Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες του Καναδά και πώς να προστατευθούν σωστά
Οι πρόσφατες διεθνείς ειδήσεις γύρω από περιστατικά hantavirus επανάφεραν στο προσκήνιο έναν ιό που παραμένει σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό, αλλά προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στις υγειονομικές αρχές. Παρότι τα κρούσματα είναι σπάνια στον Καναδά, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί ραγδαία και σε ορισμένες περιπτώσεις να αποβεί μοιραία.
Ο hantavirus δεν είναι ένας νέος ιός. Είναι γνωστός εδώ και δεκαετίες και ανήκει σε οικογένεια ιών που μεταδίδονται κυρίως μέσω τρωκτικών. Στη Βόρεια Αμερική, ο βασικός φορέας θεωρείται το λεγόμενο deer mouse, ένα μικρό ποντίκι της υπαίθρου, το οποίο μπορεί να μεταφέρει τον ιό χωρίς να παρουσιάζει το ίδιο κανένα σύμπτωμα ασθένειας. Οι άνθρωποι μολύνονται συνήθως όχι από δάγκωμα, αλλά από την εισπνοή μολυσμένων μικροσωματιδίων που προέρχονται από αποξηραμένα περιττώματα, ούρα ή σάλιο τρωκτικών.
Αυτό ακριβώς κάνει τον hantavirus τόσο ύπουλο. Ένα εξοχικό σπίτι που έμεινε κλειστό όλο το χειμώνα, μια αποθήκη, ένα γκαράζ, ένας αχυρώνας ή ακόμη και ένα υπόγειο πολυκατοικίας, μπορεί να αποτελέσουν εστία κινδύνου αν υπάρχουν ίχνη ποντικιών και ο καθαρισμός γίνει λανθασμένα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλοί άνθρωποι κάνουν το ίδιο σοβαρό λάθος: σκουπίζουν ή χρησιμοποιούν ηλεκτρική σκούπα πάνω στα περιττώματα. Με αυτόν τον τρόπο, όμως, τα μικροσκοπικά μολυσμένα σωματίδια εκτοξεύονται στον αέρα και εισπνέονται εύκολα.
Οι καναδικές υγειονομικές αρχές συνιστούν μια εντελώς διαφορετική διαδικασία καθαρισμού. Πρώτα πρέπει να αερίζεται καλά ο χώρος για τουλάχιστον τριάντα λεπτά. Στη συνέχεια, τα περιττώματα ή οι μολυσμένες επιφάνειες πρέπει να ψεκάζονται με απολυμαντικό ή διάλυμα χλωρίνης και να παραμένουν βρεγμένα για περίπου δέκα λεπτά, πριν καθαριστούν με χαρτί ή βρεγμένο πανί. Ποτέ δεν πρέπει να γίνεται στεγνό σκούπισμα ή χρήση απλής ηλεκτρικής σκούπας.
ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΙΟΥ
Τα πρώτα συμπτώματα της λοίμωξης μοιάζουν συχνά με κοινή γρίπη. Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, έντονη κόπωση, μυϊκούς πόνους, πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία ή ρίγη. Σε αυτή τη φάση πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για μια συνηθισμένη ίωση. Ωστόσο, μέσα σε λίγες ημέρες η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί δραματικά. Σε σοβαρές περιπτώσεις εμφανίζεται έντονος βήχας, δυσκολία στην αναπνοή και συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες. Η μορφή αυτή της νόσου ονομάζεται Hantavirus Pulmonary Syndrome ή HPS και θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Σύμφωνα με το Public Health Agency of Canada και τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου Νοσημάτων (CDC), η θνητότητα στις σοβαρές μορφές του συνδρόμου μπορεί να φτάσει ακόμη και το 30% έως 40%.
Δεν υπάρχει μέχρι σήμερα ειδικό φάρμακο ή εγκεκριμένο εμβόλιο για τον hantavirus. Η θεραπεία βασίζεται κυρίως στην έγκαιρη υποστήριξη της αναπνοής και στην εντατική ιατρική παρακολούθηση. Γι’ αυτό το λόγο, η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι όσοι εμφανίσουν συμπτώματα γρίπης μετά από έκθεση σε χώρους με ποντίκια ή περιττώματα τρωκτικών πρέπει να ενημερώσουν αμέσως το γιατρό τους για την πιθανή έκθεση. Η πληροφορία αυτή μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για τη διάγνωση.
Αν και οι περισσότεροι συνδέουν τον κίνδυνο με αγροτικές περιοχές ή εξοχικά σπίτια, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι και οι αστικές περιοχές δεν είναι απρόσβλητες. Σε πυκνοκατοικημένες συνοικίες, παλαιά κτίρια, υπόγεια, αποθηκευτικοί χώροι και εστιατόρια, μπορούν επίσης να εμφανίσουν προβλήματα με τρωκτικά. Η παρουσία περιττωμάτων σε ντουλάπια, αποθήκες ή πίσω από ηλεκτρικές συσκευές, δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται.
Τα σημάδια που δείχνουν πιθανή παρουσία τρωκτικών περιλαμβάνουν μικρά μαύρα περιττώματα, μυρωδιά αμμωνίας, χαρτιά ή υφάσματα που έχουν χρησιμοποιηθεί ως φωλιές και συσκευασίες τροφίμων με σημάδια δαγκώματος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ειδικοί συνιστούν άμεση αντιμετώπιση του προβλήματος και σωστή απολύμανση του χώρου.
Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο όπλο απέναντι στον hantavirus. Οι αρχές συνιστούν να κλείνονται όλες οι τρύπες και τα ανοίγματα από τα οποία μπορούν να περάσουν ποντίκια, ακόμη και πολύ μικρά. Τα τρόφιμα πρέπει να αποθηκεύονται σε ανθεκτικά, καλά κλεισμένα δοχεία, ενώ τα σκουπίδια πρέπει να απομακρύνονται τακτικά. Ξύλα, άχρηστα αντικείμενα και στοίβες χαρτιών γύρω από σπίτια ή αποθήκες, δημιουργούν ιδανικά σημεία φωλιάσματος για τρωκτικά και καλό είναι να αποφεύγονται.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται την άνοιξη και το καλοκαίρι, όταν πολλοί Καναδοί ανοίγουν εξοχικά σπίτια που παρέμειναν κλειστά για μήνες. Οι ειδικοί συνιστούν να ανοίγονται πρώτα πόρτες και παράθυρα, ώστε να αερίζεται ο χώρος πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε εργασία καθαρισμού. Σε έντονα μολυσμένους χώρους προτείνεται επίσης η χρήση γαντιών και μάσκας υψηλής προστασίας τύπου N95.
Παρότι ο hantavirus είναι σπάνιος, οι επιστήμονες τον αντιμετωπίζουν με μεγάλη σοβαρότητα λόγω της επικινδυνότητάς του. Τα τελευταία χρόνια, η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί στενά τις ζωονόσους, δηλαδή τις ασθένειες που μεταδίδονται από ζώα σε ανθρώπους. Η αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα κοντά σε φυσικά οικοσυστήματα, οι αλλαγές στο περιβάλλον και οι μετακινήσεις πληθυσμών, δημιουργούν νέες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.
Οι ειδικοί, πάντως, ξεκαθαρίζουν, ότι δεν υπάρχει λόγος πανικού. Αυτό που απαιτείται είναι ενημέρωση, ψυχραιμία και σωστές πρακτικές καθαρισμού. Ένα μικρό ποντίκι μπορεί να φαίνεται αθώο, όμως οι σκόνες και τα περιττώματα που αφήνει πίσω του μπορεί να αποτελέσουν σοβαρό κίνδυνο, αν δεν αντιμετωπιστούν σωστά.
Σε μια εποχή όπου οι περισσότεροι ανησυχούν κυρίως για μεγάλες πανδημίες και διεθνείς υγειονομικές κρίσεις, ο hantavirus υπενθυμίζει ότι ορισμένοι από τους πιο επικίνδυνους κινδύνους μπορεί να βρίσκονται πολύ πιο κοντά μας, σε ένα υπόγειο, μια αποθήκη ή ένα ξεχασμένο εξοχικό.
