Στο πλαίσιο του εορτασμού της επετείου της 28^ης Οκτωβρίου, η Γενική Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, Μάιρα Μυρογιάννη, συμμετείχε, εκπροσωπώντας την Ελληνική Κυβέρνηση, στις επίσημες τελετές μνήμης προς τιμήν των Ελλήνων Πεσόντων του Ελληνοϊταλικού πολέμου 1940-1941 που έλαβαν χώρα στα στρατιωτικά κοιμητήρια Κλεισούρας και Βουλιαράτων, στην Αλβανία.

Απευθύνοντας χαιρετισμό στο στρατιωτικό κοιμητήριο Κλεισούρας και εκφωνώντας τον Πανηγυρικό της Ημέρας στο Ιστορικό Κοιμητήριο Βουλιαράτων, παρουσία πολιτικών και στρατιωτικών Αρχών Ελλάδας και Αλβανίας, η Γενική Γραμματέας δήλωσε: «Ως ελάχιστη υποχρέωση, οφείλουμε να διατηρήσουμε ζωντανή στη μνήμη μας αυτή τη μεγαλειώδη θυσία και να τιμήσουμε την παρακαταθήκη των ηρώων μας, αναλογιζόμενοι τη σημασία της ομοψυχίας και της πίστης στα διαχρονικά ιδεώδη του Ελληνισμού. Ας τιμήσουμε τους ήρωες με έργα, με ενότητα και πίστη στα ιδανικά που εκείνοι υπερασπίστηκαν».

Του Νίκου Ιγγλέση

Η φετινή επέτειος του ελληνικού έπους του ’40, στα βουνά της Βορείου Ηπείρου, έφερε στη μνήμη τού γράφοντος τα ερωτήματα των νεανικών μας χρόνων που απασχολούσαν τον τότε κύκλο συζητήσεων και προβληματισμού. Τα ερωτήματα αυτά ήταν:

1] Γιατί το δικτατορικό καθεστώς του Ι. Μεταξά (οι περισσότεροι το αποκαλούσαν φασιστικό) δε συντάχθηκε με τους ομοϊδεάτες του στον Άξονα, τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι;

2] Γιατί το καθεστώς Μεταξά προτίμησε να συνταχθεί με τη Μ. Βρετανία που τη δεδομένη χρονική περίοδο βρισκόταν στρατιωτικά σε πολύ δυσχερή θέση και χωρίς άλλους συμμάχους, πλην αυτών της Κοινοπολιτείας;

3] Γιατί η Ελλάδα δεν επέλεξε την ουδετερότητα, όπως η γειτονική Τουρκία;

4] Το ΟΧΙ το είπε τελικά ο Μεταξάς ή ο λαός, όπως υποστήριζαν οι οπαδοί της Αριστεράς;

Σ’ αυτά τα ερωτήματα θα επιχειρηθεί μια σύντομη απάντηση, όχι για να εμπλουτίσουμε την Ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά για να εξάγουμε τα αναγκαία διδάγματα για το σήμερα.

Ο ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

Τον Οκτώβριο του 1940 ο Άξονας κυριαρχούσε σ’ όλη σχεδόν την ηπειρωτική Ευρώπη. Η Γερμανία είχε απορροφήσει την Αυστρία, είχε καταλάβει την Τσεχοσλοβακία, το μεγαλύτερο τμήμα της Πολωνίας (το υπόλοιπο καταλήφθηκε από τη Σοβιετική Ένωση με βάση το Σύμφωνο Ρίμπεντροφ – Μολότωφ του 1939), την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Δανία και τη Νορβηγία, ενώ η ηττημένη Γαλλία είχε συνθηκολογήσει. Ο γερμανικός στρατός είχε φτάσει στη Μάγχη και τον Ατλαντικό.

Ο άλλος εταίρος του Άξονα, η Ιταλία, αφού, επωφελούμενη του Α’ Βαλκανικού Πολέμου κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, είχε καταλάβει από το 1912 τη Λιβύη και τα Δωδεκάνησα, εισέβαλε και κατέλαβε, το 1939, την Αλβανία. Ήταν πλέον φανερό ότι η φασιστική Ιταλία, στο ιδεολογικό πλαίσιο αναβίωσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αποτελούσε την κύρια απειλή για την Ελλάδα. Η Ρώμη στόχευε στην προσάρτηση των Επτανήσων και της Ηπείρου, καθώς και τη μετατροπή της υπόλοιπης χώρας μας σε ιταλικό προτεκτοράτο.

Χαρακτηριστικό είναι, ότι μετά την κατάκτηση της Ελλάδας το 1941, οι Γερμανοί ανέλαβαν τον έλεγχο της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Έβρου, των νησιών του Α. Αιγαίου και της Κρήτης (πλην Νομού Λασιθίου). Όλη η υπόλοιπη Ελλάδα παραχωρήθηκε στους Ιταλούς, ενώ η Α. Μακεδονία και η Θράκη στους Βούλγαρους. Μόνο μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, το 1943, οι Γερμανοί επέκτειναν τον έλεγχό τους σ’ όλη την Ελλάδα.

Αυτή η γεωστρατηγική επιδίωξη της Ιταλίας καθιστούσε αδύνατη τη συμμαχία της Ελλάδας με τον Άξονα, ακόμα κι αν υπήρχε ιδεολογική συγγένεια των καθεστώτων. Επίσης, καθιστούσε ανέφικτη την οποιαδήποτε προσπάθεια να παραμείνει η Ελλάδα ουδέτερη μεταξύ των εμπολέμων. Η Ιταλία του Μουσολίνι επιζητούσε μόνο την υποταγή της Ελλάδας, τίποτα λιγότερο. Υπήρχαν και πρόσθετοι παράγοντες για το ΟΧΙ, όπως οι δεσμοί του ελληνικού Θρόνου με τον αντίστοιχο βρετανικό, αλλά και η κατακράτηση του μεγαλύτερου μέρους του ελληνικού εξωτερικού χρέους από τις τράπεζες του Λονδίνου.

Στα στρατηγικά σχέδια της ναζιστικής Γερμανίας δεν περιλαμβανόταν η κατάληψη της Ελλάδας. Το Βερολίνο όμως ήθελε πάση θυσία να αποφύγει την επανάληψη ενός σκηνικού ανάλογου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου η Γερμανία με τους συμμάχους της (Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Βουλγαρία) πολεμούσαν δυτικά με Γάλλους, Άγγλους και εν συνεχεία Αμερικανούς, νότια με τους Ιταλούς, ανατολικά με την τσαρική Ρωσία και στη Μακεδονία με τους Αγγλογάλλους, Έλληνες και Σέρβους.

Ο Χίτλερ, ο οποίος δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την ιταλική επίθεση, δεν είχε λόγο να επέμβει στον ελληνικό χώρο, παρά μόνο για να διασώσει το κύρος του συμμάχου του και να αποτρέψει τη δημιουργία ενός νέου μετώπου με τους Άγγλους, οι οποίοι άρχισαν να αποβιβάζονται στην Ελλάδα μετά την 28^η Οκτωβρίου, όχι πριν.

Ο Ι. Μεταξάς είχε αντιληφθεί τις προθέσεις της Γερμανίας γι’ αυτό απαιτούσε από τους Βρετανούς είτε να στείλουν στην Ελλάδα ισχυρές στρατιωτικές και αεροπορικές δυνάμεις ικανές να αποκρούσουν μια γερμανική επίθεση, είτε να μη στείλουν καθόλου δυνάμεις (συμβολικού επιπέδου), που απλώς θα προκαλούσαν τη γερμανική αντίδραση. Αλλά η Μ. Βρετανία, που βομβαρδιζόταν καθημερινά από τη γερμανική αεροπορία και φοβόταν στρατιωτική απόβαση στο έδαφός της, ενώ παράλληλα πολεμούσε τους Ιταλούς και Γερμανούς στη Β. Αφρική, δεν είχε αυτή τη δυνατότητα. Όλα, όμως, άλλαξαν μετά την 28^η Οκτωβρίου 1940. Ο «κύβος ερρίφθη», η Ελλάδα θα πολεμούσε εναντίον του Άξονα.

Η χώρα μας πλήρωσε βαρύτατο τίμημα με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και τεράστιες υλικές καταστροφές, ενώ και ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, με τις δραματικές συνέπειές του, ήταν απόρροια της κατοχής.  Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν είχε άλλη επιλογή την 28^η Οκτωβρίου. Ο Μεταξάς είπε το ΟΧΙ και ο ελληνικός λαός εμφορούμενος από άκρατο πατριωτισμό έγραψε το έπος της Β. Ηπείρου. Μόνο κέρδος, όχι αμελητέο, η ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στον εθνικό κορμό το 1947.

ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Εδώ και 51 χρόνια, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, ο Ελληνισμός απειλείται όχι από τη Δύση αλλά από την Ανατολή. Απειλείται από την Τουρκία, που επιδιώκει την ανασύσταση μιας σύγχρονης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως πριν 85 χρόνια οι Ιταλοί επεδίωξαν μια νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το «casus belli», η αποστρατικοποίηση των νησιών του Α. Αιγαίου, η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε δεκάδες μικρότερα νησιά, η άρνηση του δικαιώματος για ΑΟΖ σ’ όλα τα νησιά, οι επεμβάσεις στη Δ. Θράκη για τη δήθεν προστασία τής μουσουλμανικής μειονότητας, η επιδίωξη αναγνώρισης της κατεχόμενης ζώνης στην Κύπρο ως ανεξάρτητο κράτος και πολλά άλλα, συνιστούν προπαρασκευαστικές ενέργειες με βαθύ χρονικό ορίζοντα. Στο μεσοδιάστημα θα ενισχύεται στρατιωτικά η Τουρκία και θα αναπτύσσει την πολεμική βιομηχανία της.

Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκονται ήδη σε υβριδικό πόλεμο με την ισλαμική Τουρκία. Αργά ή γρήγορα θα έρθει η στιγμή που θα δεχτούν ένα τελεσίγραφο ανάλογο αυτού που δέχτηκε ο Ιωάννης Μεταξάς την 28^η Οκτωβρίου του 1940. Η Τουρκία δε θα απαιτεί τίποτα λιγότερο από την παράδοση του Ελληνισμού. Τότε θα πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στο  ΟΧΙ και την υποταγή.

Για να μπορούν όμως να επιλέξουν το ΟΧΙ απαιτούνται: Παραγωγική και ανεξάρτητη οικονομία, ενεργειακή ασφάλεια, ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, αναπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, κοινωνική συνοχή, πατριωτικό αίσθημα, αποφασισμένη ηγεσία και σύμμαχοι.

Οι τελευταίοι δεν αρκεί να έχουν αντιτιθέμενα γεωπολιτικά συμφέροντα με την Τουρκία, αλλά πρέπει να διαθέτουν και την απαραίτητη οικονομική και στρατιωτική ισχύ, καθώς και τη βούληση να τα χρησιμοποιήσουν.

Βλέπει κανείς, ότι το ελλαδικό και κυπριακό πολιτικό σύστημα να αντιλαμβάνεται τους κινδύνους και να προετοιμάζεται επαρκώς για την αντιμετώπισή τους;

Γράφει ο Ιωάννης Αναστασάκης*
© slpress.gr

Πολύς λόγος έγινε σχετικά με την τουρκική παραγγελία 20 Eurofighter από τη Βρετανία και άλλων 24 μεταχειρισμένων από το Κατάρ και το Ομάν. Λόγω των δεσμεύσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στις εξαγωγές πολεμικού υλικού, η Τουρκία καταφεύγει στην ευρωπαϊκή αγορά, όπως και σε επιμέρους συμφωνίες με αραβικά κράτη, για την προμήθεια αεροσκαφών.

Μήπως η Τουρκία, με την προμήθεια ευρωπαϊκών αεροσκαφών (Eurofighter) – και «σπρώχνοντας» χρήματα στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες κατασκευής των αεροσκαφών – εξασφαλίσει τελικώς την εύνοιά τους σε άλλα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου; Μήπως αλλάζει η ισορροπία δυνάμεων στον αέρα; Ας δούμε την ιστορία από την αρχή, ξεκινώντας με μία ιστορική αναδρομή.

Η ιδέα σχεδίασης και κατασκευής ενός ευρωπαϊκού αεροσκάφους ξεκίνησε αρχές της δεκαετίας του ’80, κυρίως για την αντιμετώπιση της απειλής από τα αεροσκάφη του Συμφώνου της Βαρσοβίας εκείνης της εποχής. Οι χώρες που αρχικά ξεκίνησαν μαζί ήταν: Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Αγγλία, Ισπανία, Ιταλία. Η Γαλλία επιθυμούσε το υπό σχεδίαση αεροσκάφος να είναι ικανό και για επιπλέον δυνατότητες, από το να αντιμετωπίζει απλώς την απειλή των Σοβιετικών αεροσκαφών.

Για το λόγο αυτό, το 1985 αποχώρησε από τη συνεργασία και ανέθεσε στην εταιρεία Dassault τη σχεδίαση του Rafale, ενώ οι υπόλοιπες χώρες παρέμειναν στα αρχικά σχέδια και ανέθεσαν στις εταιρείες Airbus, BAE Systems, Leonardo τη σχεδίαση του Eurofighter.

ΣΥΓΚΡΙΣΗ EUROFIGHTER ΚΑΙ RAFALE

Το Eurofighter ως αεροπορική πλατφόρμα ήταν έτοιμο πριν το έτος 2000, αλλά λόγω πολλών εμπλεκομένων (εταιρειών και κρατών) καθυστέρησε η πιστοποίηση συστημάτων και όπλων. Επισημαίνεται ότι επειδή είναι εφοδιασμένο και με Αμερικανικά ηλεκτρονικά συστήματα και όπλα, απαιτούνταν και η σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ. Το Rafale, με αποκλειστικά γαλλική σχεδίαση και κατασκευή –καθώς επίσης εξοπλισμό και γαλλικά όπλα – ήταν έτοιμο και πλήρως πιστοποιημένο από το έτος 2004.

Από τη σχεδίαση, ανάπτυξη, κατασκευή, πιστοποίηση, τροποποιήσεις, εφοδιαστική υποστήριξη κ.λπ., αποδείχθηκε ότι το Eurofighter είχε μεν αρχικά προβλήματα, χωρίς να αποκλείεται να έχει και στο μέλλον και άλλα προβλήματα, σχετικά με «εγκρίσεις και πιθανές αντιρρήσεις» από τις πέντε χώρες που προαναφέρθηκαν. Για παράδειγμα, η Τουρκία μπορεί να αντιμετωπίσει μελλοντικά προβλήματα «διαθεσιμότητας» σε ανταλλακτικά ή και όπλα.

Και τα δύο αεροσκάφη είναι δικινητήρια και θεωρούνται 4,5 Γενεάς. Βασικές διαφορές στην κατασκευή τους είναι:

1] Τα υλικά κατασκευής είναι ανθρακονήματα, λίγο τιτάνιο και αεροπορικό αλουμίνιο για το Eurofighter, ενώ το Rafale έχει ανθρακονήματα, πολύ περισσότερο τιτάνιο σε σημεία της ατράκτου και κράμα αλουμινίου-λιθίου. Το γαλλικό υπερέχει από απόψεως υλικών κατασκευής.

2] Το Eurofighter διαθέτει ψηφιακές οθόνες με ξεχωριστούς διακόπτες, ενώ το Rafale διαθέτει ψηφιακές οθόνες αφής, δηλαδή υπερέχει τεχνολογικά στον τομέα αυτό.

3] Το Eurofighter διαθέτει Radar με μηχανική κεραία που μπορεί να υποστηρίζει μία διαμόρφωση, ενώ το Rafale έχει κεραία ψηφιακής σάρωσης, με δυνατότητα ταυτόχρονης υποστήριξης δύο ή και περισσοτέρων διαμορφώσεων.

4] Στο Eurofighter απαιτείται εξωτερικό ατρακτίδιο σκόπευσης ειδικών συνθηκών, ενώ το Rafale φέρει ενσωματωμένο σύστημα σκόπευσης, με αποτέλεσμα όλοι οι εξωτερικοί φορείς να είναι διαθέσιμοι για φόρτωση όπλων ή δεξαμενών καυσίμου. Στον τομέα σκόπευσης και εξωτερικής διαμόρφωσης, σαφώς υπερέχει το γαλλικό αεροσκάφος.

5] Το Eurofighter δέχεται εξωτερικό φορτίο 16.500 lbs, ενώ το Rafale 21.000 lbs. Πολύ σημαντική διαφορά υπέρ του γαλλικού αεροσκάφους σε μεγάλη εμβέλεια, αλλά και αποτελεσματικότητα της αποστολής.

6] Το Rafale είναι σχεδιασμένο με μικρότερο Radar Cross Section (RCS), δηλαδή δεν εντοπίζεται εύκολα από τα εχθρικά Radar, με αποτέλεσμα να κάνει «αθέατη προσβολή» και να αυξάνεται η δυνατότητα επιβίωσης σε πολεμικές αποστολές.

7] Το Rafale έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει πυρηνικά όπλα, καθώς επίσης υπάρχει μοντέλο για χρήση του αεροσκάφους σε αεροπλανοφόρο, δυνατότητες που δε διαθέτει το Eurofighter.

8] Το Eurofighter φέρει «πανσπερμία» όπλων από διάφορους κατασκευαστές (εταιρείες και κράτη) κυρίως αμερικανικά, ενώ όλος ο εξοπλισμός του Rafale είναι γαλλικής κατασκευής, εξασφαλίζοντας το interoperability και electromagnetic interference στη λειτουργία των επιμέρους ηλεκτρονικών και οπλικών συστημάτων.

9]  Το Eurofighter έχει ισχυρότερους κινητήρες, αλλά με μεγαλύτερη κατανάλωση από αυτούς του Rafale, ενώ η συντήρηση του γαλλικού κινητήρα θεωρείται απλούστερη και οικονομικότερη.

10] Και τα δύο αεροσκάφη είναι σχεδιασμένα με πτέρυγες «Delta – Carards». To Eurofighter είναι ευέλικτο σε υψηλές ταχύτητες, έχοντας τα πτερύγια canards πολύ εμπρός κοντά στο ρύγχος, μακριά από το κέντρο βάρους δημιουργώντας μεγάλη ροπή στρέψης, αλλά μικρότερη ευστάθεια. Στο Rafale είναι κοντά στην πτέρυγα δημιουργώντας μικρότερη ροπή στρέψης, αλλά μεγαλύτερη ευστάθεια. Επίσης διατηρεί άντωση σε μεγάλες γωνίες προσβολής και μικρές ταχύτητες.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί περίπου 600 Eurofighter και περίπου 500 Rafale. Το Κατάρ είναι η μόνη χώρα που διαθέτει και τους δύο τύπους των αεροσκαφών αυτών. Στα πλαίσια των καλών σχέσεων με το εμιράτο, η Τουρκία προσέφυγε σε αυτό για αγορά μεταχειρισμένων Eurofighter. Να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε πώληση μεταχειρισμένων Eurofighter από το Κατάρ στην Τουρκία απαιτεί την έγκριση όλων των χωρών – μελών της κοινοπραξίας που ανέπτυξε το Typhoon: Βρετανίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Ισπανίας.

Από τη στιγμή που η Τουρκία έχει στους αέρες της τα Eurofighter και συνεχίσει τη σημερινή πολεμική – επεκτατική ρητορική της και την υποστήριξη της τρομοκρατίας, είναι σίγουρο ότι θα αντιμετωπίσει προβλήματα παρόμοια με αυτά που αντιμετωπίζει με την προμήθεια νέων ή την ανακαίνιση παλαιότερων F-16.

Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής, ότι οι τρεις κατασκευάστριες χώρες, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με την Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς επίσης η Αγγλία διατηρεί βάσεις στην Κύπρο. Εκτιμάται ότι οι αποφάσεις όλων αυτών των εμπλεκομένων χωρών θα επηρεάσoυν την αποδέσμευση υλικών συντήρησης, σε περίπτωση που η Τουρκία ξεφύγει από την «πολιτικά ορθή» στάση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνοψίζοντας όλα τα ανωτέρω, το Eurofighter είναι σχεδιασμένο για αεροπορική υπεροχή με αντιπάλους, όπως τα σοβιετικά αεροσκάφη της δεκαετίας του ’80. Το Rafale είναι ένα αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, με εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα και μεγάλη εμβέλεια που προσφέρει «λύσεις» στο χρήστη του.

*Ο Ιωάννης Αναστασάκης είναι αντιπτέραρχος (Ι)εα, με εξειδίκευση στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο, τις Διεθνείς Στρατιωτικές Σχέσεις και τις Αμυντικές Επενδύσεις.