Η απότομη αύξηση που αιφνιδίασε την Οτάβα
Η ζήτηση για πιστοποιητικά καναδικής ιθαγένειας έχει αυξηθεί με ταχύτητα που ξεπέρασε τις κυβερνητικές προβλέψεις. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, Προσφύγων και Ιθαγένειας του Καναδά, περισσότεροι από 121.800 φάκελοι περίμεναν πλέον απόφαση. Τον Απρίλιο οι εκκρεμείς αιτήσεις ήταν περίπου 56.000 και το Μάιο είχαν φθάσει τις 70.400.
Η επιβάρυνση αποτυπώνεται και στο χρόνο επεξεργασίας: από 12 μήνες το Μάιο, η επίσημη εκτίμηση είχε διπλασιαστεί στους 25 μήνες στις 10 Αυγούστου. Πρόκειται για αιτήσεις που μπορεί να αφορούν αναγνώριση ιθαγένειας βάσει του νέου νόμου, αλλά και συνηθισμένη αντικατάσταση πιστοποιητικού που χάθηκε ή κλάπηκε. Επομένως, ο συνολικός αριθμός της ουράς δεν πρέπει να αποδίδεται αποκλειστικά σε μία κατηγορία υποψηφίων.
ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ C-3
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο νόμος C-3, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 15 Δεκεμβρίου 2025 μετά την απόφαση του Ανώτερου Δικαστηρίου του Οντάριο, ότι βασικά τμήματα του περιορισμού της πρώτης γενιάς ήταν αντισυνταγματικά. Πριν από την αλλαγή, η ιθαγένεια μέσω καταγωγής περιοριζόταν γενικά στην πρώτη γενιά που είχε γεννηθεί εκτός Καναδά. Ο νέος νόμος αποκατέστησε την ιδιότητα ανθρώπων οι οποίοι θα ήταν πολίτες αν δεν υπήρχε εκείνος ο περιορισμός και άνοιξε το δρόμο σε απογόνους των αποκαλούμενων «Lost Canadians».
Για όσους γεννήθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου, η αναγνώριση μπορεί να εκτείνεται πέρα από μία γενιά. Για γεννήσεις ή υιοθεσίες από τις 15 Δεκεμβρίου 2025 και μετά, ισχύει διαφορετικό πλαίσιο: ο Καναδός γονέας που γεννήθηκε ή υιοθετήθηκε στο εξωτερικό πρέπει να αποδείξει ουσιαστικό δεσμό, δηλαδή 1.095 σωρευτικές ημέρες φυσικής παρουσίας στον Καναδά πριν από τη γέννηση ή την υιοθεσία του παιδιού.
23.490 ΝΕΕΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΙΣ
ΣΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΕΞΙ ΜΗΝΕΣ
Από τα μέσα Δεκεμβρίου έως τις 31 Μαΐου, 6.100 πιστοποιητικά εκδόθηκαν σε ανθρώπους που κατέστησαν επιλέξιμοι λόγω του C-3. Μέχρι τις 31 Μαρτίου ο αντίστοιχος αριθμός ήταν 4.075, πράγμα που σημαίνει αύξηση σχεδόν 50% μέσα στους επόμενους δύο μήνες. Άλλοι 17.390 έλαβαν πιστοποιητικό επειδή είχαν Καναδό γονέα. Συνολικά, οι δύο κατηγορίες αντιστοιχούν σε 23.490 πρόσωπα των οποίων η καναδική ιδιότητα αναγνωρίστηκε και τεκμηριώθηκε. Το πιστοποιητικό αποτελεί απόδειξη ιθαγένειας και επιτρέπει την υποβολή αίτησης για καναδικό διαβατήριο. Παράλληλα, ο πολίτης αποκτά το δικαίωμα να ζήσει και να εργαστεί στον Καναδά. Το πιστοποιητικό, όμως, δεν αποτελεί άδεια εισόδου για ταξίδι από μόνο του· η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συμβουλεύει όσους αναγνωρίζονται ως πολίτες, να εξασφαλίζουν καναδικό διαβατήριο πριν ταξιδέψουν προς τη χώρα.
ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ
ΣΧΕΔΟΝ ΤΟΥΣ ΜΙΣΟΥΣ
Η αμερικανική συμμετοχή εξηγεί μεγάλο μέρος της ξαφνικής πίεσης. Από τα μέσα Δεκεμβρίου έως το τέλος Μαΐου, 3.110 άνθρωποι που γεννήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες έλαβαν πιστοποιητικό βάσει του C-3. Άλλοι 8.125 Αμερικανοί αναγνωρίστηκαν, επειδή ένας γονέας τους είχε γεννηθεί στον Καναδά. Οι 11.235 αυτές περιπτώσεις αντιστοιχούν σχεδόν στο μισό των 23.490 αναγνωρίσεων της περιόδου. Οι αριθμοί δείχνουν έντονο ενδιαφέρον, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι όλοι οι νέοι πολίτες σχεδιάζουν να μετακομίσουν άμεσα. Για κάποιους, η ιθαγένεια αποτελεί αποκατάσταση οικογενειακού δεσμού· για άλλους, πιθανότητα μελλοντικής εργασίας, σπουδών ή εγκατάστασης. Η προέλευση πολλών φακέλων συνδέεται με παλαιότερα μεταναστευτικά κύματα, όταν εκατοντάδες χιλιάδες Καναδοί, ιδιαίτερα από το Κεμπέκ, πέρασαν τα σύνορα, αναζητώντας εργασία στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά το 19ο και τον 20ό αιώνα.
ΑΛΛΟ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ, ΑΛΛΟ
ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ
Η αναγνώριση ως Καναδού πολίτη δε σημαίνει αυτομάτως ότι ένας άνθρωπος που ζει στο εξωτερικό μπορεί να ψηφίσει σε ομοσπονδιακές εκλογές. Η Elections Canada διευκρινίζει ότι οι Καναδοί του εξωτερικού πρέπει να είναι πολίτες, να έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος την ημέρα της ψηφοφορίας και να έχουν ζήσει στον Καναδά κάποια στιγμή στη ζωή τους. Για την εγγραφή στο Διεθνές Μητρώο Εκλογέων, δηλώνουν την τελευταία διεύθυνση συνήθους κατοικίας τους στον Καναδά, από την οποία καθορίζεται η εκλογική περιφέρεια.
ΤΑ ΑΡΧΕΙΑ ΑΝΑΖΗΤΟΥΝ ΟΝΟΜΑΤΑ
ΣΕ ΜΙΚΡΟΦΙΛΜ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ
Το μεγαλύτερο βάρος δεν πέφτει μόνο στους υπαλλήλους του υπουργείου. Η Ένωση Καναδών Αρχειονόμων αναφέρει, ότι ιδρύματα σε όλη τη χώρα καταγράφουν αύξηση αιτημάτων γενεαλογικής έρευνας από 100% έως 300%. Για να αποδειχθεί μια αδιάσπαστη γραμμή καταγωγής μπορεί να χρειαστούν πιστοποιητικά γέννησης και γάμου, εκκλησιαστικά κατάστιχα, μεταναστευτικά έγγραφα ή κατάλογοι επιβατών. Ορισμένες εγγραφές προηγούνται ακόμη και της Συνομοσπονδίας του 1867 και βρίσκονται σε μικρές ενοριακές συλλογές. Πολλά τεκμήρια δεν είναι ψηφιοποιημένα ούτε αναζητήσιμα: οι αρχειονόμοι διαβάζουν παλιά χειρόγραφα, εξετάζουν κουτιά υλικού και περνούν καρέ – καρέ μικροφίλμ για να εντοπίσουν ένα όνομα.
ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΚΟΠΩΝ
Η Ένωση ζητά πρόσθετη χρηματοδότηση, υποστηρίζοντας ότι τα αρχεία καλούνται να εκτελέσουν πολύ περισσότερη εργασία χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση προσωπικού και υποδομών. Η αύξηση των αιτημάτων συνέπεσε, σύμφωνα με την Ένωση, με τη λήξη του προγράμματος Documentary Heritage Communities της Library and Archives Canada, ύψους 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων το χρόνο, από το οποίο εξαρτώνταν πολλά μικρά και μεσαία αρχεία.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΓΙΑ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ
ΤΟΥ ΜΟΝΤΡΕΑΛ
Για την ελληνική παροικία του Μόντρεαλ, η υπόθεση έχει διπλή σημασία. Πρώτον, υπενθυμίζει πόσο προσεκτικά πρέπει να φυλάσσονται πιστοποιητικά γέννησης, γάμου, πολιτογράφησης και αλλαγής ονόματος, ιδιαίτερα όταν μια οικογένεια έχει ζήσει σε περισσότερες από μία χώρες. Δεύτερον, δείχνει ότι η απόδειξη ιθαγένειας δεν είναι ταυτόσημη με μια απλή αίτηση μετανάστευσης: σε αρκετές περιπτώσεις ο νόμος αναγνωρίζει ότι η ιδιότητα υπήρχε αυτομάτως, αλλά ο ενδιαφερόμενος χρειάζεται το πιστοποιητικό για να την αποδείξει πρακτικά. Όποιος πιστεύει ότι επηρεάζεται πρέπει να χρησιμοποιεί τον επίσημο έλεγχο επιλεξιμότητας του Canada.ca, να ακολουθεί την τρέχουσα λίστα δικαιολογητικών και να αποφεύγει μη επαληθευμένες υποσχέσεις για γρήγορη έγκριση. Με ουρά 121.800 φακέλων και εκτιμώμενη αναμονή 25 μηνών, η προετοιμασία ενός πλήρους, συνεπούς φακέλου είναι σημαντικότερη από ποτέ. Η μεγάλη εικόνα είναι σαφής: ο C-3 διόρθωσε έναν άδικο περιορισμό, αλλά η διοικητική και αρχειακή υποδομή δεν έχει ακόμη προλάβει τη ζήτηση που δημιούργησε.
