Γιατί η κρίση αεροπορικού καυσίμου στην Κούβα παγώνει τις καναδικές συνδέσεις
Η απόφαση της Air Canada να αναστείλει προσωρινά τις πτήσεις της προς την Κούβα, έφερε στο προσκήνιο μια κρίση που σιγοβράζει εδώ και μήνες στο νησί, την αυξανόμενη έλλειψη αεροπορικού καυσίμου και τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές της διαστάσεις.
Το πάγωμα των πτήσεων, που τέθηκε σε ισχύ τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου, δεν αφορά μόνο ένα δημοφιλή τουριστικό προορισμό για τους Καναδούς, αλλά αποκαλύπτει τη βαθιά εξάρτηση της Κούβας από εξωτερικές πηγές ενέργειας και την ευθραυστότητα των μεταφορικών της υποδομών.
Η Air Canada ανακοίνωσε ότι, τις ημέρες που ακολουθούν, θα πραγματοποιήσει πτήσεις χωρίς επιβάτες προς την Κούβα, προκειμένου να επαναπατρίσει περίπου 3.000 Καναδούς που βρίσκονται ήδη στο νησί. Σύμφωνα με την εταιρεία, η απόφαση ελήφθη μετά από κυβερνητικές ειδοποιήσεις προς τις αεροπορικές εταιρείες, γνωστές ως NOTAMs, οι οποίες προειδοποιούν για την αναξιοπιστία της τροφοδοσίας αεροπορικού καυσίμου στα κουβανικά αεροδρόμια.
Σε επίσημη ανακοίνωσή της η Air Canada διευκρίνισε, ότι για τις τελευταίες πτήσεις που πραγματοποιήθηκαν πριν από την πλήρη αναστολή, τα αεροσκάφη μετέφεραν επιπλέον καύσιμο από τον Καναδά και, εφόσον χρειαζόταν, πραγματοποιούσαν τεχνικές στάσεις σε άλλες χώρες της Καραϊβικής για ανεφοδιασμό κατά την επιστροφή. Παράλληλα, η εταιρεία ακύρωσε για το υπόλοιπο της τουριστικής περιόδου τις εποχικές πτήσεις προς Ολγκίν και Σάντα Κλάρα, ενώ τα δρομολόγια προς Βαραδέρο και Κάγιο Κόκο, που κανονικά λειτουργούν όλο το χρόνο, έχουν επίσης ανασταλεί, με μια προσωρινή ημερομηνία επανεκκίνησης να τοποθετείται στις 1 Μαΐου, υπό την προϋπόθεση επανεξέτασης της κατάστασης.
Η κρίση επιβεβαιώθηκε και επίσημα την Κυριακή 8/2, όταν το διεθνές αεροδρόμιο Χοσέ Μαρτί της Αβάνας εξέδωσε NOTAM μέσω της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, προειδοποιώντας ότι από την Τρίτη 10/2 δε θα υπάρχει διαθέσιμο καύσιμο τύπου Jet A1. Η ειδοποίηση αυτή, η οποία θα ισχύει έως τις 11 Μαρτίου, χαρακτηρίζεται ως διεθνές γεγονός, που σημαίνει ότι αφορά και ενημερώνει αεροπορικές αρχές και εταιρείες πολλών χωρών.
Η έλλειψη καυσίμων δεν αποτελεί μεμονωμένο ή αιφνίδιο φαινόμενο. Η Κούβα βασίζεται εδώ και χρόνια στη Βενεζουέλα για μεγάλο μέρος των προμηθειών της σε αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των αεροπορικών καυσίμων. Ωστόσο, από τα μέσα Δεκεμβρίου δεν έχει παραλάβει ούτε αργό ούτε επεξεργασμένα προϊόντα από το βασικό της σύμμαχο, μετά από κινήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών που στόχευσαν στον περιορισμό των εξαγωγών της Βενεζουέλας. Η διακοπή αυτή είχε άμεσο αντίκτυπο στην ενεργειακή επάρκεια της Κούβας, επηρεάζοντας όχι μόνο τις αερομεταφορές, αλλά και την ηλεκτροπαραγωγή και τις μετακινήσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Η καναδική ομοσπονδιακή κυβέρνηση, λίγες ημέρες πριν από την ανακοίνωση της Air Canada, αναβάθμισε την ταξιδιωτική της οδηγία για την Κούβα, καλώντας τους Καναδούς να επιδεικνύουν «υψηλό βαθμό προσοχής» λόγω των ελλείψεων σε καύσιμα και τρόφιμα. Η προειδοποίηση αυτή ενίσχυσε την ανησυχία στον τουριστικό κλάδο και οδήγησε και άλλες αεροπορικές εταιρείες σε προληπτικά μέτρα.
Η WestJet, η οποία κατέχει και τη Sunwing, ανακοίνωσε ευέλικτες επιλογές επανακράτησης ή ακύρωσης για όλες τις πτήσεις, προς και από την Κούβα, από την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου έως και τις 26 Φεβρουαρίου, επικαλούμενη διακοπές ρεύματος. Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία τόνισε ότι προτεραιότητά της είναι η ασφάλεια των επιβατών και διευκρίνισε ότι όλα τα αεροσκάφη της φτάνουν στην Κούβα με επαρκές καύσιμο, ώστε να μπορούν να αναχωρήσουν με ασφάλεια, ανεξαρτήτως της κατάστασης ανεφοδιασμού στα τοπικά αεροδρόμια.
Η Air Transat, από την πλευρά της, ανέφερε ότι έχει ενημερωθεί από τις κουβανικές αρχές για μια προσωρινή αναστολή του ανεφοδιασμού κηροζίνης στα αεροδρόμια της χώρας, ωστόσο δήλωσε ότι προς το παρόν σκοπεύει να συνεχίσει τις πτήσεις της όπως είναι προγραμματισμένες. Παράλληλα, σημείωσε ότι αρκετά θέρετρα στην Κούβα έχουν κλείσει προσωρινά λόγω χαμηλής πληρότητας, επιτρέποντας στους πελάτες της να αλλάξουν ημερομηνία, ξενοδοχείο ή ακόμη και προορισμό, χωρίς επιβάρυνση.
Η πολιτική επιστήμονας, Ταμανίσα Τζον, που μελετά την ανάπτυξη της Καραϊβικής, υποστηρίζει ότι η κρίση καυσίμων δε θα πρέπει αυτομάτως να αποθαρρύνει τους Καναδούς από το να ταξιδέψουν στην Κούβα. Όπως σημειώνει, η κουβανική κυβέρνηση έχει μακρά εμπειρία στη διαχείριση και την αυστηρή κατανομή περιορισμένων πόρων και είναι πιθανό να δώσει προτεραιότητα στη διατήρηση των βασικών τουριστικών υποδομών σε λειτουργία. Παράλληλα, επισημαίνει ότι πολλές διεθνείς αεροπορικές εταιρείες μπορούν να συνεχίσουν τις πτήσεις τους πραγματοποιώντας ανεφοδιασμό σε άλλα αεροδρόμια της Καραϊβικής, πρακτική που ήδη εφαρμόζεται από ευρωπαϊκούς αερομεταφορείς.
Σε κάθε περίπτωση, η αναστολή των πτήσεων της Air Canada λειτουργεί ως ένδειξη του πόσο στενά συνδεδεμένος είναι ο τουρισμός με τη γεωπολιτική και την ενέργεια. Για μια χώρα όπως η Κούβα, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό για την εισροή ξένου συναλλάγματος, οι περιορισμοί στις αερομεταφορές έχουν συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ την ταλαιπωρία των ταξιδιωτών. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν η κρίση καυσίμων θα εκτονωθεί ή αν αποτελεί προάγγελο βαθύτερων και μακροχρόνιων προκλήσεων για το νησί και τις διεθνείς του συνδέσεις.
