Οι ευρωεκλογές αποτελούν το επόμενο crash test για την κυβέρνηση Μητσοτάκη! • Τι φοβίζει τον πρωθυπουργό παρότι είναι απόλυτος κυρίαρχος στο πολιτικό σκηνικό

Συντάκτης: Ανδρέας Καψαμπέλης
Πηγή: Newsbreak.gr

Με την είσοδο του 2024 άρχισε και η αντίστροφη μέτρηση για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Οι ευρωεκλογές, που μετά τις αυτοδιοικητικές κάλπες του Οκτωβρίου 2023 είναι το επόμενο crash test για την πιθανή αναδιάταξη του εκλογικού σκηνικού, θα γίνουν κατά το πρώτο δεκαήμερο του Ιουνίου, αλλά, όσο κι αν δείχνουν ακόμη μακριά, απομένουν μόλις 120 ημέρες οι οποίες έχουν ήδη, είτε άμεσα είτε σε λανθάνουσα μορφή, προεκλογικό χρώμα.
Μάλιστα, ο πολιτικός ορίζοντας των επόμενων τεσσάρων μηνών, προβλέπεται για όλα κυριολεκτικά τα κόμματα συννεφιασμένος και όχι μόνο. Η πρόγνωση περιλαμβάνει ακόμη και σφοδρές καταιγίδες, που ανάλογα με την εξέλιξη των πραγμάτων – και πολύ περισσότερο τα αποτελέσματα της κάλπης – για κάποιους μπορεί να αποδειχθούν κατακλυσμιαίες.

ΧΩΡΙΣ ΑΝΤΙΠΑΛΟ
Το 2023 άφησε ήδη ολόκληρο το πολιτικό σύστημα σε περιδίνηση, χωρίς να εξαιρείται και το κυβερνών κόμμα, το οποίο μπορεί να κινείται μέσα στο γήπεδο χωρίς αντίπαλο, αλλά οι καυτές πατάτες που έχει να αντιμετωπίσει τη νέα χρονιά διαδέχονται η μία την άλλη, ενώ την ίδια ώρα μεγάλες εκλογικές μάζες – ελλείψει ισχυρής εναλλακτικής λύσης – στο εσωτερικό του ασφυκτιούν.
Αυτή η ιδιομορφία, όσο κι αν ο επικοινωνιακός πέπλος δημιουργεί μια εικόνα ευδαιμονίας, αποτελεί και τη βαθύτερη (και ανομολόγητη) πηγή ανησυχίας για τον Κ. Μητσοτάκη προσωπικά. Ο πρωθυπουργός εμφανίζεται όλη αυτήν την περίοδο – και ιδιαίτερα μετά το εκλογικό αποτέλεσμα του Ιουνίου – πανίσχυρος έως παντοδύναμος, χωρίς όμως αυτό στην πραγματικότητα να στηρίζεται σε μια στέρεη και ακλόνητη βάση.
Με την κρίση νομιμοποίησης για όλο το κομματικό φάσμα να μεγαλώνει από αναμέτρηση σε αναμέτρηση, την αποχή να αποτελεί τον ουσιαστικό νικητή, την αξιοπιστία των πολιτικών και των κομμάτων να έχει πέσει στο ναδίρ και τη δυσαρέσκεια να αυξάνεται στους περισσότερους τομείς διαρκώς, ο κίνδυνος να προκληθούν και να καταγραφούν σοβαρές ρωγμές – ακόμη και δίχως προδιαγεγραμμένη κατεύθυνση – θεωρείται από τώρα τεράστιος.
Άλλωστε το πλεονέκτημα της ανυπαρξίας αντιπολίτευσης εύκολα μπορεί να αποτελέσει και μειονέκτημα, αφού διευκολύνει, χωρίς πολλά διλήμματα, την ψήφο διαμαρτυρίας, εάν όχι τιμωρίας, στην ευρωκάλπη.
Με αυτό το φόντο, ο κ. Μητσοτάκης επιχειρεί ήδη να δρομολογήσει μια θετική – και υπό μεταρρυθμιστικό μανδύα – ατζέντα, προτάσσοντας, όπως φάνηκε και τις τελευταίες ημέρες, θέματα σαν τις αλλαγές στην ανώτατη εκπαίδευση με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Τα θέματα αυτά δείχνουν να αποσπούν μια ευρύτερη συναίνεση ή έστω αποδοχή σε επίπεδο κοινωνίας, βοηθώντας στην απόδραση από τα άλλα σκοτεινά μέτωπα.
Όσο και να φτιασιδώνεται, όμως, με ισχυρές επικοινωνιακές ενέσεις η πραγματικότητα, η κυβέρνηση έχει μπροστά της ένα ολόκληρο ναρκοπέδιο. Ακόμη και η προβαλλόμενη ευημερία των αριθμών, σε συνδυασμό με τα ψίχουλα των αυξήσεων, δε συμβαδίζει με την κατάσταση στην πραγματική οικονομία και με τις αντοχές των νοικοκυριών που διαρκώς μειώνονται, λόγω της ακρίβειας και του ροκανίσματος του διαθέσιμου εισοδήματος.
Ένα χωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι νέες φορολογικές επιβαρύνσεις για χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, που θα γίνουν αισθητές από φέτος.
Την ίδια ώρα, τα ζητήματα της παράνομης μετανάστευσης – με αιχμή και την πρόσφατη τροπολογία του Άδωνη Γεωργιάδη για τη νομιμοποίηση σε πρώτη φάση των 30.000 – της εγκληματικότητας και της ασυδοσίας που την περιβάλλει, οι εμμονές σε μέτρα όπως ο γάμος των ομοφύλων και το δικαίωμα της τεκνοθεσίας, οι γκρίζοι χειρισμοί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και στο ευρύτερο διπλωματικό πακέτο, αλλά ακόμη και η γενικευμένη αίσθηση ατιμωρησίας και συγκάλυψης μεγάλων θεσμικών σκανδάλων και υποθέσεων διαφθοράς και παρακμής, αν και φαινομενικώς ασύνδετα μεταξύ τους, αποτελούν ένα κοκτέιλ, που ανά πάσα στιγμή μέσα στο προσεχές διάστημα μπορεί να αποδειχθεί εκρηκτικό.
Ο κ. Μητσοτάκης έχει ακόμη ένα λόγο βαθύτερης ανησυχίας. Βλέπει το ρεύμα που έρχεται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο υπέρ των δεξιών έως και ακροδεξιών κομμάτων ως έκφραση του νέου ριζοσπαστισμού, την ώρα που ο ίδιος επιδιώκει στο εσωτερικό της Ελλάδας να μεταλλάξει τη Ν.Δ. σε καθαρά κεντρώο, σημιτικής κοπής, κόμμα. Ως εκ τούτου, καθεμία από τις επόμενες 120 ημέρες θα είναι επί της ουσίας μια δοκιμασία, ώστε να φανεί εάν – ασχέτως της εξαέρωσης της αντιπολίτευσης – θα επαναβεβαιωθεί στο τέλος, ύστερα από ένα σερί διαρκών εκλογικών επιτυχιών, το πολιτικό του imperium ή θα περάσει σε φάση στασιμότητας και αποδυνάμωσης.
Ήδη αποτελεί κοινό μυστικό (και πάντως συζητείται ευρέως στα πολιτικά, στα διπλωματικά και τα επιχειρηματικά παρασκήνια) ότι ανάλογα με τη δυναμική τού αποτελέσματος του προσεχούς Ιουνίου, ο κ. Μητσοτάκης θα πάρει αποφάσεις αναφορικά και με τη μετέπειτα προσωπική στρατηγική του.

ΣΕ ΠΕΡΙΔΙΝΗΣΗ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ
ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗΣ
Στη δική τους περιδίνηση βρίσκονται και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, για το καθένα από τα οποία άλλωστε έχουν μαζευτεί λιγότερα ή περισσότερα σύννεφα στον ορίζοντα. Ως αξιωματική αντιπολίτευση, καταρχάς, ο ΣΥΡΙΖΑ θα δίνει όλο αυτό το διάστημα μια κατά βάση υπαρξιακή μάχη. Είναι κυριολεκτικά θέμα (πολιτικής) ζωής και θανάτου η διατήρησή του, έστω και οριακά, στη δεύτερη θέση, καθώς σε διαφορετική περίπτωση απειλείται με πλήρη εξαΰλωση.
Στο μεσοδιάστημα ο Στέφανος Κασσελάκης θα χρειαστεί να παλέψει πολύ για τη δική του σταθεροποίηση, καθώς φαίνεται ότι μπαίνει και η νέα χρονιά με διαρκώς νέα παρατήματα και εσωκομματικά επεισόδια.
Στο διπλανό διαμέρισμα, του ΠΑΣΟΚ, ο Ν. Ανδρουλάκης, αν και αισιοδοξεί ότι το κόμμα θα καταγράψει ποσοστό της τάξης του 16%-17%, έχει στην πραγματικότητα κι αυτός σκοτούρες.
Καταρχάς, διότι ήδη δέχεται την κριτική ότι με τον ΣΥΡΙΖΑ υπό κατάρρευση ο πήχης αυτός είναι πολύ χαμηλά και, δεύτερον, επειδή σε κάθε περίπτωση δε δημιουργείται πραγματική προοπτική κυβερνητικού κόμματος για το ΠΑΣΟΚ. Άλλωστε η μεγάλη εικόνα για την τύχη της Κεντροαριστεράς είναι αυτή που από εδώ και πέρα θα προκαλεί τους πιο σοβαρούς πονοκεφάλους.
Παράλληλα, δηλαδή, με τους διαγκωνισμούς για την πρωτοκαθεδρία, η πορεία προς τις ευρωεκλογές και πολύ περισσότερο το αποτέλεσμά τους, θα κρίνουν ποια θα είναι η επόμενη ημέρα, εάν θα προχωρήσει η «συνεργασία» ενόψει των βουλευτικών εκλογών, με ποιους όρους και κυρίως με ποιον… αρχηγό.
Την ίδια ώρα ασφαλώς και τα άλλα μικρότερα κόμματα, όπως και το νεοπαγές της Νέας Αριστεράς, έχουν να περάσουν συμπληγάδες, ενώ και από την πλευρά τής εκ δεξιών αντιπολίτευσης, για άλλους ο ορίζοντας έχει λιγότερα και για άλλους περισσότερα σύννεφα, αν και είναι νωρίς για την τελική εικόνα.

Συντάκτης: Μαρία Νεγρεπόντη – Δελιβάνη*

Πηγή: Newsbreak.gr

Τα τελευταία χρόνια, όταν ολοένα συχνότερα αισθανόμασταν την ανάγκη, πολίτες αλλά και αρμόδιοι κυβερνητικοί, να ενισχύσουμε την πίστη μας στις δυνατότητες μας να αποβάλουμε τους φόβους μας, σχετικά με την έλευση εθνικών περιπετειών και να αναζητήσουμε κάποιο στήριγμα, καταφεύγαμε μονίμως στη Συνθήκη της Λοζάνης, η οποία:

-αντιπροσώπευε σταθερή νομική αξία,

-μας προστάτευε απέναντι σε κάθε κακόβουλο γείτονα, και

-ήταν «αυτάρκης», με την έννοια ότι δε χρειαζόμασταν συμπληρωματικές ενισχύσεις, προκειμένου να υποστηρίξουμε τα εθνικά μας δίκαια.

Ας δεχθούμε λοιπόν, τηρουμένων των αναλογιών, ότι η Συνθήκη της Λοζάνης ήταν, με το μεταφορικό της περιεχόμενο, το άγιο δισκοπότηρο μας. Όχι πια, καθώς ξαφνικά πληροφορούμαστε με ανεπίσημο τρόπο, αλλά όμως από επίσημα χείλη, ότι αυτό το πολύτιμο στήριγμά μας είναι κατά 97% για τα σκουπίδια. Και δικαιολογημένα καταλαμβανόμαστε από πανικό, καθώς μένουμε χωρίς αποκούμπι.

Εδώ, αξίζει να υπενθυμίσω, ότι από τα ίδια επίσημα χείλη σχεδόν πριν ένα έτος από σήμερα εμβρόντητοι πληροφορηθήκαμε, σε κραυγαλέα αντίθεση με τα όσα μέχρι τότε πιστεύαμε, ότι η απόκτηση των F-16 από την Τουρκία θα μας ωφελήσει. Και φυσικά δε μας ωφέλησε, αλλά όμως πήρε το δρόμο προτίμησης του κ. Ερντογάν.

Θα χαρακτήριζα αναπότρεπτο το ξέσπασμα σφοδρών αντιδράσεων, εναντίον αυτής της ολοκληρωτικής ανατροπής όλων όσων πιστεύαμε και υποστηρίζαμε μέχρι σήμερα, σχετικά με τη Συνθήκη της Λοζάνης. Και θα πρόσθετα και ανεπαρκές. Ωστόσο, ο κ. Πρωθυπουργός, παρότι μέχρι σήμερα φαινόταν να συντάσσεται απολύτως με τη νομική αξία της Συνθήκης της Λοζάνης, ουδόλως αντέδρασε. Η σιωπηρή αυτή αποδοχή του γκρεμίσματος των πάγιων, ως τότε, πεποιθήσεων, αναφορικά με το περιεχόμενο και τις δυνατότητες της Συνθήκης της Λοζάνης ανοίγει, αναπόφευκτα, τους ασκούς του Αιόλου γύρω από την ερμηνεία του.

Ανατρέχοντας σε κάποιες από τις πιθανές ερμηνευτικές υποθέσεις τού πως, δηλαδή, και τού γιατί ρίχτηκαν χωρίς προειδοποίηση στον Καιάδα, οι, γενικώς παραδεκτές, μέχρι τότε, θετικές ιδιότητες της Συνθήκης της Λοζάνης, θα αφήσω εκτός σχολιασμού μία και μοναδική, που άλλωστε κατέχει και τα σκήπτρα σε ανάλογες περιπτώσεις. Πρόκειται για την ερμηνεία, που δεν αναφέρεται στο περιεχόμενο της δήλωσης του κ. Συρίγου, αλλά αντιθέτως ρίχνει φως στις αντιδράσεις εναντίον της. Οι αντιδράσεις, λοιπόν, στην κατά τα άλλα πρωτοφανή δήλωση του κ. Συρίγου, προέρχονται συλλήβδην από «ακροδεξιούς», ενώ γίνεται σιωπηρά δεκτό ότι οι μη «ακροδεξιοί» την αποδέχονται χωρίς αντιδράσεις. Δηλαδή, ότι η Συνθήκη της Λοζάνης (να το επαναλάβω για να εμπεδωθεί) είναι άχρηστη κατά 97%, και παραμένουμε στο 3%, και σε ότι αυτό μπορεί να μας συνδράμει. Που σημαίνει ότι, επί χρόνια και χρόνια, ήμασταν στο απόλυτο σκοτάδι (κατά τις πρόσφατες δηλώσεις του κ. Συρίγου πάντοτε). Αλλά, σημαίνει, ακόμη, ότι αν και όταν έχουμε συνομιλίες με τους «φίλους» Τούρκους, ουδόλως πλέον θα μας δεσμεύει το περιεχόμενο της Συνθήκης της Λοζάνης, και θα είμαστε ελεύθεροι και ανοικτοί στο οτιδήποτε ήθελε προκύψει.

Να επανέλθω στους αντιδρώντες «ακροδεξιούς» και να υπενθυμίσω ότι η κατηγορία αυτή είναι πολύ του συρμού στις ημέρες μας. Ότι δε μας αρέσει, ότι μας ενοχλεί, ότι μας εμποδίζει να επιβάλουμε ακρότητες έχει «ακροδεξιά οσμή». 

• «Ακροδεξιοί» και «φασίστες» ήταν όσοι αντέδρασαν στο ξεπούλημα της Μακεδονίας, καθώς και αυτοί που μάχονται για την ακύρωση της Συνθήκης των Πρεσπών.

• «Ακροδεξιοί» επίσης ήταν και όσοι αντέδρασαν στο πραξικόπημα του 2015, που μετέτρεψε το ΟΧΙ σε ΝΑΙ.

• «Ακροδεξιοί» είναι, επίσης, και όσοι υποστηρίζουν ότι ο γάμος των ομόφυλων και της τεκνοθεσίας, οφείλει να αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση και όχι ως κανόνας.

• Αλλά, επιπλέον, συλλήβδην «ακροδεξιές» εκλαμβάνονται και οι κυβερνήσεις, που ταχύτατα εξαπλώνονται στην Ευρώπη και την υφήλιο, και δεν είναι συστημικές / παραδοσιακές, κ.ο.κ.

Προς τι, λοιπόν, η όποια έκπληξη; Ακριβώς τον ίδιο ρόλο καλούνταν να παίξει, στο όχι και πολύ μακρινό παρελθόν, η κατηγορία του κομμουνιστή και του αριστερού.

Πέρα, όμως, από τους διαφωνούντες «ακροδεξιούς», επιστρατεύτηκε και πρόσθετη ερμηνεία, προκειμένου να ερμηνευτούν οι απόψεις του κ. Συρίγου. Ότι δηλαδή πρόκειται για «επιστημονικές» και όχι «πολιτικές» απόψεις. Παρότι δύσπεπτος ο διαχωρισμός, πρόκειται, δυστυχώς, για αβάσιμο επιχείρημα, που ανοίγει το δρόμο σε απόψεις οι οποίες πυρπολούν τα εθνικά μας συμφέροντα, και εξασφαλίζουν νικηφόρα φτερά στους εχθρούς μας. Πρόκειται, συνεπώς, για απόψεις, που είναι αδιανόητο να γίνονται δημόσια, και να καταλήγουν ως υπόστρωμα επιχειρημάτων και στρατηγικής εναντίον της εθνικής μας προστασίας.

Ωστόσο, να υπενθυμίσω εδώ ότι, δυστυχώς, αυτής της υφής οι «επιστημονικές απόψεις» αποτελούν επιλεκτική τακτική στον τόπο μας. Τηρουμένων των αναλογιών, ακολουθήθηκαν παρόμοιες «επιστημονικές» μεθοδεύσεις, στον επίσημο εορτασμό των 200 ετών από την Επανάσταση του 1821, εκ μέρους της Επιτροπής Ελλάδα 1821.

Προκειμένου να προβληθούν «επιστημονικές» απόψεις, προσκλήθηκαν για τον εθνικό αυτόν εορτασμό μας ιστορικοί που αρνιούνταν της Επανάσταση, που υποστήριζαν ότι οι σκλαβωμένοι Έλληνες περνούσαν ευχάριστα με τους Τούρκους δυνάστες, ότι οι Νεοέλληνες δεν έχουν καμιά σχέση με τους αρχαίους προγόνους μας κ.ο.κ. Δηλαδή, «επιστημονικές απόψεις», ως προσάναμμα εθνικών καταστροφών. Αλλά, και κάπως έτσι, ορισμένη μερίδα συμπατριωτών μας αποδέχθηκε τα εγκληματικού περιεχομένου μνημόνια, ως μέσον συνετισμού μας, αποδίδοντας ακόμη και την ιδιότητα του «φιλέλληνα» στον εκλιπόντα Σόιμπλε.

Πέρα, όμως, από τις παραπάνω υποθέσεις και κριτικές, υπάρχει και πρόσθετη, απευκταία οπωσδήποτε, αν όντως ανταποκρίνεται στα πράγματα, υπόθεση, αλλά όμως και δύσκολα απορριπτέα. Δηλαδή, να υποθέσουμε ότι έχει προαποφασιστεί η αχρήστευση του περιεχομένου της Συνθήκης της Λοζάνης, εκεί που αποσύρθηκαν μόνοι τους, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του κ. Ερντογάν στην Αθήνα, οι δύο αρχηγοί Ελλάδας και Τουρκίας, για να τα πουν ως «καλοί φίλοι» με εχεμύθεια και χωρίς μάρτυρες. Και λέμε, ίσως, μπορεί, δεν αποκλείεται η αποστρατικοποίηση των νησιών μας που, όπως όλα δείχνουν, αποτελεί προς το παρόν την κορυφαία επιθυμία του γείτονα, να αποφασίστηκε έτσι: εν κρυπτώ και παραβύστω, μακριά από τα αδιάκριτα μάτια και αυτιά του ελληνικού λαού, που θα τα πληροφορηθεί κάποτε, από κάποιους και με τρόπους που εκάστοτε θα κριθούν σκόπιμοι.

Στην προκείμενη περίπτωση, αν οι παραπάνω υποθέσεις περιέχουν δόση αλήθειας, οφείλει να παρατηρηθεί ότι η αποστρατικοποίηση των νησιών που έχει, ήδη, συντελεστεί κατά το μεγαλύτερο τμήμα της, προκειμένου το πολεμικό υλικό τους να συμβάλλει στην αύξηση των θανάτων στον πόλεμο της Ουκρανίας, απλώς δε θα αντικατασταθεί στο μέλλον. Δηλαδή, θα παγιωθεί η εκεί κατάσταση, σύμφωνα με τις επιθυμίες του κ. Ερντογάν, και σίγουρα όχι μόνο. Πως, λοιπόν, να μην κλείσω αυτό μου το αρθράκι με αναφορά στην υποτέλεια, που αποτελεί τη θανατηφόρα εθνική μας συμφορά;

*H Μαρία Νεγρεπόντη – Δελιβάνη (γεν. Ιούνιος 1933) είναι η πρώτη Ελληνίδα πρύτανης, εκλεγμένη τρεις φορές στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Μετά τις σπουδές στη Σχολή Νομικών και Οικονομικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, την οποία τελείωσε με άριστα, έγινε δεκτή στην αντίστοιχη Σχολή της Σορβόννης με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης. Εκεί έλαβε δύο διπλώματα ανωτέρων σπουδών στις οικονομικές επιστήμες, καθώς και το διδακτορικό της δίπλωμα με άριστα και έπαινο (Docteur d’Etat es Sciences Economiques). Συμπλήρωσε τις οικονομικές της σπουδές στο London School of Economics, ενώ πραγματοποίησε έρευνες στο Πανεπιστήμιο του Berkeley και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Το 2008 το γαλλικό κράτος, με διάταγμα του προέδρου Nicolas Sarcozy της απένειμε το παράσημο του ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής για την επιστημονική της συνεργασία με τη Γαλλία. Είναι πρόεδρος του Ιδρύματος Δημήτρη & Μαρίας Δελιβάνη. Εκτός από τη μητρική της ελληνική, γνωρίζει άριστα την αγγλική και γαλλική γλώσσα.

Μία εθνικά θανατηφόρα ιδεοληψία

Είναι κοινός τόπος, ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει οξύ δημογραφικό πρόβλημα. Υπό το κράτος της ιδεοληψίας περί πολυπολιτισμικής κοινωνίας, κάποιες ελίτ στην Ελλάδα (και ευρύτερα στην Ευρώπη) θεωρούν ότι το δημογραφικό θα λυθεί με τη μετανάστευση. Κι όταν μιλάνε για μετανάστευση, αναφέρονται σ’ αυτή που συμβαίνει, δηλαδή την παράνομη κι ανεξέλεγκτη μετανάστευση μουσουλμάνων από την Ασία και την Αφρική.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*
© slpress.gr

Εγκλωβισμένοι στην ιδεοληψία περί πολυπολιτισμικής κοινωνίας, υποβαθμίζοντας ή και ισοπεδώνοντας την έννοια του έθνους, οι ίδιοι αυτοί κύκλοι, που κυριαρχούν στο ελληνικό πολιτικό σύστημα, δείχνουν να μη διδάσκονται τίποτα από την παταγώδη διάψευση των ομοϊδεατών τους στην Ευρώπη. Μεταπολεμικά, οι Ευρωπαίοι φιλελεύθεροι πίστευαν ακράδαντα, ότι η ένταξη των Ασιατών και Αφρικανών μεταναστών από τις πρώην αποικίες τους στην παραγωγική διαδικασία θα οδηγούσε σύντομα, όχι μόνο στην κοινωνική ενσωμάτωση, αλλά και στην αφομοίωσή τους, με ευεργετικές επιπτώσεις στο δημογραφικό της Γηραιάς Ηπείρου.

Είχαν αλαζονικά υποτιμήσει τη δύναμη της ισλαμικής ταυτότητας, τη δύναμη της πολιτισμικής διαφοράς. Χρειάστηκε να παρέλθουν δεκαετίες και να «σπάσουν τα μούτρα τους», για να αρχίσουν να προσγειώνονται ανωμάλως.

Στις μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις έχουν παγιωθεί άτυπα γκέτο μουσουλμάνων που, αντί να λύνουν το δημογραφικό, λειτουργούν σαν παράλληλες μικροκοινωνίες, και μάλιστα σε αντίφαση με την ευρύτερη κοινωνία. Η ενσωμάτωση των μουσουλμανικών κοινοτήτων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες είναι από πολύ δύσκολη έως αδύνατη. Δεν είναι τυχαίο ότι, σε πρώην αποικιοκρατικές χώρες, όπως η Βρετανία και η Γαλλία, όπου υπάρχουν μουσουλμανικές κοινότητες τρίτης και τέταρτης γενιάς, ο ισλαμικός φονταμενταλισμός αναπτύσσεται.

Ενδεικτική της ιδεοληψίας αυτών των κύκλων είναι η δήλωση του τότε προέδρου της Κομισιόν Γιούνκερ όταν η ισλαμική τρομοκρατία είχε πλήξει το Παρίσι και τις Βρυξέλλες. Είχε αναρωτηθεί δημοσίως με εμφανή έκπληξη πώς γίνεται νέοι μουσουλμάνοι που γεννήθηκαν στην Ευρώπη, φοίτησαν σε ευρωπαϊκά σχολεία και συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή να γίνονται τζιχαντιστές. Στη συνέχεια, είχε ομολογήσει ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει να επιδείξει επιτυχίες στον τομέα της ενσωμάτωσης των μουσουλμάνων, αλλά αντί να βγάλει το σωστό συμπέρασμα, υπεξέφυγε, αποδίδοντας την εν λόγω αποτυχία σ’ όσους αρνούνται να αποδεχθούν και να ενσωματώσουν τους μουσουλμάνους που βρίσκονται πολλά χρόνια στην Ευρώπη!

Η ερμηνεία του είναι δέσμια της «πολιτικής ορθότητας» και ως εκ τούτου απελπιστικά μονομερής. Προφανώς, υπάρχουν ξενοφοβικές και ρατσιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Προφανώς, υπάρχουν διακρίσεις. Δεν είναι, όμως, αυτός ο βασικός και πολύ περισσότερο ο αποκλειστικός λόγος της μη ενσωμάτωσης των μουσουλμάνων. Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις σουνιτών με καλές σπουδές και καριέρες στη Δύση, οι οποίοι για ιδεολογικούς λόγους προσχώρησαν στον ισλαμικό φονταμενταλισμό. Όπως, επίσης, υπάρχουν πολλές περιπτώσεις νεαρών μουσουλμάνων που προέρχονται από υποβαθμισμένες συνοικίες και έχουν ποινικό μητρώο, οι οποίοι βρήκαν νόημα ζωής στον ισλαμικό φονταμενταλισμό και στη συνέχεια κάποιοι από αυτούς στρατεύθηκαν στην ισλαμική τρομοκρατία.

ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ 

Παρά τα μαθήματα που μας δίνει η πραγματικότητα, οι υποστηρικτές του μοντέλου της πολυπολιτισμικής κοινωνίας – όλοι αυτοί που υποστηρίζουν πως οι μουσουλμάνοι μετανάστες θα λύσουν το δημογραφικό πρόβλημα της Ευρώπης – συνεχίζουν να υποτιμούν την ιδιαιτερότητα και τη δύναμη της ισλαμικής ταυτότητας. Αγνοούν ότι το Ισλάμ δεν είναι απλή θρησκεία. Είναι ταυτοχρόνως και δικαιϊκό σύστημα που καθορίζει τον τρόπο ζωής των πιστών. Δικαιϊκό σύστημα, μάλιστα, ασύμβατο με τις φιλελεύθερες συνταγματικές αρχές, με το νομικό πολιτισμό και με τα ήθη των δυτικών κοινωνιών.

Για τον πιστό μουσουλμάνο που ζει στη Δύση, η ασυμβατότητα αυτή είναι πηγή αντιφάσεων. Ή θα πρέπει να παραβιάζει την πίστη του ή θα πρέπει να παραβιάζει τις νομικές υποχρεώσεις που έχει ως πολίτης. Συνήθως, αυτές τις αποδέχεται μόνο προσχηματικά. Για το φανατικό ισλαμιστή δεν υφίσταται καν αντίφαση. Γι’ αυτόν σημείο αναφοράς είναι το Κοράνι και η Σαρία (ισλαμικός νόμος). Το σύνταγμα και οι νόμοι του δυτικού κράτους στο οποίο ζει είναι απορριπτέοι και περιφρονητέοι. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι όποιος προσχωρεί στον ισλαμικό φονταμενταλισμό δεν είναι απλός παραβάτης ενός νόμου. Είναι αρνητής συνολικά των δυτικών αξιών, καθώς και των νομικών και ηθικών παραγώγων τους.

Σε ακραίες περιπτώσεις η ένταση της ισλαμικής ταυτότητας προσλαμβάνει διαστάσεις απόρριψης της κοινωνίας, και σε ακόμα πιο ακραίες διαστάσεις ενεργού εχθρότητας. Οι τζιχαντιστές ουσιαστικά θέτουν τον εαυτό τους εκτός της κοινωνίας στην οποία μεγάλωσαν. Για την ακρίβεια, τη θεωρούν θρησκευτικό και πολιτισμικό εχθρό τους. Όπως έχει αποδειχθεί στην πράξη, μπορούν να σκοτώσουν ακόμα και γείτονες και συμμαθητές τους. Γι’ αυτό και, όταν πραγματοποιούν τρομοκρατικές επιθέσεις, εκλαμβάνουν το θρήνο και την αγανάκτηση των ευρωπαϊκών κοινωνιών, σαν επιβεβαίωση της σημασίας που είχε η πράξη τους στο πλαίσιο του «ιερού πολέμου».

Προφανώς, αυτή είναι η στάση μίας ακραίας μειονότητας εντός των μουσουλμανικών κοινοτήτων στην Ευρώπη. Προφανώς, η μεγάλη πλειονότητα δεν ερωτοτροπεί με την τρομοκρατία. Αγωνίζεται καθημερινά για μία καλύτερη ζωή. Αλλά και στους κόλπους αυτής της φιλειρηνικής πλειονότητας των μουσουλμάνων, είναι ορατή δια γυμνού οφθαλμού η δυσανεξία της ισλαμικής ταυτότητας για το δυτικό τρόπο ζωής. Και είναι ακριβώς αυτή που τους ωθεί σε γκετοποίηση.

Είναι ενδεικτικό ότι οι Έλληνες, Ιταλοί, Ισπανοί, Πορτογάλοι και Γιουγκοσλάβοι, που μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο είχαν πάει εργάτες στην τότε Δυτική Γερμανία, ενσωματώθηκαν πλήρως. Μόνο οι Τούρκοι παραμένουν ακόμα σήμερα, μετά από 70 και χρόνια, σε ένα είδος γκέτο, παρότι προέρχονταν από μία μουσουλμανική χώρα με κοσμικό καθεστώς. Και σήμερα οι μουσουλμάνοι μετανάστες στην Ευρώπη έχουν την τάση να γκετοποιούνται. Αλλά, και όταν εντάσσονται, συνήθως εντάσσονται επιφανειακά στο δυτικό τρόπο ζωής. Ζητήματα όπως π.χ. η μπούργκα είναι εκδηλώσεις της αντίφασης ανάμεσα στη σκληροπυρηνική ισλαμική ταυτότητα και σε βασικές δυτικές αξίες.

ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ

Η εν λόγω πολιτισμική αντίφαση προκαλεί μία επιφύλαξη των δυτικών κοινωνιών έναντι του Ισλάμ που έχει εγκατασταθεί στο εσωτερικό τους. Η επιφύλαξη, όμως, θα ήταν περιορισμένη και αβαθής, εάν δεν την παρόξυνε η ισλαμική τρομοκρατία και η εντύπωση ότι ο ισλαμικός φονταμενταλισμός (ακραία εκδοχή του οποίου είναι η ισλαμική τρομοκρατία) είναι ατύπως νομιμοποιημένος εντός των μουσουλμανικών κοινοτήτων.

Το σύγχρονο κύμα ισλαμοφοβίας δεν πηγάζει από θρησκευτική αντιπαλότητα. Στη Δύση η θρησκευτική πίστη και λατρεία είναι ιδιωτική υπόθεση και κατά κανόνα σεβαστή. Πηγάζει από τη συνειδητοποίηση ότι τουλάχιστον η ακραία εκδοχή της ισλαμικής ταυτότητας είναι ασύμβατη με τις δυτικές αξίες και το δυτικό τρόπο ζωής. Αυτός είναι και ο λόγος που το μοντέλο της πολυπολιτισμικής κοινωνίας έχει εισέλθει σε υπαρξιακή κρίση και ως εκ τούτου δε συνιστά λύση για το δημογραφικό.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, η καταγγελία της ισλαμοφοβίας δεν αρκεί για να αναχαιτίσει ένα φαινόμενο, το οποίο πηγάζει και τροφοδοτείται από υπαρκτές και φορτισμένες πολιτισμικές αντιφάσεις. Ο φορμαλισμός του «πολιτικά ορθού» δεν κάνει τον κόπο να κατανοήσει αυτές τις αντιφάσεις και τα βαθύτερα ρεύματα που παράγουν. Αρκείται να κουνάει το δάκτυλο και να καταγγέλλει σαν ξενόφοβο και ρατσιστή όποιον διαπιστώνει το πρόβλημα.

Με τον τρόπο αυτό, όμως, όχι μόνο δεν αναχαιτίζεται η ισλαμοφοβία, αλλά παροξύνεται. Η ιστορία είναι γεμάτη από διάφορους τύπους ζηλωτών, οι οποίοι με τη στάση τους έφεραν το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Αυτή η παρενέργεια, ωστόσο, είναι ασήμαντη συγκριτικά με την κυρίαρχη ιδεοληψία, ότι η παράνομη και ανεξέλεγκτη μετανάστευση μουσουλμάνων θα λύσει το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας.

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός – διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σύμφωνα με την εφημερίδα «Bild», θέλει να ιδρύσει κόμμα στη Γερμανία με την ονομασία «DAVA» (Δημοκρατική Συμμαχία για την Πολυμορφία και την Αφύπνιση). Στόχος του είναι να ιδρύσει το τελευταίο παρακλάδι του κυβερνώντος κόμματός του «Δικαιοσύνη και Ανάπτυξη».

Στο πλαίσιο των κομματικών διεργασιών για τις επικείμενες ευρωεκλογές του Ιουνίου, ο Ρ.Τ. Ερντογάν δράττει την ευκαιρία για να δοκιμάσει τις δυνάμεις του, εκμεταλλευόμενος τα 2,5 εκατομμύρια μουσουλμάνων που διαμένουν στην ατμομηχανή της Ευρωζώνης, έχουν γερμανικό διαβατήριο όπως και δικαίωμα ψήφου. Με την αλλαγή του νόμου περί ιθαγένειας που προγραμματίζεται από τον Απρίλιο του 2024, θα μπορούσαν να προστεθούν μέχρι κι άλλα 2,5 εκατομμύρια μουσουλμάνοι Γερμανοί πολίτες με δικαίωμα ψήφου. Αυτό σημαίνει, ότι υπάρχει μια δυνητική βάση ψηφοφόρων για το κόμμα «DAVA» πέντε εκατομμυρίων ψήφων, όπως επισημαίνει το σχετικό δημοσίευμα.

Στο άρθρο τής «Bild», o αρθρογράφος επισημαίνει ότι ο Ερντογάν είναι εξαιρετικά δημοφιλής στους Τούρκους που διαμένουν στη Γερμανία. «Ο Ερντογάν έλαβε περίπου 500.000 ψήφους από Τούρκους πολίτες στις προεδρικές εκλογές του Μαΐου 2023. Πρόκειται για ένα ποσοστό της τάξης του 67% των ψήφων!» επισημαίνεται χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο, υπάρχουν ήδη και οι πρώτοι υποψήφιοι, όλοι Τούρκοι, δύο γιατροί, «ένας εκ των οποίων σεσημασμένος για την υποστήριξή του στη Χαμάς», ένας δικηγόρος κι ένας που αυτοπροσδιορίζεται ως προασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο οποίος αναλαμβάνει και αρχηγός του κόμματος.

ΟΙ ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ «DAVA»

Τέσσερις είναι οι βασικοί υποψήφιοι του τουρκικού κόμματος που θέλει να ιδρύσει στη Γερμανία ο Ερντογάν. Ο ένας είναι ο γιατρός από το Αμβούργο, γνωστός ως Μουσταφά Γιολντάς, ο οποίος έχει μπει στη λίστα του υπουργείου Εσωτερικών ως υποστηρικτής της Χαμάς και των συνδεδεμένων μαζί της οργανώσεων, ο άλλος γιατρός είναι ο Αλί Ιχσάν Ουνλού από την Κάτω Σαξονία, μέλος της τοπικής οργάνωσης DITIB, η οποία τελεί υπό τον άμεσο έλεγχο της τουρκικής υπηρεσίας Θρησκευτικών Υποθέσεων.

Τρίτος είναι ο δικηγόρος Φατίχ Ζινγκάλ από το κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας, πρώην μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), από το οποίο αποχώρησε προκειμένου να ασχοληθεί με την προβολή του «ΑΚΡ» στην Ευρώπη και τέταρτος είναι ο αυτοαποκαλούμενος ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα Ταϊφίκ Εζτζάν, ο οποίος θεωρείται ως φαβορί για την αρχηγία του «DAVA».

Η προεκλογική εκστρατεία του Ερντογάν ενόψει των ευρωεκλογών θα χρηματοδοτηθεί αποκλειστικά από συνδρομές μελών και χορηγών από τη Γερμανία. Στις ιστοσελίδες τους, άλλες εφημερίδες φιλοξενούν δηλώσεις Γερμανών πολιτικών, όπως της προέδρου του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Σάσκια Έσκεν, η οποία τόνισε στην εφημερίδα «Die Welt» ότι «είναι σημαντικό να καταστήσουμε σαφές στους τουρκικής καταγωγής συμπολίτες μας στη Γερμανία ότι είμαστε ένας λαός, κι ότι δε θα επιτρέψουμε σε δυνάμεις, όπως σε αυτά τα ακροδεξιά εξτρεμιστικά δίκτυα που θέλουν να απελάσουν μετανάστες να έρθουν κοντά στην εξουσία, αλλά φυσικά και οι διχαστικές τάσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν πρέπει να παίξουν ρόλο ούτε εδώ».

Σύμφωνα με την ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος την οποία επικαλείται η γερμανική εφημερίδα, το DAVA απαιτεί τα άτομα με ξένη καταγωγή να αποκτήσουν πλήρη δικαιώματα, επισημαίνοντας ότι πολύ συχνά, «όταν αναζητούν διαμέρισμα ή εργασία, αλλά και σε πολλές καθημερινές καταστάσεις, όπως η επικοινωνία με τις αρχές, αισθάνονται ότι δε γίνονται δεκτοί ως πλήρη μέλη της ευρωπαϊκής κοινωνίας». Το κόμμα θέτει επίσης ως στόχο την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας και των προβλημάτων της τρίτης ηλικίας ζητώντας επιπλέον κοινωνικά επιδόματα και ζητά «μια ρεαλιστική και χωρίς ιδεολογία πολιτική για τους πρόσφυγες». Οι λίστες με τους υποψηφίους για τις ευρωεκλογές θα πρέπει να έχουν κατατεθεί έως τις 18 Μαρτίου.

Στις ευρωεκλογές δεν υπάρχει το όριο του 5%, όπως ισχύει στο εσωτερικό της Γερμανίας, αλλά ούτως ή άλλως, όπως επισημαίνει η εφημερίδα «Bild», ένα τέτοιο κόμμα θα μπορούσε να απευθυνθεί σε μια δεξαμενή περίπου 5 εκατομμυρίων ψηφοφόρων. Σήμερα στη Γερμανία διαμένουν 2,5 εκατομμύρια μουσουλμάνοι με δικαίωμα ψήφου, ενώ, όταν αλλάξει ο νόμος περί ιθαγένειας τον ερχόμενο Απρίλιο, θα προστεθούν περίπου άλλοι τόσοι. Εδώ ακριβώς ποντάρει ο Σουλτάνος του Βοσπόρου.

«ΣΗΜΑ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ»

«Το κόμμα DAVA στο οποίο συμμετέχει ο γιατρός του Αμβούργου Μουσταφά Γιολντάς, θέλει να καταπολεμήσει τη φτώχεια των παιδιών και των ηλικιωμένων, μέσω κοινωνικών επιδομάτων. Ζητεί επίσης για «μια ρεαλιστική και χωρίς ιδεολογία προσφυγική πολιτική». Αυτό πρακτικά σημαίνει: ανοιχτά σύνορα. Ο υπουργός Εσωτερικών της Βαυαρίας, Γιοαχίμ Χέρμαν, κρούει ήδη τον κώδωνα του κινδύνου:«Εκ πρώτης όψεως, όλα δείχνουν ότι οι κομματικοί φίλοι του Ερντογάν προσπαθούν να ασκήσουν άμεση επιρροή στο Ευρωκοινοβούλιο», επισημαίνει ο Χέρμαν στην εφημερίδα «Die Welt».

Πυρ και μανία είναι ο τουρκικής καταγωγής, σταθερός επικριτής του Ταγίπ Ερντογάν, υπουργός Αγροτικής Οικονομίας, Τζεμ Έτζντεμιρ (Πράσινοι). Σχολιάζοντας στο Twitter τα σχέδια Ερντογάν περί ίδρυσης ενός κόμματος αλά AKP στη Γερμανία, επισημαίνει:«Ένα παρακλάδι του Ερντογάν, το οποίο θα είναι υποψήφιο στις εκλογές εδώ, είναι το τελευταίο που χρειαζόμαστε».

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της Κ.Ο της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU), Γενς Σπαν, προειδοποίησε με ανάρτησή του στο Twitter ότι, «κάτι τέτοιο θα ήταν ένα ακόμη ακραίο κόμμα στη χώρα μας», ενώ ο αρμόδιος του CDU για θέματα εσωτερικής πολιτικής Κρίστοφ ντε Βρίες υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση Σολτς δεν πρέπει να μείνει με σταυρωμένα τα χέρια. «Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να πάρει ελαφρά την υπόθεση ίδρυσης ενός τέτοιου κόμματος». Είναι επείγον οι υπηρεσίες ασφαλείας να παρακολουθούν στενά όλες τις δραστηριότητες αυτού του κόμματος και τις διασυνδέσεις του με την τουρκική κυβέρνηση προκειμένου να παρέμβουν, εάν η Άγκυρα ασκήσει άμεση επιρροή», εξήγησε ο Γενς Σπαν.

Η 25ΧΡΟΝΗ ΠΟΥ ΠΡΟΩΘΕΙ ΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Κι ενώ το άρθρο της εφημερίδας έχει φέρει τα πάνω-κάτω στη Γερμανία, η «Bild» αποκαλύπτει και το ισχυρό όπλο στη φαρέτρα του Ερντογάν για την ίδρυση του νέου κόμματος στη Γερμανία. Είναι νέα, έχει μεταπτυχιακό ως ηλεκτρολόγος μηχανικός και το όνομά της είναι Γιόνκα Καγιάογλου. Η 25χρονη έχει αναλάβει την προώθηση του κόμματος που θέλει να συστήσει ο Ερντογάν στη Γερμανία προκειμένου να συμμετέχει στις ευρωεκλογές του Ιουνίου.

Η Καγιάογλου γράφει ήδη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Είμαι περήφανη ως υποψήφια του κόμματος DAVA για το Ευρωκοινοβούλιο στην 5^η θέση!» Η νεαρή που κάνει διαφήμιση στον Τούρκο πρόεδρο, σύμφωνα με το προφίλ της στο LinkedIn, σπούδασε στη Στουτγάρδη και το Ουλμ της Γερμανίας. Εργάστηκε για ένα διάστημα στην αυτοκινητοβιομηχανία Mercedes (στο τμήμα συστημάτων υποβοήθησης οδηγού) και την κατασκευαστική εταιρεία Strabag-Züblin (υπεύθυνη για την ψηφιοποίηση). Επιπλέον, ήταν λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του κρατιδίου Βάδη-Βυρτεμβέργη. Μέχρι τον Απρίλιο του 2021, η Καγιάογλου ήταν πρόεδρος της νεολαίας «UID» στο γερμανικό κρατίδιο. Η «Ένωση Διεθνών Δημοκρατών» (συντομογραφία του «UID») είναι μια οργάνωση-λόμπι του τουρκικού κυβερνώντος κόμματος «AKP». Το 2017, το Γραφείο Προστασίας του Συντάγματος ανακοίνωσε ότι έχει υπό παρακολούθηση το «UID» με τις κατηγορίες του ασυμβίβαστου και τις φιλελεύθερες και δημοκρατικές αρχές. Η 25χρονη Τουρκάλα υποστηρίζει ότι προωθεί την καταπολέμηση των διακρίσεων, αλλά αρέσκεται να ποζάρει στο πλευρό του Ερντογάν. Η Καγιάογλου έχει συναντήσει ουκ ολίγες φορές τον Τούρκο πρόεδρο. Μια φωτογραφία από το Μάιο του 2022 την δείχνει δίπλα στο Σουλτάνο του Βοσπόρου, στο πλαίσιο μιας εκδήλωσης νέων στην οποία συμμετείχε για λογαριασμό της «UID». Έγκυρες πηγές που επικαλείται η γερμανική εφημερίδα υποστηρίζουν ότι η Γιόνκα Καγιάογλου προέρχεται από το κλασικό συντηρητικό-θρησκευτικό περιβάλλον του AKP. Η ίδια, ωστόσο, ισχυρίζεται ότι θέλει να αγωνιστεί κατά των διακρίσεων και του ρατσισμού, ενώ τάσσεται υπέρ μιας εξωτερικής πολιτικής που προωθεί και υπερασπίζεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις δημοκρατικές αξίες παγκοσμίως».

ΠΗΓΗ: PRONEWS.GR