δήμαρχος Αθηναίων με δεύτερο τον Νίκο Ανδρουλάκη.

Η έρευνα αφορά και στο δεύτερο γύρο, από τα αποτελέσματα της οποίας προκύπτουν τρία σενάρια. Σύμφωνα με αυτά, ο νυν πρόεδρος του κόμματος φαίνεται να χάνει τόσο από τον Χάρη Δούκα, όσο και από τον Παύλο Γερουλάνο, ενώ στην τρίτη περίπτωση που στις 13 Οκτωβρίου θα έχει αντίπαλο την Άννα Διαμαντοπούλου, φαίνεται να κερδίζει και να επανεκλέγεται αρχηγός του ΠΑΣΟΚ.

Συγκεκριμένα, στην πρόθεση ψήφου του πρώτου γύρου και στο ερώτημα: «Σε περίπτωση εσωκομματικών εκλογών στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ για εκλογή προέδρου, εσείς ποιον θα ψηφίζατε;», τα αποτελέσματα έχουν ως εξής: Χάρης Δούκας: 27,6%, Νίκος Ανδρουλάκης: 21,1%, Άννα Διαμαντοπούλου: 18,6%, Παύλος Γερουλάνος: 16,5%, Μιχάλης Κατρίνης: 11%, Νάντια Γιαννακοπούλου: 2,2%, Γιάννης Κανελλάκης: 1% (δε θα είναι τελικά υποψήφιος), Δεν έχω αποφασίσει ακόμα: 2%

ΤΑ 3 ΣΕΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΓΥΡΟ

Στο ερώτημα: «Στην περίπτωση δεύτερου γύρου, μεταξύ Ανδρουλάκη και Δούκα, εσείς ποιον θα ψηφίζατε για πρόεδρο;», οι ερωτηθέντες δίνουν προβάδισμα στον Χάρη Δούκα με ποσοστό 44,4%, με τον Νίκο Ανδρουλάκη να βρίσκεται δέκα μονάδες πίσω, στο 33,5%, ενώ ένα ποσοστό της τάξεως 13,5% δηλώνουν αναποφάσιστοι.

2^ο σενάριο: Μάχη Ανδρουλάκη – Γερουλάνου: Και σε αυτό το σενάριο, η έρευνα της Interview δείχνει ότι ο σημερινός πρόεδρος χάνει και από τον Παύλο Γερουλάνο, ο οποίος πιάνει το αρκετά μεγάλο ποσοστό του 45,2% αφήνοντας πίσω τον Νίκο Ανδρουλάκη στο 28,6%, με τους αναποφάσιστους στο 12,9%.

3^ο σενάριο: Μάχη Ανδρουλάκη – Διαμαντοπούλου: Στο σενάριο που η πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ καταφέρει να περάσει στο δεύτερο γύρο, ο Νίκος Ανδρουλάκης δείχνει να την κερδίζει. Στο ερώτημα: «Μεταξύ Ανδρουλάκη και Διαμαντοπούλου, εσείς ποιον θα ψηφίζατε για πρόεδρο;», οι ερωτηθέντες δίνουν προβάδισμα στον Νίκο Ανδρουλάκη με ποσοστό 41,9% έναντι 26,3% στην Άννα Διαμαντοπούλου και τους αναποφάσιστους να κινούνται στο 12,8%.

Από τον Ανδρέα στον Ανδρουλάκη

Γράφει ο δημοσιογράφος
ΣΤΑΥΡΟΣ ΛΥΓΕΡΟΣ

Ο μύθος του «νικηφόρου πρίγκηπα» διαλύθηκε γρήγορα, αλλά η λογική του δικομματισμού ήταν δεδομένο ότι θα έστελνε τον Γιώργο Παπανδρέου στο Μαξίμου, εάν παρέμενε στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Το φθινόπωρο του 2007, ηττήθηκε για δεύτερη φορά σε εθνικές εκλογές από τον Κώστα Καραμανλή. Παρόλα αυτά, το ΠΑΣΟΚ του έδωσε μία δεύτερη ευκαιρία.

Επανεξέλεξε τον Γιώργο Παπανδρέου κόντρα στον Βαγγέλη Βενιζέλο, επειδή υπέκυψε αφενός στο σύνδρομο της πολιτικής δυναστείας, αφετέρου στην έμμεση απειλή ότι δε θα παραδώσει το κόμμα στον αντίπαλό του. Η εσωκομματική εκείνη σύγκρουση προκάλεσε βαθύ ρήγμα στο ΠΑΣΟΚ που δε γεφυρώθηκε ποτέ. Η νίκη στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2009 και ο θρίαμβος στις εθνικές εκλογές του Οκτωβρίου 2009 απλώς το επικάλυψαν. Η ανώμαλη προσγείωση του Γιώργου Παπανδρέου από τα φαντεζί μεταμοντέρνα καμώματα των πρώτων εβδομάδων της πρωθυπουργικής θητείας του, στην αγκαλιά της Τρόικας, θα μπορούσε να είναι το θέμα ενός εντυπωσιακού μυθιστορήματος.

Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, πάντως – με ελάχιστες εξαιρέσεις – μπήκαν υπάκουα στο μαντρί του Μνημονίου. Το Μάιο 2010 το Κίνημα διέβη τον Ρουβικώνα. Μπορεί η διαδικασία ιδεολογικοπολιτικής μετάλλαξης να είχε αρχίσει πριν χρόνια, αλλά τότε άρχισε η διάρρηξη των δεσμών του με την παραδοσιακή εκλογική πελατεία του. Το κραχ επηρέασε καταλυτικά το πολιτικό κλίμα, οξύνοντας την κρίση νομιμοποίησης της κυβέρνησης. Έτσι φθάσαμε στο κίνημα των Αγανακτισμένων.

Έχοντας από τον Ιούνιο 2011 αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών, ο Βενιζέλος ταυτίσθηκε με τον αρχηγό του όσον αφορά τις μνημονιακές πολιτικές. Αυτό, όμως, δε μείωσε ούτε την επιθυμία του να πάρει τη ρεβάνς, ούτε και την αμοιβαία αντιπάθεια. Έτσι, όταν το ευρώ-ιερατείο μεθόδευσε στις Κάννες (Οκτώβριος 2011) την αποπομπή του Γιώργου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία, επειδή ήθελε να κάνει δημοψήφισμα, βρήκε στο πρόσωπο του Βενιζέλου έναν πρόθυμο σύμμαχο.

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΑΠΑΔΗΜΟΥ

Με την παραίτηση – αποπομπή του Γιώργου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία και το σχηματισμό της κυβέρνησης Παπαδήμου, ο δρόμος για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ είχε ανοίξει διάπλατα για τον τότε υπουργό Οικονομικών Βενιζέλο. Η «ενθρόνισή» του λίγο καιρό αργότερα ικανοποίησε την αρχηγική φιλοδοξία του, αλλά σίγουρα δεν είχε τίποτα από την αίγλη που είχε ονειρευθεί. Η εκλογή του ήταν κακέκτυπο της τελετουργικής «στέψης» του Γιώργου Παπανδρέου στις αρχές του 2004. Οι «πράσινοι» είχαν ελπίσει ότι η αλλαγή ηγεσίας (από τον Σημίτη στο γιο του ιδρυτή) θα λειτουργούσε σαν Κολυμβήθρα του Σιλωάμ, αλλά τα γεγονότα τους διέψευσαν. Μάλιστα, η μεταλλαγή του ΠΑΣΟΚ, από υπερασπιστή των μη προνομιούχων σε σημαιοφόρο του Μνημονίου το 2010, το έφερε σε μετωπική σύγκρουση με τα μικρομεσαία στρώματα, τα οποία το στήριζαν για δεκαετίες.

Το γεγονός ότι με επικεφαλής τον Βενιζέλο συνέχισε ακριβώς την ίδια πορεία, απέδειξε ότι ο νέος αρχηγός ήταν αντάξιος συνεχιστής του μεγάλου κατεδαφιστή Γιώργου Παπανδρέου. Μπορεί οι δύο τους να είναι διαμετρικά αντίθετες προσωπικότητες, αλλά αυτό που μέτρησε πολιτικά ήταν ο κοινός παρονομαστής τους: η ταύτιση με το Μνημόνιο. Το ΠΑΣΟΚ των δύο επιγόνων (Γιώργου Παπανδρέου και Βενιζέλου) μόνο το όνομα είχε κοινό με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα.

Το άλλοτε κραταιό Κίνημα είχε «καεί» πολιτικά – εκλογικά. Αυτό πρακτικά σήμαινε, ότι έπαψε να ισχύει πια το δόγμα ότι όποιος καθίσει στο «θρόνο» του ΠΑΣΟΚ, αργά ή γρήγορα θα καθίσει και στον πρωθυπουργικό θώκο. Η κρίση δεν προκάλεσε μόνο οικονομικά και κοινωνικά ερείπια. Προκάλεσε και μία πρωτοφανή κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης. Το εκλογικό αποτέλεσμα του Μαΐου 2012 επισφράγισε την ανατροπή των ισορροπιών του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος.

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΤΟΣ!

Με την αντικατάσταση του παραδοσιακού δικομματισμού (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) από το δίπολο ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ υποβαθμίσθηκε από αυτοδύναμος πόλος σε μικρομεσαίο κόμμα. Για την ακρίβεια, λόγω του μνημονιακού στίγματος και της βεντέτας του Βενιζέλου με τον ΣΥΡΙΖΑ, μετατράπηκε σε πολιτικό συμπλήρωμα της ΝΔ, στο πλαίσιο της «παράταξης του Μνημονίου», ή, όπως ευσχήμως αργότερα απεκλήθη, του «ευρωπαϊκού τόξου»!

Η Κεντροαριστερά, βεβαίως, δεν έπαψε να είναι ο ένας από τους δύο μεγάλους ιδεολογικοπολιτικούς χώρους. Οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι, όμως, κατά κανόνα έπαψαν να εκφράζονται πολιτικά από το ΠΑΣΟΚ. Κατέφυγαν σαν εκλογικοί πρόσφυγες κατά κανόνα στον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ αρκετά λιγότεροι στράφηκαν στη ΝΔ. Εξαρχής φάνηκε πως επρόκειτο περισσότερο για πολιτικό διαζύγιο και λιγότερο για προσωρινή εκλογική τιμωρία. Με άλλα λόγια, ο «πράσινος ήλιος» έδυε ως πρωταγωνιστής του πολιτικού συστήματος.

Σε μία προσπάθεια να ανακτήσει πολιτική δυναμική, ο Βενιζέλος, ως αρχηγός τού – και υπερχρεωμένου στις τράπεζες – ΠΑΣΟΚ, επιχείρησε να «αλλάξει ρούχα» και να κρυφτεί κάτω από την ομπρέλα της «Ελιάς». Ήλπιζε ότι η έμμεση αλλαγή ονομασίας και η συνεργασία με ορισμένες προσωπικότητες του Σημιτισμού θα τον διέσωζε. Η «Ελιά», όμως, ήταν ανίκανη να ανασυγκροτήσει την όλη Κεντροαριστερά, επειδή παρέμεινε, και μάλιστα με αυξημένο φανατισμό, στο πλαίσιο των μνημονιακών πολιτικών. Πώς να επανασυσπειρώσει τους πρώην «πράσινους» ψηφοφόρους, ξανασερβίροντάς τους με άλλο περιτύλιγμα την πολιτική που τους είχε διώξει;

Η ΕΚΛΟΓΗ ΤΗΣ ΦΩΦΗΣ

Οι εκλογές του 2015 επιβεβαίωσαν τον πολιτικό υποβιβασμό του ΠΑΣΟΚ στη Β’ κατηγορία και οδήγησαν σε αλλαγή ηγεσίας. Έτσι βρέθηκε στο τιμόνι η Φώφη Γεννηματά. Αν και στη μέχρι τότε πορεία της δεν είχε να επιδείξει τίποτα αξιοσημείωτο, το γεγονός ότι είναι θυγατέρα του Γιώργου Γεννηματά έφθασε για να της εξασφαλίσει την εσωκομματική νίκη.

Επιβεβαιώθηκε για μία ακόμα φορά, ότι το σύνδρομο της δυναστείας ζει και βασιλεύει στην ελληνική πολιτική σκηνή. Πρόσθετη μεταγενέστερη επιβεβαίωση ήταν η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ. Είχαν, βεβαίως, προηγηθεί ο Κώστας Καραμανλής και ο Γιώργος Παπανδρέου, αμφότεροι «πορφυρογέννητοι», ο ένας ανιψιός του ιδρυτή της ΝΔ και ο άλλος γιος του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ.

Η Γεννηματά μπορεί να μην έγερνε προς τη ΝΔ τόσο πολύ όσο ο προκάτοχός της Βενιζέλος, αλλά ήταν εξαρχής σαφές ότι το κύριο μέτωπο το είχε εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό δεν οφειλόταν μόνο στην – σε μεγάλο βαθμό – ιδεολογική προσχώρηση του «πράσινου» στελεχιακού δυναμικού στο φιλελευθερισμό. Οφειλόταν και στον υπαρξιακό ανταγωνισμό: Το δόγμα που κυριαρχούσε στα ηγετικά κλιμάκια του ΠΑΣΟΚ είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μας άρπαξε τους ψηφοφόρους και για να τους πάρουμε πίσω πρέπει να τον εξοντώσουμε πολιτικά!

Επειδή, όμως, η πολεμική εναντίον της κυβέρνησης Τσίπρα αποδείχθηκε πως δεν έφερνε πίσω ψηφοφόρους, η Φώφη επανέλαβε το εγχείρημα του Βενιζέλου. Αυτή τη φορά δεν ήταν η «Ελιά», αλλά το Κίνημα Αλλαγής (ΚΙΝΑΛ). Το εγχείρημα επανασυγκόλλησης κάποιων πολιτικών κινήσεων με μικρή ή και ασήμαντη κοινωνική αναφορά στέφθηκε από επιτυχία, αλλά αυτό δεν άλλαξε ποιοτικά την εικόνα στο επίπεδο των ψηφοφόρων. Στην πραγματικότητα, η φιλολογία για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς αφορούσε μόνο τη μνημονιακή – φιλελεύθερη πτέρυγά της, η οποία είναι μειονότητα στο συγκεκριμένο χώρο.

Πλειονότητα σ’ αυτόν το χώρο είναι οι μικρομεσαίοι ψηφοφόροι, που είδαν με τα Μνημόνια τις σταθερές του βίου τους να ανατρέπονται και οι ίδιοι να πέφτουν στο γκρεμό, ή να ισορροπούν με δυσκολίες στο χείλος του. Αυτοί αποζητούν μία άλλη πολιτική, η οποία να προστατεύει τον κόσμο της εργασίας. Λόγω του 3^ου Μνημονίου, πολλοί εξ αυτών των ψηφοφόρων έχουν απογοητευθεί κι από την τότε κυβέρνηση Τσίπρα, με αποτέλεσμα αρκετοί να πάρουν αποστάσεις και από τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν επέστρεψαν μαζικά στο ΚΙΝΑΛ, όμως, επειδή το θεωρούσαν όχι μόνο μνημονιακό κόμμα, αλλά και πολιτικό συμπλήρωμα της ΝΔ.

Η ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗ

Αυτό φάνηκε καθαρά στις ευρωεκλογές και εθνικές εκλογές του 2019. Τιμώρησαν την κυβέρνηση Τσίπρα, αλλά όταν είδαν τη σαρωτική νίκη της ΝΔ σε όλα τα επίπεδα, μερικές εβδομάδες αργότερα, στις εθνικές εκλογές, παλινδρόμησαν και έδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ 31,5%, ένα ποσοστό που τον κατέστησε αναμφισβήτητο κυρίαρχο στον αντιδεξιό χώρο. Το εμφανές κενό πολιτικό-κομματικής εκπροσώπησης στην ευρύτερη Κεντροαριστερά, επιχείρησε να καλύψει ο Τσίπρας με την Προοδευτική Συμμαχία, σαν «παρεκκλήσι» του ΣΥΡΙΖΑ. Από την άλλη πλευρά, όμως, σαν «παιδί του κομματικού σωλήνα» της Κουμουνδούρου, ο Τσίπρας έχει ιδεολογικοπολιτικά όρια, τα οποία τον εμποδίζουν να επιτύχει το στόχο του.

Το κενό, λοιπόν, στην Κεντροαριστερά παραμένει, και θα καλυφθεί πραγματικά μόνο όταν εκφρασθούν οι βασικές κοινωνικό-οικονομικές ανάγκες των ψηφοφόρων, που συναποτελούν τον κορμό αυτού του χώρου.

Έτσι στις εκλογές του 2023, ο ΣΥΡΙΖΑ υπέστη την πανωλεθρία που είχε αποφύγει το 2019. Πριν, όμως, το 2023, είχε μεσολαβήσει η εκλογή νέου αρχηγού στο ΠΑΣΟΚ. Η εμφανής απογοήτευση πολλών πρώην «πράσινων» ψηφοφόρων και από τον ΣΥΡΙΖΑ της αντιπολίτευσης και από την κυβερνητική ΝΔ του Μητσοτάκη, είχαν δείξει να τροφοδοτούν μία τάση παλινδρόμησης στο ΠΑΣΟΚ.

Αυτό είχε φανεί καθαρά στην εκλογή νέου αρχηγού, μετά το θάνατο της Φώφης Γεννηματά. Ο κόσμος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε τον Ανδρουλάκη ως νέο στέλεχος, που μπορεί να γυρίσει σελίδα, αφού λόγω ηλικίας δε βαρύνονταν με προφανείς πολιτικές αμαρτίες και ούτε είχε άμεση εμπλοκή με τα Μνημόνια. Το ρεύμα, λοιπόν, που εκδηλώθηκε το Δεκέμβριο 2021 ήταν μίας πρώτης τάξεως ευκαιρία για το νέο πρόεδρο να αναλάβει πολιτικές πρωτοβουλίες, οι οποίες θα μπορούσαν – στο κλίμα που επικρατούσε – να σηματοδοτήσουν ένα δυναμικό πολιτικό-εκλογικό restart κατά τρόπο που να μετατρέψουν το δικομματισμό σε τρικομματισμό.

Ο Ανδρουλάκης, όμως, άφησε την ιστορική ευκαιρία της πτώσης του ΣΥΡΙΖΑ ανεκμετάλλευτη. Τα γεγονότα έδειξαν ότι δε διέθετε τις πολιτικές ικανότητες για να θέσει το κόμμα του σε τροχιά επανόδου στην πρώτη κατηγορία. Λειτούργησε σαν μικρογραφειοκράτης, που σχεδόν αποκλειστικό σκοπό είχε να θέσει υπό τον έλεγχό του το συρρικνωμένο κομματικό μηχανισμό. Στα χρόνια που βρίσκεται στην ηγεσία δεν προσκόμισε ούτε μία καινοτόμα πολιτική-προγραμματική πρόταση!

Το αποτέλεσμα είναι ότι στις εθνικές εκλογές του 2023 και στις ευρωεκλογές του 2024 το ΠΑΣΟΚ να παραμείνει τρίτο κόμμα, παρά την πρωτοφανή κρίση του ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν, λοιπόν, αναπόφευκτο ότι κάποια στιγμή θα ετίθετο θέμα ηγεσίας, όπως και συνέβη. Εάν κρίνουμε από όσους διεκδικούν την αρχηγία στην επικείμενη ενδοπαραταξιακή εκλογή, το μέλλον του ΠΑΣΟΚ δε φαίνεται ευοίωνο.

Γράφει ο δημοσιογράφος
ΣΠΥΡΟΣ ΓΚΟΥΤΖΑΝΗΣ

Μέσα σε ένα χρόνο, από την περήφανη νίκη του στις εσωκομματικές εκλογές, ο Στέφανος Κασσελάκης οδηγήθηκε στην απαξιωτική καρατόμηση από την Κεντρική Επιτροπή του κόμματός του.

Πολλά έχουν ήδη γραφεί, γράφονται και θα συνεχίσουν να γράφονται, για την κρίση του ΣΥΡΙΖΑ και της ελληνικής Αριστεράς και την πτώση του εκλεγμένου από τη βάση Στέφανου Κασσελάκη. Είναι πρωτοφανές στα μεταπολιτευτικά χρονικά, αρχηγός κόμματος να καρατομείται από το όργανο του κόμματος που έχει την αρμοδιότητα. Όμως, όσο σημαντικό και αν είναι, πιο σοβαρό – και επίσης πρωτοφανές – είναι ότι η χώρα δεν έχει ουσιαστικά αξιωματική αντιπολίτευση. 

Η σύντομη ηγεσία Κασσελάκη είναι σύμπτωμα της βαθύτερης κρίσης – βαθιάς και υπαρξιακής για τον ΣΥΡΙΖΑ και την Αριστερά – που τη διεύρυνε ακόμη περισσότερο και της προσέδωσε και κάποια νέα χαρακτηριστικά. Ωστόσο, αποτελεί και ένα αυτόνομο υποκεφάλαιο. 

Ίσως εκείνος που περιέγραψε καλύτερα την κατάσταση ήταν ο Σωκράτης Φάμελλος, που ανέφερε ότι «η ρευστοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει συντελεστεί, τώρα ζούμε την αποσύνθεση» (βέβαια αν δεν είχε καρατομηθεί και ο ίδιος δεκαπέντε μέρες νωρίτερα δε θα το έλεγε). 

Ο ΚΑΣΣΕΛΑΚΗΣ ΣΑΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗΣ

Τι μεσολάβησε και από τη θριαμβευτική εκλογή του πριν από έναν ακριβώς χρόνο, κατέληξε στην ατιμωτική καρατόμηση; Σωστά γράφει o Δημήτρης Χρήστου σε ανάρτηση του στο Facebook: «Από την αρχή, από τις πρώτες ώρες της επικράτησης Κασσελάκη, χωρίς υπερβολή, έγινε φανερό πως το κατεστημένο των μεγαλομετόχων δεν ήταν διατεθειμένο να τον δεχτεί και να του παραδώσει την εξουσία. Όσα λάθη και αν έκανε ο νέος πρόεδρος, και έκανε αρκετά από άγνοια της ελληνικής αριστερής πραγματικότητας, ήταν στοχοποιημένος. Μην ξεχνάτε, ότι μόλις τέσσερις μήνες μετά την καθαρή εκλογή του, ο πρώην πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας τον αμφισβήτησε, ζητώντας να στηθούν κάλπες για την ανάδειξη νέου αρχηγού. Ο συμβιβασμός δεν κράτησε για πολύ».

Ωστόσο, υπέρ της πρότασης μομφής δεν ψήφισαν μόνο τα μεγαλοστελέχη. Ανάμεσα στους 300 της Κεντρικής Επιτροπής είναι και «κανονικοί άνθρωποι», αριστεροί, με μικρότερους ή μεγαλύτερους καθημερινούς αγώνες, που παρακολουθούσαν κυριολεκτικά με πόνο ψυχής την απαξίωση του κόμματός τους. Όσο εξελισσόταν το εσωκομματικό δράμα ήταν με τον «Στέφανο», ακόμη και απέναντι στον «πρόεδρο της καρδιάς τους, τον Αλέξη». Αυτοί οι άνθρωποι που του γύρισαν την πλάτη στην πρόταση μομφής, αντανακλούν ένα μέρος της ευρύτερης κομματικής βάσης.

«ΑΓΝΟΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ»; 

Ο Στέφανος Κασσελάκης στο όριο της «άγνοιας πολιτικού κινδύνου» – όπως είχε γράψει ο Γιάννης Λούλης – πέτυχε εκεί που δεν είχε τολμήσει ο Αλέξης Τσίπρας. Απάλλαξε τον ΣΥΡΙΖΑ από τις εσωκομματικές ομάδες της Ομπρέλας και μετά των «6+6». Παρά την αμφισβήτηση από τον ίδιο τον Τσίπρα, νίκησε και βγήκε ενισχυμένος από το Συνέδριο του Φεβρουαρίου. Πέτυχε μάλιστα στο μεσοδιάστημα μέχρι τις ευρωεκλογές να υπάρξει ανακωχή, ώστε να μην τον πολεμούν, τουλάχιστον φανερά. Ο ίδιος έλεγε ότι έχει νωπή εντολή τριετίας. Γράφαμε τότε ότι αυτό δεν έχει καμία σημασία, αφού μεσολαβούσαν οι ευρωεκλογές και όλα θα επανακριθούν ανάλογα με το αποτέλεσμα. 

Ο Κασσελάκης αυτοσυστήθηκε στην ελληνική κοινωνία και στο κοινό του ΣΥΡΙΖΑ με ένα βίντεο που έλεγε: «Με λένε Στέφανο και έχω να σας πω κάτι: Εγώ μπορώ να νικήσω τον Κυριάκο Μητσοτάκη». Στις ευρωεκλογές διαψεύστηκε, φάνηκε ότι δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα νικήσει τον Μητσοτάκη. Αντίθετα, παρά τη χαλαρότητα της ψήφου, παρά τις συνθήκες πτώσης της κυβέρνησης, πήρε τρεις μονάδες λιγότερες από τις εθνικές εκλογές. Το επιχείρημα ότι «εγώ οδήγησα στην υποχώρηση Μητσοτάκη», απλώς δεν αντέχει σε κριτική. 

ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΖΩΗΣ 

Σε όλο αυτό το διάστημα της προεδρίας του, ο Κασσελάκης δεν ξεπέρασε την έπαρση, που είναι στοιχείο του χαρακτήρα του, και έβαλε την προσωπική του ζωή στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης: Ο προσωπικός του πλουτισμός, η αγορά του σπιτιού των δύο εκατομμυρίων και η προβολή της επιτυχημένης καριέρας του. Η κομματική πειθαρχία (ξένη για τις παραδόσεις ενός δημοκρατικού κόμματος) για το γάμο των ομοφυλοφίλων με το επιχείρημα ότι «για μένα είναι βιωματικό, είναι η ζωή μου». Το «πόθεν έσχες» του, για το οποίο τον συμβούλευαν να το αφήσει για μετά τις ευρωεκλογές, όπως έκανε και ο Μητσοτάκης. Το ανέβασμα του συζύγου του επάνω στη σκηνή της κεντρικής προεκλογικής του συγκέντρωσης – όταν κανένας άλλος αρχηγός δεν έχει ανεβάσει την ετερόφυλη σύζυγό του. Ενώ μέχρι την εβδομάδα πριν τις ευρωεκλογές, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν να κινείται σε ποσοστό 16%-17% με τάση ανόδου και ανώτατο όριο το 20%, μέσα σε μία εβδομάδα έπεσε στο ασθενικό 14,9%. 

Τα λάθη συνεχίστηκαν. Αμέσως μετά τις ευρωεκλογές, πήγε για σύντομες διακοπές στο εξοχικό του στις Σπέτσες. Στη συνέχεια πήγε στις ΗΠΑ και μετά πήγε στη Μύκονο για νέες διακοπές, όπου φωτογραφιζόταν με ομόφυλα ζευγάρια του διεθνούς jet set. Προς το τέλος προετοίμαζε το, μέσα στη χλιδή, τριήμερο γλέντι για το γάμο του στην Κρήτη, και φωτογραφιζόταν σε γυμναστήρια με το σύζυγό του, όπου προετοίμαζαν το shape τους. Ενδιαμέσως έκανε και κάποια ανάρτηση κατά του Τσίπρα ή όσων τον επέκριναν. Παράλληλα, σε ένα κόμμα που πένεται επειδή δεν υπέκυψε στη διαπλοκή, άνοιξε θέμα διαφθοράς με αφορμή τα οικονομικά και την αδυναμία να πληρωθούν οι μισθοί στα κομματικά μέσα ενημέρωσης. 

Κάθε φορά που βρισκόταν υπό πίεση ο Κασσελάκης, έβγαινε σε κάποιο από τα κανάλια και έλεγε: «Δε γνωρίζω την ελληνική πραγματικότητα, ξέρω ότι κάνω λάθη, μαθαίνω». Το έλεγε πριν το Συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, το έλεγε πριν τις ευρωεκλογές. Ο κόσμος εκτίμησε την παρρησία του και του έδωσε ανοχή. Τελικά, το επανέλαβε και στην πρόσφατη Κεντρική Επιτροπή. Μόνο που τώρα δεν τον πίστεψαν. Το επιχείρημα ότι «από την πρώτη στιγμή με υπονομεύουν», ακούστηκε σαν άλλοθι για τα δικά του λάθη και την πολιτική του ανεπάρκεια. 

ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΟΥ ΚΑΣΣΕΛΑΚΗ

Στο διάστημα του ενός χρόνου, ο Κασσελάκης δεν έφτιαξε ηγετική ομάδα. Βουλευτές και στελέχη άλλοτε τα προσέγγιζε και άλλοτε τα απωθούσε και ενίοτε «τα πέταγε στα σκυλιά», ενώ είχαν εκτεθεί για να τον υπερασπίζονται. Αντιμετώπιζε με υπεροψία στελέχη που είχαν προϋπηρεσία στα πολιτικά και κυβερνητικά πράγματα και δημοσίως έλεγε ότι τους απευθύνει προσκλήσεις. Ενώ δεν είχε πολιτική ομάδα, είχε ένα περιβάλλον από ανθρώπους που είχαν επιλεγεί, όχι με βάση τα πολιτικά τους προσόντα, αλλά τα προσωπικά τους χαρακτηριστικά. 

Τα στοιχεία της προσωπικής ζωής του Κασσελάκη, όπως και ότι τα βάζει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, αλλά και η άσκηση της ηγεσίας, δε συνάδουν με τις παραδόσεις και τα ήθη, όχι μόνο της ελληνικής κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος, αλλά και της Αριστεράς. Εν τέλει, αυτό το life style που έγινε κυρίαρχη συζήτηση και επισκίασε την πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι υπερασπίσιμο από τον κόσμο της Αριστεράς. Δεν είναι υπερασπίσιμο στο χώρο εργασίας, στις παρέες, στα καφενεία, στις κοινωνικές συνευρέσεις, στα πανηγύρια που συναντιούνται το καλοκαίρι.

Αυτό ήταν που διέρρηξε τον ψυχικό δεσμό του Κασσελάκη με ένα σημαντικό μέρος της κομματικής βάσης, που αρχικά τον εμπιστεύθηκε, τον στήριξε και εναπόθεσε ελπίδες ότι «με τον Στέφανο μετά την πρώτη φορά μπορεί να υπάρξει και δεύτερη για την Αριστερά». Του έδωσε ανοχή και περιθώριο για να μάθει και να προσαρμοστεί στην ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Μέχρι που κατέληξε με πόνο ψυχής στο συμπέρασμα πως δε θέλει να μάθει, θέλει να επιβάλλει με πριγκιπική αντίληψη το δικό του προσωπικό-πολιτικό life style. 

Μπορεί να ξανακερδίσει την εκλογή ο Στέφανος Κασσελάκης; Είναι πιθανό, υπάρχει κόσμος που είναι μαζί του. Θα είναι όμως μία εκλογή που θα οφείλεται στους άλλους, στην οργή που έχει ο κόσμος και γι’ αυτούς και στο ότι δε θα βρεθεί σοβαρός αντίπαλος. 

Γράφει ο
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΛΑΥΡΕΝΤΖΟΣ*

Από το 2019 που το κυβερνών κόμμα ανέλαβε την εξουσία, διάφοροι υπουργοί έχουν αναφερθεί στο «μεταναστευτικό» με φράσεις του τύπου «το μεταναστευτικό πρόβλημα λύθηκε», «αποσυμφορήσαμε τα νησιά» κλπ. Επίσης, πριν τις εκλογές, ο πρωθυπουργός και διάφορα κυβερνητικά στελέχη δεν παραλείπουν να φωτογραφίζονται στο επί μακρόν ανεγειρόμενο τείχος του Έβρου, καλλιεργώντας την εντύπωση ότι στο μεταναστευτικό η κυβέρνηση ακολουθεί πολιτική πυγμής, που στόχο της έχει να περιορίσει τις παράνομες μεταναστευτικές ροές που καταφθάνουν στην Ελλάδα, από δεκάδες χώρες της Ασίας και της Αφρικής.

Στη δημιουργία αυτής της εντύπωσης βοήθησαν και τα επεισόδια στα σύνορα του Έβρου το Μάρτιο του 2020, όταν η κυβέρνηση αναγκάστηκε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο μιας μαζικής και ανεξέλεγκτης εισροής χιλιάδων μεταναστών, τους οποίους οι τουρκικές παρακρατικές δομές τοποθέτησαν στην άλλη πλευρά των συνόρων. Η κυβέρνηση άφησε τότε για πρώτη φορά τις ένοπλες δυνάμεις και την αστυνομία να δράσουν με βάση τα σχέδια τους, και το αποτέλεσμα ήταν επιτυχές.

Η Ελλάδα υπερασπίστηκε αποτελεσματικά τα σύνορά της και απετράπη η ανεξέλεγκτη είσοδος χιλιάδων παράνομων μεταναστών στις πόλεις και τα χωριά του Έβρου, γεγονός το οποίο θα είχε τραγικές συνέπειες για τη μεθόριο, αλλά και για την ίδια την κυβέρνηση, η οποία θα εμφανιζόταν ως ανίκανη να διαχειριστεί μια κατάσταση κρίσης.

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΣΤΟ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΟ

Ποια είναι όμως η πραγματική κατάσταση στο μεταναστευτικό και ποια είναι η τρέχουσα εικόνα, με βάση τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου; Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, στο πρώτο εξάμηνο του 2024 οι αφίξεις παράνομων μεταναστών (18.508) παρουσίασαν σημαντική αύξηση κατά +122% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2023. Η αύξηση αυτή των ροών είχε δύο συνέπειες.

Πρώτον, αυξήθηκαν σημαντικά (+67%), οι διαμένοντες στα νησιά, οι οποίοι έφθασαν και πάλι τους 18.416 τον Ιούνιο, και  δεύτερον, αυξήθηκαν οι μεταφορές των αιτούντων άσυλο από τα νησιά προς την ηπειρωτική χώρα. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο Ενημερωτικό Σημείωμα Ιουνίου 2024 (σελ. 2), οι μεταφορές των αιτούντων άσυλο από τα νησιά προς την ενδοχώρα ήταν τον Ιούνιο του 2024 αυξημένες κατά 142% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2023.

Να σημειώσουμε ότι η παραπάνω εικόνα είναι αυτή που προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία που έως τώρα έχουν δημοσιευτεί. Δεν υπάρχουν ακόμη επίσημα στοιχεία για τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, από τα δημοσιεύματα στον Τύπο, διαφαίνεται σαφώς ότι σημαντική αύξηση των αφίξεων παράνομων μεταναστών παρατηρείται και τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, μήνες στους οποίους συνήθως κορυφώνονται οι μεταναστευτικές ροές που καταφθάνουν στην Ελλάδα.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΩΝ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΑΣΥΛΟ

Από το Ενημερωτικό Σημείωμα Ιουνίου 2024, προκύπτει ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2024 κατατέθηκαν 29.789 νέα αιτήματα ασύλου. Από τους αιτούντες άσυλο, ποσοστό 75% προερχόταν από την Ασία, 20% από την Αφρική και λιγότεροι προέρχονταν από την Ευρώπη (3,3%) και την Αμερική.

Όσον αφορά την εθνικότητά τους, οι αιτούντες άσυλο προέρχονταν κυρίως από το Αφγανιστάν (27,4%), τη Συρία (21,5%), την Αίγυπτο (9,6%), την Τουρκία (6,7%) και την Παλαιστίνη (4,2%). Ακολουθούν χώρες όπως το Πακιστάν (3,9%), το Ιράκ (3%), η Ερυθραία, η Υεμένη κ.λπ.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η ηλικιακή κατανομή των αιτούντων άσυλο. Όπως προκύπτει πάντα από τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, από το σύνολο των αιτήσεων ασύλου που κατατέθηκαν στο πρώτο εξάμηνο του 2024, το 25% αφορούσε ανηλίκους, το 55% αφορούσε την ηλικιακή ομάδα 18-34 ετών και το 20% την ηλικιακή ομάδα 35-64 ετών. Επίσης, το 74% ήταν άνδρες και μόνο το 26% ήταν γυναίκες.

Από τα επίσημα στοιχεία επιβεβαιώνεται λοιπόν για πολλοστή φορά, ότι αυτοί που καταφθάνουν στην Ελλάδα είναι κυρίως άνδρες νεαρής ηλικίας, οι οποίοι δεν έχουν και τόσο προσφυγικό προφίλ.

ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΑΣΥΛΟ

Όπως μας αναφέρει πάντα το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου στο Ενημερωτικό Σημείωμα Ιουνίου 2024 (σελ. 8), στο πρώτο εξάμηνο του 2024 εξεδόθησαν στον Α’ βαθμό 41.822 καταληκτικές αποφάσεις αναφορικά με την απόδοση ασύλου, εκ των οποίων το 48,2% ήταν θετικές. Ειδικότερα, τον Ιούνιο του 2024 το 51% των αποφάσεων στον Α’ βαθμό ήταν θετικές, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό (2%) θετικών αποφάσεων εξεδόθησαν στο Β’ βαθμό.

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, ήδη στο πρώτο εξάμηνο του 2024 έχει αναγνωριστεί προσφυγικό καθεστώς σε Α’ και Β’ βαθμό σε 20.252 περιπτώσεις, έναντι 24.977 σε ολόκληρο το 2023.

Αθροιστικά, στα τελευταία 4,5 χρόνια έχει αναγνωριστεί προσφυγικό καθεστώς σε 105.184 περιπτώσεις.

Από τα αριθμητικά στοιχεία που δημοσιεύει το ίδιο το υπουργείο, προκύπτει ότι ως προς τους ρυθμούς απόδοσης ασύλου η ΝΔ υπήρξε πιο παραγωγική από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος φεύγοντας το 2019 από την εξουσία, άφησε σε εκκρεμότητα τις υποθέσεις χιλιάδων παράνομων μεταναστών, οι οποίοι στην πλειονότητά τους παρέμεναν στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Σε αυτούς προστέθηκαν και όσοι άρχιζαν να αποβιβάζονται μαζικά στα νησιά μετά τις εκλογές του Ιουλίου του 2019.

Το πρόβλημα που δημιούργησε η συσσώρευση χιλιάδων παράνομων μεταναστών στη νησιά του Ανατολικού Αιγαίου το «έλυσε» τελικά η κυβέρνηση της ΝΔ, μεταφέροντας τους παράνομους μετανάστες από τα νησιά στην ηπειρωτική χώρα. Έτσι όμως δεν αξιοποιήθηκε η δυνατότητα που προσέφερε στην Ελλάδα η Συμφωνία του 2016 μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, η οποία προβλέπει ότι όσοι μετανάστες λαμβάνουν αρνητική απάντηση στην αίτηση ασύλου τους, πρέπει να επιστρέφονται ως «παράτυποι μετανάστες» στην Τουρκία. Πώς όμως να εφαρμόσεις μια τέτοια ρήτρα, όταν προηγουμένως έχεις μεταφέρει τους παράνομους μετανάστες στην ηπειρωτική χώρα;

Έκτοτε αυτή η πρακτική, η οποία υποτίθεται εφαρμόστηκε εκτάκτως λόγω των συνθηκών που είχαν διαμορφωθεί στα νησιά, παγιώθηκε και έγινε ο κανόνας. Σήμερα η προώθηση των παράνομων μεταναστών προς την ενδοχώρα αποτελεί το τελικό στάδιο της διαδικασίας που ακολουθείται στην υποδοχή και διαχείριση των παράνομων μεταναστευτικών ροών που φθάνουν στα ελληνικά νησιά και στον Έβρο.

ΧΩΡΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΩΝ ΡΟΩΝ

Τα παραπάνω στοιχεία μας δείχνουν, ότι η Ελλάδα λειτουργεί συστηματικά ως μια χώρα υποδοχής και απορρόφησης των παράνομων μεταναστών που καταφθάνουν στην Ευρώπη, κατά το ρόλο που της έχει αναθέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση και έχει αποδεχτεί σιωπηρά η κυβέρνηση.

Όταν λοιπόν η κυβέρνηση λέει ότι «έλυσε το μεταναστευτικό», δεν εννοεί αυτό που νομίζουν οι πολίτες και κυρίως η εκλογική της βάση. Εννοεί ότι έχει θέσει το μεταναστευτικό σε μια κανονικοποιημένη κατάσταση, χωρίς εξάρσεις που θα δημιουργούσαν πολιτικά προβλήματα στην ίδια. Στο πλαίσιο αυτό, έχει τεθεί σε λειτουργία μια ορισμένη διαδικασία υποδοχής, διαχείρισης και εγκατάστασης των παράνομων μεταναστών που καταφθάνουν στη χώρα.

Στο επόμενο άρθρο θα δείξουμε, πώς τελικά εγκλωβίζεται στην Ελλάδα το μεγαλύτερο μέρος των παράνομων μεταναστών που μας διοχετεύει η Τουρκία. Αυτό εν πολλοίς είναι το αποτέλεσμα των ρυθμίσεων που μας έχει επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και της απουσίας μιας εθνικής μεταναστευτικής πολιτικής που θα λαμβάνει υπόψιν της τις μακροπρόθεσμες συνέπειες που θα έχει για την Ελλάδα η συνέχιση των μαζικών αφίξεων παράνομων μεταναστών από την Ασία και την Αφρική.

*Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος κατέχει πτυχίο Φυσικής και διπλώματα μεταπτυχιακής ειδίκευσης (MSc) στα Οικονομικά Μαθηματικά και στη Θεωρητική Φυσική

Γράφει ο
ΣΑΒΒΑΣ ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗΣ

Έτος 2003. Η κυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) είχε αναλάβει τα ηνία της διακυβέρνησης της χώρας το Νοέμβριο του 2002, με πρωθυπουργό τον Αμπντουλάχ Γκιούλ, ενώ για τον Ερντογάν ίσχυε η απαγόρευση του εκλέγειν και εκλέγεσθε μέχρι το Μάρτιο του 2003, που ανέλαβε αυτός τα ηνία της διακυβέρνησης. Ήταν τότε που η ισλαμική κυβέρνηση προσπαθούσε να… βρει τα βήματά της, ενώ από την άλλη πλευρά το κεμαλικό βαθύ κράτος προσπαθούσε να βρει τρόπους για την υπονόμευσή της.

Το ίδιο διάστημα αναλάμβανε Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ο αείμνηστος Τάσσος Παπαδόπουλος (28 Φεβρουαρίου 2003), ο οποίος επιτάχυνε τις διαδικασίες που είχαν ξεκινήσει από τον αείμνηστο Γλαύκο Κληρίδη για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με την Αίγυπτο, του Χόσνι Μουμπάρακ.

Όσο προχωρούσαν οι συνομιλίες Κύπρου-Αιγύπτου, η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη ζήτησε από την Κύπρο να μη προχωρήσει σε πλήρη οριοθέτηση με την Αίγυπτο, γιατί έτσι θα φανούν τα δικαιώματα του συμπλέγματος του Καστελόριζου.

Συγκεκριμένα, ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, ζήτησε από την κυβέρνηση Κληρίδη να περιορίσει την οριοθέτηση της ΑΟΖ της με την Αίγυπτο κατά 14 ν.μ. ανατολικά, ώστε να μη φανεί η πλήρης επήρεια του συμπλέγματος του Καστελόριζου και δημιουργηθεί έτσι πρόβλημα με την Τουρκία!

Σύμφωνα με τον Κώστα Βενιζέλο, της εφημερίδας Φιλελεύθερος Κύπρου, «Εκείνο, όμως, που ελάχιστοι γνωρίζουν είναι ότι, παλαιότερα, κάθε φορά που διεξάγονταν συζητήσεις για την οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, οι Αιγύπτιοι αντιπρότειναν στην ελληνική αντιπροσωπεία: «Κάντε εσείς πρώτα οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο και μετά εμείς θα ακολουθήσουμε».

Έτσι η Κυπριακή Δημοκρατία προχώρησε στην, κατ’ απαίτησιν του διδύμου Κ. Σημίτη – Γ. Παπανδρέου, «κολοβή» οριοθέτηση με την Αίγυπτο, αφαιρώντας από την Ελλάδα ένα ισχυρότατο έρεισμα, που θα ετύγχανε της έγκρισης και του Καΐρου.

Το 2007 με την υποστήριξη του υπουργείου Παιδείας και Επιστημών της Ισπανίας, οι καθηγητές Juan Luis Suárez de Vivero και Juan Carlos Rodríguez Mateos του Πανεπιστημίου της Σεβίλλης, εξέδωσαν τον Άτλαντα των Ευρωπαϊκών Θαλασσών και Ωκεανών (Atlas of the European Seas and Oceans Marine jurisdictions, sea uses and governance), στον οποίο εμφανίζονται με αναλυτικούς χάρτες και γραφήματα τα όρια των ΑΟΖ των 27 χωρών της ΕΕ. Σ’ αυτόν το χάρτη, που είναι πλέον γνωστός ως ο «Χάρτης της Σεβίλλης», η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν κοινά σύνορα, όσον αφορά την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους.

Το 2011, ο τότε υπουργός Ενέργειας Γ. Μανιάτης, έφερε στη Βουλή προς ψήφιση τον νόμο Ν. 4001/2011, στην παράγραφο 1 του άρθρου 156 του οποίου νόμου αναφέρεται ότι: «ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι παρακείμενες ή αντικείμενες με τις ελληνικές ακτές, το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (αφ΄ης κηρυχθεί), είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας απέχει ίση απόσταση από τα εγγύτερα σημεία των γραμμών βάσης (τόσο ηπειρωτικών όσο και νησιωτικών) από τις οποίες μετράτε το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης».

Δηλαδή, στην ουσία, ο Νόμος Μανιάτη εφάρμοζε το Χάρτη της Σεβίλλης, αφού όριζε ότι «το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (αφ’ ης κηρυχθεί), είναι η μέση γραμμή», αρχή που εφάρμοσαν και οι Ισπανοί καθηγητές.

Μετά το 2011, όσο τα χρόνια περνούσαν, τόσο αυξανόταν ο φόβος στην Τουρκία ότι η Ελλάδα θα προχωρήσει στην οριοθέτηση της ΑΟΖ με την Κύπρο, κάτι που οι επιτελείς του τουρκικού πολεμικού ναυτικού θεωρούσαν καταστροφικό για την Τουρκία.

Για να αποτρέψουν, λοιπόν, μια τέτοια εξέλιξη, επεξεργάστηκαν το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», θεμέλιος λίθος του οποίου είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ Τουρκίας – Λιβύης.

Τελικά, οι Τούρκοι επιτελείς τα τέλη του 2018 έπεισαν τον Ερντογάν να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση της Τρίπολης της Λιβύης, Σαράζ, για την υπογραφή συμφωνίας οριοθέτησης. Ορισμένοι δημοσιολογούντες, μεταξύ των οποίων και ο γράφων, προειδοποιήσαμε δημοσίως και εγκαίρως, από τις αρχές του 2019, για τον κίνδυνο υπογραφής της συγκεκριμένης συμφωνίας.

Και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ολιγώρησαν, δεν έσπευσαν να οριοθετήσουν ΑΟΖ με την Κύπρο, διευκολύνοντας έτσι την υπογραφή του λεγόμενου τουρκολυβικού μνημονίου, το Νοέμβριο του 2019.

Για να γίνει κατανοητό τι ακριβώς έγινε, η Ελλάδα φοβήθηκε να οριοθετήσει ΑΟΖ με την Κύπρο, με βάση το διεθνές δίκαιο, αφήνοντας την «πόρτα» ανοιχτή στην Τουρκία να οριοθετήσει ΑΟΖ με τη Λιβύη, ερήμην του διεθνούς δικαίου, δημιουργώντας ίσως το σοβαρότερο πρόβλημα εξωτερικής πολιτικής για τη χώρα μας, αφού το παράνομο τουρκολυβικό μνημόνιο αποτελεί το θεμέλιο λίθο της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Όσο για την αντίδραση της Ελλάδας, απέλασε τον πρέσβη της Λιβύης, που ήταν υποχείριο της Άγκυρας, αλλά όχι τον Τούρκο πρέσβη, η χώρα του οποίου ήταν ο πρωταγωνιστής της υπογραφής της συμφωνίας. Δηλαδή, χτυπήσαμε το σαμάρι, αντί τον γάιδαρο, που λέει ο λαός μας.

Η συνέχεια είναι καταστροφική. Υπογράψαμε μια «κολοβή» και επιζήμια για τα εθνικά μας συμφέροντα συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο, που αφήνει διάπλατα ανοιχτή την πόρτα να οριοθετήσει η Τουρκία ΑΟΖ με την Αίγυπτο, αποκόπτοντας την Ελλάδα από την Κύπρο. Και μετά ήλθε η επίσκεψη Σίσι στην Άγκυρα. Έτσι αυτοπαγιδεύονται οι χώρες. Case study.