Αναμφισβήτητα η εκλογή του Τζο Μπάιντεν στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών και -κυρίως- η «αποπομπή» του Ντόναλντ Τραμπ από το Λευκό Οίκο, έχουν ανακουφίσει ένα μεγάλο μέρος του πλανήτη. Το ενδιαφέρον όμως, όπως και τα φώτα της δημοσιότητας, έχουν στραφεί στην πρώτη γυναίκα αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, την Καμάλα Χάρις.

Η 56χρονη Γερουσιαστής της Καλιφόρνια, είναι η πρώτη γυναίκα, πρώτη μαύρη και πρώτη με καταγωγή από την Ασία (σ.σ. είναι Ινδή από τη μεριά της μητέρας της) που εκλέγεται Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. Είναι η τρίτη γυναίκα που επιλέγεται ως υποψήφια για το αξίωμα αυτό. Πρώτη, ήταν η Τζεραλντίν Φεράρο το 1984, υποψήφια Αντιπρόεδρος με το Δημοκρατικό Γουόλτερ Μοντέιλ, ο οποίος έχασε τις εκλογές από τον Ρόναλντ Ρίγκαν. Η δεύτερη, ήταν η Σάρα Πέιλιν το 2008 με τον Τζον Μακέιν, ο οποίος ηττήθηκε από τον Μπαράκ Ομπάμα.

«Η μητέρα μου όταν ήρθε εδώ στα 19 δεν περίμενε ίσως ότι θα ερχόταν μία τέτοια στιγμή. Γυναίκες από την Ασία, αφροαμερικανές, λατίνες, έχουν τη δύναμη να στηρίξουν τη δημοκρατία. Όλες οι γυναίκες που πάλευαν τόσα χρόνια να προστατέψουν τη δημοκρατία και τώρα μία νέα γενιά μάχεται για τον ίδιο σκοπό. Για τους κόπους τους βρίσκομαι εδώ. Για τα όνειρα και τους στόχους τους. Και τι κουράγιο ήθελε για τον Μπάιντεν να διαλέξει μία γυναίκα για αντιπρόεδρο της χώρας. Μπορεί να είμαι η πρώτη, αλλά δε θα είμαι η τελευταία. Γιατί κάθε μικρό κορίτσι βλέπει ότι η χώρα αυτή, είναι χώρα ευκαιριών, ανεξάρτητα την καταγωγή σου» είπε η Χάρις, στην ιστορική ομιλία της το Σάββατο 7 Νοεμβρίου.

Γεννημένη τον Οκτώβριο του 1960 στο Όκλαντ της Καλιφόρνια από Τζαμαϊκανό πατέρα, οικονομολόγο και καθηγητή στο Στάνφορντ και Ινδή μητέρα, ερευνήτρια με σημαντικές μελέτες στο βιογραφικό της, η Καμάλα και η αδερφή της μεγάλωσαν πηγαίνοντας στην εκκλησία των βαπτιστών αλλά γνώρισαν και τον ινδουισμό όταν επισκέπτονταν την Ινδία και την οικογένεια της μητέρας τους.

Η Καμάλα Χάρις σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Howard της Ουάσιγκτον και το 2014 παντρεύτηκε το δικηγόρο Ντάγκλας Έμχοφ. Η Χάρις που έγινε και Περιφερειακή Εισαγγελέας του Σαν Φρανσίσκο το 2003, θεωρείται από τους «συντηρητικούς» Δημοκρατικούς. Εξελέγη Γενική Εισαγγελέας της Καλιφόρνιας -η πρώτη γυναίκα και η πρώτη μαύρη που επιλέγεται για το αξίωμα αυτό- το 2010 και επανεξελέγη το 2014 με ευρύ προβάδισμα.

ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΨΗΦΙΑ

ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ

Αρχικά διεκδίκησε το χρίσμα των Δημοκρατικών στις εκλογές, καθώς ονειρευόταν να γίνει η πρώτη γυναίκα πρόεδρος των ΗΠΑ, ωστόσο αποχώρησε από την «κούρσα» ελλείψει πόρων το Δεκέμβριο του 2019. Λίγους μήνες μετά, ο Τζο Μπάιντεν την έχρισε συνυποψήφιά του για την Αντιπροεδρία. Η επιλογή της για το αξίωμα της Αντιπροέδρου αποδείχθηκε εξαιρετικά πολύτιμη για τους Δημοκρατικούς, καθώς είχε μεγάλη απήχηση στις γυναίκες και στους προοδευτικούς ψηφοφόρους.

Η καριέρα της ως εισαγγελέα είναι αυτή που την έκανε πολιτική αλλά έφερε πολιτικά οφέλη και κινδύνους. Κέρδισε τη φήμη της «σκληρής» και θεωρούνταν ένα από τα ανερχόμενα αστέρια του Δημοκρατικού κόμματος. Χρησιμοποιώντας αυτή τη δυναμική εξελέγη Γερουσιαστής των ΗΠΑ στην Καλιφόρνια το 2017.

Παρά την «αριστερή» κλίση σε θέματα όπως ο γάμος των ομοφυλοφίλων και η θανατική ποινή, η φορολογία, η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, αντιμετώπισε επανειλημμένες επιθέσεις από την προοδευτική πτέρυγα των Δημοκρατικών, οι οποίοι ακριβώς δεν τη θεωρούσαν αρκετά προοδευτική. Η Χάρις φαινόταν να αποφεύγει θέματα όπως η αστυνομική μεταρρύθμιση, η νομοθεσία περί ναρκωτικών και οι εσφαλμένες καταδίκες. Η Χάρις μπορεί να υπερασπιστεί την πολυπολιτισμικότητα που καθορίζει ουσιαστικά την Αμερική αλλά απουσιάζει σε μεγάλο βαθμό από τα κέντρα εξουσίας της Ουάσιγκτον.

Ο 46ος Πρόεδρος των ΗΠΑ θα φέρει αλλαγές στην Ευρώπη που για κάποιους είναι ευπρόσδεκτες, για άλλους όμως όχι. Ποιοι είναι οι κερδισμένοι και οι χαμένοι της εκλογής Μπάιντεν; Ποιοι Ευρωπαίοι ηγέτες πανηγυρίζουν και ποιοι προσπαθούν να κρύψουν την πίκρα τους; Το POLITICO επιχείρησε έναν πρώτον απολογισμό, αλλά η τελική εκτίμηση είναι δική μας.

ΟΙ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
ΑΝΓΚΕΛΑ ΜΕΡΚΕΛ, ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Στο συνηθισμένο, διπλωματικό ύφος της, η Γερμανίδα καγκελάριος κατέστησε σαφές ότι είναι έτοιμη να συνεργαστεί με οποιονδήποτε θα εκλεγόταν πρόεδρος των ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το πόσο η Μέρκελ αντιπαθεί το αλλοπρόσαλλο ύφος του Ντόναλντ Τραμπ και τις εθνικιστικές πολιτικές του.
Αμοιβαία τα αισθήματα… Ο Τραμπ έχει δυσφημήσει τη Μέρκελ και τη Γερμανία σε πολλές περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της προεδρίας του. Όλοι θυμούνται το σκηνικό στην τελετή μνήμης για την απόβαση στη Νορμανδία πέρυσι, όταν ο Τραμπ και η Μέρκελ δεν έδωσαν καν τα χέρια. Ακόμα και το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ είπε ότι η Γερμανία – μεταξύ άλλων χωρών – «θέλει να με ξεφορτωθεί».
Η Μέρκελ προτιμά την προεδρία Μπάιντεν όχι μόνο επειδή θα τα πάει καλύτερα μαζί του προσωπικά, αλλά γιατί η Γερμανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από μια ισχυρή και ρυθμισμένη διατλαντική σχέση, για οικονομικούς λόγους και λόγους ασφαλείας. Ο νέο-εκλεγμένος πρόεδρος αναμένεται να αποκαταστήσει τους δεσμούς που διαλύθηκαν υπό τον Τραμπ. Καθώς η Μέρκελ σχεδιάζει να παραιτηθεί από την καγκελαρία το επόμενο έτος — και με όλους τους πιθανούς διαδόχους της να αντιμετωπίζουν ερωτήματα για το αν είναι οι κατάλληλοι για τη δουλειά— η αποκατάσταση της διατλαντικής σταθερότητας θα καταστήσει πολύ πιο εύκολη την αποχώρησή της.
Η εμμονή του Τραμπ με το εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας, οι απειλές του για δασμούς κατά των Γερμανών κατασκευαστών αυτοκινήτων και η υποχώρηση των ΗΠΑ από πολυμερείς οργανισμούς, θορύβησαν τη Μέρκελ. Αυτά τα ζητήματα είναι τώρα όλα πιθανό να είναι λιγότερο πρόβλημα για το Βερολίνο – αν και οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι διατλαντικές σχέσεις δε θα είναι τόσο ομαλές όσο ελπίζουν ορισμένοι στην ΕΕ.
ΕΜΑΝΟΥΕΛ ΜΑΚΡΟΝ, ΓΑΛΛΙΑ: Ο Γάλλος πρόεδρος έκανε ό,τι καλύτερο μπορούσε για να γοητεύσει τον Τραμπ, καταρχάς προσκαλώντας τον στη στρατιωτική παρέλαση της Ημέρας της Βαστίλης και σε ένα ειδικό δείπνο στην κορυφή του Πύργου του Άιφελ το 2017. Αλλά αυτό το… επαγγελματικό ρομάντζο σύντομα ναυάγησε, όταν ο Τραμπ επέδειξε επιθετική συμπεριφορά προς τη Γαλλία, επειδή το Παρίσι θέλησε να φορολογήσει γίγαντες του διαδικτύου όπως το Google ή το Facebook. Επίσης, ο νυν Αμερικανός Πρόεδρος αντέδρασε άσχημα στην «πολύ προσβλητική» πρόταση του Μακρόν για τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού στρατού. Ο Γάλλος πρόεδρος, από την πλευρά του, απογοητεύτηκε καθώς προσπάθησε μάταια να πείσει τον Τραμπ να επανεξετάσει την αποχώρησή του από την κλιματική συμφωνία του Παρισιού και την πυρηνική συμφωνία του Ιράν.
Με μια έννοια, μια δεύτερη θητεία Τραμπ θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα του Μακρόν με κάποιους τρόπους. Θα μπορούσε να αναγκάσει την ΕΕ να γίνει πιο «στρατηγικά αυτόνομη», όπως θέλει το Παρίσι. Θα μπορούσε επίσης να αποδείξει τον Μακρόν σωστό, όταν είπε ότι η αμυντική συμμαχία του ΝΑΤΟ είναι «εγκεφαλικά νεκρή» αφού τα μέλη της δεν ήταν συγχρονισμένα.
Αλλά τελικά, ο Πρόεδρος Μπάιντεν θα είναι πιο σημαντικός για τις παγκόσμιες φιλοδοξίες του Μακρόν: Τώρα μπορεί να ελπίζει στη βοήθεια των ΗΠΑ για την αναβίωση της συμφωνίας για τα πυρηνικά του Ιράν, για την ενίσχυση πολυμερών θεσμών, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, και να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο σε διεθνή φόρα, όπως οι συνομιλίες του ΟΗΕ για το κλίμα. Ακόμα τέσσερα χρόνια του Τραμπ θα είχαν κάνει όλα αυτά, σχεδόν αδύνατα.
Ο Μακρόν έχει επίσης πολλά να κερδίσει από μια πιθανή συναλλαγή υπό τον Μπάιντεν: Ακριβώς όπως τα γερμανικά αυτοκίνητα ή οι ισπανικές ελιές, το γαλλικό τυρί και το κρασί κατέληξαν στα τιμωρητικά τιμολόγια Trump. Με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2022 στον ορίζοντα, ο Μακρόν έχει την ευκαιρία να κερδίσει τις νίκες στο εσωτερικό και το διεθνές μέτωπο.
ΜΕΤΕ ΦΡΕΝΤΕΡΙΚΣΕΝ, ΔΑΝΙΑ: Η πρωθυπουργός της Δανίας έχει έναν πολύ ιδιαίτερο λόγο να είναι ευχαριστημένη με την αποχώρηση του Τραμπ: Οι σχέσεις με τον πρόεδρο των ΗΠΑ έγιναν άσχημες πέρυσι, αφότου η Φρεντέρικσεν απέρριψε την ιδέα του Τραμπ να αγοράσει τη Γροιλανδία, μια ημι-αυτόνομη περιοχή της Αρκτικής που είναι μία από τις χώρες που συνιστούν το Βασίλειο της Δανίας.

Τα σχόλια της Φρεντέρικσεν ότι «η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση» και ότι η συζήτηση γύρω από την ιδέα είναι «παράλογη» εξόργισε τον Τραμπ: Ο πρόεδρος την κατηγόρησε ότι δε σέβεται τις Ηνωμένες Πολιτείες με την «άσχημη» και «ακατάλληλη δήλωση» της και ακύρωσε μια επίσκεψη στην Κοπεγχάγη που είχε προγραμματίσει για πέρυσι το φθινόπωρο. Η Φρεντέρικσεν κατάφερε να εκτονώσει τις εντάσεις σηκώνοντας το τηλέφωνο στον Τραμπ, ο οποίος την επαίνεσε που ήταν «πολύ καλός» μαζί του! Όμως, έχοντας έναν πρόεδρο των ΗΠΑ που δε θέλει να αγοράσει μέρος του βασιλείου της χώρας της, σίγουρα θα κάνει τη ζωή πιο απλή για την πρωθυπουργό της Δανίας.
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ, ΕΛΛΑΔΑ: Βαθύς γνώστης της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού, ο Τζο Μπάιντεν δεν έχει κρύψει την αγάπη του για την Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της αντιπολίτευσής του, πολλές φορές έχει κατακρίνει την προεδρία Τραμπ για τον τρόπο που αντιμετωπίζει τον Πρόεδρο Ερντογάν και τις προκλητικές του ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο. Κάτι που αποτυπωνόταν φυσικά και εντός του ΝΑΤΟ.
Στην προεκλογική ανακοίνωση του Μπάιντεν για «το όραμά του για τους Ελληνοαμερικανούς και τις σχέσεις ΗΠΑ-Ελλάδας» γινόταν αναλυτική αναφορά στους μακροχρόνιους δεσμούς του Αμερικανού αντιπροέδρου με την ελληνοαμερικανική κοινότητα. Υποσχόταν ότι αν εκλεγόταν Πρόεδρος, θα συνεργαζόταν με το στενό σύμμαχό του, την Ελλάδα, για την προώθηση της σταθερότητας στην ανατολική Μεσόγειο, θα αντιδρούσε στην τουρκική συμπεριφορά που παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο ή τις συμμαχικές δεσμεύσεις της στο ΝΑΤΟ, όπως οι τουρκικές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, θα εργαζόταν διπλωματικά για να δώσει λύση στο Κυπριακό και θα συνέχιζε να είναι μια ισχυρή φωνή για τη θρησκευτική ελευθερία παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Τον Ιανουάριο θα είναι η στιγμή που θα πρέπει να τα εφαρμόσει όλα αυτά. Λαμβάνοντας υπόψη ωστόσο, τη στρατηγική διπλωματική επιλογή των ΗΠΑ να αποχωρήσει σταδιακά από την Ανατολική Μεσόγειο.

ΟΙ ΧΑΜΕΝΟΙ
ΜΠΟΡΙΣ ΤΖΟΝΣΟΝ, ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ: Με τις συνομιλίες για το Brexit σε μια κρίσιμη καμπή, ο Βρετανός πρωθυπουργός έχει αναμφισβήτητα τα περισσότερα να χάσει από την αλλαγή ηγεσίας στο Λευκό Οίκο. Ενώ ο Τραμπ ήταν ενθουσιώδης υποστηρικτής του Brexit και υποσχέθηκε στον Τζόνσον μια γρήγορη εμπορική συμφωνία, ο Μπάιντεν αντιτάχθηκε στην αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ και το Δημοκρατικό Κόμμα του εξέδωσε ισχυρές προειδοποιήσεις, ότι δε θα υπάρξει εμπορική συμφωνία εάν ο Τζόνσον παραβιάσει το σύμφωνό του για το Brexit με την ΕΕ πάνω από τα ιρλανδικά σύνορα.
Το εκλογικό αποτέλεσμα μπορεί ακόμη και να επηρεάσει τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων του Τζόνσον με την ΕΕ. Μερικοί είπαν ότι θα ήταν λιγότερο πιθανό να ακολουθήσει ένα σενάριο χωρίς εμπορική συμφωνία, αν το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει φίλο στο Λευκό Οίκο. Ο Τζόνσον έχει αρνηθεί αυτές τις αναλύσεις, αλλά αυτό που δεν αμφισβητείται είναι ότι δε μπορεί πλέον να στοιχηματίσει σε μια ειδική σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Αντ’ αυτού, θα πρέπει να εργαστεί σκληρά για να κερδίσει την εμπιστοσύνη – και την προσοχή – του νέου Προέδρου.
«Όταν ο Μπάιντεν θα κοιτάζει προς την Ευρώπη, θα βλέπει το Παρίσι και το Βερολίνο περισσότερο ως το κέντρο βαρύτητας αυτού που είναι πραγματικά σημαντικό για την Αμερική στην Ευρώπη, τόσο από οικονομική όσο και από άποψη ασφάλειας, και η Βρετανία θα θεωρείται μάλλον ως ακραία, μάλλον εκτός της κυρίας Ευρώπης», δήλωσε ο πρώην ανώτερος διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου, Πίτερ Ρίκετς, την περασμένη εβδομάδα.
Οι εγχώριοι αντίπαλοι του Τζόνσον θα είναι επίσης έτοιμοι να κερδίσουν οποιοδήποτε χάσμα με την Ουάσιγκτον. Η σκιώδης υπουργός Εξωτερικών του Εργατικού Κόμματος, Λίζα Νάντι, δήλωσε στo POLITICO ότι ο Τζόνσον και η κυβέρνησή του είχαν «άσκοπα και επανειλημμένα δημιουργήσει ένταση με τους Δημοκρατικούς».

ΒΙΚΤΟΡ ΟΡΜΠΑΝ, ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Ο Ούγγρος πρωθυπουργός δημιούργησε μια αληθινή σχέση με τον Τραμπ. Ο Όρμπαν ήταν ο πρώτος Ούγγρος πρωθυπουργός που επισκέφθηκε το Λευκό Οίκο πέρυσι, από το 2005, και ο Πρόεδρος των ΗΠΑ τον επαίνεσε και τις αμφιλεγόμενες πολιτικές του κατά των μεταναστών. Ο Τραμπ είχε λίγα λόγια να πει για τις κατηγορίες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και πολλών άλλων για δημοκρατική οπισθοδρόμηση στην Ουγγαρία, βρίσκοντας τον Όρμπαν «λίγο αμφιλεγόμενο, αλλά αυτό είναι εντάξει».
Θεωρείται βέβαιο ότι όλα αυτά θα αλλάξουν μόλις ο Τζο Μπάιντεν εγκατασταθεί στο Λευκό Οίκο: υπό την ηγεσία των Δημοκρατικών, οι ΗΠΑ έχουν την παράδοση να προωθούν δημοκρατικά πρότυπα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης σε ξένες χώρες – τα ίδια τα ζητήματα που έθεσαν τον Όρμπαν σε μια πορεία σύγκρουσης με την ΕΕ, με εσωτερικούς επικριτές και ενώσεις δικαιωμάτων στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Δεν αποτελεί έκπληξη λοιπόν το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, ο οποίος ήταν ο μόνος ηγέτης της ΕΕ που υποστήριξε τον Τραμπ το 2016, εξέφραζε ολόψυχα υποστήριξη στο ενδεχόμενο επανεκλογής του. Δήλωσε επίσης ότι η διπλωματία των δημοκρατικών κυβερνήσεων των ΗΠΑ «χτίστηκε πάνω στον ηθικό ιμπεριαλισμό».
Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να πούμε πόσο πολύ θα κοντράρει ο Μπάιντεν την ουγγρική κυβέρνηση, αλλά ο Όρμπαν σίγουρα μπορεί να περιμένει μια πιο ψυχρή σχέση με τη νέα κυβέρνηση των ΗΠΑ.

ΓΙΑΝΕΖ ΓΙΑΝΣΑ, ΣΛΟΒΕΝΙΑ: Ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος πρωθυπουργός που έσπευσε να συγχαρεί τον Πρόεδρο Τραμπ για την εκλογή του την Παρασκευή ακόμα. Οι δυο τους έχουν έναν ιδιαίτερο δεσμό, δεδομένου ότι η Σλοβενία είναι η γενέτειρα της πρώτης κυρίας, Μελάνια Τραμπ! Επίσης, ο δεξιός πρωθυπουργός Γιάνσα έχει περιγραφεί από τον Μαρσέλ Στέφαντσιτς, ένα Σλοβένο δοκιμιογράφο και κριτικό κινηματογράφου, ως «λίγο του Τραμπ, λίγο του Μπόρις Τζόνσον, λίγο του Όρμπαν».
Ο Γιάνσα είπε ότι πιστεύει, ότι ο Μπάιντεν «θα ήταν ένας από τους πιο αδύναμους προέδρους της ιστορίας». Η κυβέρνησή του – η οποία θα ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του επόμενου έτους – πρέπει τώρα να αλλάξει στρατηγική και να συντονιστεί με το νέο πρόεδρο των ΗΠΑ. Ένα πράγμα που μπορεί να τον βοηθήσει: παρόλο που είναι σύμμαχος κατά της μετανάστευσης του Όρμπαν, δεν έχει αντιμετωπίσει το ίδιο επίπεδο κριτικής για τη δημοκρατική οπισθοδρόμηση.

ΡΕΤΖΕΠ ΤΑΓΙΠ ΕΡΝΤΟΓΑΝ, ΤΟΥΡΚΙΑ: Η αντίδραση της Τουρκίας στην εκλογή Μπάιντεν ήταν τυπική: η Τουρκία θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση σε θέματα που αφορούν τους δύο συμμάχους στο ΝΑΤΟ, δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Φουάτ Οκτάι.
Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν θα ήταν ευτυχής αν είχε εκλεγεί ο Τραμπ. Για λόγους που στην Ελλάδα γνωρίζουμε πλέον πολύ καλά: η αποφυγή συνεπειών από την απόκτηση ρωσικών στρατιωτικών συστημάτων, όπως οι S-400, η στενή και άμεση επαφή με τον Τραμπ και γενικά η υποστήριξη (εν είδει «πλάτης») στα σχέδια Ερντογάν.
Πλέον, οι σχέσεις των δύο συμμαχικών χωρών δε θα είναι απλώς τεταμένες, αφού η Τουρκία θα πρέπει να αναμένει επιτέλους τις σοβαρές επιπτώσεις που τόσο καιρό ανέφεραν οι ΗΠΑ αλλά ποτέ δεν ήρθαν τα τελευταία χρόνια – παρά την ψύχρα στις σχέσεις που είχε επικρατήσει τον τελευταίο καιρό (βλ. Επίσκεψη Πομπέο μόνο σε Αθήνα και Λευκωσία). Άλλωστε, ο Μπάιντεν έχει επανειλημμένως αναφερθεί κατά της Τουρκίας για τη συμπεριφορά της.
Η κρίση στη Συρία, οι στενοί δεσμοί της Τουρκίας με τη Ρωσία, οι φιλοδοξίες της στην ανατολική Μεσόγειο, αλλά και οι αμερικανικές κατηγορίες εναντίον μιας κρατικής τουρκικής τράπεζας, θα είναι ζητήματα που η Άγκυρα θα βρει μπροστά της. Και το ξέρει, όπως δείχνουν οι πρόσφατες εξελίξεις.

Η Γηραιά Ήπειρος, που είδε τον πληθυσμό της να μειώνεται, ακολούθησε το λάθος δρόμο για να λύσει το πρόβλημά της και άνοιξε τα σύνορά της σε όποιον ήθελε να επωφεληθεί από τις πρόνοιες και τις παροχές του κράτους πρόνοιας των χωρών της Ευρώπης για να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του. Αυτό είναι θεμιτό για κάθε άνθρωπο.

Σάββας Καλεντερίδης

Όμως οι ιθύνοντες της ΕΕ και των χωρών της Ευρώπης δεν υπολόγισαν, ότι μια σημαντική μερίδα των νέων κατοίκων της Ευρώπης δεν είχε καμία διάθεση να ενστερνιστεί τις ευρωπαϊκές αξίες και τις παραδόσεις των χωρών φιλοξενίας. Τουναντίον, ήλθαν με κατακτητικό σκοπό.

Δηλαδή, να επιβάλουν τις δικές τους αρχές και αξίες, και να απαιτήσουν να προσαρμοστούν σ’ αυτές οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι, πέραν του ότι «φταίνε για τις σταυροφορίες και την αποικιοκρατία, είναι και άπιστοι και αν δε μετανοήσουν, αν δηλαδή δε γίνουν μουσουλμάνοι, ούτε λίγο ούτε πολύ δεν αξίζει να ζουν», τουλάχιστον για μια μερίδα των πιστών.

Οι παραδοσιακές αρχές και αξίες της Ευρώπης δεν επέτρεπαν στους διανοούμενους, τους πολιτικούς και τον απλό κόσμο να δει αυτήν την πραγματικότητα, ότι δηλαδή το Ισλάμ είναι από τη φύση του μια επεκτατική θρησκεία. Έτσι οικοδομήθηκε ένα τείχος προστασίας γύρω από τους μουσουλμάνους, οι οποίοι ακριβώς από αυτό επωφελήθηκαν για να φθάσουν στο στόχο τους.

Οι δηλώσεις του Μακρόν, ότι το ριζοσπαστικό Ισλάμ απειλεί την εθνική ασφάλεια αλλά και την εθνική ενότητα της Γαλλίας, δεν έγιναν στην τύχη.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει και αυτό ακριβώς θα συμβεί, σε κάθε άλλη χώρα όπου οι μουσουλμάνοι θα αποκτήσουν την «κρίσιμη μάζα» που θα τους επιτρέψει να διεκδικήσουν και να επιβάλλουν τα της πίστης τους.

Ένα άλλο πράγμα που δεν έχουν καταλάβει οι Ευρωπαίοι, είναι ότι στο Ισλάμ δεν υπάρχει διαλεκτική περί καλού και κακού, περί ηθικού και ανήθικου, περί σωστού ή λάθους. Για όλα αυτά έχει αποφασίσει ο Μωάμεθ και το Κοράνι. Και είναι ύβρις η οποιαδήποτε συζήτηση που αμφισβητεί τα διαλαμβανόμενα σ’ αυτό.

Γι’ αυτό δεν υπάρχει διαλεκτική, γι’ αυτό δεν υπάρχει μεταρρύθμιση στη μουσουλμανική θρησκεία, γι’ αυτό δεν πρόκειται να βρεθεί ποτέ κανένας Λούθηρος να εκφράσει τις αμφισβητήσεις του.

Δεν υπάρχουν εξαιρέσεις; Ασφαλώς και υπάρχουν, κι αυτές έχουν να κάνουν με τις παραδόσεις μιας κοινωνίας, που όταν είναι ισχυρές, αποτελούν αναχώματα αντίστασης για την επέλαση του πραγματικού Ισλάμ.

Για παράδειγμα, στην Τουρκία, επειδή υπάρχουν οι ισχυρές αντιστάσεις της υπέρ-χιλιόχρονης παράδοσης του Βυζαντίου στην κοινωνία, το Ισλάμ δεν έχει αποκτήσει ακόμα τα επικίνδυνα χαρακτηριστικά που παρατηρούμε σε άλλες χώρες και κοινωνίες. Με εξαίρεση ορισμένες περιοχές της κεντρικής και ανατολικής Μικράς Ασίας, όπου το τουρκικό κράτος χρησιμοποίησε το Ισλάμ για να αφομοιώσει Αρμένιους, Ασσύριους, Έλληνες και Κούρδους. Εκεί υπάρχουν φανατικοί ισλαμιστές.

Φυσικά, δεν ξέρουμε τι θα γίνει σε δέκα χρόνια, αν συνεχιστεί η πολιτική απόλυτου εξισλαμισμού της Τουρκίας από τον Ερντογάν. Προς το παρόν, οι αντιστάσεις υπάρχουν, και το απαγορευμένο από το Κοράνι ρακί συνεχίζει να σπάει ρεκόρ κατανάλωσης, κυρίως στις πόλεις της δυτικής και της νότιας Τουρκίας.

Μια άλλη φωτεινή εξαίρεση, είναι οι μουσουλμάνοι Έλληνες πολίτες της Δυτικής Θράκης, οι οποίοι, παρά τις προσπάθειες χειραγώγησής τους που γίνονται από το τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής και από το τουρκικό κράτος, καταφέρνουν να κρατούν μια ισορροπία μεταξύ του παραδοσιακού τρόπου ζωής της θρακικής κοινωνίας και των υποχρεώσεων που επιβάλλει η μουσουλμανική πίστη.

Θα έλεγα ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι απίθανο, να βρεθεί τζιχαντιστής ανάμεσα στους Έλληνες πολίτες μουσουλμάνους της δυτικής Θράκης, και αυτό θα πρέπει να είναι κάτι που μας κάνει υπερήφανους όλους τους Έλληνες, ανεξαρτήτως θρησκείας.

Μπορεί ένας καλόπιστος αναγνώστης να διακρίνει μια αντίφαση στα όσα αναφέρονται παραπάνω. Δηλαδή, από τη μια παρουσιάζεται το Ισλάμ ως θρησκεία του απόλυτου, και από την άλλη παρουσιάζουμε εξαιρέσεις. Σαφώς υπάρχουν εξαιρέσεις, οι οποίες αφορούν περιπτώσεις κοινωνιών με ισχυρές προ-μουσουλμανικές παραδόσεις.

Όμως στην Ευρώπη δεν ισχύει αυτό, γιατί οι μουσουλμάνοι, επειδή θεωρούν ξένο προς αυτούς τον πολιτισμό και τις παραδόσεις της, πέφτουν εύκολα στα «νύχια» των ιμάμηδων του μίσους, προς οτιδήποτε μη μουσουλμανικό.

Κι ενώ υπάρχει αυτή η ήδη δύσκολα διαχειρίσιμη κατάσταση, έρχεται ο Ερντογάν, με τη σύνθεση του τουρκικού ρατσιστικού εθνικισμού με τον ισλαμισμό, για να καταστήσει την κατάσταση στην κυριολεξία –ορισμένες φορές– εκρηκτική! Η Ευρώπη, που δεν είχε λάβει στα σοβαρά τις δηλώσεις Ντεμιρέλ και Οζάλ, που έλεγαν στους Τούρκους πολίτες να μεταβούν με κάθε μέσον στην Ευρώπη, για να αποκτήσει η Τουρκία «στρατηγικές τουρκικές κοινότητες» σε κάθε χώρα, τώρα άρχισε να αφυπνίζεται!

Η σύνθεση που ανέφερα παραπάνω έχει να κάνει με τις παρακρατικές οργανώσεις που έχει στήσει η Τουρκία σαν «χταπόδι» στις χώρες της Ευρώπης, οι οποίες κινούνται όλες γύρω από τα τουρκικά τζαμιά, από τους συλλόγους των Γκρίζων Λύκων, από αθλητικούς συλλόγους, αλλά και από οργανώσεις επιστημόνων και επιχειρηματιών που καθοδηγούνται από το τουρκικό κράτος. Όμως, ενώ όλα αυτά κινούνταν επί χρόνια «κάτω από τα ραντάρ», το τελευταίο διάστημα, ειδικά μετά τον αποκεφαλισμό του Γάλλου καθηγητή και την αλλαγή πολιτικής της Γαλλίας, τα προσωπεία έχουν πέσει.

Ο Ερντογάν άρπαξε την ευκαιρία και άρχισε να ακολουθεί επιθετική πολιτική απέναντι στις χώρες της Ευρώπης για το θέμα της «παραβίασης των δικαιωμάτων των μουσουλμάνων», για να εξυπηρετήσει δύο πολιτικούς στόχους.

Ο ένας σχετίζεται με την ανάγκη συσπείρωσης των συντηρητικών ψηφοφόρων της Τουρκίας, οι οποίοι φυλλορροούν κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης που πλήττει τις επιχειρήσεις αλλά και τα μεσαία και χαμηλά στρώματα. Και τις χρειάζεται αυτές τις ψήφους στις επόμενες εκλογές, όχι μόνο για την πολιτική του επιβίωση.

Ο άλλος στόχος δεν περιορίζεται μόνο στην πραγμάτωση του ονείρου του, που είναι η νεκρανάσταση του Χαλιφάτου, με τον ίδιο νέο χαλίφη και ηγέτη των απανταχού μουσουλμάνων. Με την επιθετική ρητορική μίσους, ο Ερντογάν θέλει να αποκτήσει άλλο ένα μοχλό πίεσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω των μουσουλμανικών κοινοτήτων που θα ελέγχει σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Με άλλα λόγια, το «όπλο» των «προσφύγων και των μεταναστών», που σε μεγάλο βαθμό τού αφαίρεσε η Ελλάδα, κλείνοντας τα σύνορά της, θέλει να το αντικαταστήσει με τις ελεγχόμενες από τον ίδιο μουσουλμανικές κοινότητες της Ευρώπης. Με βάση αυτούς τους δύο άξονες, ο Ερντογάν προβαίνει σε επιθετικές δηλώσεις εναντίον της Ευρώπης, και σε ρητορική μίσους που οπλίζει το χέρι του κάθε τζιχαντιστή που θεωρεί ότι πρέπει να πάρει εκδίκηση «από τους άπιστους».

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής.