Πού οφείλεται η επιμονή στη χρήση τους

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΠΟΥΣ
ΠΗΓΗ: IEFIMERIDA.GR 

Σε μια συγκυρία όπου τα κρυπτονομίσματα έχουν πάρει «φωτιά», η Ευρώπη δρομολογεί το ψηφιακό ευρώ και οι κυβερνήσεις προωθούν τις ηλεκτρονικές πληρωμές και ως μέσο περιορισμού της φοροδιαφυγής, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μετρητά όχι απλώς δεν εξαφανίζονται, αλλά ζουν και βασιλεύουν.

Ξεκινώντας από τα καθ’ ημάς, η πανδημία λειτούργησε ως καταλύτης για τη διείσδυση των ηλεκτρονικών πληρωμών ακόμα και σε ηλικιακές ομάδες που δεν ήταν/είναι εξοικειωμένες με τις νέες τεχνολογίες.

Η «έκρηξη» του ηλεκτρονικού εμπορίου ήταν μια παράμετρος της νέας τάσης, πάνω στην οποία ήρθαν να «χτίσουν» το υπουργείο Οικονομικών και ΑΑΔΕ το σχέδιο για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής: κίνητρα για ψηφιακές πληρωμές κυρίως σε πεδία υψηλής παραβατικότητας, αντικίνητρα και απαγορεύσεις στη χρήση μετρητών. Το πιο φρέσκο, σχετικό μέτρο, είναι η υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή των ενοικίων από την Πρωτοχρονιά του 2026.

Εκ του αποτελέσματος, η μετάβαση σε αυτό το ψηφιακό περιβάλλον συναλλαγών κρίνεται πετυχημένη, αφού σε συνδυασμό με τα νέα «εργαλεία» ψηφιακών ελέγχων, εξασφάλισαν πρόσθετο χώρο για φοροελαφρύνσεις 600 εκατ. ευρώ φέτος και άλλο 1 δις ευρώ το 2026. Δεν είναι, μάλιστα, μυστικό, ότι το οικονομικό επιτελείο επιχείρησε να «περάσει» από την ΕΚΤ και άλλους περιορισμούς στη χρήση των μετρητών (π.χ. αύξηση του ορίου των υποχρεωτικών ηλεκτρονικών πληρωμών για την κάλυψη του αφορολογήτου) ως «αντίδοτο» στη φοροδιαφυγή ΦΠΑ, βρίσκοντας, όμως, «τοίχο».

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ

Η Φρανκφούρτη, σε όλες τις σχετικές γνωμοδοτήσεις (όχι μόνο στην περίπτωση της Ελλάδας) έχει υπεραμυνθεί της χρήσης μετρητών, επειδή π.χ. εξασφαλίζουν την ανωνυμία των συναλλαγών ή διευκολύνουν τις πληρωμές από ανθρώπους όχι εξοικειωμένους με τα συστήματα ηλεκτρονικών πληρωμών. Πέρα από αυτές τις ενστάσεις, η ίδια η πραγματικότητα δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι δεν είναι διατεθειμένοι να… ξεχάσουν τα μετρητά, όπως πολλοί αναλυτές προέβλεπαν.

Όπως αναφέρει ειδική έρευνα της ΕΚΤ, αυτή η επιμονή των μετρητών είναι παραδειγματική στην περίπτωση του ευρώ. Η αξία της κυκλοφορίας μετρητών σε ευρώ έφτασε τα 1,59 τρισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του 2024, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 10% του ΑΕΠ της ζώνης του ευρώ (παρόμοιο μερίδιο με αυτό μιας δεκαετίας νωρίτερα).

Ενώ η συναλλακτική χρήση μετρητών – η οποία εκτιμάται ότι αντιπροσωπεύει περίπου το 20% αυτής της κυκλοφορίας – έχει σαφώς μειωθεί με τη συνεχιζόμενη ψηφιοποίηση, αυτή η τάση ήταν πιο αργή από την προβλεπόμενη και η εξαφάνιση των μετρητών δεν έχει υλοποιηθεί.

Αντίθετα, τα στοιχεία δείχνουν ότι τα μετρητά χρησιμοποιήθηκαν σε περίπου το 50% των φυσικών συναλλαγών σε σημεία πώλησης το 2024, παραμένοντας η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος πληρωμής από τους ανθρώπους, με την ευρύτερη αποδοχή από τους εμπόρους. Αυτή η ανθεκτικότητα έρχεται σε αντίθεση με δεκαετίες προβλέψεων για το θάνατο των μετρητών, οι οποίες υποδηλώνουν ότι άλλοι παράγοντες πέρα από την απλή συναλλακτική αποτελεσματικότητα επηρεάζουν τη συνολική ζήτηση για φυσικό νόμισμα.

ΤΙ ΕΞΗΓΕΙ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΝΗ ΤΩΝ ΜΕΤΡΗΤΩΝ
ΚΑΙ ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ;

Οι πρώτες προβλέψεις φαίνεται να έχουν υποτιμήσει αρκετούς επικαλυπτόμενους παράγοντες:

(1) την ατελή δυνατότητα υποκατάστασης των μετρητών από τις ηλεκτρονικές μεθόδους πληρωμής.

(2) την αστάθεια των συνηθειών πληρωμής, λόγω του κόστους που συνδέεται με την υιοθέτηση νέων μέσων πληρωμής.

(3) τη συνεχιζόμενη σημασία των μετρητών για ποικίλες δημογραφικές ομάδες.

Στην πραγματικότητα, οι προβλέψεις επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στη λειτουργία πληρωμής των μετρητών και υποτίμησαν άλλους ρόλους των μετρητών, όπως η χρήση τους ως απτού μέσου αποθήκευσης αξίας, η οποία έχει αυξηθεί. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ότι αφενός τα νεότερα άτομα (18-22 και 23-27 ετών) αναφέρουν σταθερά υψηλότερα επίπεδα προληπτικής διακράτησης μετρητών, αφετέρου καταγράφεται σαφής αύξηση στην αντιληπτή σημασία των μετρητών ως επιλογή πληρωμής από το 2019-24 σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.

Αρκετές υποθέσεις θα μπορούσαν να εξηγήσουν την ευρεία αύξηση της σημασίας των μετρητών. Η αυξημένη κοινωνική ευαισθητοποίηση σχετικά με τα τρωτά σημεία των ψηφιακών συστημάτων και τις κυβερνοαπειλές, θα μπορούσε να ενισχύσει την ελκυστικότητα των χαρακτηριστικών των μετρητών.

Τα τρωτά σημεία και οι απειλές περιλαμβάνουν την κακή χρήση δεδομένων που κοινοποιούνται σε τρίτους, παραβιάσεις απορρήτου που σχετίζονται με ίχνη ψηφιακών συναλλαγών και τον αντίκτυπο της διαδικτυακής απάτης.

Επιπλέον, είναι πιθανό ο αντίκτυπος πρόσφατων κρίσεων (όπως οι διαταραχές που σχετίζονται με την πανδημία, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι διακοπές ρεύματος ή άλλες μη συστημικές βλάβες που επηρεάζουν τις ψηφιακές πληρωμές) να ενισχύουν την άποψη ότι τα μετρητά αποτελούν ένα ανθεκτικό και σχετικό εφεδρικό μέσο.

Στα χέρια 60 εκατ. ανθρώπων το ήμισυ του παγκόσμιου πλούτου ◘ Οι εκατομμυριούχοι της… διπλανής πόρτας και οι 15 με 2,4 τρισ. δολάρια! ◘ Σύμφωνα με έρευνα της UBS, οι ΗΠΑ «γεννούν» 1.000 νέους εκατομμυριούχους κάθε μέρα ◘ Τετραπλασιάστηκαν τα άτομα με περιουσία από ένα έως πέντε εκατ. δολάρια ◘ Οι χώρες με τους περισσότερους billionaires

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να αποτελούν το επίκεντρο του παγκόσμιου πλούτου, συγκεντρώνοντας 23,8 εκατομμύρια εκατομμυριούχους το 2024, περισσότερους από κάθε άλλη χώρα, σύμφωνα με νέα έκθεση της ελβετικής τράπεζας UBS, την οποία παρουσιάζει το CNBC.
Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του protothema.gr – η μελέτη της UBS δείχνει ότι προστέθηκαν περίπου 379.000 νέοι εκατομμυριούχοι στις ΗΠΑ μέσα σε ένα μόλις έτος, δηλαδή περισσότεροι από 1.000 την ημέρα, καταγράφοντας αύξηση 1,5%. Στην ίδια λίστα, η Κίνα κατατάσσεται δεύτερη με 6,3 εκατομμύρια εκατομμυριούχους και ετήσια αύξηση 2,3% που αντιστοιχεί σε 141.000 νέα μέλη της παγκόσμιας ελίτ. Εντυπωσιακή ποσοστιαία αύξηση παρουσίασε η Τουρκία, όπου ο αριθμός των εκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 8,4%, φτάνοντας τους 87.000.

15 ΑΤΟΜΑ ΚΑΤΕΧΟΥΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ

2,4 ΤΡΙΣ. ΔΟΛΑΡΙΩΝ!
Στην ίδια μελέτη, προκύπτει πως η UBS εκτιμά ότι περίπου 60.000.000 άτομα κατέχουν συνολικά περιουσιακά στοιχεία ύψους 226,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων – σχεδόν το 50% του παγκόσμιου πλούτου. Από αυτούς, 2.860 δισεκατομμυριούχοι κατέχουν 15,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ μόλις 15 εκατομμυριούχοι -λιγότερο από το 1% αυτής της ομάδας- συγκεντρώνουν 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της UBS, Τζέιμς Μαζώ, υπογραμμίζει ότι η συγκέντρωση του πλούτου είναι αισθητή ακόμα και εντός των δισεκατομμυριούχων, αποδίδοντας το φαινόμενο κυρίως στην υπέρ-απόδοση του τεχνολογικού τομέα και την ανάδειξη μεγάλων επιχειρηματικών μορφών του κλάδου.

ΠΩΣ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ
Η ενίσχυση της Wall Street και η σταθερότητα του δολαρίου, έδωσαν ώθηση στον πλούτο των Αμερικανών το 2024. Ωστόσο, το πρώτο εξάμηνο του 2025 επιφύλασσε αναταραχές. Ο αναζωπυρωμένος εμπορικός πόλεμος και οι φόβοι για ύφεση, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, έχουν επηρεάσει αρνητικά τις αγορές και έχουν οδηγήσει το δολάριο σε πτώση κατά περίπου 9% φέτος.
Ο Τζέιμς Μαζώ ανέφερε στο CNBC, ότι είναι ακόμη νωρίς για να εκτιμηθεί αν ο ρυθμός αύξησης του πλούτου στις ΗΠΑ θα επιβραδυνθεί σημαντικά. Όπως εξήγησε, η αποδυνάμωση του δολαρίου συνήθως ενισχύει τον πλούτο σε χώρες με άλλα νομίσματα, χωρίς όμως να συνεπάγεται απώλεια πλούτου για τις ΗΠΑ.

Παράλληλα, επισήμανε την ανθεκτικότητα της αμερικανικής αγοράς ακινήτων και εξέφρασε την εκτίμηση, ότι οι μετοχές θα μπορούσαν να κλείσουν το έτος ελαφρώς ανοδικά: «Η φετινή χρονιά μπορεί να είναι πιο υποτονική από την περσινή, αλλά δεν περιμένουμε αναστροφή της πορείας. Οι κινητήριες δυνάμεις της αμερικανικής οικονομίας παραμένουν ζωντανές».

ΟΙ ΠΙΟ ΠΟΛΛΟΙ ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΣΤΙΣ ΗΠΑ,

ΑΛΛΑ ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΛΛΟΙ;
Παρότι οι ΗΠΑ φιλοξενούν σχεδόν το 40% των εκατομμυριούχων παγκοσμίως, χώρες όπως το Λουξεμβούργο και η Ελβετία παρουσιάζουν μεγαλύτερη πυκνότητα πλούτου, καθώς πάνω από το 15% των ενηλίκων εκεί διαθέτει περιουσία άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων.
Ο συνολικός αριθμός των εκατομμυριούχων παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 684.000, αγγίζοντας τα 60 εκατομμύρια, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές των ακινήτων. Η αύξηση, όμως, δεν ήταν ομοιόμορφη: χώρες όπως η Ιαπωνία έχασαν χιλιάδες εκατομμυριούχους, με την απώλεια να φτάνει τα 33.000 άτομα, εν μέσω πληθυσμιακής μείωσης.

ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΟΙ ΣΕ ΚΙΝΗΣΗ:

ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΟΙ ΚΟΡΥΦΕΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ
Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε οριακά στους 2.891. Ωστόσο, ο Μαζώ επισήμανε ότι υπήρξαν σημαντικές διακυμάνσεις: σε 15 από τις 56 αγορές που εξετάστηκαν, οι δισεκατομμυριούχοι είδαν τον πλούτο τους να μειώνεται, με τις μεγαλύτερες απώλειες να καταγράφονται στην Ολλανδία και την Ουρουγουάη. Αντίθετα, η Σιγκαπούρη, το Κατάρ, η Ελλάδα και η Πολωνία κατέγραψαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στον αριθμό των δισεκατομμυριούχων.

Η ΑΦΑΝΗΣ ΔΥΝΑΜΗ ΤΩΝ
«ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΩΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΩΝ»

Στον αντίποδα, υπάρχουν ελλείψεις στα δεδομένα για άτομα με καθαρή αξία μεταξύ 50 εκατομμυρίων και 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, γεγονός που παραμορφώνει τη συνολική εικόνα. Η αύξηση του πλούτου στα μεσαία και χαμηλότερα επίπεδα τείνει να υποεκτιμάται. Σύμφωνα με την UBS, οι «καθημερινοί εκατομμυριούχοι» -άτομα με περιουσία από 1 έως 5 εκατομμύρια δολάρια- έχουν πλέον ξεπεράσει τα 52 εκατομμύρια, τετραπλασιάζοντας τον αριθμό τους από το 2000. «Συλλογικά, διαθέτουν περισσότερο πλούτο από όλους τους δισεκατομμυριούχους μαζί» σημείωσε ο Μαζώ. «Η άνοδος αυτής της ομάδας συχνά περνά απαρατήρητη» κατέληξε.

Ο Γάλλος πρόεδρος, παρουσιάζοντας τις «εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, έβαλε στο παιχνίδι των δυνάμεων αποτροπής την Άγκυρα! 

«Μαχαιριά» και από τον Μακρόν στην Ελλάδα! Τις τραγικές συνέπειες μιας ανύπαρκτης διπλωματίας συνεχίζει να βιώνει η χώρα μας, σε μια απολύτως ρευστή γεωπολιτική συγκυρία. Ενα από τα πιο επικίνδυνα συμπτώματα που παρατηρούνται στις ερασιτεχνικές διπλωματικές κινήσεις της κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι η απώλεια παραδοσιακών συμμάχων. 

Η Ελλάδα στα έξι χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας περιφέρεται όλο και πιο απομονωμένη, ως παρίας των εξελίξεων, έχοντας καρφωμένη τη στάμπα του προβλέψιμου και δεδομένου συμμάχου. Η αδυναμία που εκπέμπουν το Μέγαρο Μαξίμου και το υπουργείο Εξωτερικών σε διπλωματικό επίπεδο είναι μνημειώδης, με αποτέλεσμα συμμαχικές χώρες να στρέφονται πλέον εναντίον της Ελλάδας. Μετά τους ακατανόητους χειρισμούς και το ρήγμα στις σχέσεις μας με την Αίγυπτο και τη Λιβύη, μετά τα αλλεπάλληλα ευρωπαϊκά «αδειάσματα» σε σχέση με μείζονα ζητήματα εθνικών συμφερόντων, με αποκορύφωμα το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και την είσοδο της Τουρκίας στο μηχανισμό SAFE, ο τελευταίος θεωρητικά σύμμαχος της χώρας, τον οποίο μάλιστα έχουμε πληρώσει αδρά και δυσανάλογα με όσα έχει προσφέρει, έδωσε ένα ακόμα καίριο πλήγμα στη διάτρητη εξωτερική πολιτική. 

Ο Εμανουέλ Μακρόν, μετά το πέρας της κρίσιμης συνάντησης στο Λευκό Οίκο για το Ουκρανικό, αποφάσισε να παίξει επικίνδυνα παιχνίδια εις βάρος της χώρας μας, εξυπηρετώντας απροκάλυπτα τα σχέδια του Ταγίπ Ερντογάν. Παρά τα δισεκατομμύρια που έχει λάβει από τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα και την άπλετη στήριξη στις πρωτοβουλίες του, ο Γάλλος πρόεδρος προχώρησε σε μια άκρως επικίνδυνη δήλωση, που ανοίγει ουσιαστικά την «κερκόπορτα» για τη στρατιωτική είσοδο της Τουρκίας στην Ευρώπη. 

Ο Εμανουέλ Μακρόν, παρουσιάζοντας τις «εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, έβαλε στο παιχνίδι των δυνάμεων αποτροπής την Τουρκία, την οποία αναβάθμισε σε έναν από τους πρωταγωνιστικούς παίκτες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που ο υποτιθέμενος σύμμαχος του Κυριάκου Μητσοτάκη σκαρώνει πίσω από την πλάτη του συμφωνίες με τους Τούρκους, καθώς υπενθυμίζεται η αφωνία του στην πώληση πυραύλων Meteor, αλλά και η έγκρισή του στην πώληση των Eurofighter.

Είναι προφανές ότι ο Γάλλος πρόεδρος, έχοντας τις δικές του στοχεύσεις πολιτικής επιβίωσης, δε διστάζει να κλείσει το μάτι ακόμα και σ’ ένα κράτος που, εκτός των παράλογων επιδιώξεών του, κατέχει παράνομα εδάφη κράτους-μέλους της Ε.Ε. και απειλεί ανοιχτά ένα έτερο μέλος. Φαίνεται πως εκείνη η επιθετική χειραψία του Ταγίπ Ερντογάν με το… δάχτυλο του άβουλου Εμανουέλ Μακρόν στη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στα Τίρανα, ήταν κάτι παραπάνω από μια συμβολική κίνηση κυριαρχίας, όπως είχαν αναφέρει τα τουρκικά ΜΜΕ. 

Αναμφίβολα, οι εξελίξεις αυτές είναι ολέθριες για τη χώρα μας και διαταράσσουν τις ευρωπαϊκές ισορροπίες. Την ίδια ώρα, οι αντιδράσεις από πλευράς Μεγάρου Μαξίμου και υπουργείου Εξωτερικών αγνοούνται, επιβεβαιώνοντας με το χειρότερο τρόπο την αναντιστοιχία μεταξύ της παρούσας κυβέρνησης και της κρισιμότητας των στιγμών. 

© δημοκρατία [dimokratia.gr]