Όταν επί είκοσι χρόνια η Τουρκία προετοιμαζόταν σε επίπεδο εξοπλιστικών προγραμμάτων, επιχειρησιακού, πολιτικού και στρατηγικού σχεδιασμού, να αποκτήσει συντριπτική υπεροχή έναντι της Ελλάδας, κυρίως στον αέρα και στη θάλασσα, τα αρμόδια… ιδρύματα αποκοίμιζαν τις κυβερνήσεις με ανόητες ημερίδες και εκθέσεις, με τραγικά αποτελέσματα για την πατρίδα μας.

Σάββας Καλεντερίδης*

Αν κρίνει δε κανείς αντικειμενικά και εντελώς ουδέτερα το ρόλο αυτών των… ιδρυμάτων άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τελικά στόχος τους ήταν να καταστεί η Ελλάδα μια χώρα μειωμένης κρατικής κυριαρχίας, υπό την επιρροή της Τουρκίας.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα τις κυβερνήσεις για το μέγεθος της απειλής που αποτελεί το μεταναστευτικό, το οποίο είναι εντεταγμένο στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό της Τουρκίας εναντίον της Κύπρου και της Ελλάδας.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα της κυβερνήσεις για την πορεία της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας της γείτονος.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα τις κυβερνήσεις για τις εξελίξεις στη γείτονα στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΜΕΑ).
-ΔΕΝ πρότειναν έγκαιρα στην Ελλάδα τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της απειλής από τα ΜΕΑ, μέχρι και ο πιο αδαής είδε το ρόλο τους στη Λιβύη και το Ναγκόρνο – Καραμπάχ.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα την Ελλάδα για την τραγική –εφιαλτική θα έλεγα– κατάσταση που θα είχαμε περιπέσει, σε περίπτωση που η πολεμική αεροπορία της γειτονικής χώρας αποκτούσε τα 116 αόρατα αεροσκάφη πέμπτης γενιάς F-35.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα την Ελλάδα για την υπογραφή της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών και το πόσο καταστροφικό θα ήταν αυτό για την Ελλάδα και την Κύπρο.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα την Ελλάδα για το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», με το οποίο η Τουρκία μεθοδικά και με την εμπλοκή πολλών υπουργείων, δημιουργεί σταδιακά προϋποθέσεις για τον έλεγχο του μισού Αιγαίου. Μια από τις ενέργειες αυτές, που εντάσσεται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», είναι η αποστολή του ερευνητικού σκάφους «Çeşme» στην καρδιά του Αιγαίου, «στα δυτικά όρια της Γαλάζιας Πατρίδας», όπως λένε οι ίδιοι οι Τούρκοι.
-ΔΕΝ, δεν, δεν, δεν…
Τελικά, ότι δεν έγινε με μέθοδο και με βάση στρατηγικό σχεδιασμό, για να αποφύγει η Ελλάδα να φινλανδοποιηθεί, όπως με απύθμενο πραγματικά θράσος πρότεινε δημοσίως Έλληνας ακαδημαϊκός δάσκαλος, έγινε έστω και τσαπατσούλικα, εξ ανάγκης.
Όταν η τουρκική επιθετικότητα ξεπέρασε κάθε όριο, με την έξοδο του «Oruç Reis» στη – με βάση το δίκαιο της θάλασσας – ελληνική υφαλοκρηπίδα, όταν η κυβέρνηση διαπίστωσε ότι χωρίς ισχυρές ένοπλες δυνάμεις είναι αδύνατον να αντιμετωπίσει την τουρκική επιθετικότητα, τότε πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων τις εκθέσεις και τις εκτιμήσεις των… ιδρυμάτων και αποφάσισε να προχωρήσει σε προμήθεια οπλικών συστημάτων αλλά και σε μια σειρά από πολιτικο-διπλωματικές ενέργειες, που θα ενίσχυαν τη θέση της χώρας.
Όλα αυτά τα χρόνια, οι ίδιες οι κυβερνήσεις με την ολιγωρία τους στα θέματα της εθνικής άμυνας, αλλά και με τα μηνύματα που έδιναν πρωθυπουργοί, υπουργοί, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, δημοσιολογούντες και σχολιαστές, είχαν δώσει την εντύπωση στην Τουρκία ότι αποδεχόμαστε τη φινλανδοποίηση, ότι δηλαδή η Ελλάδα είναι ένα κράτος μειωμένης κυριαρχίας και ότι σε σοβαρά ζητήματα θα λαμβάνει την άποψη της Τουρκίας και μετά θα προχωρά στην υλοποίησή τους.
Το κακό ξεκίνησε με τα 12 μίλια, που τόσα χρόνια η Ελλάδα δεν προχωράει στην επέκτασή τους, επειδή δεν έδωσε την άδεια η Άγκυρα, και συνεχίστηκε με την άρνηση της κυβέρνησης της Αθήνας σε αίτημα της Λευκωσίας να οριοθετήσουν Κύπρος και Ελλάδα την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, γιατί αυτό θα ενοχλούσε την Άγκυρα.
Και το κακό συνεχιζόταν για χρόνια και φθάσαμε στο σημείο η φωνή της Άγκυρας να είναι στου Μαξίμου, για να μη γίνει καμία στραβή και κάνει κάτι η κυβέρνηση της Αθήνας που θα ενοχλούσε την Τουρκία!!!
Το κακό συνεχιζόταν, μέχρι που η τουρκική απειλή έφθασε στο σημείο να απειλήσει το ίδιο το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του.
Μέχρι που η Τουρκία επιχείρησε να ανατρέψει την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, με τη σχεδιασμένη από το τουρκικό κράτος εισβολή στις Καστανιές, την Καθαρά Δευτέρα του 2020, μέχρι που η Ελλάδα παρακολουθούσε αδύναμη επί τρεις μήνες το «Oruç Reis» να παραβιάζει την ελληνική υφαλοκρηπίδα ακόμα και έξι μίλια από το Καστελόριζο και τη Ρόδο.
Μετά από όλα αυτά, όχι μόνο η κυβέρνηση, αλλά και το πολιτικό σύστημα με τις λεγόμενες ελίτ, αποφάσισαν να κάνουν μέσα σε μερικούς μήνες αυτά που θα έπρεπε να κάνουν τόσα χρόνια.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα, έστω και κάτω από αυτές τις συνθήκες, έστω και με ανορθόδοξο τρόπο, αποφάσισε να σηκώσει κεφάλι.
Εξοπλιστικά προγράμματα, τριμερείς, τετραμερείς και πενταμερείς συναντήσεις, συμφωνίες, συμμαχίες, στρατηγική καταγγελίας της Τουρκίας στην ΕΕ και επιβολής κυρώσεων και άλλα…
Όλα αυτά καλά. Μέχρι που ξαναχτύπησε την Ελλάδα ο ιός του ανορθολογισμού και του ραγιαδισμού.
Η Τουρκία, στρυμωγμένη διπλωματικά, εν όψει πολύ σοβαρών γεωπολιτικών και γεωενεργειακών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, αποφάσισε να παίξει το χαρτί της ΕΕ. Όμως, έπρεπε να ξεπεράσει το εμπόδιο Κύπρος και Ελλάδα, να ξεπεράσει τις κυρώσεις, για τις οποίες είχε εργαστεί αρκετά αποτελεσματικά η ελληνική διπλωματία.
Έτσι, η Τουρκία και οι σύμμαχοί της στην ΕΕ, επινόησαν τις «διερευνητικές» ως όχημα για να ξεπεράσουν τον ελλαδικό-κυπριακό σκόπελο. Και για άλλη μια φορά η Ελλάδα, όπως με το Σκοπιανό, ακύρωσε τον εαυτό της.
Ενώ η επισπεύδουσα είναι η Τουρκία, όπως ήταν τα Σκόπια, η Ελλάδα έκανε ένα απίστευτο δώρο στην Τουρκία, αποδεχόμενη την έναρξη των διερευνητικών χωρίς να θέσει σοβαρούς όρους.
Για παράδειγμα, οι όροι θα μπορούσαν να είναι οι εξής:

1. Κατάργηση του τουρκολυβικού μνημονίου, το οποίο, άλλωστε, η ίδια η ΕΕ θεωρεί παράνομο.
2. Κατάργηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
3. Κανένα ερευνητικό πλοίο στις ελληνικές θάλασσες.
4. Κόψιμο με το… μαχαίρι των μεταναστευτικών ροών σε Κύπρο και Ελλάδα.
   Μια χώρα που θέλει να λέγεται κυρίαρχο κράτος που τη σέβονται οι σύμμαχοί της αλλά και οι εχθροί της, έτσι πρέπει να συμπεριφέρεται.
   Γιατί όταν κάνεις τριμερείς, τετραμερείς και πενταμερείς, για να καταγγείλεις την τουρκική επιθετικότητα και την άλλη μέρα τα κάνεις όλα γαργάρα και αρχίζεις διερευνητικές, στην ουσία άνευ όρων, δίνοντας συγχωροχάρτι στην Τουρκία, τότε δε σε πιστεύει κανείς, δεν πιστεύει κανείς ότι αξίζεις τη συμμαχία του, τότε σου ‘ρχεται κατακέφαλα το «Çeşme», μεταξύ 6 και 12 μιλίων, στα «δυτικά όρια της Γαλάζιας Πατρίδας»…
   Όχι μόνο ο πρωθυπουργός, αλλά το σύνολο του πολιτικού συστήματος μαζί με τις λεγόμενες ελίτ, πρέπει να αντιληφθούν ότι πρέπει να αλλάξουν πολλά, για να μην πω όλα, στον τρόπο αντιμετώπισης της τουρκικής επιθετικότητας, αν δε θέλουν κάποια μέρα να δουν την Τουρκία να κομπορρημονεί ότι άλλαξε το πολιτικό σύστημα της Ελλάδας, μετά από κάποια άλλη «Επιχείρηση Ειρήνης». Και διώξτε την αλητεία των ιδρυμάτων, όσο είναι καιρός.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής.

Τον κατάλογο των 10 χωρών με τις οποίες η Ελλάδα διαπραγματεύεται ένα κοινό ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού, όπως συνέβη προ εβδομάδων με το Ισραήλ, αποκαλύπτει σε συνέντευξή του o υπουργός Τουρισμού Χάρης Θεοχάρης στο δημοσιογράφο
ΣΠΥΡΟ ΜΟΥΡΕΛΑΤΟ

Στο… παρά πέντε των τελικών αποφάσεων για το πλαίσιο που θα διέπει τη φετινή τουριστική σεζόν, ο κ. Θεοχάρης εμφανίζεται αισιόδοξος ότι αυτή μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα του αναμενόμενου, πάντα υπό τον όρο ότι δε θα σημειωθεί νέα αναζωπύρωση της πανδημίας του κορωνοϊού.

-Εκτιμάτε πως είναι εφικτό να βρεθεί σε επίπεδο Ε.Ε. η χρυσή τομή για την πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το κοινό ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού; Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι διαβουλεύσεις;
-Το θετικό είναι πως η πρόταση του πρωθυπουργού έχει αρχίσει να βρίσκει συμμάχους σε ολοένα και περισσότερες χώρες της Ε.Ε. Μια σειρά από χώρες, όπως η Δανία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Ουγγαρία αλλά και άλλες, έχουν ανακοινώσει πως είτε δημιουργούν τέτοια πιστοποιητικά είτε ότι θα τα δέχονται για τις μετακινήσεις. Ταυτόχρονα, και στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει ξεκινήσει η δουλειά για τη δημιουργία του ίδιου του ψηφιακού πιστοποιητικού, έστω και εάν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί αρχικά για υγειονομικούς λόγους. Μάλιστα, η Εσθονία έχει ήδη ξεκινήσει τη δουλειά για το κοινό ψηφιακό σημείο επαλήθευσης όλων αυτών των πιστοποιητικών για όλη την Ευρώπη. Το επόμενο στάδιο, που αφορά στη συμφωνία για τη χρήση ενός τέτοιου πιστοποιητικού προς διευκόλυνση των μετακινήσεων, είναι ευκταίο, αλλά η συγκεκριμένη συζήτηση ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η χώρα μας διατηρεί το δικαίωμα να επιτρέψει το πιστοποιητικό εμβολιασμού ως εναλλακτικό του αρνητικού τεστ. Προς άρση των παρανοήσεων, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το εν λόγω πιστοποιητικό δεν προσιδιάζει σε έναν τύπο διαβατηρίου. Άρα, δεν τίθεται θέμα υποχρέωσης εμβολιασμού για όποιον θέλει να ταξιδέψει. Αντιθέτως, στοχεύει να αποτινάξει μέρος της γραφειοκρατίας, όπως το αρνητικό τεστ προ της αναχώρησης. Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση περί προσωπικών δεδομένων, η πιο απλή απάντηση είναι και η πλέον πειστική. Δεν υπάρχει υποχρέωση επίδειξης του πιστοποιητικού εμβολιασμού. Υπάρχει πάντα ο εναλλακτικός τρόπος του αρνητικού τεστ για όποιον επιθυμεί να ταξιδέψει.

-Μετά τη διμερή συμφωνία με το Ισραήλ για κοινό πιστοποιητικό εμβολιασμού, να αναμένουμε και άλλες τέτοιες διμερείς συμφωνίες και με ποιες χώρες;
-Η αξιοποίηση του ψηφιακού πιστοποιητικού εμβολιασμού σε διμερές επίπεδο θα είναι ένα από τα κύρια εργαλεία μέσω του οποίου θα μπορέσουμε να ανοίξουμε την τουριστική ροή με διάφορες χώρες. Προφανώς, θα προτιμούσαμε να υπάρχει μια αυτόματη διαδικασία με όλες τις χώρες, αλλά, υπό τις παρούσες συνθήκες, τέτοιες διμερείς συμφωνίες είναι αναγκαίες. Έχουμε, λοιπόν, σκοπό, να επεκτείνουμε το «μοντέλο του Ισραήλ» με τις πλέον σημαντικές τουριστικά χώρες για εμάς, ανάλογα και με το δικό τους προγραμματισμό. Ως εκ τούτου, έχουμε καταρτίσει μια λίστα από 10 χώρες, οι οποίες είναι: η Μεγάλη Βρετανία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Σερβία, η Ρωσία, η Ουκρανία, η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία. Με αυτές βρισκόμαστε ήδη σε διαβουλεύσεις, ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε τη μορφή, το είδος και τον τρόπο επαλήθευσης της γνησιότητας αυτών των πιστοποιητικών.

-Πότε εκτιμάτε πως μπορεί να ξεκινήσει η φετινή τουριστική σεζόν; Είναι εφικτό να έχουν αρθεί οι περιορισμοί σε εστίαση και διασκέδαση γύρω στο Πάσχα;
-Κανένας δε μπορεί να προεξοφλήσει την πορεία της πανδημίας. Όλοι μας ελπίζουμε πως τα περιοριστικά μέτρα θα τηρηθούν και θα είναι επαρκή, ώστε να μη χρειαστεί να τεθούν εκ νέου σε ισχύ. Ήδη τα πρώτα θετικά σημάδια και από το μέτωπο του εμβολιασμού αλλά και από του καθολικού lockdown φαίνονται. Προσωπικά, έχω μια συγκρατημένη αισιοδοξία ότι τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί όλο αυτό το διάστημα αλλά και η πρόοδος του εμβολιαστικού προγράμματος θα είναι τέτοια, ώστε θα μας επιτρέψουν να ανοίξουμε νωρίτερα απ’ ό,τι «λέει» το κοινό αίσθημα. Θέλουμε να ξεκινήσει η τουριστική σεζόν όσο το δυνατόν νωρίτερα και να είμαστε έτοιμοι να υποδεχθούμε τουρίστες το Εβραϊκό Πάσχα, το Πάσχα των Καθολικών και το Ορθόδοξο Πάσχα. Όμως, το κρισιμότερο είναι να ξεκινήσει η σεζόν, αλλά να μην υπάρξουν πισωγυρίσματα και να διατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκειά της η ισορροπία μεταξύ τουριστικής κίνησης και υγειονομικής ασφάλειας.

-Σχεδιάζετε ως υπουργείο Τουρισμού να προτεραιοποιήσετε τον εμβολιασμό εργαζομένων που σχετίζονται με τον κλάδο; Πότε σκοπεύετε να τους εντάξετε στο συγκεκριμένο προγραμματισμό και για ποιες κατηγορίες εργαζομένων μιλάμε;
-Πρώτον, αναφερόμαστε σε όλους τους εργαζομένους οι οποίοι έρχονται σε επαφή με τουρίστες και τους εξυπηρετούν, ανεξαρτήτως κλάδου. Δεύτερον, ο προγραμματισμός δε γίνεται από εμάς, αλλά από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού, η οποία παίρνει και τις τελικές αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, εμείς έχουμε προτείνει και για το αίσθημα ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών αλλά και για τη μέγιστη αξιοποίηση του τουρισμού τη φετινή χρονιά, αφού ολοκληρωθούν οι υγειονομικού χαρακτήρα εμβολιασμοί, σε μεγάλες ηλικίες και σε βεβαρημένους με υποκείμενα νοσήματα συνανθρώπους μας, να προταχθούν όλοι όσοι εξυπηρετούν τουρίστες.

-Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μιλήσει για ένα στόχο της τάξης του 50% της τουριστικής κίνησης του 2019. Πολλοί ξενοδόχοι, όμως, δεν κρύβουν την απαισιοδοξία τους. Πού μπορεί να φτάσει ο φετινός τουρισμός;
-Ο φετινός τουρισμός θα φτάσει ένα «σκαλί» παραπάνω απ’ όπου έφτασε πέρυσι. Πέρυσι πετύχαμε την ενίσχυση του «brand name» της χώρας μας και φέτος θα χτίσουμε πάνω σε αυτό. Έτσι, η αποτελεσματική διαχείριση του περσινού μας ανοίγματος θα πάει ένα βήμα παραπέρα. Αυτό είναι το ουσιαστικό διακύβευμα, αυτός είναι ο ουσιαστικός μας στόχος και όχι οι αριθμοί, οι οποίοι σε κάθε περίπτωση είναι προσωρινοί. Δε θέλω, φυσικά, να υποτιμήσω τον οικονομικό αντίκτυπο. Άλλωστε, ο τουρισμός θα είναι αυτός που θα μας οδηγήσει στην έξοδο από την οικονομική κρίση, διότι αυτή είναι η φύση του. Όμως, μας νοιάζει αυτή η άνοδος να είναι μόνιμη και ουσιαστική και αυτό θα γίνει μόνο αν καταφέρουμε και υγειονομικά και από κάθε άποψη να διαχειριστούμε σωστά την τωρινή περίοδο. Ασφάλεια και σοβαρότητα. Αυτό είναι το στοίχημά μας και θα το καταφέρουμε…

Ο Αλέν Λεφέβρ έχει τοποθετήσει έτσι το πιάνο στο σαλόνι του, ώστε καθώς παίζει να μπορεί να κοιτάζει τη θάλασσα. Το σπίτι του, ψηλά στην Άνω Βούλα, έχει πανοραμική θέα στο Σαρωνικό, και το μεσημέρι του Σαββάτου 13 Φεβρουαρίου που πήγα να τον δω, το φως ήταν εκτυφλωτικό και η ζέστη ασυνήθιστη.

Ηλίας Μαγκλίνης

Καθόμασταν στην ωραία βεράντα του, κρατώντας τις απαραίτητες αποστάσεις, αλλά με είδε που ζοριζόμουν. «Θα σε πειράξει ο ήλιος», μου είπε στα αγγλικά κάποια στιγμή με την ωραία γαλλική προφορά του (ο σπουδαίος πιανίστας είναι θερμόαιμος, ζεστός και φιλόξενος Γαλλοκαναδός), «ας καθίσουμε λίγο στη σκιά, παρότι εγώ δεν καταλαβαίνω από ήλιο». Έχει δίκιο: οι Έλληνες φίλοι του τα καλοκαίρια, στη θάλασσα, δυσκολεύονται να πιστέψουν ότι αντέχει να παίζει τάβλι κάτω απ’ τον ήλιο με τις ώρες, να πίνει τη μπίρα του άνετος και να χαμογελάει σε όλο τον κόσμο.
Η κίνησή του αυτή πάντως με έσωσε μάλλον από τη σίγουρη ηλίαση. Καθώς μιλούσαμε, στα χέρια μου είχα ήδη το νέο του άλμπουμ, το έβδομο ως συνθέτη, με τον τίτλο «Opus 7 Preludes», που κυκλοφορεί από τη Warner Classics. Ο Λεφέβρ είναι διάσημος ως κλασικός σολίστ του πιάνου, ο ίδιος όμως, και προς μεγάλη δυσφορία της δισκογραφικής του εταιρείας, διατείνεται πως είναι «συνθέτης με σίγμα πεζό. Είμαι πάνω απ’ όλα πιανίστας που κάθε τόσο γράφει μουσική», τονίζει με μια ταπεινοφροσύνη που μοιάζει ειλικρινής, αλλά που την ίδια στιγμή δεν ταιριάζει με τον πληθωρικό του χαρακτήρα: ένα μείγμα χαράς της ζωής αλλά και μιας αδιόρατης φυσικής λύπης.
Αυτός ο ιδιότυπος συνδυασμός, αυτή η φαινομενική αντίφαση, είναι έκδηλη στο τελευταίο του άλμπουμ: σύντομες, υποβλητικές συνθέσεις για πιάνο, πρελούδια που ρέουν όπως η θάλασσα που τόσο αγαπάει, έχουν κάτι κελαρυστό, γλυκό αλλά όχι γλυκερό, μελαγχολικό και σκοτεινό μα και ανάλαφρο.
Αυτός ο «συνθέτης με σίγμα πεζό» κατέχει το θείο δώρο της μελωδίας, αν και δε φαίνεται αυτό να τον απασχολεί ιδιαίτερα στις συνθέσεις του αυτές, οι οποίες έχουν κάτι στοχαστικό. Είναι τραγούδια χωρίς λόγια, θα μπορούσε να πει κανείς, και ένα πρελούδιο είναι αφιερωμένο σε έναν αγαπημένο φίλο του που επιβίωσε από πολλαπλούς καρκίνους.
Όμως ο δίσκος έχει και κάτι ακόμα, αναπάντεχο. Αυτός ο λάτρης της Ελλάδας κλείνει το άλμπουμ με ένα πρελούδιο σε δύο μέρη αφιερωμένο στο Μάτι και στην πολύνεκρη εθνική τραγωδία του 2018. Αυτή η σύνθεση είναι και η μόνη όπου το πιάνο δεν είναι μοναχό του: τον συνοδεύει στο μπουζούκι ο Θανάσης Πολυκανδριώτης. Κάπως έτσι, στον ελεγειακό τόνο που χαρακτηρίζει το γλυκόπικρο αυτό κομμάτι, ο σημαντικός Έλληνας τραγουδοποιός και ερμηνευτής προσδίδει το δικό του χρώμα, τη δική του ατμόσφαιρα. Πώς έγινε όμως και ήλθαν έτσι τα πράγματα; Το λόγο τον έχει ο Αλέν Λεφέβρ.
«Ξέρετε, τη δεύτερη φορά που ήρθα στην Ελλάδα, στη Σάμο, την οποία λατρεύω, έβαλα τα κλάματα, έτσι, χωρίς λόγο. Υπάρχει κάτι στην Ελλάδα που με επηρεάζει. Ίσως να είναι μια υπερευαισθησία εκ μέρους μου. Δεν ξέρω. Δε φοβάμαι να πω το εξής: η Ελλάδα είναι ίσως η μόνη χώρα που δεν έχασε τον ανθρωπισμό της. Αυτόν τον ανθρωπισμό που πασχίζω να βρω στον κόσμο. Δε μιλάω ελληνικά αλλά είμαι ευτυχισμένος εδώ, αγαπώ τους ανθρώπους της.
»Σχετικά με το Μάτι τώρα… το 2018 κολυμπάω στη Βουλιαγμένη και αρχίζω να παρατηρώ κάτι περίεργο στον αέρα. Ρωτάω τον αγαπημένο φίλο, τον Γιάννη, τι είναι αυτό. Μου λέει, στάχτη. Κάπου κοντά πρέπει να έχει πιάσει φωτιά. Αυτό συνεχίστηκε για κάνα δυο ώρες ακόμα. Γυρνάω στο σπίτι και προσπαθώ να δω τι συμβαίνει. Και βλέπω τι γίνεται στο Μάτι. Βλέπω μια εικόνα: τα απανθρακωμένα πτώματα μιας οικογένειας, αγκαλιασμένοι όλοι μαζί, πέθαναν έτσι.
»Τότε, στη Σάμο, ήμουν σε ένα μικρό μαγαζί που έπαιζαν ρεμπέτικα, τα οποία αγαπώ. Και είναι μια οικογένεια, πατέρας, μητέρα, παιδιά και η γιαγιά και ο παππούς. Ξαφνικά σηκώνεται η ηλικιωμένη γιαγιά και χορεύει. Και ο εγγονός πέφτει στα γόνατα και την αποθεώνει, λες και είχε μπροστά του την πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο. Ξέρετε, προέρχομαι από μια χώρα όπου τους ηλικιωμένους τους πετάμε στα σκουπίδια. Τους ταΐζουμε στις πέντε το απόγευμα, τους δίνουμε το χάπι τους στις πέντε και τριάντα και μετά δε θέλουμε να τους ξαναδούμε. Έτσι έβαλα τα κλάματα στη Σάμο. Ξέρω, ξέρω, δεν είναι η πλειοψηφία, αλλά συμβαίνει αυτό στην Ελλάδα.
»Όταν είδα αυτή την τρομακτική σκηνή στο Μάτι, κάθισα στο πιάνο. Και άρχισα να γράφω κάτι. Και τότε είπα στη σύντροφό μου, έχουμε ένα φίλο που δούλευε τότε στο Μέγαρο, τον Νίκο Τσούχλο, και του ζήτησα να μας προτείνει έναν καλό Έλληνα στο μπουζούκι. Και μας βρήκε τον καλύτερο: τον Θανάση Πολυκανδριώτη. Και δέχθηκε να συνεργαστεί μαζί μου αυτός ο άνθρωπος. Τον συναντώ και, ξέρετε, αυτός δε μιλάει αγγλικά, εγώ δε μιλώ ελληνικά, αλλά τι έγινε: άρχισα να παίζω στο πιάνο τη σύνθεσή μου για το Μάτι και αυτός βάζει τα κλάματα. Και πιάνει το μπουζούκι και αρχίζει να αυτοσχεδιάζει παράλληλα με εμένα. Και βάζω κι εγώ τα κλάματα. Ναι, ξέρω τι θα πείτε, βάζεις συνέχεια τα κλάματα εσύ. Αλήθεια είναι, συγκινούμαι εύκολα, τι να πω; Υπάρχει πολύ κλάμα στη ζωή μου. Λέω λοιπόν στον Θανάση, θες να είσαι στο CD που θα κάνω για τη Warner; Και λέει, ναι, ναι. Τα υπόλοιπα τα κανόνισε η κόρη του, η ηχογράφηση έγινε στην Ελλάδα. Μου έλεγαν, να, ξέρετε όμως, δεν έχουμε διαθέσιμο το καλύτερο πιάνο κ.λπ., τους λέω, δε δίνω δεκάρα για το πιάνο, αν δεν είναι Στάινγουεϊ κ.λπ. Μια χαρά πιάνο ήταν αυτό που μας έδωσαν και το αποτέλεσμα βγήκε εξαιρετικό. Πάντως δεν έγραψα το κομμάτι για το Μάτι από πολιτική σκοπιά. Και ο Θανάσης (Πολυκανδριώτης) είναι σπουδαίος μουσικός. Η ζωή είναι τρελή, απρόβλεπτη. Τρελή με έναν υπέροχο αλλά και με έναν τρομακτικό βέβαια τρόπο».

ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Πώς όμως προέκυψε αυτό το πάθος με την Ελλάδα σε αυτόν το χαρισματικό πιανίστα από το Μόντρεαλ; «Η αγάπη μου για την Ελλάδα δε σχετίζεται μονάχα με την ομορφιά του τόπου και τις χαρές του», λέει με έμφαση, προσθέτοντας: «Έχει να κάνει και με μια κατάσταση του νου που βρήκα εδώ στην Ελλάδα. Και με ένα δικό μου, διαρκή προβληματισμό πάνω στην έννοια της δημοκρατίας. Αυτό που βλέπω εδώ και περίπου είκοσι χρόνια τουλάχιστον, είναι μια υποχώρηση του δημοκρατικού ιδεώδους. Αυτό που ανακάλυψα στην Ελλάδα το 1998, όταν ήλθα προσκεκλημένος στη Θεσσαλονίκη ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, ήταν κάτι στον ελληνικό τρόπο που σχετίζεται με όλα τα παραπάνω. Πολλοί μου λένε, αγαπάς την Ελλάδα διότι δεν ξέρεις στ’ αλήθεια πώς είναι οι Έλληνες. Τους λέω να πάψουν, διότι με πληγώνουν αυτά τα λόγια. Υπάρχει κάτι πολύ διαφορετικό στον ελληνικό τρόπο σκέψης απ’ όλες τις άλλες χώρες που έχω επισκεφθεί. Και έχω επισκεφθεί πάνω από πενήντα χώρες λόγω της δουλειάς μου. Οπότε, μια μέρα ξύπνησα στο Μόντρεαλ ένα πρωί, και λέω στη σύντροφό μου, αυτό ήταν, τελείωσα. Εκείνη λέει, τι εννοείς; Της λέω, τελείωσα με όλα αυτά εδώ πέρα. Θέλω να πάω να ζήσω στην Ελλάδα. Έτσι, με τη μία. Το είχα στο μυαλό μου φυσικά πολύ καιρό, αλλά τότε το αποφάσισα. Και εκείνη μου είπε, εντάξει, πάμε. Μέσα σε έξι μήνες πουλήσαμε το διαμέρισμά μας στο Μόντρεαλ και φύγαμε. Η καλύτερη απόφαση της ζωής μου όλης».

ΑΛΛΟ Η ΛΕΙΝΤΙ ΓΚΑΓΚΑ, ΑΛΛΟ ΤΟ ΡΕΚΒΙΕΜ ΤΟΥ ΜΟΤΣΑΡΤ, ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ
Ο Λεφέβρ είναι χειμερινός κολυμβητής. Κολυμπάει κάθε μέρα. Τον τελευταίο χρόνο δεν έχει δουλέψει καθόλου εξαιτίας της πανδημίας. «Ξέρετε πόσα έβγαλα πέρυσι; Μηδέν (σχηματίζει τον αριθμό με το δείκτη και τον αντίχειρά του). Τίποτα, μηδέν. Αν είμαι ακόμα καλά, είναι επειδή στην εποχή όλων εκείνων των συναυλιών και των περιοδειών, υπήρξα πολύ προσεκτικός με τα οικονομικά μου. Είχα υπογράψει συμβόλαια για 2-3 χρόνια, ακυρώθηκαν όλα. Δεν έβγαλα ούτε ένα ευρώ ένα χρόνο τώρα. Αλλά ξέρετε, κάθε μέρα ευχαριστώ το Θεό. Κάθε φορά που πηγαίνω στη θάλασσα».
Αν έχει πάθος με τη θάλασσα, με την κλασική μουσική έχει λατρεία. Και μοιάζει να παίρνει φωτιά όταν μιλάμε για την κατάσταση της βιομηχανίας της κλασικής μουσικής σήμερα. «Το Χόλυγουντ έχει κάνει ζημιά», λέει σχεδόν θυμωμένος. «Πέρυσι τέτοιο καιρό έδινα την τελευταία μου συναυλία στο Λος Άντζελες πριν από την πανδημία. Ήμουν στην πρωτεύουσα του Χόλυγουντ και τους έλεγα το εξής: σε όποια ταινία πρωταγωνιστεί κάποιος φρικτός άνθρωπος, ένα τέρας, σχεδόν πάντα τον βάζετε να ακούει κλασική μουσική: ο κανίβαλος Χάνιμπαλ Λέκτερ ακούει τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ του Μπαχ, ο Λόρενς Ολίβιε ως σαδιστής ναζί εγκληματίας ακούει Σούμπερτ, στο “Αποκάλυψη, τώρα” καίνε χωριά ακούγοντας Βάγκνερ. Στο “Κουρδιστό πορτοκάλι” η αποθέωση της βίας σχεδόν ταυτίζεται με τη μουσική του Μπετόβεν. Θέλω να πω, τα τελευταία 50 χρόνια το Χόλυγουντ έχει ταυτίσει τους πιο άρρωστους χαρακτήρες με την κλασική μουσική, ενώ όταν κάποιος πλασάρεται ως κουλ και ωραίος, ακούει Μπιτλς και Ρόλινγκ Στόουνς. Αυτό το λες και προπαγάνδα!», λέει φωνάζοντας σχεδόν.
Τον ρωτάω κάποια στιγμή αν θεωρεί τον εαυτό του μουσικό cross-over: αν αναμειγνύει την κλασική μουσική με άλλα είδη. Εκεί είναι σα να τον χτυπάει ηλεκτρισμός. «Λοιπόν, αυτή είναι μεγάλη κουβέντα. Ο χώρος της κλασικής μουσικής περνάει τεράστια κρίση. Για να ανταπεξέλθουν, σκέφτηκαν διάφορα πράγματα: συμφωνικές ορχήστρες να παίζουν Μπιτλς ή παραδοσιακή μουσική κάποιας χώρας, η Ορχήστρα Φιλαδέλφεια να παίζει “Πόλεμο των άστρων”. Διαχωρίζω τη θέση μου ως προς αυτό. Εγώ παίζω Μπραμς, Σοπέν, Ραχμάνινοφ και όταν δεν παίζω τέτοιους συνθέτες, παίζω δικές μου συνθέσεις. Δε λέω ότι είναι καλές, δε λέω καν ότι είμαι συνθέτης, αλλά κάποιος που βρίσκεται σε βαθιά αγωνία. Υποφέρω από αϋπνίες και η σύνθεση είναι για μένα ένας τρόπος να ασκούμαι πάνω στους φόβους μου. Δουλεύω σκληρά σε ό,τι κάνω, προσπαθώ να βάλω τα δυνατά μου κάθε φορά. Αρκεί η μουσική να είναι όμορφη. Αυτό μετράει. Και είναι ένα είδος ευθύνης απέναντι στον κόσμο αυτό που κάνουμε. Δίνω μεγάλη σημασία σε αυτό, διότι όταν ήμουν μικρός στο σχολείο, με χτυπούσαν συνέχεια. Συνέχεια όμως. Καταλάβαιναν ότι είμαι ευαίσθητος και γινόμουν εύκολος στόχος. Και έκτοτε δεν αφήνω να πέσει κάτω το παραμικρό. Με τη μουσική που παίζω ή και με αυτήν που γράφω, δίνω απαντήσεις σε έναν κόσμο που γυρεύει στηρίγματα».
Άρα είναι μάλλον αρνητικός με το cross-over. «Ναι. Γιατί, ας πούμε, να υπάρχει η αξίωση ο κλασικός μουσικός να παίζει ποπ και ροκ και ο ροκ σταρ να μην απαιτείται ποτέ να παίξει Μπαχ; Επίσης, δεν είναι όλα ίσια και όμοια. Η μουσική είναι όπως και η λογοτεχνία. Όταν διαβάζεις “Χάρι Πότερ”, πρέπει να ξέρεις ότι δεν είναι Σαίξπηρ και δεν είναι Φλομπέρ. Μπορείς να τον απολαύσεις μια χαρά τον “Χάρι Πότερ”, όταν όμως σε μια κοινωνία μπερδεύονται αυτές οι διαβαθμίσεις, κάτι είναι σοβαρά λάθος. Πώς να το πω: υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη Λέιντι Γκάγκα και στο Ρέκβιεμ του Μότσαρτ, τι να κάνουμε. Αν δε μας αφήνουν να το δούμε αυτό, τότε δε ζούμε σε δημοκρατία, λυπάμαι. Δε λέω να μην έχει εκπομπές με ποπ θεματολογία η τηλεόραση, αλλά να μην έχει ούτε μία εκπομπή για το βιβλίο ή για την κλασική μουσική; Ούτε μία;
»Ταξιδεύω σε διάφορες χώρες και παίζω σε παιδιά, π.χ., στην Κίνα, και ακούν Σούμπερτ για πρώτη φορά και μου λένε: ω, μεσιέ Λεφέβρ, πώς είναι δυνατόν να μην το έχουμε ακούσει ποτέ αυτό ξανά; Υπάρχει μια τρομερή αληθινή ιστορία με μουσικούς στο Άουσβιτς. Ήταν ένα αγόρι στο οποίο έκαναν πειράματα ή βασανιστήρια, πάντως πέθαινε σιγά-σιγά. Και ένας ναζί που του είχε αδυναμία, του είπε, τι θέλεις να σου κάνω δώρο; Σοκολάτα μήπως; Ο μικρός ζήτησε να ακούσει μουσική. Υπήρχε ένα κουαρτέτο εγχόρδων από κρατούμενους και του έπαιξαν ένα σύντομο κομμάτι του Σούμαν. Και το αγόρι έκλαψε, ένα Εβραιόπουλο από τη Γαλλία ήταν. Και λέει, γιατί δεν είχα ακούσει ποτέ προηγουμένως κάτι τέτοιο; Ίσως αυτές να ήταν οι τελευταίες του λέξεις».

Σε μια ακόμη από τις συνηθισμένες πλέον παρεμβάσεις του, το Βερολίνο προσέφερε προστασία και ατιμωρησία στην Τουρκία, κρατώντας τη χώρα εκτός της «μαύρης λίστας» των φορολογικών παραδείσων, κι έτσι δεν έγινε δυνατή η λήψη απόφασης για την περίπτωση της Τουρκίας στο τελευταίο Ecofin.

Νίκος Μελέτης*

Η Ε.Ε. έχει συντάξει τη «μαύρη λίστα» των φορολογικών παραδείσων, που ήδη περιλαμβάνονται 12 χώρες που έχουν χαμηλούς ή μηδενικούς εταιρικούς φόρους και δε συνεργάζονται με τις ευρωπαϊκές Αρχές, με αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών, για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Η λίστα αυτή ανανεώνεται ανά εξάμηνο αλλά στη συνεδρίαση του Coreper η Γερμανία εμπόδισε την επίτευξη συναίνεσης για την παραπομπή του θέματος στη συνεδρίαση της 16ης Φεβρουαρίου 2021 των Υπουργών Οικονομικών, όπου θα αποφάσιζαν την ένταξη της Τουρκίας στη… μαύρη λίστα. Και παραμένει έτσι στην «γκρίζα λίστα» χωρών, στις οποίες η Ε.Ε. προσφέρει χρόνο, για να επιδείξουν καλύτερη συνεργασία σε φορολογικά θέματα.
Μια τέτοια απόφαση θα είχε δυσμενέστατες επιπτώσεις για την τουρκική οικονομία, η οποία είναι σε οριακό σημείο, και θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα στην κυβέρνηση Ερντογάν, καθώς το σήμα στις αγορές θα ήταν απολύτως αρνητικό και θα ανέκοπτε τυχόν ευρωπαϊκές επενδύσεις στη χώρα.
Δεν είναι άσχετη η γερμανική στάση, με την αντίληψη η οποία κυριαρχεί στο Βερολίνο, ότι θα πρέπει να «χρυσωθεί» η Τουρκία προκειμένου να ανανεωθεί η Συμφωνία για το μεταναστευτικό και της λανθασμένης προσέγγισης, ότι πρέπει να ενισχυθεί οικονομικά η κυβέρνηση Ερντογάν, με την κίβδηλη προσδοκία ότι έτσι ο τούρκος ηγέτης θα γίνει πιο συναινετικός και πιο συνεργάσιμος.
Η Ε.Ε. δέχεται κριτική ότι η μάχη της κατά της φοροδιαφυγής είναι αναποτελεσματική και μάλιστα ο γνωστός οργανισμός Oxfam, όπως ανέφερε το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ζητά να συμπεριλαμβάνονται αυτόματα κατά τη μεταρρύθμιση της «μαύρης λίστας» οι χώρες, χωρίς και με πολύ χαμηλούς εταιρικούς φόρους. Και επίσης, συστήνει τα υψηλά ποσοστά άμεσων επενδύσεων και παθητικού εισοδήματος ορισμένων χωρών να αναγνωρίζονται ως προειδοποιητικά κριτήρια.
Η μαύρη λίστα ανανεώνεται κάθε έξι μήνες και σε αυτήν τώρα έχουν συμπεριληφθεί δώδεκα χώρες ή περιοχές: Αμερικανική Σαμόα, Ανγκουίλα, Μπαρμπάντος, Φίτζι, Γκουάμ, Παλάου, Παναμάς, Σαμόα, Τρινιντάντ και Τομπάγκο, Παρθένοι Νήσοι των ΗΠΑ, Βανουάτου και Σεϋχέλλες.
Η Τουρκία είχε ενταχθεί στην γκρίζα λίστα και πριν ένα χρόνο, το Φεβρουάριο του 2020, τής είχε δοθεί προθεσμία για να συνεργασθεί με την Ε.Ε. μέχρι το τέλος του 2020 ώστε να υπάρξει πρόοδος, δέσμευση η οποία βεβαίως αθετήθηκε από την Τουρκία. Η Άγκυρα δεν εφαρμόζει ούτε τα διεθνή στάνταρτ για την αυτόματη ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών και υποστηρίζει ότι υπάρχουν τεχνικά προβλήματα, που σχετίζονται με την αδυναμία επαλήθευσης της φορολογικής ιθαγένειας 7 εκατομμυρίων Τούρκων που κατοικούν στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 5 εκατομμυρίων στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Αυστρία και την Ολλανδία.
Σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή, καταβλήθηκαν κάποιες προσπάθειες αλλά δεν υπήρξε καμία ουσιαστική ανταλλαγή πληροφοριών με τις τουρκικές Αρχές. Σύμφωνα με πληροφορίες, μια ομάδα χωρών, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αυστρία και η Δανία, ζήτησαν να υιοθετηθεί πιο σκληρή γραμμή, αλλά η προσπάθεια προσέκρουσε στη Γερμανία, που φρόντισε να εμποδίσει την απόφαση, επικαλουμένη μάλιστα ότι δεν πρέπει να διαταραχθεί το κλίμα με την Τουρκία!
Σύμφωνα με πληροφορίες, το θέμα επρόκειτο να επανέλθει στο Coreper την Τετάρτη 17/2 και κατόπιν στους Υπουργούς Εξωτερικών τη Δευτέρα 22/2 που πιθανότατα θα δοθεί μία νέα προθεσμία στην Τουρκία να συμμορφωθεί μέχρι την επομένη ανανέωση της λίστας.
Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ένας ευρωπαίος διπλωμάτης έκανε λόγο για «πολύ σκληρή» προθεσμία μέχρι τον Ιούνιο, καθώς εάν η Τουρκία δεν ανταποκριθεί μέχρι τότε στις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί, τότε θα μπει στη «μαύρη λίστα» των φορολογικών παραδείσων, στην επόμενη ανανέωση της λίστας τον Οκτώβριο. Βεβαίως, η συμπερίληψη της στη «μαύρη λίστα» δε γίνεται αυτόματα και θα χρειασθεί νέα συζήτηση και ομόφωνη απόφαση. Και τότε θα φανεί εάν πράγματι η Γερμανία έχει ως στρατηγική επιλογή πλέον την προστασία της Τουρκίας, την οποία θα διατηρεί συνεχώς στο απυρόβλητο.
Την ώρα που η Γερμανία απλώνει μια ακόμη φορά δίκτυ προστασίας για την Άγκυρα, ο Υπουργός Οικονομικών της χώρας Όλαφ Σολτζ σχεδιάζει νέο νόμο για την αντιμετώπιση των φορολογικών παραδείσων. Ένας ομοσπονδιακός νόμος που θα αποτρέπει άτομα και επιχειρήσεις από το να συναλλάσσονται με χώρες που δε συμμορφώνονται με τα διεθνή φορολογικά πρότυπα. Και ο νόμος αυτός θα έχει σημείο αναφοράς τη «μαύρη λίστα» της Ε.Ε. Η συμπερίληψη της Τουρκίας στη «μαύρη λίστα» των φορολογικών παραδείσων, θα προκαλέσει έτσι σοβαρά προβλήματα για τις δεκάδες γερμανικές εταιρίες που επενδύουν στην Τουρκία αλλά και στη διακίνηση κεφαλαίων, ακόμη και από ιδιώτες από τη Γερμανία προς την Τουρκία και αντίστροφα.

*Ο Νίκος Μελέτης γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά το 1962. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Νομικής Σχολής Αθηνών. Άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος το 1987. Από το 1990 καλύπτει το διπλωματικό ρεπορτάζ, αρχικά στην ΕΡΤ και κατόπιν και στην εφημερίδα «Έθνος». Αρθρογραφεί στο liberal.gr και στην εφημερίδα «Φιλελεύθερος».

Οι δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα, εξακολουθούν να δίνουν σαφέστατο προβάδισμα στη Νέα Δημοκρατία και στον Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά υπάρχουν κάποια στοιχεία που υπάρχουν στις μετρήσεις της κοινής γνώμης, που έχουν προβληματίσει το πρωθυπουργικό επιτελείο. Και όπως λένε πηγές από το πρωθυπουργικό μέγαρο, «εάν αυτά τα στοιχεία λάβουν τροχιά συνεχόμενης επιδείνωσης, τότε θα μπορούν να μεταμορφωθούν σε πολιτικό κόστος».

Η κοινωνία είναι κουρασμένη από την καραντίνα ενός χρόνου. Ακόμη και οι επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τονίζουν πως «το κόστος ήταν τεράστιο, οι θυσίες μάς εξάντλησαν όλους, όπου κι αν ζούμε, ό,τι κι αν κάνουμε. Είναι φυσικό να αισθάνεται κανείς απαθής και χωρίς κίνητρο». Και η εξάντληση προκαλεί πολλά προβλήματα, και αυτό είναι που σε μεγάλο βαθμό θα οδηγήσει τις κινήσεις της κυβέρνησης. Ο συνδυασμός των επιπλέον περιοριστικών μέτρων για τη συγκράτηση της πανδημίας στους επικίνδυνους κατά τους επιστήμονες μήνες (Φεβρουάριος και Μάρτιος) με την ελπίδα των εμβολίων για την επόμενη ημέρα, είναι το ζητούμενο.

Στο Μαξίμου ανησυχούν ότι δίνονται αντιφατικά μηνύματα προς τους πολίτες. Η πολυφωνία, που πολλές φορές θυμίζει φλυαρία, εκ μέρους κυβερνητικών στελεχών για όσα συμβαίνουν στην οικονομία, ή στους εμβολιασμούς, προκαλούν δυσφορία στο Μαξίμου. Οι πληροφορίες λένε, ότι στο μικροσκόπιο του πρωθυπουργικού επιτελείου δε βρίσκονται μόνο υπουργοί της πρώτης γραμμής, αλλά και γενικοί γραμματείς της κυβέρνησης και δεν αξιολογούνται μόνο για την ακρίβεια όσων λένε δημοσίως αλλά και για το πόσα λένε.

Είναι ενδεικτικό ότι, λίγες ημέρες μετά τον ανασχηματισμό, ο πρωθυπουργός και οι εξ απορρήτων του έκριναν αναγκαίο ένα νέο επικοινωνιακό μοντέλο ως προς τη διαχείριση της κρίσης, με στόχο να ελεγχθούν οι αντικρουόμενες διατυπώσεις, που έχουν δώσει κατά καιρούς μία εικόνα κυβερνητικού αποσυντονισμού, προκαλώντας σύγχυση στους πολίτες. Σε αυτό το πλαίσιο πυκνώνουν τα ενημερωτικά σημειώματα προς τα υπουργικά γραφεία, ώστε η κυβερνητική στρατηγική να περνά προς τα έξω, χωρίς ανακρίβειες που δίνουν πατήματα σφοδρής κριτικής από την αντιπολίτευση.

Αυτό που ανησυχεί περισσότερο το Μαξίμου είναι, ότι εισηγήσεις κάποιων υπουργών προς τον πρωθυπουργό συγκρούονται μεταξύ τους και δείχνουν και οι ίδιοι ότι βρίσκονται σε κόπωση από τη 12μηνη πίεση της πανδημίας. Έτσι, δε δείχνουν τις ίδιες αντοχές στις πιέσεις διαφόρων κλάδων. Κάτι που σημαίνει ότι ασχολούνται περισσότερο με τις δικές τους μικρές μάχες και χάνουν το δάσος. Εκ μέρους του πρωθυπουργικού γραφείου εκπέμπεται η ανάγκη για διαρκή διαβούλευση, προετοιμασία και κυρίως για ενιαία γραμμή και προσήλωση, στις προτάσεις των ειδικών ανεξαρτήτως των προσωπικών απόψεων κάθε στελέχους.

Στις προτεραιότητες της κυβέρνησης, όπως δείχνουν και οι τελευταίες παρεμβάσεις του πρωθυπουργού, είναι επίσης η καλλιέργεια θετικού κλίματος στην κοινωνία, την ώρα που οι εξελίξεις στη χώρα και στην υπόλοιπη Ευρώπη επιβαρύνουν το αίσθημα αβεβαιότητας, ιδίως από τη στιγμή που η κυβέρνηση οδηγείται σε αποφάσεις που δεν ήθελε, όπως είναι το σύστημα ακορντεόν για την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα. Ήδη το κυβερνητικό επιτελείο επιστρέφει στο μήνυμά του για «οικονομική στήριξη για όσο χρειαστεί» στους πληττόμενους, παράλληλα με τη δημιουργία μιας θετικής εικόνας για την πορεία της εμβολιαστικής επιχείρησης «Ελευθερία», παρά τις καθυστερήσεις και τα προβλήματα στις παραδόσεις των εμβολίων. Είναι εμφανές, ότι το βάρος της επόμενης μέρας θα πέσει ακόμα περισσότερο στην κοινωνική ατζέντα και σε ζητήματα καθημερινότητας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με κυρίαρχη εκτίμηση στην κυβέρνηση ότι δεν έχει χαθεί ο στόχος της ανάκαμψης.

ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΩΝ

Βέβαια, αυτά τα ενδοκυβερνητικά ζητήματα δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, οπότε δεν υπάρχει και ο αρνητικός αντίκτυπος στις δημοσκοπήσεις. Αυτό δε σημαίνει ότι στο Μαξίμου περιμένουν τις μηνιαίες δημοσκοπήσεις. Τουναντίον, οι λεγόμενες κυλιόμενες μελετώνται με ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά σε ό,τι αφορά επιμέρους κατηγορίες με συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, που είναι ιδιαιτέρως κρίσιμες για μια πολιτική δύναμη που δε θέλει να έχει φθορά. Πολλές μάλιστα από τις κοινωνικές ομάδες που μελετά το Μαξίμου, αποτελούσαν ήδη από την περίοδο των εκλογών επικίνδυνες ζώνες, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ, είτε είχε επικρατήσει, είτε ακολουθούσε κατά πόδας τη Ν.Δ.

Ήδη η ΝΔ, στο target group των ηλικιών 17 έως 34, είχε μειώσει την απόσταση, όπως φάνηκε και στις εθνικές εκλογές του Ιουλίου του 2019. Στο Μαξίμου είναι ικανοποιημένοι που και σε αυτό το δύσκολο target group πέρασαν μπροστά. Στις εκλογές είχε πάρει ο ΣΥΡΙΖΑ 38,6% και η ΝΔ 30,6%. Τώρα αυτό το ποσοστό έχει ανατραπεί, με τη ΝΔ να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, και στο Μαξίμου υπάρχει ικανοποίηση, αλλά και εγρήγορση.

Το βασικό πρόβλημα της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας είναι η απασχόληση. Η ανεργία είναι ο μόνιμος βραχνάς, και γι’ αυτό ο κ. Μητσοτάκης συχνά-πυκνά αναφέρεται στο συγκεκριμένο πρόβλημα. Οι άνεργοι είναι ακόμη μία κατηγορία που μελετά το Μαξίμου και σε μεγάλο βαθμό τέμνει την προηγούμενη κατηγορία, τις νέες ηλικίες, καθώς εκεί εντοπίζονται τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας. Πρόκειται για ένα ειδικό ακροατήριο, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές του 2019 είχε σχεδόν 13 μονάδες διαφορά υπέρ του από τη ΝΔ, καθώς απέσπασε το 42,1% έναντι 29%. Σήμερα, 18 μήνες μετά τις εκλογές, η διαφορά έχει εκμηδενιστεί, αλλά εξακολουθεί να είναι ένας πολύ κρίσιμος τομέας που θέλει επισταμένη δουλειά.

Η υγειονομική περιπέτεια έχει φέρει τους ελεύθερους επαγγελματίες σε δεινή θέση. Δεν είναι τυχαίες οι συνεχείς αναφορές του πρωθυπουργού στο συγκεκριμένο κλάδο και κυρίως οι απτές πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί για τη στήριξη των επιχειρήσεων. Στο διά ταύτα, η ΝΔ στις εκλογές του 2019 κέρδισε με 20 μονάδες διαφορά τον ΣΥΡΙΖΑ στους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά σήμερα η ψαλίδα έχει κλείσει, καθώς ο κλάδος έχει υποστεί το μεγαλύτερο κόστος από την πανδημία. Η τελευταία προσωπική συνάντηση του πρωθυπουργού με τους εστιάτορες, μαρτυρά το ενδιαφέρον του.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι αποτελεί άλλη μία κοινωνική ομάδα που παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, καθώς σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις αποτελεί ένα βασικό κριτήριο. Αυτή την εποχή στους υπαλλήλους του Δημοσίου, υπάρχει μία ικανοποιητική διαφορά για το κυβερνών κόμμα.