Του Νίκου Ιγγλέση*
Πηγή: www.ellinikiantistasi.gr
Μετά τη Mercosur, η ΕΕ υπέγραψε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου, την Ινδία. Είναι φανερό ότι και οι δύο αυτές συμφωνίες, που συζητούντο για περισσότερα από 20 χρόνια, υπογράφονται τώρα ως άμεση απάντηση στην πολιτική προστατευτισμού που εφαρμόζουν οι ΗΠΑ, υπό τη Διοίκηση Τραμπ.
Η ΕΕ αγωνίζεται, «με νύχια και με δόντια», να διατηρήσει ζώσα την παγκοσμιοποίηση όπως αυτή διαμορφώθηκε, από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 μέχρι σήμερα και παράλληλα να αναγκάσει τις ΗΠΑ σε αναδίπλωση, με άρση των δασμών.
Η παγκοσμιοποίηση στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: Την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, αγαθών-υπηρεσιών και ανθρώπων (μετανάστευση).
Η ΕΕ, μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992, εξελίχθηκε ως η πιο προωθημένη μορφή υλοποίησης της παγκοσμιοποίησης:
ΠΡΩΤΟΝ, ολοκληρώθηκε η κατάργηση των δασμών μεταξύ των κρατών-μελών για να δημιουργηθεί η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
ΔΕΥΤΕΡΟΝ, άρχισε η μεταφορά αρμοδιοτήτων από τις εθνικές κυβερνήσεις προς τη γραφειοκρατία και την υπερκυβέρνηση (Κομισιόν) των Βρυξελλών.
ΤΡΙΤΟΝ, τα κράτη-μέλη παραχώρησαν τη νομισματική ανεξαρτησία τους στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).
ΤΕΤΑΡΤΟΝ, διευκολύνθηκαν περεταίρω οι μεταναστευτικές ροές, με στόχο την αποδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής και άρα τη μείωση των αντιστάσεων για την υπεράσπιση των επιμέρους εθνικών συμφερόντων.
Η υπογραφή συμφωνιών ελευθέρου εμπορίου, με διάφορες περιοχές του πλανήτη, είναι το λογικό επακόλουθο για την επιβίωση ενός συστήματος, που δεν ενδιαφέρεται για την οικονομική ευημερία των κοινωνιών σε κάθε χώρα, αλλά, για τα κέρδη των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών που λειτουργούν (επενδύουν, παράγουν, εμπορεύονται) σε παγκόσμια κλίμακα.
Η παγκοσμιοποίηση οδήγησε στην αποβιομηχανοποίηση όλων των ανεπτυγμένων οικονομιών στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, γιατί τα εργοστάσια μεταφέρθηκαν σε χώρες χαμηλού κόστους, με πρώτη την Κίνα. Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται πλέον σε απόλυτη εξάρτηση από τις εφοδιαστικές αλυσίδες και αυτό έγινε ιδιαίτερα εμφανές την περίοδο της Covid-19.
Η Συμφωνία Mercosur με τις: Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη ανεστάλη προσώρας, μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (με μικρή πλειοψηφία 10 ψήφων) να αποσταλεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να κρίνει αν είναι συμβατή με τις Συνθήκες της ΕΕ. Ελπίζουμε το ίδιο να γίνει και με τη Συμφωνία Ελεύθερων Συναλλαγών (ΣΕΣ) με την Ινδία.
Η ΣΕΣ προβλέπει μηδενισμό ή μεγάλες μειώσεις των υπαρχόντων σήμερα δασμών στο εμπόριο μεταξύ των δύο πλευρών. Οι δασμοί για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Ινδία μειώνονται για τα αυτοκίνητα από 110% σε 10% (ποσόστωση 250.000 οχημάτων το χρόνο), ενώ για τα μηχανήματα και τον ηλεκτρικό εξοπλισμό (44%), για τα αεροσκάφη (11%), για το σίδηρο-χάλυβα (22%), για τα χημικά (22%), για τα πλαστικά (16,5%). Παράλληλα, μειώνονται ή μηδενίζονται οι δασμοί σε ορισμένα αγροτικά προϊόντα. Στα κρασιά από 150% σε 30%, στα αποστάγματα από 150% σε 40%, στη μπύρα και στα παρασκευάσματα κρέατος από 110% σε 50%, στα ακτινίδια και τα αχλάδια από 33% σε 10% (ποσόστωση), ενώ στο ελαιόλαδο και τα φυτικά έλαια (45%), τους χυμούς φρούτων (55%), τα επεξεργασμένα τρόφιμα (50%) οι δασμοί μηδενίζονται.
Η Ινδία, από την πλευρά της, θα μπορεί να εξάγει στην ΕΕ αδασμολόγητα 1,6 εκατομμύρια τόνους χάλυβα το χρόνο. Παράλληλα, θα μπορεί να εξάγει προϊόντα εντάσεως εργασίας, όπως κλωστοϋφαντουργικά, ενδύματα, υποδήματα, προϊόντα δέρματος και μηχανολογικά είδη. Τέλος η Ινδία, βάσει πρωτοκόλλου που υπεγράφη μαζί με τη ΣΕΣ, θα «εξάγει» στην ΕΕ ειδικευμένους, αλλά και εποχικούς ανειδίκευτους εργάτες, σε τομείς εντάσεως εργασίας (αγροτικός, οικοδομή κλπ). Να σημειώσουμε ότι η Ινδία έχει περίπου τριπλάσιο πληθυσμό από αυτόν όλης της ΕΕ.
Ορισμένοι ενθουσιάζονται από την κατάργηση των δασμών. Ισχυρίζονται ότι οι χώρες της ΕΕ, μαζί με την Ελλάδα, θα μπορούν να εξάγουν περισσότερα προϊόντα και οι καταναλωτές να αγοράζουν φτηνότερα (ξένα) αγαθά. Μόνο που η πραγματικότητα, διαχρονικά, εξελίσσεται διαφορετικά. Αυτό το αντιλήφθηκαν πρόσφατα οι Αμερικανοί. Οι φτηνές εισαγωγές καταστρέφουν τις παραγωγικές δυνατότητες κάθε χώρας, κλείνοντας αγροτικές εκμεταλλεύσεις και βιομηχανικές επιχειρήσεις. Το ελεύθερο εμπόριο είναι άδικο εμπόριο, γιατί το κόστος παραγωγής (εργατικό, ενεργειακό, φορολογικό, προστασίας του περιβάλλοντος κ.α.) είναι τελείως διαφορετικό σε κάθε χώρα.
Αν παρατηρήσει κανείς τις λίγες μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις που επιβιώνουν σήμερα στην Ελλάδα, θα διαπιστώσει ότι όλες σχεδόν δημιουργήθηκαν πριν την ένταξη, το 1981, στην τότε ΕΟΚ. Παράλληλα, δεκάδες άλλες μεσαίες και μεγάλες βιομηχανικές μονάδες έκλεισαν, μετά το 1981, μη μπορώντας να αντέξουν τον ξένο ανταγωνισμό χωρίς δασμολογική προστασία.
Οι ισχυρές καπιταλιστικές χώρες της Ευρώπης (Αγγλία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία κ.α.), οι ΗΠΑ, η Ιαπωνία, η Ν. Κορέα κ.λπ. ανέπτυξαν την παραγωγική βάση τους και δημιούργησαν μεγάλες ανταγωνιστικές επιχειρήσεις (εθνικούς πρωταθλητές) υπό καθεστώς δασμολογικής προστασίας. Μόνο, αφού έγιναν αρκετά ισχυροί, άρχισαν να προβάλλουν τα οφέλη του ελεύθερου εμπορίου, ώστε να μπορούν να εκμεταλλευτούν όλους τους άλλους.
Η Ελλάδα, μια μικρή χώρα με πολύ αδύναμη παραγωγική βάση, μ’ ένα τεράστιο συναλλαγματικό χρέος, χωρίς εθνικό νόμισμα για να χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες επενδύσεις, συνθλίβεται από το ελεύθερο εμπόριο. Τα ελληνικά προϊόντα, της πρωτογενούς και δευτερογενούς παραγωγής, πρέπει να ανταγωνίζονται αυτά της Ευρώπης και τώρα αυτά των χωρών της Mercosur και της Ινδίας.
Είναι να απορεί κανείς με διάφορους πολιτικούς, αναλυτές, οικονομολόγους και δημοσιογράφους που μιλούν, γράφουν, κάνουν ημερίδες και συνέδρια, για την ανάγκη κατάρτισης εθνικού σχεδίου ανάπτυξης του πρωτογενούς τομέα ή γενικότερα παραγωγικής ανασυγκρότησης, χωρίς να αμφισβητούν ή να αναφέρονται ούτε στους κανόνες της ΕΕ, ούτε στο ευρώ, ούτε στα ανοιχτά σύνορα. Πρόκειται για αφέλεια, άγνοια ή σκοπιμότητα;
*Ο Νίκος Ιγγλέσης είναι δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στη Γαλλία και δημοσιογραφία στην Αθήνα. Άρχισε να εργάζεται ως συντάκτης στο Έψιλον, μηνιαίο περιοδικό για θέματα της ΕΟΚ, που εξέδιδε η εφημερίδα Ελευθεροτυπία. Αργότερα εργάστηκε ως οικονομικός συντάκτης στην τηλεόραση της ΕΡΤ, ως υπεύθυνος του οικονομικού ρεπορτάζ και στη συνέχεια ως αρχισυντάκτης του Γραφείου Ρεπορτάζ. Για μια περίοδο διετέλεσε Διευθυντής του Δ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΡΤ). Επίσης, για ένα διάστημα υπήρξε υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών.
