Σκληρές απαιτήσεις αναμένεται να εγείρει, στη συνάντησή τους στη Θεσσαλονίκη (σ.σ.: Παρασκευή 10/6), ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αποδίδοντας έμφαση, αφενός, στην ανάγκη περαιτέρω ανοχής στις τουρκικές προκλήσεις και, αφετέρου, στο Μεταναστευτικό, για την επιστροφή δεκάδων χιλιάδων δικαιούμενων άσυλο από τη Γερμανία στην Ελλάδα.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΑΡΚΑΣ*
© dimokratia.gr

Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, ο κ. Σολτς θεωρεί ότι η Ελλάδα έχει την πολιτική, ηθική και νομική υποχρέωση, βάσει του «Κανονισμού του Δουβλίνου 3», να δεχθεί την επιστροφή στην επικράτειά της άνω των 30.000 (!) προσφύγων και μεταναστών. Το σκεπτικό του Βερολίνου είναι ότι, μολονότι βρίσκονται νομίμως στο γερμανικό έδαφος, βάσει αιτήσεων χορήγησης ασύλου και πιστοποιητικών μακράς διαμονής στην Ε.Ε., κάνουν κατάχρηση των δικαιωμάτων τους, επιβαρύνοντας υπέρμετρα τον προϋπολογισμό της χώρας. Με βάση το ίδιο σκεπτικό, η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα πρέπει να συμφωνήσει στην επιστροφή τους, επειδή η Ελλάδα ήταν η χώρα «πρώτης υποδοχής» στο έδαφος της Ε.Ε., κυρίως την περίοδο 2015-2018.

Το μείζον πρόβλημα φέρει, ασφαλώς, τα ονοματεπώνυμα των ηγετών των δύο χωρών εκείνη την εποχή, Άνγκελα Μέρκελ και Αλέξη Τσίπρα, με τη σωρεία λαθών τους στο Μεταναστευτικό, αλλά τώρα βρίσκεται στα χέρια του κ. Μητσοτάκη σαν ωρολογιακή βόμβα στις ελληνογερμανικές σχέσεις. Ενδεχόμενη αποδοχή της απαίτησης του κ. Σολτς θα ανατρέψει όλες τις κοινωνικές, οικονομικές και γραφειοκρατικές πτυχές της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής, με προφανές κόστος εν όψει των προσεχών εκλογών. Από την άλλη πλευρά, η απόρριψη του αιτήματος του καγκελάριου θα προκαλέσει σοβαρότατες τριβές μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου σε μία κρίσιμη περίοδο για τις εξελίξεις στο Αιγαίο, στη ΝΑ Μεσόγειο και την ενεργειακή πολιτική της Ε.Ε.

Το Μέγαρο Μαξίμου αιφνιδιάστηκε από τις πρώτες πληροφορίες για το γερμανικό αίτημα, καθώς ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Νότης Μηταράκης, δεν αντελήφθη κάτι ανησυχητικό κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Βερολίνο. Οι συνομιλίες τού κ. Μηταράκη με τους αρμόδιους αξιωματούχους είχαν αναλωθεί σε γενικόλογες θεωρίες περί του Συμφώνου Μετανάστευσης της Ε.Ε. και της στήριξης στους Ουκρανούς πρόσφυγες, χωρίς να προβλεφθεί προσωπική ανάμειξη του κ. Σολτς. Παράλληλα, στο μέτωπο των Ελληνοτουρκικών, η κυρίαρχη εκτίμηση έμπειρων διπλωματών είναι, ότι ο κ. Σολτς θα αποφύγει την ανάληψη σοβαρής διαμεσολαβητικής πρωτοβουλίας προς τον Τούρκο πρόεδρο Ρ.Τ. Ερντογάν.

Ο κ. Μητσοτάκης είχε αντίθετες προσδοκίες, βασιζόμενος στην αρμονική συνεργασία Αθήνας – Βερολίνου και στις παραδοσιακές οικογενειακές σχέσεις του με στελέχη όχι μόνο του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, αλλά και του Σοσιαλδημοκρατικού. Όπως ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φ.-Β. Στάινμαγερ και -το σημαντικότερο- διπλωμάτες άμεσης επιρροής του σε κορυφαίες θέσεις του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών. Όμως ο πρωθυπουργός υποτίμησε το γεγονός ότι o καγκελάριος σχημάτισε, εγκαίρως, προσωπική αντίληψη (ορθότερη συγκριτικά με την αντίστοιχη του κ. Μητσοτάκη) για τις προθέσεις Ερντογάν. Γιατί ο κ. Σολτς συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο στην Άγκυρα τη Δευτέρα 14 Μαρτίου 2022, δηλαδή την επομένη των συνομιλιών Ερντογάν – Μητσοτάκη στην Κωνσταντινούπολη.

Ο καγκελάριος διαπίστωσε την απόλυτη αδιαλλαξία του κ. Ερντογάν, όπως και τον κίνδυνο οποιαδήποτε πρωτοβουλία παρέμβασης μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας να κοστίσει πρώτιστα στις γερμανοτουρκικές σχέσεις. Αντίθετα, ο κ. Μητσοτάκης είχε ανακαλύψει, μετά τη δική του συνάντηση με τον κ. Ερντογάν, τουρκική βούληση για ήπιο καλοκαίρι και απουσία προκλήσεων, η οποία θα οδηγούσε στην ανέφελη σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.

Επίσης, στις συνομιλίες με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζ. Μπάιντεν ο κ. Μητσοτάκης φέρεται ότι χαρακτήρισε ικανοποιητική τη συνάντηση της Κωνσταντινούπολης. Και μόλις την Τρίτη 7/6 πρόσθεσε δημόσια, πως είχε «την εντύπωση ότι, μετά τη συνάντηση με τον Ερντογάν, υπήρχε πλαίσιο συνεννόησης και δε θα γίνουν ενέργειες που θα προκαλέσουν».

Σε κάθε περίπτωση, η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Αν. Μπέρμποκ αναμενόταν κατά τις (αναβληθείσες λόγω Covid) επισκέψεις της στην Αθήνα και την Άγκυρα, να ζητούσε ελληνοτουρκικό διάλογο χωρίς εντάσεις, εκφράζοντας -αόριστα- την πρόθεση να δράσει επιβοηθητικά. Ωστόσο, η ελληνική διπλωματία έχει γνώση της μικρής αξίας τέτοιων δηλώσεων, λαμβάνοντας υπόψη και τα εσωτερικά παίγνια στην κυβέρνηση συνασπισμού της Γερμανίας. Ο σοσιαλδημοκράτης Σολτς προτιμά να αποτύχει και να εκτεθεί η «πράσινη» Μπέρμποκ, ώστε ο ίδιος να δράσει, ενδεχομένως, αργότερα.

Μιμείται άλλωστε την προκάτοχό του, χριστιανοδημοκράτη κυρία Μέρκελ, η οποία τον Αύγουστο του 2020 εξευτέλισε το σοσιαλδημοκράτη υπουργό Εξωτερικών Χ. Μάας. Αφού άφησε τον κ. Μάας και την πρωτοβουλία του να «πνιγούν» στα ύδατα του Αιγαίου, η τότε καγκελάριος αναμείχθηκε προσωπικά μόνο τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, οικοδομώντας πάνω στην ενεργό ανάμειξη των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Κοινώς, «έχουμε δει το έργο» μόλις προ διετίας.

* Εκδότης του περιοδικού «Άμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη

Την κινητοποίηση της Αθήνας και σε στρατιωτικό αλλά κυρίως σε διπλωματικό επίπεδο, προκαλεί η κλιμακούμενη επιθετική ρητορική της Άγκυρας, με αιχμή την αποστρατικοποίηση των νησιών, καθώς εκτιμάται ότι η τουρκική ηγεσία πιθανότατα θεωρεί ότι μόνο με πρόκληση επί του πεδίου θα μπορέσει να ανοίξει η συζήτηση αυτή.

Νίκος Μελέτης*
© Liberal.gr

Και η Τουρκία δείχνει να ετοιμάζεται συστηματικά για μια τέτοια συζήτηση, όχι μόνο παρουσιάζοντας νομικά επιχειρήματα (τα οποία έχουν αποκρουσθεί από την Αθήνα) αλλά και ανοίγοντας μια σειρά ακόμη θέματα, τα οποία θα μπορούσαν να συνθέσουν την ατζέντα ενός διαλόγου μετά από ένα επεισόδιο.

Η Αθήνα έχει αποδυθεί σε έναν αγώνα δρόμου, θέλοντας να ενισχύσει και να ανανεώσει συμμαχίες και κυρίως να πείσει για την ανάγκη να δοθεί όταν χρειασθεί συλλογική απάντηση από τις δυνάμεις που σέβονται τη διεθνή νομιμότητα και το status quo στον επικίνδυνο αναθεωρητισμό της Τουρκίας. Εξηγώντας ότι ο κατευνασμός ποτέ δε λειτούργησε ως μέθοδος αντιμετώπισης αναθεωρητικών δυνάμεων όπως η Τουρκία, η οποία πλέον είναι σαφές ότι δε στρέφεται μόνο εναντίον της Ελλάδας ή της Κύπρου, αλλά προκειμένου να εξυπηρετήσει τις δικές της επιδιώξεις, θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Η επίσκεψη του Κ. Μητσοτάκη στις ΗΠΑ, η συνάντηση με τον πρόεδρο Μπάιντεν και η ομιλία στο Κογκρέσο, αποκατέστησαν έναν κώδικα επικοινωνίας και επαναβεβαίωσαν μια όλο και πιο ισχυρή στρατηγική σχέση, η οποία πάντως απέχει ακόμη από το σημείο τού να θεωρηθεί ότι συμπεριλαμβάνει και εγγύηση ασφαλείας για τη χώρα μας. Όμως η θέση των ΗΠΑ σε ό,τι αφορά την κυριαρχία των νησιών είναι καθαρή και οι Τούρκοι θα ήθελαν να εγκλωβίσουν τους Αμερικανούς, σε μια συζήτηση που θα ανοίξει και στο ζήτημα της αποστρατικοποίησης και του εναέριου χώρου, ώστε να αποδυναμωθεί συνολικά η διαπραγματευτική θέση της Ελλάδας.

Στην Ε.Ε. το κλίμα είναι πολύ πιο ευνοϊκό, καθώς ακόμη και οι φιλικά προς την Τουρκία διακείμενες χώρες καταγράφουν την προβληματική στάση της στο Ουκρανικό, τη διατήρηση των σχέσεων με τον Πούτιν αλλά και τη συνεχιζόμενη προσβλητική για την Ευρώπη αγνόηση όλων των συστάσεων για την κατάσταση του Κράτους Δικαίου στην Τουρκία και της επεκτατικής πολιτικής, που την απομακρύνουν ακόμη περισσότερο από τις ευρωπαϊκές αξίες και αρχές.

Για την Αθήνα είναι προβληματική η σιωπή το τελευταίο διάστημα του Γάλλου Προέδρου Εμ. Μακρόν που λόγω και των εσωτερικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ενόψει των βουλευτικών εκλογών και καθώς στο Ουκρανικό έχει υποχρεωθεί σε πλήρη συμπόρευση με τους Αμερικανούς, έχει αποφύγει κάποια δυναμική παρέμβαση για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, παρά την καταδικαστική ανακοίνωση του γαλλικού ΥΠΕΞ για την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας. Και η αντικατάσταση τού μέχρι πριν λίγο καιρό υπουργού εξωτερικών Λε Ντριάν, έχει στερήσει την Αθήνα από ένα σημαντικό υποστηρικτή των θέσεων της στο Παρίσι.

Το στοίχημα της κυβέρνησης είναι στο Βερολίνο, που καθόλου δεν κρύβει την πολιτική ισορροπιών που τηρεί έναντι της Τουρκίας, για λόγους που είναι γνωστοί. Καθώς η επίσκεψη της Γερμανίδας ΥΠΕΞ κ. Μπέρμποκ αναβλήθηκε λόγω της ασθένειας της από κορωνοϊό, όλο το ενδιαφέρον στρέφεται στη Σύνοδο Κορυφής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στη Θεσσαλονίκη, όπου ο καγκελάριος Σολτς θα συμμετάσχει στο δείπνο που θα παραθέσει προς τιμήν των ηγετών των χωρών της περιοχής ο Κ. Μητσοτάκης (Παρασκευή 10/6).

Ο Γερμανός καγκελάριος θέλει να επαναφέρει τη Γερμανία στα Δυτικά Βαλκάνια, όπου τα εμπόδια που προκύπτουν στην Ευρωπαϊκή προοπτική τούς δημιουργούν όχι μόνο εστίες αποσταθεροποίησης αλλά και ευνοϊκό πεδίο για ρωσική διείσδυση, αλλά εκ των πραγμάτων θα πρέπει να τοποθετηθεί και απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα, μετά το επεισόδιο που χρειάσθηκε η παρέμβαση του Κ. Μητσοτάκη προς τον ίδιο, για να υποχρεωθεί η Καγκελαρία να καταδικάσει τουλάχιστον την αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας.

Η Αθήνα, σε αυτό το πλαίσιο, ετοιμάζεται για τις δύο κρίσιμες ημερομηνίες της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. και στο τέλος του μήνα στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα θέσει το θέμα του τουρκικού αναθεωρητισμού και των απειλών ασφαλείας που συνιστά για την Ε.Ε. αλλά και για τη Νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Παράλληλα, η Αθήνα επιχειρεί με συστηματικό τρόπο να διατηρήσει όσο μπορεί ανέπαφες τις σχέσεις με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ και τη Σ. Αραβία, χώρες στις οποίες κάνει ανοίγματα η Τουρκία, θέλοντας να κλείσει παλιούς λογαριασμούς, ώστε όχι μόνο να εξασφαλίσει επενδύσεις που είναι ζωτικής σημασίας για το καθεστώς Ερντογάν αλλά και για να ανατρέψει ένα ευρύτερο τόξο που είχε διαμορφωθεί και είχε σαφή αντιτουρκικό αποτύπωμα.

Η επίσκεψη του πρωθυπουργού στο Αμπού Ντάμπι, η σύγκληση του κοινού Επιχειρηματικού Συμβουλίου με τη Σ. Αραβία, η ανοικτή γραμμή με Κάιρο και Τελ Αβίβ (οι υπουργοί των χωρών που είχαν επαφές με την Τουρκία αμέσως μετά επικοινώνησαν και ενημέρωσαν τον Ν. Δένδια για τις επαφές αυτές) ήταν μηνύματα καθησυχαστικά, ότι δε θα θυσιαστούν οι σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο προκειμένου να προχωρήσει η εξομάλυνση των σχέσεων τους με την Τουρκία.

Το πιο δύσκολο εγχείρημα για την ελληνική κυβέρνηση παραμένει όμως, η στοιχειώδης αποκατάσταση διαύλων επικοινωνίας με την Άγκυρα, καθώς η έλλειψη τής οποιασδήποτε επαφής αυτή τη στιγμή στερεί κανάλια, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά στην κλιμάκωση σε περίπτωση ακόμη και ενός μικρού επεισοδίου, αλλά και στην ύπαρξη μηχανισμού εκτόνωσης εντάσεων. Αλλά αυτό είναι κάτι που έχει γίνει με επιλογή της ίδιας της Τουρκίας και προς το παρόν δε διαφαίνεται δυνατότητα αποκατάστασης των επαφών.

*Ο Νίκος Μελέτης γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά το 1962. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Νομικής Σχολής Αθηνών. Άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος το 1987. Από το 1990 καλύπτει το διπλωματικό ρεπορτάζ, αρχικά στην ΕΡΤ και κατόπιν και στην εφημερίδα «Έθνος». Αρθρογραφεί στο liberal.gr και στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος».

«Σκληρό πόκερ» με τα ρωσικά και ουκρανικά σιτάρια βρίσκεται σε εξέλιξη πολλές εβδομάδες και πλέον εμπλέκεται μια σειρά χωρών, χωρίς ωστόσο να διαφαίνεται βιώσιμη συμφωνία το επόμενο διάστημα. Οι Ουκρανοί, με την αιτιολογία της ασφάλειας των θαλασσίων οδών για την εξαγωγή των σιτηρών τους, ζητούν αντιπλοϊκά όπλα από τη Δύση.

Προφανώς, κάτι τέτοιο θα ήταν «κόκκινο πανί» για τους Ρώσους, που από την πλευρά τους ζητούν άρση των ναρκοπεδίων στα ανοικτά της Οδησσού για την προσέγγιση δικών τους εμπορικών πλοίων. Για Δούρειο Ίππο μιλούν οι Ουκρανοί, που φοβούνται ότι η άρση των ναρκοπεδίων θα «ανοίξει δρόμο» για αποβατική επέμβαση των Ρώσων στο σημαντικότερο λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας, που παραμένει βεβαίως υπό ουκρανικό έλεγχο.

Στο παιχνίδι μπαίνουν οι Τούρκοι, που φέρονται να έχουν εξασφαλίσει την εισαγωγή ρωσικών σιτηρών για τις ανάγκες της οικονομίας και του πληθυσμού τους. Την ίδια στιγμή συζητούν την παροχή ναυτικής προστασίας στα ουκρανικά εμπορεύματα και κυρίως τρόφιμα που θα φύγουν από την Οδησσό.

Το ίδιο και οι Βρετανοί, που στα πλαίσια της δυτικής βοήθειας προς την Ουκρανία θα μπορούσαν επίσης να προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν τις εξαγωγές σιτηρών. Βεβαίως, μια τόσο ενεργή εμπλοκή των Βρετανών θα είχε άλλες πολύ σοβαρές και ίσως ανεξέλεγκτες συνέπειες. Στο πλαίσιο αυτό, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε, ότι ενδέχεται έως και 75 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών να παραμείνουν εγκλωβισμένοι στην Ουκρανία μέχρι το ερχόμενο φθινόπωρο, προσθέτοντας, ακριβώς, ότι το Κίεβο θέλει αντιπλοϊκά όπλα που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των εξαγωγών του.

Η Ουκρανία, τόνισε ο Ζελένσκι, σε μια ενημέρωση δημοσιογράφων στο Κίεβο, έχει συζητήσει με τη Βρετανία και την Τουρκία την ιδέα του Πολεμικού Ναυτικού μιας τρίτης χώρας, που θα εγγυάται τη διέλευση των ουκρανικών εξαγωγών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Ωστόσο, η ισχυρότερη εγγύηση για την ασφαλή τους διέλευση θα ήταν τα ουκρανικά όπλα, είπε σε δημοσιογράφους.

NYT: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΜΕ ΤΟ ΚΛΕΜΜΕΝΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ ΣΙΤΑΡΙ

Προειδοποίηση ότι η Ρωσία επιχειρεί να πουλήσει κλεμμένα ουκρανικά σιτηρά σε χώρες που πλήττονται από ξηρασία στην Αφρική απηύθυναν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, που αναδημοσίευσε η «Καθημερινή».

Κατά το δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται τηλεγράφημα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στα μέσα Μαΐου, οι Ηνωμένες Πολιτείες έστειλαν προειδοποίηση σε 14 χώρες, κυρίως στην Αφρική, ότι τρία ρωσικά φορτηγά πλοία έφυγαν από λιμάνια κοντά στην Ουκρανία φορτωμένα με «κλεμμένα ουκρανικά σιτηρά». Η αμερικανική προειδοποίηση όξυνε το δίλημμα για τις αφρικανικές χώρες, πολλές από τις οποίες αισθάνονται ήδη παγιδευμένες μεταξύ Ανατολής και Δύσης.

Ο συναγερμός που σήμανε η Ουάσιγκτον ενίσχυσε τις κατηγορίες της ουκρανικής κυβέρνησης ότι η Ρωσία έχει κλέψει έως και 500.000 τόνους ουκρανικών σιτηρών, αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 93 εκατ. ευρώ), από την έναρξη του πολέμου το Φεβρουάριο. Μεγάλο μέρος τους μεταφέρθηκε με φορτηγά σε λιμάνια της Κριμαίας που ελέγχεται από τη Ρωσία και στη συνέχεια φορτώθηκε σε πλοία, ορισμένα από τα οποία έχουν βρεθεί στο στόχαστρο κυρώσεων της Δύσης, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.
Την Παρασκευή 3 Ιουνίου, ο επικεφαλής της Αφρικανικής Ένωσης και πρόεδρος της Σενεγάλης, Μακί Σαλ, συναντήθηκε στη Ρωσία με το Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, σε μια προσπάθεια να εξασφαλίσει προμήθειες σιτηρών. Αναλυτές ανέφεραν ότι το ταξίδι, κατά το οποίο ο κ. Σαλ αναφέρθηκε στον «αγαπητό του φίλο Βλαντιμίρ», προσέφερε στο Ρώσο πρόεδρο ένα ακόμη εργαλείο, στην προσπάθειά του να υπονομεύσει τη διεθνή απάντηση στη ρωσική εισβολή. Ωστόσο, πολλά αφρικανικά κράτη είναι ήδη αμφίθυμα σχετικά με την εκστρατεία κυρώσεων της Δύσης κατά της Ρωσίας, για λόγους που περιλαμβάνουν -μεταξύ άλλων- την εξάρτησή τους από ρωσικά όπλα. Επιπλέον, η Αφρική είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην επισιτιστική κρίση.

Σε ό,τι αφορά τα σιτηρά, η Ρωσία και η Ουκρανία συνήθως παρέχουν περίπου το 40% των αναγκών της Αφρικής, στην οποία οι τιμές του σιταριού έχουν αυξηθεί κατά 23% τον τελευταίο χρόνο, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη. Κατά τον ΟΗΕ, στο Κέρας της Αφρικής περισσότεροι από 17 εκατ. άνθρωποι έχουν επηρεαστεί από την επισιτιστική κρίση. Στη Σομαλία, δε, πάνω από 200.000 άνθρωποι βρίσκονται στα πρόθυρα του λιμού.

Αντιμέτωπες με ένα τόσο μεγάλο ζήτημα, πολλές αφρικανικές χώρες είναι πιθανό να αγοράσουν σιτηρά που προμηθεύει η Ρωσία, ανεξάρτητα από το πού προέρχονται, δήλωσε ο Χασάν Κανένγιε, διευθυντής του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών HORN, ενός ερευνητικού φορέα στην Κένυα. «Αυτό δεν είναι δίλημμα» είπε και πρόσθεσε, ότι η ανάγκη για φαγητό είναι τόσο σοβαρή που δεν τίθεται θέμα συζήτησης.

Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η λύση στην επισιτιστική κρίση της Αφρικής είναι να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση παγκοσμίως για τον τερματισμό του πολέμου. Υπάρχει μια «απλή απάντηση», είπε ο Τάρας Βισότσκι, αναπληρωτής υπουργός Γεωργίας της Ουκρανίας: «Σταματήστε τον πόλεμο».

Ο κ. Βισότσκι και άλλοι Ουκρανοί υπουργοί κατηγορούν τη Ρωσία εδώ και μήνες, ότι κλέβει σιτηρά από τα εδάφη που κατέχει στο νότο της Ουκρανίας. Όπως καταγγέλλουν, μεγάλο μέρος των σιτηρών έχει κλαπεί από αποθηκευτικούς χώρους σε κατεχόμενα τμήματα των περιοχών Ζαπορίζια, Χερσώνα, Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ.

Οι πρώτες αναφορές για κλοπές σιτηρών εμφανίστηκαν στα μέσα Μαρτίου. Όπως τονίζουν οι ΝΥΤ, σχολιαστές ρωσικών κρατικών τηλεοπτικών σταθμών κομπάζουν δημόσια για τις κατασχέσεις, λέγοντας ότι η Ρωσία σκοπεύει να συνεχίσει αυτήν την τακτική. Οι Ρώσοι έκλεψαν επίσης γεωργικά μηχανήματα αξίας 15 έως 20 εκατομμυρίων δολαρίων, κατήγγειλε ο κ. Βισότσκι.

Μεγάλο μέρος των κλεμμένων σιτηρών, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, καταλήγει σε λιμάνια όπως της Σεβαστούπολης, στη χερσόνησο της Κριμαίας, την οποία η Ρωσία έχει καταλάβει από το 2014. Στα τέλη Απριλίου, Ουκρανοί αξιωματούχοι δημοσίευσαν βίντεο με φορτηγά, τα οποία -κατά την ουκρανική πλευρά- ήταν γεμάτα σιτηρά. Σε μια ανάλυση του βίντεο, οι New York Times επιβεβαίωσαν ότι προέρχεται από την -κατεχόμενη από τη Ρωσία- Μελιτόπολη, με την οχηματοπομπή να κατευθύνεται νοτιοδυτικά, σε έναν κεντρικό δρόμο προς την Κριμαία.

Την ίδια ώρα, τουλάχιστον 10 πλοία έχουν εξάγει κλεμμένα σιτηρά μέσω του λιμανιού της Σεβαστούπολης από τα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά. Τον περασμένο μήνα, τρία ρωσικά πλοία που χαρακτηρίστηκαν από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ως ύποπτα για μεταφορά κλεμμένων σιτηρών -τα Matros Koshka, Matros Pozynich και Mikhail Nenashev- πέρασαν από τα Στενά του Κερτς, που χωρίζουν την Κριμαία από τη Ρωσία, και διάφορα λιμάνια στην ανατολική Μεσόγειο.

Κάποιες φορές ελλιμενίστηκαν στην Τουρκία ή τη Συρία, σύμφωνα με τους ΝΥΤ. Άλλες φορές, σύμφωνα με ιστοσελίδες που παρακολουθούν τη θαλάσσια κυκλοφορία, έκλεισαν τους αναμεταδότες τους ενώ διέσχιζαν τη Μεσόγειο, πιθανώς για να κρύψουν τον τελικό προορισμό τους.

Ο προσδιορισμός της προέλευσης μιας αποστολής σιτηρών δεν είναι εύκολος, αλλά μια ένδειξη θα μπορούσε να είναι εάν η Ρωσία πουλά σε πολύ χαμηλή τιμή, δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος. Αρκετοί ξένοι αξιωματούχοι δήλωσαν στο μεταξύ, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τούς ζήτησαν -σε πνεύμα συνεργασίας- να διασφαλίσουν ότι η χώρα τους δε θα αγοράσει κλεμμένα ουκρανικά σιτηρά.

Η Τουρκία, όπως τονίζουν οι ΝΥΤ, βρίσκεται στο επίκεντρο των προσπαθειών για τον εντοπισμό κλεμμένων ουκρανικών σιτηρών, επειδή τα ρωσικά πλοία που φεύγουν από την Κριμαία, συνήθως διέρχονται από τα τουρκικά ύδατα. Την Παρασκευή 3/6, ο πρέσβης της Ουκρανίας στην Τουρκία κάλεσε τις Αρχές να ερευνήσουν την προέλευση των σιτηρών που μεταφέρθηκαν από τη Ρωσία. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Τουρκίας δεν απάντησε σε αίτημα των ΝΥΤ για σχόλιο.

© zougla.gr