Η Ελλάδα κατατάσσεται επίσης στην τελευταία θέση μεταξύ των κρατών της ΕΕ στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου
Η Ελλάδα κατατάσσεται επίσης στην τελευταία θέση μεταξύ των κρατών της ΕΕ στον Παγκόσμιο Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου
Το Ινστιτούτο V-Dem (Varieties of Democracy) του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Γκέτεμποργκ της Σουηδίας, δημοσίευσε πρόσφατα την «Έκθεση για τη Δημοκρατία 2023», με την κατάταξη της Ελλάδας στο Δείκτη Φιλελεύθερης Δημοκρατίας να πέφτει στην 49η θέση παγκοσμίως για το 2022 από την 36η θέση που κατείχε πέρυσι.
Το θέμα της φετινής έκθεσης είναι «Η πρόκληση απέναντι στον απολυταρχισμό». Είναι η έβδομη έκθεση που δημοσιεύεται από την ερευνητική ομάδα. Ανέλυσε δεδομένα από 202 χώρες και περιοχές σε όλο τον κόσμο (180 καταταγμένες), με τη συμμετοχή 4.000 μελετητών. Συνολικά, το επίπεδο της δημοκρατίας σε όλο τον κόσμο έχει μειωθεί τα τελευταία 35 χρόνια, πέφτοντας κατά μέσο όρο στο επίπεδο που βρισκόταν το 1986. Μέχρι το 2022, το 72% του παγκόσμιου πληθυσμού, συνολικά 5,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ζούσαν σε αυταρχικές χώρες.
Η περιοχή της Ασίας – Ειρηνικού έχει υποχωρήσει στο επίπεδο του 1978, ενώ η Ανατολική Ευρώπη, η Κεντρική Ασία, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική, έχουν υποχωρήσει ακόμη και στο επίπεδο του τέλους του Ψυχρού Πολέμου.
Ο αριθμός των χωρών που προοδεύουν προς τον εκδημοκρατισμό μειώθηκε σε 14, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 2% του παγκόσμιου πληθυσμού, τις λιγότερες από το 1973. Αντίθετα, ο αριθμός των αυταρχικών χωρών αυξήθηκε από 33 πέρυσι σε 42, αντιπροσωπεύοντας το 43% του παγκόσμιου πληθυσμού από το προηγούμενο 36%, ποσοστό ρεκόρ.
Όσον αφορά το Δείκτη Φιλελεύθερης Δημοκρατίας, η Δανία έκανε άλμα από το Νο 2 στο Νο 1 στον κόσμο πέρυσι, ενώ η Σουηδία έπεσε από το Νο 1 στο Νο 2 και η Νορβηγία κατέλαβε την 3η θέση για δύο συνεχόμενα έτη. Η φιλελεύθερη δημοκρατία μειώθηκε στην Ελλάδα κατά 13 μονάδες σε σχέση με πέρυσι και καταλαμβάνει την 49η θέση.
Η ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟΒΑΘΜΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ
ΣΕ ΕΚΛΟΓΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟ 2022
Η υποβάθμιση της Ελλάδας χαρακτηρίζεται από σταδιακή επιδείνωση των θεσμικών ελέγχων και ισορροπιών, που αποτελούν τον πυρήνα της αρχής της φιλελεύθερης δημοκρατίας και διασφαλίζουν τον περιορισμό της εκτελεστικής εξουσίας.
Σύμφωνα με την έρευνα, το νομοθετικό σώμα και σε μικρότερο βαθμό το δικαστικό σώμα, συμβατικά προπύργια της δημοκρατίας, αποδυναμώνονται σημαντικά στην Ελλάδα.
Ειδική μνεία γίνεται για τις καταπατήσεις της ελευθερίας της έκφρασης, όπως η αύξηση της παρενόχλησης των δημοσιογράφων και των κυβερνητικών μέσων ενημέρωσης, θέτοντας ως παράδειγμα το σκάνδαλο των τηλεφωνικών υποκλοπών που αποκαλύφθηκε το 2022.
Ένας άλλος τομέας ανησυχίας είναι ο νόμος για το «εκτελεστικό κράτος» που θεσπίστηκε από τη σημερινή κυβέρνηση υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο νόμος (4622/2019) καθιερώνει μια υπερσυγκέντρωση εξουσιών και θέτει την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ), την ΕΡΤ και το δημόσιο πρακτορείο ειδήσεων ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπό την εποπτεία του πρωθυπουργού, σύμφωνα με το Ινστιτούτο V-Dem.
Η συζήτηση για τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις κατοικιών έχει αναζωπυρωθεί στο δημόσιο χώρο μετά την πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς ένα κτίριο πολιτιστικής κληρονομιάς στο Place D’Youville την Πέμπτη 16 Μαρτίου 2023
Το Κεμπέκ θα τροποποιήσει τη νομοθεσία για να ρυθμίσει καλύτερα τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις
Επικρινόμενοι σφοδρά για την αδράνειά τους, η κυβέρνηση Legault και η διοίκηση της δημάρχου Valérie Plante ρίχνουν το μπαλάκι ο ένας στον άλλον, για την τραγωδία της Πέμπτης 16/3, σχετικά με τις ευθύνες όλων όσον αφορά την επίβλεψη των ενοικιάσεων βραχυπρόθεσμα.
Ο υπουργός Proulx θέλει να απαιτήσει από όλους τους διαφημιστές να εμφανίζουν τον αριθμό πιστοποίησης τουρισμού τους. Η Caroline Proulx εργάζεται από την επανεκλογή της σε μια νομοθετική τροποποίηση, που θα ρυθμίζει καλύτερα τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις κατοικιών, στον απόηχο της φονικής πυρκαγιάς την περασμένη εβδομάδα στο Old-Montreal.
Η νέα νομοθεσία, εάν είναι απαραίτητο, θα υποχρεώνει όλους τους διαφημιστές να εμφανίζουν τον αριθμό πιστοποίησης τουρισμού των ενοικιαζόμενων ακινήτων με τιμωρία αντίποινων, εξήγησε η υπουργός τουρισμού Caroline Proulx.
Κάθε παράβαση θα οδηγούσε σε πρόστιμο, τόσο για τον ιδιοκτήτη όσο και για την πλατφόρμα, είπε ο υπουργός. Θα πρέπει επίσης να εμφανίζεται μια φωτογραφία του πιστοποιητικού εγγραφής. Η υπουργός, θα ήθελε να ενεργήσει σε αυτό το αρχείο το συντομότερο δυνατό, είπε το μεσημέρι της Δευτέρας 20 Μαρτίου.
Η κ. Proulx διαβεβαιώνει ότι το θέμα αυτό υπήρχε ήδη στην οθόνη του ραντάρ της από τα τέλη του περασμένου έτους, όταν διορίστηκε εκ νέου Υπουργός Τουρισμού.
Η συζήτηση για τις βραχυπρόθεσμες ενοικιάσεις κατοικιών έχει αναζωπυρωθεί στο δημόσιο χώρο μετά την πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς ένα κτίριο πολιτιστικής κληρονομιάς στο Place D’Youville την Πέμπτη 16 Μαρτίου 2023.
Ορισμένες μονάδες αναρτήθηκαν στο Airbnb, σύμφωνα με την Πυροσβεστική Υπηρεσία (SIM) της πόλης του Μόντρεαλ εκείνη την ημέρα. Ωστόσο, αυτή η πρακτική απαγορεύεται σε αυτόν τον τομέα της πόλης. Αυτή η πρακτική έχει επισημανθεί από το 2021 με νόμο που ειδικότερα υποχρεώνει τους ιδιοκτήτες τέτοιων καταλυμάτων να λαμβάνουν τουριστική πιστοποίηση πριν τα ενοικιάσουν. Στην πράξη, η νομοθεσία αγνοείται σε μεγάλο βαθμό, τόσο από τη βιομηχανία όσο και από ιδιώτες.
Η VALERIE PLANTE ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ AIRBNB
ΝΑ ΑΝΑΛΑΒΕΙ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗ
Δυσαρεστημένη με την εξέλιξη των γεγονότων, η δήμαρχος Plante συμμετείχε σε συνέντευξη Τύπου το μεσημέρι της Δευτέρας 20/3 κατά την οποία προκάλεσε τους ηγέτες της Airbnb, καλώντας τους να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Σύμφωνα με αυτήν, οι διαφημιστές θα πρέπει να υποχρεωθούν να καταχωρίσουν τον αριθμό πιστοποίησης τουρισμού τους, προτού μπορέσουν να προσφέρουν βραχυπρόθεσμη διαμονή σε αυτήν την πλατφόρμα. Παρόλο που η Plante πρόσεξε να μη συνδέσει το δράμα που διαδραματίστηκε την Πέμπτη 16/3 και το είδος των ενοικιάσεων που προσφέρονται στο καμένο κτίριο, δε δίστασε να δηλώσει ωστόσο ότι η Airbnb θα είχε κάθε συμφέρον να συμμορφωθεί με τους νόμους και να διασφαλίσει ότι τα μέλη της συμμορφώνονται με αυτούς. Αντίθετα, η εταιρεία πλένει τα χέρια της και συγχωρεί ατιμώρητα τις παράνομες ενοικιάσεις, είπε, εμφανώς απογοητευμένη από την έλλειψη συνεργασίας της εταιρείας.
Η δήμαρχος λέει ότι επικοινώνησε με την Caroline Proulx και την αρμόδια για τη στέγαση υπουργό, France-Élaine Duranceau, προκειμένου να πραγματοποιηθεί γρήγορα μια συνάντηση, κατά την οποία η διαδικασία επιθεώρησης για τη στέγαση που προσφέρεται για βραχυπρόθεσμη μίσθωση θα επιταχυνθεί στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.
Η δήμαρχος του Μόντρεαλ, Valerie Plante, επισκέφτηκε γρήγορα τον τόπο της πυρκαγιάς τη Δευτέρα 20/3 πριν μιλήσει στους δημοσιογράφους. Επτά άνθρωποι μπορεί να έχασαν τη ζωή τους από τις φλόγες. Μέχρι σήμερα έχει βρεθεί μόνο ένα πτώμα. Οι αγνοούμενοι προέρχονται από το Κεμπέκ, το Οντάριο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσαν οι αρχές το πρωί της Δευτέρας 20 Μαρτίου. Από τη φωτιά, που ξεκίνησε νωρίς το πρωί της Πέμπτης, τραυματίστηκαν επίσης εννέα άτομα, δύο εκ των οποίων νοσηλεύονται σε μονάδα εγκαυμάτων.
Ορισμένες μαρτυρίες εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τη συμμόρφωση του κτιρίου, αλλά ούτε η αστυνομία ούτε οι πυροσβέστες μπόρεσαν ακόμη να δώσουν λεπτομέρειες γι’ αυτό το πρωί της Δευτέρας 20 Μαρτίου.
Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών του Καναδά Chrystia Freeland λέει ότι ο προϋπολογισμός της επόμενης εβδομάδας θα περιέχει μέτρα για να βοηθήσει τους ανθρώπους που πλήττονται από τον πληθωρισμό και την αύξηση των επιτοκίων.
Η υπουργός Οικονομικών Chrystia Freeland ισχυρίζεται, ότι ο προϋπολογισμός της επόμενης εβδομάδας θα προσφέρει στοχευμένα μέτρα για να βοηθήσει τους Καναδούς που πιέζονται από τα αυξανόμενα επιτόκια και τον πληθωρισμό – αλλά προειδοποιεί ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά να βοηθήσει όλους.
«Για εκείνους τους Καναδούς που αισθάνονται πιο έντονα το δάγκωμα της ανόδου των τιμών, για τους πιο ευάλωτους φίλους και γείτονές μας, η κυβέρνησή μας θα προσφέρει πρόσθετη στοχευμένη ανακούφιση από τον πληθωρισμό», δήλωσε η Freeland στην Oshawa του Οντάριο, τη Δευτέρα 20 Μαρτίου.
«Αυτή η υποστήριξη θα είναι στενά εστιασμένη και δημοσιονομικά υπεύθυνη. Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να αποζημιώσουμε πλήρως κάθε Καναδό για όλες τις επιπτώσεις του πληθωρισμού ή για τα αυξημένα επιτόκια. Κάτι τέτοιο θα επιδεινώσει τον πληθωρισμό και θα αναγκάσει τα επιτόκια να είναι υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα».
Η Freeland είπε ότι ο προϋπολογισμός της επόμενης εβδομάδας έχει σχεδιαστεί για να αποφευχθεί η επιδείνωση του πληθωρισμού, ενώ παράλληλα πραγματοποιεί σημαντικές επενδύσεις στην υγειονομική περίθαλψη και στην οικοδόμηση της «καθαρής οικονομίας του Καναδά».
Κληθείς να περιγράψει συγκεκριμένα μέτρα στον προσεχή προϋπολογισμό, η Φρίλαντ είπε ότι οι Καναδοί θα πρέπει να περιμένουν μέχρι την Τρίτη 28 Μαρτίου για λεπτομέρειες, προσθέτοντας ότι ενώ η επιβράδυνση της παγκόσμιας και της καναδικής οικονομίας την αφήνει με λιγότερα έσοδα για να αντισταθμίσει τις αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις, ο Καναδάς εξακολουθεί να είναι σε καλή οικονομική κατάσταση, σε σύγκριση με άλλες χώρες της G7.
Είπε ότι ο προϋπολογισμός θα περιοριστεί, επειδή η «ικανότητα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να δαπανήσει δεν είναι άπειρη» και ότι ο προϋπολογισμός θα καλύψει δύο «σημαντικές και απαραίτητες» επενδύσεις.
Το πρώτο είναι το 10ετές σχέδιο υγειονομικής περίθαλψης 198 δισεκατομμυρίων δολαρίων της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Η συμφωνία, που υποβλήθηκε από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση ως λύση γενεών για ένα προβληματικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, ξεκινά με τις επαρχίες και τις περιοχές να λαμβάνουν άνευ όρων ώθηση 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Canada Health Transfer (CHT) για την κάλυψη των άμεσων μέτρων, για την αντιμετώπιση των καθυστερήσεων και της υπερχείλισης στα παιδιατρικά νοσοκομεία.
Η οικοδόμηση αυτής της μελλοντικής οικονομίας, είπε η Freeland, σημαίνει επαναπροσανατολισμό των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, μακριά από δικτατορίες και μέσω χωρών φιλικών προς τον Καναδά. Είπε ότι ο Καναδάς βρίσκεται σε καλή θέση για να γίνει μέρος μιας φιλικής παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού.
Η Οτάβα ετοιμάζεται να συμβιβαστεί με τις ΗΠΑ για να επιδοτήσει την παραγωγή μπαταριών EV στον Καναδά. Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν τον Τρουντό και το υπουργικό του συμβούλιο, ότι η οικονομία πρόκειται να «επιβραδυνθεί σημαντικά». Η Φρίλαντ ρωτήθηκε πώς μπορεί να υποσχεθεί ότι θα είναι δημοσιονομικά υπεύθυνη, όταν πρέπει να ανταγωνιστεί τις εκπτώσεις φόρου στο νόμο του προέδρου των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, για τη μείωση του πληθωρισμού. Οι πιστώσεις προορίζονται να αυξήσουν τις επενδύσεις στην καθαρή οικονομία νότια των συνόρων.
Το περασμένο φθινόπωρο, ένας ανώτερος αξιωματούχος του ομοσπονδιακού υπουργείου Οικονομικών, χαρακτήρισε τις φορολογικές εκπτώσεις των ΗΠΑ «αλλαγή του παιχνιδιού για την κλιματική μετάβαση» και προειδοποίησε ότι θα ισοδυναμούσαν με «βαρυτική μαύρη τρύπα», αντλώντας κεφάλαια στις ΗΠΑ σε βάρος του Καναδά και άλλων χωρών. Η Freeland υπέβαλε μια αρχική απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις στην οικονομική δήλωση του περασμένου φθινοπώρου: φορολογικές εκπτώσεις για το κόστος κεφαλαίου καθαρής ενέργειας και για την παραγωγή υδρογόνου. Αυτές οι πιστώσεις αντισταθμίστηκαν με την υπόσχεση για περαιτέρω δράση στον προϋπολογισμό του 2023.
Η Freeland στις δηλώσεις της είπε ότι έρχονται πολλά περισσότερα: «Οι επενδύσεις στην οικονομική μας ικανότητα είναι δημοσιονομικά υπεύθυνες και η αποτυχία να κάνουμε τις απαραίτητες επενδύσεις στην οικονομική μας ικανότητα και στο οικονομικό μας μέλλον, αυτό είναι ανεύθυνο και απερίσκεπτο. Έχουμε μια επιλογή. Μπορούμε να επενδύσουμε επιθετικά στην καθαρή οικονομία του 21ου αιώνα, με έναν έξυπνο καναδικό τρόπο, ή να μείνουμε πίσω», δήλωσε η Freeland.
Που βρίσκονται τώρα οι… αρχιτέκτονες του πολέμου στο Ιράκ;
Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους εισέβαλαν στο Ιράκ πριν από 20 χρόνια στην επιχείρηση Iraqi Freedom. Ο γραμματέας Τύπου του Προέδρου Τζορτζ Μπους, Άρι Φλάισερ, την ανέφερε δύο φορές κατά λάθος ως «Επιχείρηση Απελευθέρωσης του Ιράκ», η οποία σίγουρα δεν ήταν η επίσημη ονομασία της και θα είχε δημιουργήσει ένα ατυχές αρκτικόλεξο.
Οι άνδρες και οι γυναίκες που ξεκίνησαν αυτόν τον καταστροφικό – εγκληματικό πόλεμο, δεν έχουν πληρώσει κανένα τίμημα τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Αντίθετα, έχουν πλημμυρίσει με προσφορές και μετρητά. Υπάρχουν δύο τρόποι για να το δούμε αυτό.
Το ένα είναι ότι η δουλειά τους ήταν να παίρνουν τις σωστές αποφάσεις για την Αμερική (πολιτικοί) και να λένε την αλήθεια (δημοσιογράφοι). Αυτό θα σήμαινε ότι από τότε, το σύστημα δυσλειτουργούσε ξανά και ξανά, προβάλλοντας κατά λάθος ανθρώπους που είναι κατάφωρα ανίκανοι και αποτυχημένοι.
Ένας άλλος τρόπος για να το δούμε, είναι ότι η δουλειά τους ήταν να ξεκινήσουν έναν πόλεμο που θα επέκτεινε την αμερικανική αυτοκρατορία και θα ήταν εξαιρετικά κερδοφόρος για το αμυντικό κατεστημένο και τη βιομηχανία πετρελαίου των ΗΠΑ, χωρίς να λάβουν υπόψη το καλύτερο για την Αμερική ή να έλεγαν την αλήθεια. Αυτό θα σήμαινε ότι ήταν εξαιρετικά ικανοί και ότι το σύστημα δεν έκανε εκατοντάδες τρομερά λάθη, αλλά μάλλον έκανε ακριβώς το σωστό προωθώντας τα. Μπορείτε να το διαβάσετε και στη συνέχεια να αποφασίσετε μόνοι σας ποια οπτική γωνία έχει περισσότερο νόημα.
Η ακόλουθη λίστα δεν περιλαμβάνει τίποτα για τους Ιρακινούς που έχουν πεθάνει από το 2003. Εν μέρει, αυτό συμβαίνει επειδή είναι παραδοσιακό για τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, να μη δίνουν σημασία στις ζωές των ξένων. Εν μέρει, αυτό οφείλεται στο ότι δεν έχουμε ιδέα πόσοι θάνατοι Ιρακινών υπήρξαν. Διάφορες εκτιμήσεις κυμαίνονται από 151.000 έως πάνω από ένα εκατομμύριο. Ενώ οι ΗΠΑ ξόδεψαν τελικά τουλάχιστον 3 τρισεκατομμύρια δολάρια για τον πόλεμο και η CIA έβαλε 1 δισεκατομμύριο δολάρια, μόνο για να καταλάβει ότι το Ιράκ δεν είχε όπλα μαζικής καταστροφής, διαθέσαμε ακριβώς μηδέν δολάρια για να μάθουμε πόσοι Ιρακινοί έχασαν τη ζωή τους χάρη σε εμάς. Έλα, δεν είμαστε φτιαγμένοι από λεφτά!
ΤΖΟΡΤΖ ΜΠΟΥΣ: Ο πρώην πρόεδρος Μπους και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είναι οι κορυφαίοι εγκληματίες πολέμου του 21ου αιώνα. Σε έναν καλύτερο κόσμο, θα μοιράζονταν ένα κελί στη Χάγη, θα έπαιζαν πολύ pinochle και θα έρχονταν αντιμέτωποι με διάφορους χιτζίνγκ για μαζικούς δολοφόνους. Αλλά εδώ σε αυτό το σύμπαν, ο Μπους καταβροχθίζει τεράστιες ποσότητες χρημάτων στο κύκλωμα ομιλίας, όπου χρεώνει τουλάχιστον 100.000 δολάρια για μια ώρα από τα γραφεία του. Πρόσφατα καταδίκασε «την απόφαση ενός ανθρώπου να εξαπολύσει μια εντελώς αδικαιολόγητη και βάναυση εισβολή στο Ιράκ». Μετά είπε, «Εννοώ, της Ουκρανίας!» και αυτός και το κοινό του τσακίστηκαν, γιατί πρέπει να παραδεχτείτε ότι είναι πολύ αστείο. Ο χρόνος του είναι επίσης αφιερωμένος στη ζωγραφική και να είναι φίλος με τους Κλίντον και τους Ομπάμα. Συγκεκριμένα, του αρέσει να κρύβει καραμέλες στη Μισέλ Ομπάμα σε επίσημες εκδηλώσεις.
ΝΤΙΚ ΤΣΕΝΙ: Ο Αντιπρόεδρος Τσένι είπε ένα από τα πιο κραυγαλέα ψέματα για το Ιράκ κατά τη διάρκεια του πολέμου. Σε μια ομιλία του τον Αύγουστο του 2002, ισχυρίστηκε ότι όταν ο γαμπρός τού Σαντάμ Χουσεΐν, Χουσεΐν Καμέλ, αυτομόλησε το 1995, αποκάλυψε ότι το Ιράκ προσπαθούσε να ξαναφτιάξει πυρηνικά όπλα. Στην πραγματικότητα, ο Kamel είχε επιμείνει ότι το Ιράκ δε διέθετε κανένα αντισυμβατικό όπλο. Αυτό δεν ήταν μεγάλο μυστικό: ο Kamel το είπε στο CNN σε μια συνέντευξη που ήταν διαθέσιμη σε οποιονδήποτε είχε σύνδεση στο Διαδίκτυο. Το αμερικανικό σώμα τύπου κρακ έσπασε το καπάκι από την προφανή εξαπάτηση του Τσένι χάνοντάς τον εντελώς.Από τότε που άφησε την εξουσία, ο Τσένι έχει περάσει το χρόνο του ψαρεύοντας, υποστηρίζοντας τον Ντόναλντ Τραμπ για πρόεδρο το 2016 και δε διώκεται για βασανιστήρια. Επίσης, για ένα χρονικό διάστημα, είχε ένα είδος εξωτερικής μηχανικής καρδιάς που έσπρωχνε το αίμα στις φλέβες του συνεχώς, για να καταφέρνει να μένει ζωντανός…
ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΡΑΜΣΦΕΛΝΤ: Το απόγευμα της 11ης Σεπτεμβρίου, καθώς το Πεντάγωνο εξακολουθούσε να φλέγεται, ο υπουργός Άμυνας Ράμσφελντ ρωτούσε ανυπόμονα αν οι ΗΠΑ μπορούσαν τώρα να επιτεθούν στο Ιράκ.Ο Ράμσφελντ πέθανε το 2021, αλλά προηγουμένως, βρήκε ποιοτικό χρόνο στο παραθεριστικό του σπίτι στον κόλπο Τσέζαπικ στο Μέριλαντ. Το παρατσούκλι του κτήματος του Ράμσφελντ ήταν Mount Misery. Όπως ανέφεραν οι New York Times, κάποτε ανήκε σε έναν άνδρα ονόματι Edward Covey, ο οποίος ήταν «διαβόητος για το ότι έσπασε απείθαρχους σκλάβους για άλλους αγρότες». Κάποιος που υποβλήθηκε σε αυτή τη θεραπεία ήταν ένας 16χρονος Φρέντερικ Ντάγκλας, ο οποίος αργότερα έγραψε ότι τον έκανε «να είναι κατεστραμμένος, να αλλάξει και να σαστίσει. Παρασύρθηκε σχεδόν στην τρέλα…».Πρέπει να παραδεχτείτε ότι υπάρχει μια ωραία ιστορική συμμετρία εδώ, δεδομένου του ρόλου του Ράμσφελντ στο να βασανίζει άλλους ανθρώπους. Μπορείτε να φανταστείτε το φάντασμα του Covey να επισκέπτεται τον Ράμσφελντ την πιο σκοτεινή νύχτα και να του λέει: «Γεια σου, καλή δουλειά».
ΚΟΛΙΝ ΠΑΟΥΕΛ: Ένα ωραίο πράγμα σχετικά με την παρουσίαση του Υπουργού Εξωτερικών Πάουελ το 2003 στα Ηνωμένα Έθνη ήταν ότι ο Πάουελ ήξερε απολύτως ότι έλεγε ψέματα. Η διάσημη αρθρογράφος της Washington Post, Mary McGrory, απάντησε στον κατακλυσμό της εξαπάτησης του Πάουελ λέγοντας: «Με έπεισε και ήμουν μετά κι εγώ τόσο σκληρή… Το σωρευτικό αποτέλεσμα ήταν εκπληκτικό». Ο McGrory προφανώς δε γνώριζε το πιο βασικό γεγονός για τον Powell, εφόσον ήταν ένας εξαιρετικά ικανός ψεύτης που είχε ανέβει στην κορυφή λέγοντας ψέματα για τη σφαγή My Lai στο Βιετνάμ και μετά λέγοντας ψέματα για το σκάνδαλο Iran-Contra. Ο Πάουελ πέθανε επίσης το 2021, αλλά πριν από αυτό, πέρασε τη μεταπολιτευτική του ζωή όντας πλούσιος. Κάθε τόσο, οι άνθρωποι τον ρωτούσαν για την εμφάνισή του στον ΟΗΕ και τους έλεγε ότι είχε παραπλανηθεί φρικτά από άτομα που ποτέ δεν αναγνώρισε.
ΤΖΟΝ ΜΠΟΛΤΟΝ: Ο υφυπουργός Εξωτερικών Μπόλτον διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στα ψέματα της κυβέρνησης Μπους για τα ΟΜΚ απωθώντας τον Χοσέ Μπουστάνι, τον επικεφαλής του Οργανισμού για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων ή ΟΑΧΟ. Ο Μπουστάνι είχε διαπράξει ένα υπέρτατο έγκλημα: σχεδίαζε να διεξαγάγει επιθεωρήσεις για να διαπιστώσει εάν το Ιράκ διέθετε χημικά όπλα. Η ανησυχία του Μπόλτον ήταν ότι ο ΟΑΧΟ θα ανακάλυπτε ότι το Ιράκ δεν το έκανε. Με μια ιδιαίτερα ωραία πινελιά, ο Μπόλτον απείλησε τα παιδιά του Μπουστάνι.Ο Μπόλτον ανταμείφθηκε γι’ αυτό, εφόσον διορίστηκε σύμβουλος εθνικής ασφάλειας από τον Τραμπ. Ωστόσο, βίωσε κάποια αγωνία: ο Τραμπ δεν ήταν απολύτως σίγουρος ποιος ήταν και μερικές φορές αναφερόταν σε αυτός ως «Μάικ Μπόλτον».
ΚΟΝΤΟΛΙΖΑ ΡΑΙΣ: Η σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Ράις, εξήγησε τον Ιανουάριο του 2003 γιατί οι ΗΠΑ έπρεπε να εισβάλουν στο Ιράκ εάν υπήρχε αβεβαιότητα: «Δε θέλουμε το όπλο που καπνίζει να είναι ένα σύννεφο μανιταριών». Το διάσημο Ίδρυμα Hoover στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ εξέτασε αργότερα την καριέρα της και αποφάσισε ότι αυτήν ακριβώς ήθελαν για διευθυντή. Γιατί; Λόγω της «δέσμευσής της στη βασική αποστολή του Ιδρύματος για τη διαφύλαξη της ειρήνης, της ευημερίας και της ελευθερίας». Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί Ιρακινοί δεν ήταν διαθέσιμοι για σχόλια σχετικά με αυτή τη δέσμευση…
ΝΤΕΙΒΙΝΤ ΦΡΑΜ: Ο Φραμ ήταν ομιλητής στο Λευκό Οίκο επί Μπους. Επινόησε περίφημα τη φράση «άξονας του κακού», που αποτελείται από το Ιράκ, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα, για την ομιλία του Μπους για την κατάσταση της Ένωσης το 2002. Το Ιράκ και το Ιράν ήταν ένας ιδιόρρυθμος άξονας, δεδομένου ότι ήταν θανάσιμοι εχθροί, αλλά ο Φραμ δεν παραπλανήθηκε από έννοιες όπως «να έχει νόημα».Μετά την αποχώρησή του από το Λευκό Οίκο, ο Φραμ συνέγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «A End to Evil: How to Win the War on Terror». Δυστυχώς, δεν ακολουθήσαμε τη συμβουλή του και το κακό εξακολουθεί να μας κυριεύει.
Στο «A End to Evil», ο Frum ανέφερε ότι «υπάρχουν συντριπτικά στοιχεία ότι ο Σαντάμ είχε εκτεταμένα προγράμματα χημικών και βιολογικών όπλων». Μπορεί να μην εκπλαγείτε όταν μάθετε ότι αυτό ήταν απολύτως ψευδές. Ο Φραμ ανταμείφθηκε γι’ αυτή την παράσταση από το «The Atlantic» με μια δουλειά εκεί ως επιτελικός συγγραφέας. Αυτή την εβδομάδα, ο Φραμ έγραψε ένα άρθρο για την 20ή επέτειο για το περιοδικό, το οποίο οδήγησε στην αποκάλυψη ότι το Ιράκ διέθετε «ένα οπλοστάσιο οβίδων και κεφαλών χημικού πολέμου». Ίσως αναρωτηθείτε: Δεδομένου ότι ο Μπους και ο Τσένι δικαιώθηκαν πλήρως από αυτό το οπλοστάσιο, γιατί δεν το ανέφεραν ποτέ; Είναι απλώς σούπερ σεμνοί; Αυτό ακριβώς είναι το είδος της ερώτησης που θα καταστρέψει την καριέρα σας στα μέσα ενημέρωσης κύρους…
ΝΤΕΙΒΙΝΤ ΜΠΡΟΥΚΣ: Ο δημοσιογράφος Μπρουκς συνέβαλε με ένα άρθρο στο Weekly Standard αμέσως μετά την έναρξη του πολέμου με τίτλο «Η κατάρρευση των παλατιών των ονείρων». Πρέπει οπωσδήποτε να το διαβάσετε. Είναι ένα από τα πιο ενοχλητικά πράγματα που έχουν εμφανιστεί ποτέ στην αγγλική γλώσσα. Το βασικό επιχείρημά του είναι ότι οι αντίπαλοι του Πολέμου στο Ιράκ δεν μπόρεσαν να επιτύχουν αρκετή συναισθηματική απόσπαση από τα δικά τους πολιτικά πάθη, για να δουν τον κόσμο όπως είναι στην πραγματικότητα, και ο φανταστικός κόσμος τους επρόκειτο να συναντήσει την ψυχρή, σκληρή πραγματικότητα. Οι προπαγανδιστές της Βόρειας Κορέας θα το είχαν απορρίψει ως πολύ ενοχλητικό.Οι New York Times είδαν την ποιότητα αυτής της δουλειάς και αμέσως μετά προσέλαβαν τον Brooks ως κανονικό αρθρογράφο.
ΤΖΕΦΡΙ ΓΚΟΛΝΤΜΠΕΡΓΚ: Ο Γκόλντμπεργκ, τότε αρθρογράφος του New Yorker, ήταν ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές της εισβολής στο Ιράκ εκτός κυβέρνησης. Το έργο του καταχωρήθηκε στα Μητρώα του Κογκρέσου κατά τη διάρκεια της συζήτησης σχετικά με την άδεια χρήσης στρατιωτικής δύναμης το φθινόπωρο του 2002. Στο New Yorker, ο Goldberg έγραψε ότι «δεν υπάρχει διαφωνία ότι το Ιράκ, εάν δεν ελεγχθεί, θα έχει [πυρηνικά όπλα] σύντομα». Και φυσικά, όλοι γνώριζαν ότι είχε ήδη «αποθέματα βιολογικών και χημικών όπλων».
Τον Οκτώβριο του 2002, ο Goldberg υποστήριξε: «Η κυβέρνηση σχεδιάζει σήμερα να ξεκινήσει αυτό που πολλοί άνθρωποι αναμφίβολα θα αποκαλούσαν κοντόφθαλμη και ασυγχώρητη πράξη επιθετικότητας. Σε πέντε χρόνια, ωστόσο, πιστεύω ότι η επερχόμενη εισβολή στο Ιράκ θα μείνει στη μνήμη μας ως μια πράξη βαθιάς ηθικής». Ίσως θυμάστε ότι ο Οκτώβριος του 2007 ήρθε και έφυγε χωρίς να γιορτάζεται πολύ αυτή η βαθιά ηθική. Ο Τζέφρι Γκόλντμπεργκ είναι τώρα ο αρχισυντάκτης του The Atlantic.
ΤΖΟΥΝΤΙΘ ΜΙΛΕΡ: Η Μίλερ έγραψε ή συνέγραψε πολλά από τα ξεκαρδιστικά εύπιστα άρθρα των New York Times προειδοποιώντας τους αναγνώστες για την τρομακτική απειλή των όπλων μαζικής καταστροφής του Ιράκ. Ίσως το πιο αστείο κομμάτι του έργου της δημοσιεύτηκε αμέσως μετά την εισβολή, με τίτλο «Παράνομα όπλα που κρατήθηκαν μέχρι την παραμονή του πολέμου, ένας Ιρακινός επιστήμονας λέγεται ότι το επιβεβαιώνει».
Δε βασίστηκε στο ότι η Μίλερ δεν είχε μιλήσει ποτέ με αυτόν τον επιστήμονα. Ωστόσο, η Μίλερ ανέφερε: «Ενώ αυτή η δημοσιογράφος δεν μπορούσε να πάρει συνέντευξη από τον επιστήμονα, της επετράπη να τον δει από απόσταση». Πάντα έτσι γινόταν η καλύτερη δημοσιογραφία: παρακολουθώντας από απόσταση. Σύντομα βγήκε στην τηλεόραση για να δηλώσει ότι αυτό ήταν «περισσότερο από ένα όπλο που καπνίζει. Αυτό που βρήκαν είναι μια ασημένια σφαίρα». Ωχ!
Είναι ενδιαφέρον ότι η Miller είναι ένας από τους μοναδικούς ανθρώπους σε αυτόν τον κατάλογο που έχει υποστεί ποτέ ζημιά στην καριέρα τκς στο Ιράκ. Παραιτήθηκε / απολύθηκε το 2005, αλλά είχε να κάνει περισσότερο με την εμπλοκή της στη δίωξη του Scooter Libby παρά με το κατακλυσμικό έργο της για τα ΟΜΚ.
Μην αισθάνεστε πολύ άσχημα γι’ αυτήν, ωστόσο. Συνέχισε να εργάζεται για το Fox και σήμερα είναι μέλος του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων. Το CFR, βλέπετε, είναι αφιερωμένο στο να βοηθά τους Αμερικανούς «να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο και τις επιλογές εξωτερικής πολιτικής που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες».
ΤΖΟ ΜΠΑΙΝΤΕΝ: Ο Μπάιντεν ήταν Δημοκρατικός γερουσιαστής από το Ντέλαγουερ ενόψει του πολέμου και πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. Διεξήγαγε ακροάσεις υποστηρίζοντας την εισβολή και έγινε μια από τις πιο σημαντικές δημοκρατικές φωνές που την υποστήριξαν. Ο Μπάιντεν παραμένει εξέχων στην αμερικανική πολιτική σκηνή.
ΣΥΝ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΑΛΛΟΙ: Αυτό το άρθρο πρέπει να σταματήσει εδώ γιατί διαφορετικά θα γινόταν ένα απίστευτα καταθλιπτικό βιβλίο 800 σελίδων.Η πραγματικότητα είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος της εξωτερικής πολιτικής της DC εγγράφηκε για να προωθήσει τον πόλεμο στο Ιράκ, και ως επί το πλείστον, είναι όλοι ακόμα εκεί, αρκετά μεγάλα σκαλοπάτια ανεβαίνουν τη σκάλα της καριέρας τους, απλώς απομακρύνονται. Ο Βολταίρος είπε ότι η ανθρωπότητα επινόησε την κόλαση για να αποτρέψει τους ανθρώπους από το να κάνουν λάθος, όταν παρατήρησαν ότι δε φαινόταν να υπάρχουν συνέπειες γι αυτήν, εδώ στη Γη. Σε αυτή τη ζοφερή επέτειο, μπορείτε σίγουρα να καταλάβετε από πού ερχόταν.
The current issue of the Greek Canadian News Ta NEA volume 17-11 published March 24th, 2023. Covering news from Greece, local news, politics, sports and other newsworthy events. (Click on the image to read the paper.)
Greek Canadian News: Ta NEA, March 24th, 2023, volume 17-11.
Από τη «διπλωματία των σεισμών» σε αυτή των χαριεντισμών!
Και ο χαριεντισμός συνεχίζεται. Η «διπλωματία των σεισμών» παρουσιάζεται να… ανθεί και κάποιοι διαπιστώνουν «εξομάλυνση» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Κάποιοι σπεύδουν να αναφέρουν με βεβαιότητα ότι εισερχόμαστε σε «ήρεμα νερά». Και ποιος δεν το θέλει αυτό; Άλλο, όμως, τι θέλουμε και διαφορετικό τι ισχύει.
Προφανώς η Τουρκία προσπαθεί να επουλώσει πληγές από το φονικό σεισμό και έχει χαμηλώσει τους τόνους στα ανοικτά της μέτωπα. Δεν εγκαταλείπει στόχους και επιδιώξεις. Εκτός κι εάν η «διπλωματία των σεισμών» δε λαμβάνει υπόψη την Κύπρο. Ούτε και το γεγονός ότι σιγά-σιγά από τις 14 Μαρτίου ξεκίνησαν οι παραβιάσεις στο Αιγαίο, μετά από μια περίοδο ανάπαυλας!
Τι έγινε; Ως αποτέλεσμα «μυστικής διπλωματίας», που κράτησε περίπου 20 ημέρες, η Τουρκία θα υποστηρίξει την υποψηφιότητα της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (για τη χρονιά 2025-2026 ) και η Αθήνα σε αντάλλαγμα θα στηρίξει την τουρκική υποψηφιότητα για τη θέση του γενικού γραμματέα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ).
Η θέση της Ελλάδος στο Συμβούλιο Ασφαλείας θεωρείται «κλειδωμένη» και η επιδίωξη να στηριχθεί από την Τουρκία προφανώς και έχει σημειολογική σημασία και εντάσσεται μέσα στο παιχνίδι των ψευδαισθήσεων ότι «κάτι αλλάζει» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Την ίδια ώρα, η θέση του Γ.Γ. του ΙΜΟ δεν έχει κλείσει και η Τουρκία αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες. Πρόκειται άλλωστε για μια χώρα, πέραν από τα δικά μας Κυπριακό και ελληνοτουρκικά, που γενικώς δεν εφαρμόζει τους διεθνείς κανόνες. Εφαρμόζει αλά καρτ τις διεθνείς υποχρεώσεις της. Σε σχέση με τη θάλασσα αξιοποιεί στο έπακρο τη μεγάλη της δύναμη, που είναι τα στενά. Και σε αυτό, ως γνωστό, το ΙΜΟ έχει αναγκαστεί να προβεί σε συμβιβασμούς με την Άγκυρα σε ό,τι αφορά τη διέλευση των πλοίων.
Ο ΙΜΟ ΚΑΙ Η ΣΥΜΒΑΣΗ UNCLOS
Την ίδια ώρα, αν και αυτό δε συνδέεται ευθέως με τον ΙΜΟ, υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία αρνείται να κυρώσει τη Σύμβαση για τη Θάλασσα (UNCLOS). Η UNCLOS είναι μια Διεθνής Σύμβαση, που αποτελεί κοινοτικό κεκτημένο, καθώς την έχουν υπογράψει όλα τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. και η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση ως Διεθνής Οργανισμός. Όπως έλεγε και ο Ζοζέπ Μπορέλ το Δεκέμβριο του 2021, «η Τουρκία είναι υποψήφια για την ένταξη χώρα και ως εκ τούτου πρέπει να εναρμονίσει την εθνική της νομοθεσία με το κεκτημένο της Ε.Ε. μέρος του οποίου αποτελεί η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας».
Το γεγονός ότι η κατοχική Τουρκία δε νομιμοποιείται λόγω της συμπεριφοράς της να διεκδικεί θέσεις σε διεθνείς Οργανισμούς είναι το μείζον. Βέβαια, στην πολιτική όλα μπορούν να συμβούν, και δεν αποκλείεται να δούμε κάποια στιγμή την κατοχική Τουρκία να προεδρεύει Διεθνή Επιτροπή για την προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ή για την προστασία των συνόρων!
Μετά από κάθε φυσική καταστροφή – το βιώσαμε και στο παρελθόν – η κατοχική δύναμη παρουσιάζεται να αλλάζει συμπεριφορά. Συνήθως αυτό διαρκεί πολύ λίγο. Εάν στην Αθήνα θεωρούν πως η Τουρκία αλλάζει κι αυτό δεν είναι προσωρινό, συγκυριακό, αλλά μόνιμο, τότε όντως θα εγκαινιασθεί μια «νέα εποχή». Τούτο δε φαίνεται να ισχύει. Σημειώνεται, ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, μετά τη συνάντησή του με τον Έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια, στις Βρυξέλλες, είπε ότι, μετά την αποκατάσταση των σχέσεων με Ισραήλ και Αίγυπτο, η Τουρκία δεν απαιτεί να διακόψουν τις σχέσεις τους με άλλες χώρες (σ.σ. προφανώς αναφέρεται σε Κύπρο, ενδεχομένως και στην Ελλάδα). «Όμως, αν υπάρξει οποιαδήποτε συνεργασία, δε θα επιτρέψουμε να καταπατηθούν τα δικαιώματα της Τουρκίας. Ακόμη κι αν συνεργαστούν μαζί μας, μιλάμε για δίκαιο διαμοιρασμό», πρόσθεσε ο κ. Τσαβούσογλου. Κι όταν αναφέρεται σε «δικαιώματα» και «δίκαιο διαμοιρασμό» ξέρουμε όλοι τι εννοούν οι Τούρκοι.
Προφανώς, οι Μητσοτάκης, Δένδιας από τη μία και οι Ερντογάν και Τσαβούσογλου από την άλλη πλευρά, παίζουν παιχνίδια εντυπώσεων, αλλά αυτό δε σημαίνει πως θα πρέπει να το «καταπιούμε» κιόλας. Η «διπλωματία των σεισμών» και η «διπλωματία των χαριεντισμών» είναι το ίδιο και το αυτό τελικά.
*Ο Κώστας Βενιζέλος είναι δημοσιογράφος, αρχισυντάκτης στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου. Είναι συγγραφέας βιβλίων για το Κυπριακό και διδάκτορας σε θέματα Επικοινωνίας.
Η άνοδος των επιτοκίων και ο πόλεμος ευρώ – δολαρίου
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανακοίνωσε την Πέμπτη 16 Μαρτίου 2023 την 6η άνοδο στα επιτόκια του ευρώ, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει το δομικό πληθωρισμό (δεν περιλαμβάνει τις αυξήσεις των τιμών στην ενέργεια και τα τρόφιμα). Έτσι, το επιτόκιο δανεισμού του ευρώ έφτασε στο 3,5%. Νέα άνοδος των επιτοκίων αναμένεται εντός της εβδομάδας [20-26 Μαρτίου] και από την αμερικανική Κεντρική Τράπεζα (Fed). Τα σημερινά επιτόκια της τελευταίας είναι 4,5% – 4,75% [σ.σ.: Δευτέρα 20/3].
Του Νίκου Ιγγλέση*
Παρ’ όλο που τα επιτόκια παραμένουν αρνητικά – είναι χαμηλότερα του πληθωρισμού – η άνοδός τους προκαλεί αρνητικές συνέπειες στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία. Υψηλότερα επιτόκια σημαίνει πιο ακριβό χρήμα, άρα λιγότερα επιχειρηματικά, στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια. Ο περιορισμός του δανεισμού μειώνει την επενδυτική και καταναλωτική ζήτηση και οδηγεί σε γενικότερη οικονομική συρρίκνωση.
Η άνοδος των επιτοκίων επιβαρύνει το χρέος, δημόσιο και ιδιωτικό. Τα κράτη, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, πρέπει να καταβάλλουν συνεχώς μεγαλύτερα ποσά για να εξυπηρετούν τα παλαιότερα δάνεια που έχουν λάβει.
Τα κράτη πρέπει να μειώσουν τις δαπάνες τους ή να αυξήσουν τους φόρους για να εξοικονομήσουν τα επιπλέον ποσά που απαιτούνται για τόκους (ιδίως του βραχυπρόθεσμου χρέους), οι επιχειρήσεις πρέπει να αυξήσουν τις τιμές των προϊόντων τους (αν τους το επιτρέπει ο ανταγωνισμός) και τα νοικοκυριά πρέπει να περιορίσουν την κατανάλωσή τους.
Όσοι έχουν επενδύσει σε κρατικά ή επιχειρηματικά ομόλογα, με τα παλαιότερα χαμηλότερα επιτόκια, διαπιστώνουν ότι οι τιμές τους έχουν μειωθεί. Αν τα πουλήσουν σήμερα θα έχουν κεφαλαιακές απώλειες – είναι εγκλωβισμένοι. Αυτός είναι ένας από τους λόγους της έντονης αναταραχής στο διεθνές τραπεζικό σύστημα, με τις αμερικανικές Silicon Valley Bank, Signature Bank, Silvergate Bank και την ελβετική Credit Suisse να χρεοκοπούν ουσιαστικά, και να απαιτείται η διάσωσή τους από τις Κεντρικές Τράπεζες.
Οι απώλειες στην αξία των χαρτοφυλακίων των πιστωτικών ιδρυμάτων προκαλεί στη συνέχεια απόσυρση καταθέσεων (Bank run) που επιτείνει το πρόβλημα φερεγγυότητας. Γι’ αυτό διάφοροι οικονομικοί αναλυτές υποστηρίζουν, ότι πρέπει να «φρενάρει» ο ρυθμός αύξησης των επιτοκίων. Να δούμε αν εισακουστούν από τη Fed αυτή την εβδομάδα.
Ο ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ $ VS €
Το ύψος του βασικού επιτοκίου σε μια νομισματική περιοχή επηρεάζει σημαντικά (όχι απόλυτα) την ισοτιμία του νομίσματος, κυρίως σε σχέση με τα άλλα αποθεματικά νομίσματα, στα οποία εκτός του δολαρίου και του ευρώ περιλαμβάνονται το γιεν, η στερλίνα και το ελβετικό φράγκο.
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’70 και το τέλος του συστήματος σταθερών ισοτιμιών του Μπρέτον Γουντς, τα περισσότερα νομίσματα βρίσκονται σε καθεστώς ελεύθερα κυμαινομένων συναλλαγματικών ισοτιμιών. Από λεπτό σε λεπτό και από μέρα σε μέρα διαφοροποιείται η μεταξύ τους ισοτιμία. Οι διακυμάνσεις αυτές καθορίζονται από διάφορους παράγοντες, όπως οι πολιτικές και γεωπολιτικές εξελίξεις, οι προσδοκίες των χρηματιστικών αγορών, η ευρωστία της μιας ή της άλλης οικονομίας και ιδιαίτερα οι αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια.
Όταν το 2000 έσκασε η «φούσκα του διαδικτύου» στις ΗΠΑ, η Fed άρχισε να μειώνει τα επιτόκιά της προκειμένου να αποφύγει την ύφεση της αμερικανικής οικονομίας. Το ευρώ άρχισε να ενισχύεται και τον Ιούλιο του 2008 έφτασε να αντιστοιχεί ένα ευρώ σε 1,60 δολάρια. Ήταν τότε ένα πολύ ισχυρό – «σκληρό» νόμισμα, που μείωνε την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα στις διεθνείς αγορές, φρέναρε τις εξαγωγές και την ανάπτυξη.
Τον Αύγουστο του 2022 (είχαν προηγηθεί τα lockdown και είχαν αρχίσει οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας) ένα ευρώ αντιστοιχούσε σε περίπου 1,20 δολάρια. Από τότε ακολούθησε μια υποτιμητική πορεία, και σήμερα κυμαίνεται στα 1,07 δολάρια. Τώρα είναι ένα αδύναμο – «μαλακό» νόμισμα. Θεωρητικά αυτό θα ήταν ευνοϊκό για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ευρωζώνης, θα αύξανε τις εξαγωγές και την ανάπτυξη. Μόνο που δεν είναι έτσι.
Το υποτιμημένο ευρώ αυξάνει το κόστος των εισαγωγών και ιδιαίτερα αυτών της ενέργειας και των πρώτων υλών όπου η Ευρωζώνη είναι ιδιαίτερα ελλειμματική. Αυτό συμβαίνει γιατί τα αποκαλούμενα χρηματιστηριακά προϊόντα πωλούνται διεθνώς σε δολάρια. Στα χρηματιστηριακά προϊόντα περιλαμβάνονται το φυσικό αέριο, το πετρέλαιο, οι βενζίνες, ο σίδηρος, το αλουμίνιο, ο χαλκός, το νικέλιο, ο κασσίτερος, η ξυλεία, το σιτάρι, το ρύζι, η σόγια, το βοδινό κρέας, το γάλα, ο καφές, οι κτηνοτροφές και πολλά άλλα καθώς και όλα τα πολύτιμα μέταλλα.
Το υποτιμημένο ευρώ κάνει όλες τις εισαγωγές στην Ευρωζώνη ακριβότερες και έτσι ακυρώνει σε μεγάλο βαθμό τα πλεονεκτήματα ενός ασθενούς νομίσματος. Αυτό δε συμβαίνει με το δολάριο, που είναι ακόμη, παρά τα προβλήματά του, ο ηγεμόνας του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος. «Λύνει και δένει» και όλοι προσαρμόζονται στις επιλογές της Fed που λαμβάνονται με κριτήριο τί συμφέρει την αμερικανική οικονομία.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 1ο: Όταν το ευρώ είναι υπερτιμημένο σε σχέση με το δολάριο μειώνει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων και ωθεί σε οικονομική συρρίκνωση. Όταν είναι υποτιμημένο, όπως σήμερα, ενισχύει μεν την ανταγωνιστικότητα αλλά αυξάνει τον πληθωρισμό, λόγω ακριβότερων εισαγωγών. Φαύλος κύκλος.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ 2ο: Το ευρώ είναι το κοινό νόμισμα χωρών με διαφορετικά οικονομικά χαρακτηριστικά, διαφορετική παραγωγική βάση και εξειδίκευση, και διαφορετική παραγωγικότητα της εργασίας. Η Γερμανία π.χ. μπορεί να επωφεληθεί από το ασθενές ευρώ, γιατί είναι έντονα εξαγωγική χώρα, η Ελλάδα όχι, γιατί το αυξημένο κόστος των εισαγωγών, ιδίως της ενέργειας και των πρώτων υλών, δεν αντισταθμίζει τα οφέλη των εξαγωγών της σε χώρες εκτός Ευρωζώνης.
Για κάθε χώρα απαιτείται ένα διαφορετικό μίγμα οικονομικής πολιτικής προσαρμοσμένο στις ανάγκες της. Μέσα στην Ευρωζώνη αυτό είναι ανέφικτο, αφού τα επιτόκια, η δημοσιονομική πολιτική και οι επενδυτικές επιλογές, καθορίζονται από τη Φρανκφούρτη και τις Βρυξέλλες.
*Ο Νίκος Ιγγλέσης είναι δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στη Γαλλία και δημοσιογραφία στην Αθήνα. Άρχισε να εργάζεται ως συντάκτης στο Έψιλον, μηνιαίο περιοδικό για θέματα της ΕΟΚ, που εξέδιδε η εφημερίδα Ελευθεροτυπία. Αργότερα εργάστηκε ως οικονομικός συντάκτης στην τηλεόραση της ΕΡΤ, ως υπεύθυνος του οικονομικού ρεπορτάζ και στη συνέχεια ως αρχισυντάκτης του Γραφείου Ρεπορτάζ. Για μια περίοδο διετέλεσε Διευθυντής του Δ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΡΤ). Επίσης, για ένα διάστημα υπήρξε υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών.
«Νέες εκλογές αν δεν υπάρχει αυτοδυναμία» • «Φταίμε όλοι για τα Τέμπη»
Κάλπες το Μάϊο (χωρίς να προσδιορίσει την ακριβή ημερομηνία) ανήγγειλε ο κ. Μητσοτάκης, κλείνοντας έτσι τα σενάρια οι εκλογές (οι πρώτες τουλάχιστον με την απλή αναλογική) να γίνουν τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο. Ωστόσο επέμεινε στην αυτοδυναμία και σε νέα εκλογική αναμέτρηση, αν από την απλή αναλογική δεν προκύψει αυτοδύναμη Κυβέρνηση ΝΔ.
Στη συνέντευξη του στον τηλεοπτικό σταθμό Alpha, ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε πως «μπορώ να σας πω μετά βεβαιότητος ότι οι εκλογές θα γίνουν το Μάιο. Δε θα γίνουν τον Ιούλιο. Και δε θα γίνουν – θα ήταν και αδιανόητο να λέγαμε ότι οι εκλογές θα γίνουν τον Ιούλιο – διότι μπορεί να χρειαστεί δεύτερη κάλπη. Πολύ πιθανό. Και δε θα πάμε να κάνουμε εκλογές τον Αύγουστο. Και φυσικά έχουμε και την περίοδο των Πανελληνίων, την οποία πρέπει να προστατεύσουμε ως κόρη οφθαλμού».
Κληθείς να σχολιάσει το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας, ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι εξακολουθεί να υπερασπίζεται την «ανάγκη για δεύτερη κάλπη», καθώς είναι «αυτή η οποία μπορεί να δώσει αυτοδυναμία».
Υπογράμμισε μάλιστα ότι «πρέπει να έχουμε αποφασιστικές κυβερνήσεις με συμπαγή κοινοβουλευτική πλειοψηφία», επισημαίνοντας ότι «έχω αποδείξει και αρκεί να δείτε τη σύνθεση της κυβέρνησής μου σήμερα, ότι έχω ενσωματώσει στο κυβερνητικό σχήμα πολλούς ανθρώπους οι οποίοι δεν προέρχονται από τη Ν.Δ. Προσπάθησα πραγματικά να κάνω την καλύτερη δυνατή κυβέρνηση. Δυσαρεστώντας πολύ συχνά την παράταξή μου και στελέχη τα οποία περίμεναν να γίνουν υπουργοί».
Ο ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ
Αναφορικά με το πολιτικό μέλλον του Κώστα Αχ. Καραμανλή και για το κατά πόσο θα είναι υποψήφιος στις προσεχείς εκλογές, ο κ. Μητσοτάκης άφησε ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα, λέγοντας ότι θα το συζητήσει μαζί του «όταν έρθει η ώρα». Αναφερόμενος στην παραίτηση του κ. Καραμανλή, είπε ότι «αυτό τον τιμά», για να προσθέσει: «Θα μου πείτε “αυτονόητο”; Ναι! Αλλά πόσες φορές το έχουμε δει;». Πρόσθεσε: «Ας το αναγνωρίσουμε τουλάχιστον αυτό. Και βέβαια ο κ. Καραμανλής πήγε στη Βουλή, μίλησε, παρουσίασε την άποψή του θεσμικά ως όφειλε. Θα κριθεί κι αυτό. Τώρα το ζήτημα των ψηφοδελτίων επιτρέψτε μου να το συζητήσω μαζί του, όταν έρθει η ώρα».
ΕΠΑΝΑΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΤΡΑΙΝΑ
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η Hellenic Train «πουλήθηκε για 45 εκατ. ευρώ και διεγράφησαν ταυτόχρονα χρέη, τα οποία ξεπερνούσαν τα 700 εκατ. ευρώ. Γιατί έγινε αυτό; Διότι τα τρένα μας – όπως είχατε την ευκαιρία να αναδείξετε και στην εκπομπή σας – ήταν βαθύτατα προβληματικά. Άρα, για μένα το ζητούμενο, επειδή θέλω να είμαι δίκαιος, δεν ήταν τόσο το τίμημα, όσο τι θα έκανε η Hellenic Train από εδώ και στο εξής για να αποκτήσουμε σύγχρονα και ασφαλή τρένα».
Κληθείς να σχολιάσει το ότι στη σύμβαση του 2022 που ήρθε στη Βουλή, δεν υπάρχει καμία υποχρέωση των Ιταλών να επενδύσουν στον Ελληνικό σιδηρόδρομο και το κατά πόσο θα υπάρξει μια καινούρια συζήτηση, ο κ. Μητσοτάκης απάντησε θετικά.
Τόνισε πως «αυτό το οποίο θα κάνουμε και έχω μία συζήτηση επ’ αυτού με την Ιταλίδα πρωθυπουργό – η οποία είναι δρομολογημένη για τις επόμενες μέρες – είναι να ξαναμιλήσουμε ανοιχτά με την Hellenic Train και να βρούμε ένα νέο πλαίσιο όπου και τα δύο μέρη θα επενδύσουν στο σιδηρόδρομο αυτά που του αξίζουν. Εμείς λοιπόν πρέπει να κάνουμε για το τρένο, αυτά τα οποία πρέπει να κάνουμε ως ιδιοκτήτες της δημόσιας υποδομής. Και πρέπει η Hellenic Train και αυτή να επενδύσει στα Ελληνικά τρένα με καλύτερα τρένα – δε θα πω πιο γρήγορα τρένα, ούτε πιο ασφαλή τρένα – γιατί τα τρένα πρέπει να είναι απολύτως ασφαλή. Αλλά μόνο αν καταφέρουμε και ολοκληρώσουμε με ασφάλεια όλη τη σηματοδότηση τού κυρίως δικτύου μπορούμε να περιμένουμε και καλύτερες ταχύτητες στα τρένα μας».
Σε άλλο σημείο της συζήτησης, ο κ. Μητσοτάκης αποκάλυψε ότι «μία από τις σκέψεις που πρέπει να εξετάσουμε είναι αν πρέπει να ξανά-δημιουργήσουμε ένα αυτόνομο Υπουργείο Μεταφορών και να σπάσει το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στα δύο. Είναι κάτι το οποίο σαφέστατα και το σκέφτομαι και το εξετάζουμε».
ΤΟ ΑΡΘΡΟ 16
«Αυτό που μπορώ να σας πω, είναι στην πρόθεσή μου να εκκινήσουμε και πάλι τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης στην επόμενη Βουλή, η οποία θα είναι προτείνουσα Βουλή για να κάνουμε σημαντικές αλλαγές στο Σύνταγμα, που δυστυχώς την τελευταία φορά δεν προφτάσαμε να κάνουμε», είπε και πρόσθεσε: «Και σε αυτές προφανώς συμπεριλαμβάνεται και επιτέλους η αλλαγή του άρθρου 16 για τα πανεπιστήμιά μας, αλλά όχι μόνο. Υπάρχουν ζητήματα που αφορούν το ίδιο το πολιτικό σύστημα, και το πώς μπορούμε να παρέμβουμε ενδεχομένως και στον εκλογικό νόμο και στη διάρθρωση της εξουσίας. Ένα πράγμα στο οποίο θα επιμείνω παρότι έχει λοιδορηθεί πολύ κι έχει δεχτεί κριτική, είναι σε αυτό το οποίο αποκαλούμε “επιτελικό κράτος”».
ΤΑ ΤΕΜΠΗ
Εξάλλου τόνισε πως «όλοι θέλουμε να μάθουμε την αλήθεια. Θα φροντίσω να πάρουμε ένα μεγάλο προβολέα και να ρίξουμε άπλετο φως, ακριβώς στο τι έγινε», τόνισε ο πρωθυπουργός, αναφερθείς στην τραγωδία των Τεμπών, για να προσθέσει: «Όχι μόνο το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου στο σταθμό της Λάρισας. Αυτό νομίζω ότι λίγο – πολύ το έχουμε καταλάβει, αλλά πώς φτάσαμε μέχρι εδώ. Πρέπει να ψάξουμε κιόλας πώς φτάσαμε σε εκείνο το βράδυ. Διότι στο απλό ερώτημα το οποίο έχουν οι Έλληνες πολίτες: “Μα δε γίνεται να φταίει μόνο ένας σταθμάρχης!”. Η απάντησή μου είναι κατηγορηματική. Προφανώς και έγιναν μια σειρά από ανθρώπινα λάθη, αλλά εάν τα πράγματα στα τρένα ήταν διαφορετικά – αν ενδεχομένως είχαμε διαφορετική εκπαίδευση, εάν είχαμε φροντίσει να ολοκληρώσουμε την περιβόητη σύμβαση 717 – είναι πολύ πιθανό το ατύχημα αυτό να μην είχε συμβεί». Αφού υπογράμμισε ότι «η τραγωδία αυτή δε θα έπρεπε ποτέ να συμβεί», σημείωσε ότι με την τραγωδία στα Τέμπη «η χώρα ήρθε αντιμέτωπη με διαχρονικές αμαρτίες».
Ερωτηθείς σχετικά, αποκάλυψε ότι άκουσε τα συνθήματα των διαδηλωτών, για να συμπληρώσει: «Πρέπει να αλλάξουν όλα στη χώρα, αλλά πρώτα πρέπει να αλλάξουμε εμείς».
Τόνισε ότι θα μπορούσαμε να δούμε τον καθένα στο μοιραίο τρένο: «Η κόρη μου έχει πάρει αυτό το συγκεκριμένο δρομολόγιο, Αθήνα – Θεσσαλονίκη, όπως όλοι μπορούσαμε να δούμε τους εαυτούς μας, τους συγγενείς μας, τους φίλους μας, τα νέα παιδιά, τις οικογένειές μας, τα παιδιά μας ανάμεσα στα θύματα αυτής της τραγωδίας».
Αναφορικά με τη σύμβαση 717, είπε ότι είναι «εξίσου βέβαιο ότι το έργο δεν πρόφτασε να ολοκληρωθεί επί των ημερών μας. Τώρα αυτό το οποίο νομίζω ότι ενοχλεί και θυμώνει τους πολίτες σε αυτήν την – άχαρη τελείως – αντιπαράθεση, είναι να προσπαθούν κάποιοι όχι απλά να επιμερίσουν ευθύνες, αλλά να λένε περίπου ότι τα τρένα λειτουργούσαν μια χαρά μέχρι τον Ιούλιο του 2019 και ήρθαμε εμείς και τα διαλύσαμε. Εμείς και εγώ προσωπικά ανέλαβα με θάρρος την ευθύνη που μου αναλογεί και είπα μία κουβέντα. “Φταίμε όλοι”. Γιατί είναι τόσο δύσκολο κ. Θεοδωράκη αυτή την κουβέντα να την πούμε επιτέλους όλοι; Γιατί δεν την έχουν πει όλοι. Δεν την έχουν πει όλοι! Δεν μπορούμε επιτέλους να συμφωνήσουμε ότι όλοι έχουμε ένα μερίδιο ευθύνης; Το μερίδιο που μας αναλογεί για τα χρόνια που κυβερνήσαμε».
Οι ιδιωτικοποιήσεις των σιδηροδρόμων
δε θεωρήθηκαν αυτονόητες σε όλες τις χώρες
Η ιστορία των ιδιωτικοποιήσεων των σιδηροδρόμων είναι πιο σύνθετη από ό,τι πιστεύουμε
Η ιδιωτικοποίηση σε αρκετές περιπτώσεις παρουσιάζεται ως μια αυτονόητη περίπου διαδικασία. Το σχήμα είναι γνωστό: η κρατική ιδιοκτησία – ακόμη χειρότερα το κρατικό μονοπώλιο – ταυτίζονται με την κακοδιαχείριση, τις κακές υπηρεσίες, τα ακριβά κόστη και την έλλειψη κινήτρου για βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Αντιθέτως, το ίδιο αφήγημα (που θυμίζει επανάληψη ινδικού μάντρα) υποστηρίζει ότι εάν ένας κλάδος «απελευθερωθεί», δηλαδή ιδιωτικοποιηθεί, τότε θα υπάρξει ανταγωνισμός, καλύτερες τιμές, υψηλότερη ποιότητα παρεχόμενων υπηρεσιών. Ωστόσο, μια ματιά στην ιστορία των σιδηροδρόμων, εκεί που ιδιωτικοποιήθηκαν και εκεί που δεν ιδιωτικοποιήθηκαν, δείχνει ότι τα πράγματα είναι κάπως πιο σύνθετα.
ΟΙ ΗΠΑ ΠΡΩΤΟΠΟΡΕΣ
ΣΤΟΝ… ΚΡΑΤΙΣΜΟ
Ένα από τα πιο ιδιότυπα παραδείγματα στο τοπίο των σιδηροδρόμων παγκοσμίως είναι οι ΗΠΑ. Εκεί οι σιδηρόδρομοι σε μεγάλο βαθμό αναπτύχθηκαν από μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες και έτσι λειτουργούσαν και σε μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα. Όμως, οι μεγάλες επενδύσεις της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στους αυτοκινητοδρόμους στον 20ο αιώνα και ο τρόπος που κυριάρχησε το αυτοκίνητο ως μέσο μεταφοράς, είχαν ως αποτέλεσμα οι περισσότερες επιβατικές γραμμές να καταστούν ασύμφορες, εξαιτίας μειωμένη ζήτησης.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση διαμορφώθηκε η Amtrak που παρότι τυπικά είναι μια εταιρεία που επιδιώκει να έχει κέρδος, ανήκει ουσιαστικά στο αμερικανικό κράτος και διαχειρίζεται τις μεγάλες επιβατικές συγκοινωνιακές γραμμές στις ΗΠΑ.
Η Amtrak, που ουσιαστικά είναι ο διάδοχος των προηγούμενων εταιρειών που λειτουργούσαν υπεραστικές επιβατικές γραμμές, έχει δικό της τροχαίο υλικό αλλά και δικές της γραμμές, αν και σε ορισμένες περιοχές χρησιμοποιεί τις γραμμές των ιδιωτικών σιδηροδρόμων που δραστηριοποιούνται στις εμπορευματικές μεταφορές. Κατά καιρούς έχουν ακουστεί ιδέες για ιδιωτικοποίησή τους, όμως δεν έχουν προχωρήσει.
ΟΙ – ΔΗΜΟΣΙΟΙ – ΕΛΒΕΤΙΚΟΙ
ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΙ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ
Σε διάφορες έρευνες για την κατάσταση των σιδηροδρόμων οι Ελβετικοί σιδηρόδρομοι τοποθετούνται πολύ ψηλά, ως προς την απόδοση και ως προς την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Και στην περίπτωση της Ελβετίας, όπως και σε άλλες χώρες, ο σιδηρόδρομος αναπτύχθηκε το 19ο αιώνα από ιδιωτικές εταιρίες. Όμως, στις 20 Φεβρουαρίου 1898, οι Ελβετοί αποφάσισαν με δημοψήφισμα ότι ήθελαν να υπάρχει ένα δημόσιος σιδηρόδρομος. Αυτό οδήγησε σε εθνικοποιήσεις των ιδιωτικών εταιριών που λειτουργούσαν μέχρι τότε και τη διαμόρφωση των Ομοσπονδιακών Ελβετικών Σιδηροδρόμων (FBB).
Μέχρι το 1999 ήταν ένας κυβερνητικός οργανισμός. Από το 1999 είναι μια δημόσια επιχείρηση, πλήρως ελεγχόμενη από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα Καντόνια. Η εταιρεία κατορθώνει να έχει μικρότερα κόστη από άλλες αντίστοιχες γειτονικών χωρών (για παράδειγμα το 2020 είχε το ένα τρίτο του κόστους ανά επιβάτη ανά χιλιόμετρο σε σχέση με τη Γερμανία, την ώρα που είχε πολύ μεγαλύτερη κατά κεφαλή επένδυση στο σιδηροδρομικό δίκτυο). Γι’ αυτό και συχνά αναφέρεται ως παράδειγμα δημόσιας επιχείρησης σιδηροδρόμων.
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΡΟΣ
ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ
Και στη Βρετανία οι σιδηρόδρομοι κρατικοποιήθηκαν μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και ιδιωτικοποιήθηκαν στη δεκαετία του 1990, ως τμήμα του μεγάλου κύματος ιδιωτικοποιήσεων που ξεκίνησαν οι κυβερνήσεις της Μάργκαρετ Θάτσερ και ολοκλήρωσαν αυτές του Τζον Μέιτζορ. Όμως, εδώ η ιδιωτικοποίηση συνδέθηκε με μια σειρά δυστυχημάτων ανάμεσα στο 1997 και το 2002, που σε μεγάλο βαθμό αποδόθηκαν στα προβλήματα με τη συντήρηση των γραμμών που έφερε η ιδιωτικοποίηση.
Το αποτέλεσμα ήταν η μερική από-ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων από την κυβέρνηση των Εργατικών υπό τον Τόνι Μπλερ. Ειδικότερα, επανήλθε στον έλεγχο του κράτους η εταιρεία που είχε την ευθύνη των υποδομών, των γραμμών, των σηματοδοτών κλπ.
ΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΕΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
ΣΕ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΝΕΑ ΖΗΛΑΝΔΙΑ
Η Νέα Ζηλανδία υπήρξε πρωτοπόρα στην ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων της. Και ενώ αρχικά φάνηκε ότι το όλο σύστημα λειτουργούσε, σύντομα φάνηκε ότι οι ιδιώτες που είχαν πάρει τους σιδηροδρόμους δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν και άρχισαν διαπραγματεύσεις, που κατέληξαν στην εκ νέου αγορά των σιδηροδρόμων από το κράτος. Και ενώ θεωρήθηκε ότι με την ιδιωτικοποίηση το νεοζηλανδικό δημόσιο θα ήταν κερδισμένο, τελικά βρέθηκε να καταβάλει υψηλότερο τίμημα για την επανεθνικοποίηση των σιδηροδρόμων. Ουσιαστικά, η εθνικοποίηση οδήγησε σε μεγαλύτερες και όχι μικρότερες ανάγκες κρατικών ενισχύσεων.
Αλλά και στην Αυστραλία, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης που ξεκίνησε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990, πάλι συνάντησε προβλήματα, κυρίως γιατί οι ιδιώτες δεν επιθυμούσαν να κάνουν τις μεγάλες επενδύσεις για τη συντήρηση του υλικού που ήταν απαραίτητες. Και εδώ αυτό οδήγησε λίγα χρόνια αργότερα σε αναίρεση των ιδιωτικοποιήσεων, τουλάχιστον για τις επιβατικές μεταφορές.
Η ΟΧΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ
Η γερμανική περίπτωση είναι αρκετά σύνθετη. Ήδη από τη δεκαετία του 1990 ξεκίνησαν τα σχέδια ιδιωτικοποίησης, σε πρώτη φάση με τη διαμόρφωση μιας νέας εταιρείας που θα αναλάμβανε τους σιδηροδρόμους. Βεβαίως, παρά την τυπική μορφή μιας εταιρείας, η Deutsche Bahn (BN) παρέμεινε μια εταιρεία υπό τον πλήρη έλεγχο του γερμανικού δημοσίου. Το 1999 έγινε μια αλλαγή που αφορούσε τον κατακερματισμό ανάμεσα σε διαφορετικές θυγατρικές του παρεχόμενου έργου. Αυτό, εκτός των άλλων, έγινε και για την προσαρμογή στις απαιτήσεις των ευρωπαϊκών οδηγιών για απελευθέρωση των σιδηροδρομικών συγκοινωνιών και δυνατότητα και άλλων εταιρειών να χρησιμοποιούν τις γραμμές (κάτι που συμβαίνει πλέον στη Γερμανία, δηλαδή υπάρχουν τρένα που τα διαχειρίζονται αμιγώς ιδιωτικές εταιρείες).
Η επόμενη προσπάθεια ήταν να υπάρξει μια δημόσια προσφορά μέρους του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρείας που προωθήθηκε ανάμεσα στο 2005 και το 2008, αλλά τελικά δεν ολοκληρώθηκε, εκτός των άλλων και εξαιτίας της μεγάλης οικονομικής κρίσης του 2008, ενώ είχαν υπάρξει και μεγάλες αντιδράσεις στην ίδια την κοινωνία.
Το πρόβλημα ήταν ότι η τυπικά ιδιωτική, επί της ουσίας πλήρως δημόσια DB, να οδηγηθεί σε περικοπές και του έργου που προσφέρει. Ανάμεσα στο 1994 και το 2020 το δίκτυο της εταιρείας μειώθηκε κατά 17%, ενώ οι περικοπές σε κλειδιά και παρακαμπτήριους οδήγησαν και σε συχνά φαινόμενα καθυστερήσεων των τρένων. Εν τω μεταξύ αυξάνεται διαρκώς ο όγκος των υποδομών που χρειάζονται συντήρηση ή και αντικατάσταση, ξεκινώντας από μεγάλο αριθμό γεφυρών.
Γι’ αυτό το λόγο και υπάρχουν αρκετές φωνές στη Γερμανία, που επιμένουν ότι αυτό που χρειάζεται είναι να αντιστραφεί η τυπική ιδιωτικοποίηση και να αποκτήσει η εταιρεία ξανά το χαρακτήρα ενός πλήρως δημόσιου οργανισμού.
ΟΙ ΙΔΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ
Όλα αυτά δείχνουν ότι η ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων δεν είναι μια αυτονόητη επιλογή. Αντιθέτως, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις, όπου τα πράγματα δεν πήγαν και τόσο καλά. Ακόμη και στην περίπτωση της Ιαπωνίας, όπου το 1987 αποφασίστηκε η διάσπαση και ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων και που συνήθως αναφέρεται ως παράδειγμα πετυχημένης ιδιωτικοποίησης των σιδηροδρόμων (αν και ορισμένες εταιρείες παραμένουν υπό δημόσιο έλεγχο), η Hokkaido Railway Company, μία από τις εταιρείες που προέκυψαν, είχε την περασμένη δεκαετία αρκετά προβλήματα και ελλείμματα, έκανε περικοπές δαπανών που δημιουργούσαν και ανησυχίες για ζητήματα ασφάλειας.
Όλα αυτά κατατείνουν στο ίδιο συμπέρασμα: οι σιδηρόδρομοι αποτελούν μια κατεξοχήν δημόσια υποδομή, με μεγάλες απαιτήσεις επένδυσης. Ακόμη και σε περιπτώσεις διαχωρισμού, ανάμεσα στη διαχείριση του δικτύου και των υποδομών και τη διαχείριση των συρμών, πάλι δεν είναι δεδομένο ότι το σύστημα μπορεί να λειτουργήσει συνδυάζοντας απόδοση και ασφάλεια. Το ίδιο το γεγονός ότι ως παράδειγμα σιδηροδρόμων στην Ευρώπη αναφέρονται οι ελβετικοί, που παραμένουν υπό πλήρη έλεγχο του δημοσίου, είναι από αυτή την άποψη ενδεικτικό.
•Στο Quebec το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας (4,1%)
•Στο Newfoundland & Labrador το υψηλότερο (9,9%)
Η απασχόληση μεταβλήθηκε ελάχιστα το Φεβρουάριο (+22.000, +0,1%), έπειτα από δύο διαδοχικές μηνιαίες αυξήσεις το Δεκέμβριο (+69.000, +0,3%) και τον Ιανουάριο (+150.000, +0,8%). Η απασχόληση έχει ανοδική τάση από το Σεπτέμβριο του 2022 και υπήρχαν 348.000 (+1,8%) περισσότεροι απασχολούμενοι στον Καναδά το Φεβρουάριο του 2023 από ό,τι τον Αύγουστο του 2022.
Το ποσοστό απασχόλησης των ατόμων ηλικίας 15 ετών και άνω που απασχολούνται ήταν 62,4% το Φεβρουάριο, μειωμένο κατά 0,1 ποσοστιαίες μονάδες από το πρόσφατο υψηλό που παρατηρήθηκε τον Ιανουάριο. Το ποσοστό τον Ιανουάριο ήταν το υψηλότερο από το Μάιο του 2019 (62,5%).
Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΚΟΝΤΑ
ΣΕ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΧΑΜΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ
Το ποσοστό ανεργίας διατηρήθηκε σταθερό στο 5% το Φεβρουάριο, λίγο πριν από το χαμηλό ρεκόρ του 4,9% που παρατηρήθηκε τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 2022. Το Φεβρουάριο του 2023, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε για τους άνδρες ηλικίας 55 ετών και άνω (-0,4 ποσοστιαίες μονάδες σε 4,2%) και για τις γυναίκες της ίδιας ηλικιακής ομάδας (-0,4 ποσοστιαίες μονάδες σε 4%). Ταυτόχρονα, αυξήθηκε μεταξύ των γυναικών βασικής ηλικίας στο 4,3%, από το ιστορικό χαμηλό του 4% που παρατηρήθηκε τον Ιανουάριο. Υπήρξε μικρή αλλαγή μεταξύ των άλλων μεγάλων δημογραφικών ομάδων.
Υπήρχαν λίγο περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνεργοι στον Καναδά το Φεβρουάριο (στα περίπου 39,5 εκ. του συνολικού πληθυσμού), σχεδόν αμετάβλητοι από τον Ιανουάριο. Οι περισσότεροι άνεργοι (67,6%) το Φεβρουάριο ήταν άνεργοι για 13 εβδομάδες ή λιγότερο. Το ποσοστό των ανέργων για 27 εβδομάδες ή περισσότερο από μακροχρόνια ανέργους, ήταν 14,4% το Φεβρουάριο, από 18,3% ένα χρόνο νωρίτερα.
Το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό παρέμεινε επίσης σταθερό στο 65,7% το Φεβρουάριο και αυξήθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το Σεπτέμβριο του 2022. Η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό αυξήθηκε σημαντικά μεταξύ των γυναικών της βασικής ηλικίας (+0,6 ποσοστιαίες μονάδες σε 85,7%) και των γυναικών ηλικίας 55 έως 64 ετών (+1,8 ποσοστιαίες μονάδες σε 63,3%) από το Σεπτέμβριο έως το Φεβρουάριο, γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση του συνολικού ποσοστού συμμετοχής τους τελευταίους μήνες και αντιστάθμισε τις καθοδικές πιέσεις της γήρανσης του πληθυσμού στη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό.
ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΤΟ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟ
Η απασχόληση αυξήθηκε στο Νησί του Πρίγκιπα Εδουάρδου, στη Νέα Γη και στο Λαμπραντόρ, το Νιου Μπράνσγουικ και τη Μανιτόμπα το Φεβρουάριο αλλά μειώθηκε στη Νέα Σκωτία. Μικρή ήταν η αλλαγή στις άλλες επαρχίες.
Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 2% (+1.700) στο Νησί του Πρίγκιπα Εδουάρδου το Φεβρουάριο, η δεύτερη αύξηση σε τρεις μήνες. Περισσότεροι νησιώτες του Πρίγκιπα Εδουάρδου απασχολήθηκαν με πλήρη απασχόληση το Φεβρουάριο (+2.400). Το ποσοστό ανεργίας της επαρχίας ήταν 7,3%.
Το Φεβρουάριο, η Νέα Γη και το Λαμπραντόρ κατέγραψαν δεύτερη αύξηση της απασχόλησης μέσα σε τρεις μήνες (+3.800, +1,6%) και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 9,9% (-1,9 ποσοστιαίες μονάδες). Στη μητροπολιτική περιοχή απογραφής του Αγίου Ιωάννη (CMA), το ποσοστό ανεργίας ήταν 6,2% (κινητός μέσος όρος τριών μηνών).
Το Φεβρουάριο, η απασχόληση στο New Brunswick αυξήθηκε κατά 1,3% (+5.100), επίσης η δεύτερη μηνιαία αύξηση της απασχόλησης σε τρεις μήνες. Σε ετήσια βάση, η απασχόληση στην επαρχία αυξήθηκε κατά 17.000 (+4,7%). Τους 12 μήνες έως το Φεβρουάριο, το ποσοστό απασχόλησης αυξήθηκε κατά 1,1 ποσοστιαίες μονάδες στο 56,8% και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 1,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 6,3%.
Μετά από τρεις μήνες μικρής αλλαγής, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 4.900 (+0,7%) το Φεβρουάριο στη Μανιτόμπα, λόγω της πλήρους απασχόλησης. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 4,7% και το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό αυξήθηκε σε 67,1% (+0,7 ποσοστιαίες μονάδες). Το ποσοστό ανεργίας στο Winnipeg CMA ήταν 4,5% (κινητός μέσος όρος τριών μηνών).
Η Νέα Σκωτία ήταν η μόνη επαρχία που κατέγραψε μείωση της απασχόλησης το Φεβρουάριο (-4.700, -0,9%). Ωστόσο, τους 12 μήνες έως το Φεβρουάριο, η απασχόληση στην επαρχία αυξήθηκε κατά 16.000 (+3,2%). Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε κατά 0,7 της ποσοστιαίας μονάδας το Φεβρουάριο στο 5,7%.
Η απασχόληση στο Κεμπέκ άλλαξε ελάχιστα το Φεβρουάριο και το ποσοστό ανεργίας (4,1%) παρέμεινε κοντά στο ιστορικό χαμηλό του 3,9% που επιτεύχθηκε τον Ιανουάριο του 2023 και το Νοέμβριο του 2022. Το ποσοστό ανεργίας στη CMA του Κεμπέκ ήταν 1,9% το Φεβρουάριο, το χαμηλότερο από όλα τα CMAs στον Καναδά και μειωμένο κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες το μήνα (κινητοί μέσοι όροι τριών μηνών). Στη CMA του Μόντρεαλ, η απασχόληση μεταβλήθηκε ελάχιστα και το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε σε 5% (+0,4 ποσοστιαίες μονάδες).
Η απασχόληση στο Οντάριο παρέμεινε σταθερή το Φεβρουάριο μετά από κέρδη σε τρεις από τους προηγούμενους τέσσερις μήνες. Το ποσοστό ανεργίας (5,1%) μεταβλήθηκε ελάχιστα σε σύγκριση με τον Ιανουάριο. Η CMA του Τορόντο είδε την απασχόληση να αυξάνεται κατά 57.000 (+1,6%) το Φεβρουάριο και το ποσοστό ανεργίας ήταν 5,6%. Τα ποσοστά ανεργίας στις 10 Επαρχίες το Φεβρουάριο 2023 είναι τα εξής (σε παρένθεση ο Ιανουάριος): NEWFOUNDLAND/LABRADOR 9,9% (11,8%), PRINCE EDWARD ISLAND 7,3% (7,7%), NOVA SCOTIA 5,7% (5%), NEW BRUNSWICK 6,3% (7,5%), QUEBEC 4,1% (3,9%), ONTARIO 5,1% (5,2%), MANITOBA 4,7% (4,2%), SASKATCHEWAN 4,3% (4,3%), ALBERTA 5,8% (6%), BRITISH COLUMBIA 5,1% (4,4%)
