Είναι εξόφθαλμο, ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία εγκλώβισε τους Ευρωπαίους (ειδικά τη Γερμανία) ανάμεσα από τη μία στη δυτική πολιτική των εξοντωτικών(;) κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας και από την άλλη στον άμεσο κίνδυνο να βρεθούν οι ίδιοι σε ενεργειακό κενό. Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες βραχυμεσοπρόθεσμα δεν έχουν τρόπο να υποκαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο.

Σταύρος Λυγερός*
© slpress.gr

Ακόμα κι αν παράβλεπαν τη μεγάλη διαφορά τιμής ανάμεσα στο ρωσικό αέριο και στο αμερικανικό LNG, δεν υπάρχει ο αναγκαίος αριθμός των ειδικών πλοίων για να το μεταφέρουν στις ποσότητες που θα κάλυπταν το ενεργειακό κενό που θα αφήσει το ρωσικό αέριο εάν σταματήσει να ρέει. Ούτε υπάρχουν μεγάλα αποθέματα σε αποθηκευτικούς χώρους, που τουλάχιστον θα έδιναν ένα χρονικό περιθώριο στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για να διαχειριστούν το πρόβλημα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι η κίνηση του Πούτιν να πληρώνεται το ρωσικό αέριο σε ρούβλια είναι κίνηση ματ. Επί της ουσίας, δεν πρόκειται για κάποια ανατροπή. Απλώς, οι δυτικές ευρωπαϊκές εταιρείες υποχρεώνονται να καταθέσουν τα ευρώ στην Gazprom Bank, η οποία με τη σειρά της θα τα μετατρέψει σε ρούβλια μέσω της ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, με τα οποία και θα πληρωθεί ο πωλητής Gazprom.

Η νέα διαδικασία αποπληρωμής εμπλέκει τους Ευρωπαίους στο ρωσικό χρηματο-οικονομικό σύστημα, γεγονός που προκαλεί ρήγμα στις δυτικές κυρώσεις, οι οποίες έχουν αποκλείσει από τις συναλλαγές και το ρούβλι και τη ρωσική Κεντρική Τράπεζα. Όσο κι αν οι Ευρωπαίοι επικαλούνται τα συμβόλαια, δεν πρόκειται να αλλάξουν την πραγματικότητα που διαμορφώνει η ανάγκη τους για ρωσικό φυσικό αέριο.

Είναι εξάλλου πολύ ασθενές το νομικό επιχείρημά τους, όταν σύσσωμη η Δύση έχει κηρύξει με τον πιο επίσημο τρόπο έναν ολοκληρωτικό σχεδόν οικονομικό πόλεμο εναντίον της Ρωσίας. Από αυτές εδώ τις στήλες είχα εξαρχής υπογραμμίσει, ότι οι δυτικές κυρώσεις είναι «αμφίστομη μάχαιρα», με την έννοια ότι πληγώνει τη Ρωσία, αλλά πληγώνει και τη Δύση, ειδικά την ΕΕ και ειδικότερα τη Γερμανία και την Ιταλία.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

ΚΑΙ Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗ

Οι Ευρωπαίοι θα ήθελαν μία σιωπηλή διευθέτηση, που ουσιαστικά να ικανοποιεί τη ρωσική απαίτηση, αλλά κατά τρόπο που να τους εξασφαλίζει ένα φύλλο συκής. Ο Πούτιν, όμως, φρόντισε να καταστήσει το πρόβλημα δημόσιο, ακριβώς επειδή το αντιμετωπίζει ως πολιτικό κι όχι οικονομικό πρόβλημα. Στριμώχνει, λοιπόν, τους Ευρωπαίους, υποχρεώνοντάς τους να πιούν το πικρό ποτήρι σε δημόσια θέα. Εκτός κι αν επιλέξουν να «βάλουν δελτίο» στο φυσικό αέριο, επιβραδύνοντας δραματικά τη βιομηχανία τους και εξοργίζοντας τα νοικοκυριά. Αλλά ακόμα κι αν το επιλέξουν, το πολύ να κερδίσουν λίγες εβδομάδες.

Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, οι Ευρωπαίοι θα αναγκασθούν τελικώς να προσαρμοσθούν, έστω κι αν θα προσπαθήσουν να «πουλήσουν» στο δυτικό κοινό μία εξωραϊσμένη εκδοχή της υποχώρησής τους. Και βεβαίως αυτό θα προκαλέσει ένα κάποιο ρήγμα στην ενότητα της Δύσης.

Ανεξαρτήτως αυτού, όμως, ανακύπτει λογικά το εξής ερώτημα: όταν οι Ευρωπαίοι προσχωρούσαν με ενθουσιασμό στον ολοκληρωτικό οικονομικό πόλεμο που κήρυξαν οι ΗΠΑ εναντίον της Ρωσίας (μεταξύ των άλλων παγώνοντας και τα μισά αποθεματικά της Κεντρικής της Τράπεζας) δεν ήξεραν ότι το Κρεμλίνο θα αντιδράσει; Το γεγονός ότι εξαίρεσαν από τις κυρώσεις την Gazprom και την Gazprom Bank, όπως αποδείχθηκε, ήταν αναγκαία, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για να εξασφαλίσουν ότι το ρωσικό φυσικό αέριο θα συνεχίσει να ρέει.

Όσο κατανοητή κι αν είναι η ανάγκη της Δύσης να αντιδράσει με αποφασιστικότητα στη ρωσική εισβολή και στον πόλεμο στην Ουκρανία, όφειλε να έχει προϋπολογίσει το που οδηγεί το στρίμωγμα της «Αρκούδας» και άρα να μετρήσει μέχρι που μπορούσε να την πιέσει. Η Ουάσιγκτον, όμως, – και από πίσω της οι Ευρωπαίοι – συμπεριφέρεται λες και το διεθνές σύστημα είναι στη δεκαετία του 1990, όταν είχε εξέλθει νικήτρια από τον παλιό Ψυχρό Πόλεμο και κανείς δεν μπορούσε να της αντιπαρατεθεί.

Η ΑΝΑΔΥΣΗ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ

Στα τριάντα τόσα χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από τότε δεν είναι μόνο ότι η «Αρκούδα» ξαναστάθηκε στα πόδια της. Είναι κυρίως, ότι η Κίνα αναδύθηκε σε οικονομική υπερδύναμη με διόλου ευκαταφρόνητο στρατιωτικό δυναμικό και με συνεχώς διευρυνόμενη πολιτική επιρροή. Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί πλέον να υπαγορεύει εντολές και να υποχρεώνει το διεθνές σύστημα να κινείται στο δικό της μήκος κύματος.

Εκτός του γεγονότος ότι η Ρωσία δεν είναι Ιράν, είναι εμφανές ότι ήδη μορφοποιείται μία αντισυσπείρωση στη συσπείρωση της Δύσης γύρω από τις ΗΠΑ. Εκτός από μεγάλη πυρηνική δύναμη, η Μόσχα έχει διεξόδους. Ο «Δράκος» στέκεται στο πλευρό της, επειδή έχει συνείδηση πως εάν η «Αρκούδα» γονατίσει, θα είναι ο ίδιος ο επόμενος στόχος της Δύσης. Άρα, οι Κινέζοι έχουν εθνικό συμφέρον η Ρωσία να μείνει όρθια για να κρατήσουν τα δυτικά «βέλη» μακριά από τη δική τους πατρίδα. Ήταν, λοιπόν, εξαρχής προφανές, πως οι έμμεσες απειλές του Μπάιντεν προς το Πεκίνο θα έπεφταν στο κενό. Και βέβαια δεν αξίζει ούτε καν να αναφέρουμε την προσπάθεια των αξιωματούχων της ΕΕ να πείσουν την κινεζική ηγεσία.

Αλλά και οι Ινδοί στέκονται στο πλευρό της Ρωσίας. Δεν ξεχνούν τη βρετανική αποικιοκρατία, το γεγονός ότι έχουν δικό τους ανεξάρτητο κράτος μόλις 75 χρόνια. Ως αναδυόμενη οικονομική και πολιτική μεγάλη δύναμη, επιδιώκουν ένα πολυπολικό διεθνές σύστημα, στο οποίο θα έχει η πατρίδα τους εξέχουσα θέση. Αυτό προϋποθέτει ότι η Ρωσία θα μείνει όρθια. Το τελευταίο που θα ήθελε, λοιπόν, το Νέο Δελχί, είναι να εξέλθουν οι Δυτικοί από την τρέχουσα αναμέτρηση με την «Αρκούδα» νικητές και παντοδύναμοι.

Είναι εξόφθαλμο, λοιπόν, ότι η Δύση, αν και έχει καταφέρει και να τραυματίσει καίρια στο επικοινωνιακό επίπεδο τη Ρωσία και να τη «ματώσει» στο πεδίο των μαχών, δεν είναι σε θέση να την απομονώσει και μέσα από τις κυρώσεις να τη γονατίσει. Εδώ ο πρόεδρος Μπάιντεν υποχρεώθηκε να αποδεσμεύσει ένα εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου ημερησίως για έξι μήνες, με σκοπό να κρατήσει την τιμή του κάτω από τα 100 δολάρια, επειδή έχει επίγνωση ότι η εκτόξευση της τιμής του θα κοστίσει πολύ ακριβά στους Δημοκρατικούς στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο. Δεν είναι τυχαίο ότι στην απεγνωσμένη προσπάθειά της να ρίξει στην αγορά ποσότητες πετρελαίου για να μειωθεί η τιμή του βαρελιού, η Ουάσιγκτον έφθασε να κάνει ανοίγματα στους άσπονδους εχθρούς της, στο Ιράν και στη Βενεζουέλα.

ΝΕΟ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

Προς το παρόν είναι παρακινδυνευμένη κάθε πρόβλεψη, αφού ακόμα δεν έχει λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, πάντως, ο νέος Ψυχρός Πόλεμος ήρθε για να μείνει. Εάν παγιωθεί, θα αποδειχθεί χειρότερος από τον παλιό. Εάν, μάλιστα, η Δύση τραβήξει την πολιτική της στα άκρα και υιοθετήσει μία πολιτική «διαλέξτε με ποιον θα πάτε και ποιον θα αφήσετε», θα οδηγηθούμε σε ένα τελείως νέο γεωπολιτικό τοπίο.

Η Ρωσία θα «αγκαλιαστεί» με την Κίνα, συγκροτώντας έναν άξονα που θα δεσπόζει στην Ευρασία και ως τέτοιος θα ασκεί έλξη και στις μικρότερες χώρες της ευρύτερης περιοχής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι Αμερικανοί στη μεγάλη εικόνα θα έχουν πυροβολήσει τα πόδια τους, παρά τα κέρδη που τους αποφέρει μέχρι τώρα ο πόλεμος στην Ουκρανία. Εκτός των άλλων και επειδή θα εξωθήσουν όχι μόνο τη Ρωσία, την Κίνα και την Ινδία, αλλά και άλλες χώρες να «αποδολαριοποιήσουν» τις συναλλαγές τους και να οικοδομήσουν παράλληλους οικονομικούς (κι όχι μόνο) θεσμούς με ό,τι αυτό σημαίνει για την οικονομική κυριαρχία των Αμερικανών.

Εάν οι εξελίξεις πάρουν μία τέτοια τροπή, θα δούμε μία νέα διχοτόμηση του πλανήτη σε δύο αντίπαλα στρατόπεδα που θα επεκταθούν γεωγραφικά και στον Τρίτο Κόσμο και δεν αποκλείεται να αγγίξουν ακόμα και τομείς που παραδοσιακά έμεναν εκτός του γεωπολιτικού ανταγωνισμού, όπως ο πολιτισμός και ο αθλητισμός. Κι αυτό, υπό την προϋπόθεση ότι η σημερινή επιφανειακά αρραγής ενότητα της Δύσης θα διατηρηθεί.

Αυτό, όμως, δεν είναι καθόλου δεδομένο. Και μόνο το γεγονός, ότι οι Ευρωπαίοι είναι εξαρτημένοι από το ρωσικό αέριο είναι παράγοντας απόκλισης από τις ΗΠΑ. Παράγοντας απόκλισης είναι και το γεγονός ότι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας θα μειωθεί δραστικά, εάν υποχρεωθεί να πληρώνει πολλαπλάσια τιμή από ό,τι η αμερικανική για το φυσικό αέριο.

Είναι ακριβώς για όλα αυτά που ο πόλεμος στην Ουκρανία, έτσι όπως προέκυψε και όπως εξελίσσεται, έχει τις προϋποθέσεις να επιφέρει ποιοτικές γεωπολιτικές ανατροπές, που υπερβαίνουν κατά πολύ την τοπική διάστασή του. Για την ακρίβεια, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι εάν τα πράγματα συνεχίσουν να πορεύονται όπως σήμερα, θα εισέλθουμε σε νέα ιστορική φάση.

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου (10/4/2022) από τις γαλλικές εκλογές για την ανάδειξη προέδρου (Μακρόν 27,6%, Λεπέν 23,3%, Μελανσόν 22,2%) ανατρέπουν ουσιαστικά, μεταξύ των άλλων, το πολιτικό σκηνικό στη Γαλλία, ιδιαίτερα μετά τα πολύ χαμηλά ποσοστά των Ρεπουμπλικάνων (4,8%) και του Σοσιαλιστικού κόμματος (1,7%). Έτσι διαμορφώνεται ένα νέο τρικομματικό πολιτικό σκηνικό, το οποίο αποτελείται από την άκρα Δεξιά (Λεπέν), τη νεοφιλελεύθερη Κεντροδεξιά (Μακρόν) και τη ριζοσπαστική Αριστερά (Μελανσόν), που, όπως φαίνεται, θα κατοχυρωθεί πολιτικά από τις επερχόμενες (19/6/2022) βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία.

Σάββας Ρομπόλης – Βασίλης Μπλέτσης*
© slpress.gr

Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί, ότι οι εξελίξεις αυτές επιταχύνθηκαν κατά τα τελευταία πέντε χρόνια (2017-2022) της προεδρικής θητείας Μακρόν, κατά τη διάρκεια της οποίας, σε επίπεδο οικονομίας, κοινωνίας, εργασίας, εισοδήματος, κ.λπ. οι ασκούμενες νεοφιλελεύθερες πολιτικές, όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος, επικεντρώθηκαν, κατά βάση, στη «σταθεροποίηση της οικονομίας και τη δημοσιονομική πειθαρχία, με αποσταθεροποίηση της εργασίας και της κοινωνίας».
Από την άποψη αυτή, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι ο Εμανουέλ Μακρόν αναλαμβάνοντας τα καθήκοντα του το 2017, «συναντήθηκε», μεταξύ των άλλων, με τη δυσμενή και την ανησυχητική κατάσταση των εισοδηματικών και κοινωνικών ανισοτήτων στη Γαλλία. Από το 1983 μέχρι το 2015, το μέσο εισόδημα του πλουσιότερου 1% του πληθυσμού αυξήθηκε κατά 100%, έναντι της αύξησης κατά 25% του μέσου εισοδήματος του υπόλοιπου τμήματος του γαλλικού πληθυσμού.
Παράλληλα, στο επίπεδο του συνταξιοδοτικού συστήματος, ο απερχόμενος Γάλλος πρόεδρος «συναντήθηκε» το 2019, με το επίπεδο του ορίου φτώχειας, το οποίο για κάθε άτομο ανέρχεται σε 1.015 ευρώ το μήνα. Ειδικότερα για τους συνταξιούχους το 8,3%, δηλαδή 1.400.000 άτομα ζούσαν το 2019 κάτω από το όριο της φτώχειας (999 ευρώ το μήνα).
Στον κοινωνικό – οικονομικό απολογισμό της προεδρικής πενταετίας Μακρόν, δεσπόζει η μείωση των μισθολογικών και κοινωνικών δαπανών, με ανησυχητική συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης του εισοδήματος της μεγάλης πλειοψηφίας του πληθυσμού, αύξηση της ευελιξίας και της ανασφάλειας της εργασίας, αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες, αύξηση του αριθμού των φτωχών – εργαζομένων, των ανισοτήτων ανδρών – γυναικών, αύξησης της άμεσης και έμμεσης φορολογίας, κ.λπ.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΓΑΛΛΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ
Ουσιαστικά, οι νεοφιλελεύθερες αυτές πολιτικές και οι συνέπειες τους στη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού, αποτέλεσαν το κοινωνικο – οικονομικό υπόβαθρο των κινητοποιήσεων των «Κίτρινων Γιλέκων». Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν, με αφορμή την αύξηση της τιμής της βενζίνης, το 2019, από την «ξεχασμένη» Γαλλία της περιφέρειας και διευρύνθηκαν σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα, με τη συμμετοχή και των συνδικάτων μετά την πρόταση της κυβέρνησης Μακρόν για το συνταξιοδοτικό.
Δεν κατανοήθηκε από την κυβέρνηση, ότι με εκείνες τις κινητοποιήσεις, ο γαλλικός λαός ουσιαστικά αντιστεκόταν στη συμμόρφωση των δημοσιονομικών κανόνων, γερμανικής έμπνευσης και επιμονής, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως αρνήθηκε (2005) την ψήφιση του Ευρωσυντάγματος.
Αντίστοιχα, δεν κατανοήθηκε από την κυβέρνηση Μακρόν, ότι ο γαλλικός λαός με τις συνεχείς κινητοποιήσεις του ουσιαστικά αντιστεκόταν στην ένταξη της χρηματοδότησης του συνταξιοδοτικού συστήματος, στους κανόνες της δημοσιονομικής πειθαρχίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η εφαρμογή των κανόνων με το προτεινόμενο ultra – κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό «σύστημα σημείων» (point system) επέφερε μειώσεις του επιπέδου των συντάξεων κατά 20% – 25%, σε σύγκριση με το σημερινό επίπεδο.
Παράλληλα, πρότεινε (και προτείνει και κατά την προεκλογική περίοδο) τη χορήγηση πλήρους σύνταξης με 43 χρόνια ασφάλισης και όριο ηλικίας τα 65 έτη από 62. Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της συγκεκριμένης πρότασης (η οποία συναντώντας την αντίδραση των μαζικών και διαρκών κινητοποιήσεων του γαλλικού λαού δεν ψηφίσθηκε) ήταν η μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών κατά 3,3 ποσοστιαίες μονάδες. Δηλαδή από 13,8% του ΑΕΠ το 2018 σε 10,5% του ΑΕΠ το 2070 και με συνολικό αριθμό συνταξιούχων 24,8 εκατομμύρια άτομα το 2070 από 19,9 εκατομμύρια άτομα το 2019 (έκθεση των επιπτώσεων του συνταξιοδοτικού της γαλλικής κυβέρνησης, 2018).

ΟΙ ΔΥΟ ΓΑΛΛΙΕΣ
Ουσιαστικά, οι Γάλλοι εργαζόμενοι και γενικότερα η μεγάλη πλειοψηφία του γαλλικού λαού, με τις συνεχείς κινητοποιήσεις τους, εξέφραζαν με τον πιο δημοκρατικό τρόπο τη συνολική αμφισβήτηση τους στην εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου παραδείγματος στη Γαλλία. Επιπλέον, οι συνέπειες στους εργαζόμενους και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του αστικού και αγροτικού τομέα της γαλλικής οικονομίας, από την παγκοσμιοποίηση του μεγάλου και τη μη παγκοσμιοποίηση του μεσαίου και μικρού γαλλικού κεφαλαίου, προκάλεσαν ανασφάλεια, δυσαρέσκεια, οργή, αγανάκτηση, απογοήτευση, σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού, ανάλογα με τη θέση που είχαν και έχουν στην αγορά εργασίας και στην πρωτογενή και δευτερογενή αναδιανομή του εισοδήματος.
Αυτές οι συνέπειες ενίσχυσαν κατά βάση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών, την άκρα Δεξιά και τη ριζοσπαστική Αριστερά. Έτσι, σε συνθήκες διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων, φτωχοποίησης, μείωσης της αγοραστικής δύναμης, απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων, συρρίκνωσης των κοινωνικών δαπανών, του δημόσιου συστήματος υγείας, κ.λπ. προσέρχονται να αναμετρηθούν στο δεύτερο γύρο (24/4/2022) στις γαλλικές εκλογές η Κεντροδεξιά με την Ακροδεξιά, έχοντας μετά τον πρώτο γύρο των εκλογών την άμεση και σαφή υποστήριξη των συνυποψηφίων τους. Δηλαδή 41% περίπου ο Μακρόν και 32% περίπου η Λεπέν.
Όμως, παρά το γεγονός της αριθμητικής υπεροχής του Μακρόν, μία σειρά από σοβαρούς παράγοντες καθιστούν την εκλογή του δεύτερου γύρου των γαλλικών εκλογών αμφίρροπη. Για παράδειγμα, η έμμεση και όχι η άμεση αναγνώριση των συνεπειών των ασκούμενων πολιτικών της προεδρίας Μακρόν, σε συνδυασμό με τις επιμέρους και περιορισμένες υποσχέσεις (π.χ. κατώτερη σύνταξη 1.100 ευρώ από 900 ευρώ, όριο ηλικίας συνταξιοδότησης 64 ετών αντί της πρότασης του των 65 ετών, πραγματοποίηση δημοψηφισμάτων για κρίσιμα ζητήματα).
Κρίσιμο στοιχείο επίσης, η προβολή από τη Λεπέν των προβλημάτων που δημιούργησε η ασκούμενη πολιτική Μακρόν, με αιχμή τη μείωση της αγοραστικής δύναμης και το συνταξιοδοτικό. Σε συνδυασμό με την απόκρυψη των ρατσιστικών και των ξενοφοβικών της απόψεων, καθώς και των αιχμηρών σημείων αντιευρωπαϊσμού τού προγράμματος της θα παίξουν ρόλο, όπως και η επίδοση των δύο υποψηφίων στην τηλεμαχία που θα έχουν στις 20 Απριλίου και επιπλέον η αβεβαιότητα της επιλογής στο δεύτερο γύρο των ψηφοφόρων του Μελανσόν, η αποχή, το λευκό, το άκυρο, κ.λπ.

*Ο Σάββας Ρομπόλης είναι ομότιμος Καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου. Γεννήθηκε και ζει στην Καισαριανή. Είναι έγγαμος και πατέρας δύο αγοριών. Τελείωσε το 7ο Νυχτερινό Γυμνάσιο – Λύκειο Παγκρατίου. Είναι πτυχιούχος Οικονομικών Επιστημών και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος (D.E.S.) του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Paris I). Διδάκτορας Οικονομικών Επιστημών (Thèse d’ Etat) του Πανεπιστημίου των Παρισίων (Paris IX). Γνωρίζει Γαλλικά και Αγγλικά. Είναι συγγραφέας βιβλίων, άρθρων και επιστημονικών εργασιών σχετικών με τα ζητήματα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής.
*Ο Βασίλης Μπέτσης είναι πτυχιούχος του Τμήματος Στατιστικής Επιστήμης του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στα Χρηματοοικονομικά και Αναλογιστικά Μαθηματικά (M.Sc.) του Οικονομικού Πανεπιστημίου και του Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος διδακτορικού από το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου. Εργάζεται ως σύμβουλος αναλογιστής.

Καθώς η απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου διαφαίνεται σιγά – σιγά στον ορίζοντα, τα κράτη – μέλη προετοιμάζουν τα σχέδια και τις στρατηγικές τους για να επιβιώσουν χωρίς αυτά.

Η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας φυσικού αερίου και πετρελαίου στον κόσμο. Σύμφωνα με την International energy, το 45% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού της Ρωσίας το 2021 προήλθε από τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Αφού ο κόσμος έμαθε για τη σφαγή στη Μπούχα, αυξάνεται η πίεση για την απαγόρευση του ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ενώ τα κράτη – μέλη εξακολουθούν να διχάζονται ως προς τη χρονική κλίμακα, συμφώνησαν στην ανάγκη σταδιακής κατάργησης της ρωσικής ενέργειας. Πολλά από αυτά, διερευνούν ήδη εναλλακτικές επιλογές τόσο στο πετρέλαιο όσο και στο φυσικό αέριο. Ορισμένα από αυτά αναζητούν εναλλακτικούς προμηθευτές, για παράδειγμα ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν υπολογίζει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΝΟΤΙΑ ΕΥΡΩΠΗ

Η εξάρτηση από τη Ρωσία είναι μεγαλύτερη στην Κεντρική Ευρώπη.

Η Τσεχία εισάγει όλο το φυσικό αέριο και το μισό πετρέλαιο. Η κυβέρνηση προετοιμάζει επί του παρόντος μια στρατηγική για τη διαφοροποίηση των προμηθευτών της, ενημέρωσε το τσεχικό υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας. «Το νομοθετικό περιβάλλον προετοιμάζεται για την εισαγωγή νορβηγικού φυσικού αερίου στο έδαφος της Τσεχικής Δημοκρατίας», δήλωσε το υπουργείο στη EURACTIV Τσεχίας. Το υπουργείο εξέφρασε, επίσης, την υποστήριξή του στις κοινές αγορές φυσικού αερίου για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου από τη Ρωσία.

Η Σλοβακία είναι μία από τις χώρες της ΕΕ που εξαρτώνται περισσότερο από τη Ρωσία. Η σλοβακική κυβέρνηση συμφώνησε πρόσφατα σε ένα σχέδιο αντιμετώπισης της κρίσης, σε περίπτωση που σταματήσουν οι εισαγωγές φυσικού αερίου, ωστόσο, ακόμη και σήμερα παραμένει μυστικό. Ο υπουργός Ρίχαρντ Σούλικ δήλωσε, ότι η Σλοβακία διερευνά το ενδεχόμενο εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Κατάρ. Ο Σούλικ, ωστόσο, ανέφερε ότι η χωρητικότητα των τερματικών σταθμών υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Ευρώπη δεν είναι αρκετά μεγάλη για να καλύψει την απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου.

Η Ουγγαρία προμηθεύεται σχεδόν το 95% του φυσικού αερίου και περίπου το μισό πετρέλαιο από τη Ρωσία. Επί του παρόντος δεν υπάρχει δημόσιο σχέδιο για το πώς θα καλυφθεί η απώλεια, ενώ η ουγγρική κυβέρνηση τάσσεται κατά της απαγόρευσης της ρωσικής ενέργειας, λέγοντας ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση.

Η Ρουμανία έχει δική της παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, καλύπτοντας το 70% της κατανάλωσης. Ωστόσο, οι εισαγωγές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ η εγχώρια παραγωγή μειώνεται. Περισσότερο από το 80% των εισαγωγών προέρχεται από τη Ρωσία. Η ύπαρξη σχεδίου έκτακτης ανάγκης δεν έχει δημοσιοποιηθεί, αλλά ο υπουργός Ενέργειας αναζητούσε πρόσθετες πηγές φυσικού αερίου ήδη πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Υπάρχουν επίσης σχέδια για την έναρξη της εξόρυξης από νέα κοιτάσματα στη Μαύρη Θάλασσα.

Στη Βουλγαρία, το φυσικό αέριο παίζει λιγότερο σημαντικό ρόλο, αλλά η εξάρτηση από τη Ρωσία είναι αρκετά μεγάλη. Το Σεπτέμβριο αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί ένας νέος διασυνδετήριος αγωγός με την Ελλάδα, γεγονός που δημιουργεί τη δυνατότητα αντικατάστασης, με το Αζερμπαϊτζάν να γίνεται ο κύριος εισαγωγέας. Το πετρέλαιο είναι η σημαντικότερη πηγή ενέργειας στη χώρα. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν έχει σχέδιο αντικατάστασης των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, επειδή τα διυλιστήρια ανήκουν στη Lukoil και λειτουργούν με ρωσικό πετρέλαιο. Αυτό είναι το πρόβλημα και για το σλοβακικό διυλιστήριο Slovnaft.

ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

Η εξάρτηση από τη Ρωσία είναι μικρότερη στις δυτικές χώρες, με αξιοσημείωτες εξαιρέσεις την Αυστρία, τη Γερμανία και την Ιταλία. Για την Αυστρία και τη Γερμανία, το ρωσικό φυσικό αέριο θεωρείται απαραίτητο. Σε περίπτωση κρίσης, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να πληρώσει τους βιομηχανικούς φορείς για να περιορίσουν την κατανάλωση και τελικά να διακόψουν κάθε παροχή για τη βιομηχανία. Όσον αφορά στις εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού, η Γερμανία εξετάζει ενεργά το Κατάρ και το αμερικανικό LNG.

Η Ιταλία εργάζεται επίσης για την κατάργηση της εξάρτησης από τη Μόσχα. Όσον αφορά στο φυσικό αέριο, η Ρώμη υπέγραψε συμφωνία με την Αλγερία για πρόσθετες προμήθειες. Σε εξέλιξη βρίσκονται διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο και το Αζερμπαϊτζάν.

Η στρατηγική του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν βασίζεται στη μαζική ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της πυρηνικής ενέργειας. Η Γαλλία στοχεύει επίσης στην αύξηση των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου και στη μείωση της ενεργειακής χρήσης ως τέτοιας.

Το φινλανδικό σχέδιο είναι παρόμοιο – να εξασφαλίσει εναλλακτικούς προμηθευτές και να ενισχύσει την πράσινη μετάβαση. Η κυβέρνηση έχει ήδη αναθέσει σε υπουργική ομάδα εργασίας την προετοιμασία. Τα συγκεκριμένα μέτρα περιλαμβάνουν την προώθηση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας και την εντατικοποίηση της εφαρμογής νέων συστημάτων θέρμανσης.

MICHAL HUDEC | EURACTIV.SK

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΜΑΡΙΑΝΘΗ ΠΕΛΕΚΑΝΑΚΗ

Με την ιδιότητα του προέδρου της «Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας» προσέφερε 20 οχήματα και 14 γεννήτριες

Στην αποστολή βοήθειας ανθρωπιστικού τύπου στο Ντονμπάς, με 20 φορτηγάκια και 14 γεννήτριες, προχώρησαν οι Έλληνες της Ρωσίας, με επικεφαλής τον επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη, την ώρα που μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία μετά την εισβολή του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Η συγκεκριμένη βοήθεια που παραδόθηκε στις διοικήσεις των… αυτονομιστών που βρίσκονται σε Λουχάνσκ και Ντονέτσκ δίνεται, ενώ η Μαριούπολη και οι περιοχές του Ντονμπάς σφυροκοπούνται από τους Ρώσους.
Το γεγονός επιβεβαίωσε και η ανάρτηση του ηγέτη της αυτοανακηρυχθείσας Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ, την οποία έχει αναγνωρίσει μόνο η Ρωσία, Ντένις Πουσίλιν, στο Telegram.
Σε αυτή, ο Πουσίλιν αναφέρει πως «η συγκεκριμένη αποστολή θα προσφέρει λύσεις στο πρόβλημα με την τροφοδοσία ρεύματος και είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα “απελευθερωμένα εδάφη”». Παράλληλα, ευχαριστεί τον Ιβάν Σαββίδη, λέγοντας πως «εκφράζω τις ειλικρινείς μου ευχαριστίες στην Ομοσπονδία Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας και τον επικεφαλής της Ιβάν Σαββίδη Ιγκνατίεβιτς για τη βοήθεια και την υποστήριξή τους».
Νωρίτερα, όπως αναφέρεται στην ενημέρωση της Ομοσπονδίας Ελληνικών Κοινοτήτων Ρωσίας, την Πέμπτη 7 Απριλίου, παρέδωσε στη Μαριούπολη ανθρωπιστική βοήθεια (τρόφιμα) και οχήματα, εξοπλισμένα με δεξαμενές που περιείχαν έως και 30 τόνους πόσιμο νερό.
Τα αυτοκίνητα, σύμφωνα με την ανακοίνωση των Ελλήνων της Ρωσίας, θα χρησιμοποιηθούν για την παροχή ιατρικής βοήθειας, καθώς και για την παράδοση ανθρωπιστικών προμηθειών σε κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών της Μαριούπολης, γειτονικών χωριών και αγροκτημάτων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στη συλλογή βοήθειας για τους ανθρώπους που έχουν υποστεί καταστροφές συνέβαλαν ελληνικοί σύλλογοι από όλη τη Ρωσία: από τη Μόσχα, την Κριμαία, την περιφέρεια του Ροστόφ, τις περιφέρειες της Σταυρούπολης και του Κράσνονταρ, τις περιφέρειες του Τομσκ και του Σβερντλόφσκ, τη Δημοκρατία του Ταταρστάν και τη Βόρεια Οσετία (Αλανία).