Η συζήτηση για την οικονομία στον Καναδά επιστρέφει ξανά και ξανά στο ίδιο σημείο: το κόστος ζωής. Παρότι ο πληθωρισμός δε βρίσκεται πλέον στα εκρηκτικά επίπεδα που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια, η καθημερινή πίεση στα νοικοκυριά παραμένει έντονη. Για εκατομμύρια Καναδούς, η στατιστική αποκλιμάκωση των τιμών δε σημαίνει απαραίτητα ότι η ζωή έγινε φθηνότερη. Σημαίνει απλώς ότι οι τιμές αυξάνονται με πιο αργό ρυθμό, ενώ το ήδη υψηλό επίπεδο τιμών εξακολουθεί να βαραίνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Τα νεότερα στοιχεία της Statistics Canada δείχνουν, ότι ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 2,8% τον Απρίλιο του 2026 σε ετήσια βάση, από 2,4% το Μάρτιο. Η επιτάχυνση αυτή συνδέεται κυρίως με την ενέργεια και ειδικότερα με τη βενζίνη. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 19,2% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ οι τιμές της βενζίνης κατέγραψαν άνοδο 28,6%. Η ίδια έκθεση σημειώνει ότι, αν εξαιρεθεί η βενζίνη, ο πληθωρισμός αυξήθηκε με βραδύτερο ρυθμό, 2%, έναντι 2,2% το Μάρτιο.

Αυτό δείχνει πόσο καθοριστικός παράγοντας παραμένει το κόστος των καυσίμων για τη συνολική εικόνα της ακρίβειας.

Η βενζίνη δεν επηρεάζει μόνο όσους χρησιμοποιούν καθημερινά αυτοκίνητο για να πάνε στη δουλειά τους. Επηρεάζει και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, τη λειτουργία επιχειρήσεων, τις τιμές υπηρεσιών και τελικά το ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής. Για οικογένειες στα προάστια, για εργαζόμενους που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε δημόσια συγκοινωνία, αλλά και για ηλικιωμένους που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο για βασικές μετακινήσεις, η αύξηση των καυσίμων μεταφράζεται άμεσα σε λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα.

Την ίδια ώρα, τα τρόφιμα εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους πιο ευαίσθητους τομείς. Η έκθεση Canada’s Food Price Report 2026 προβλέπει, ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν συνολικά κατά 4% έως 6% μέσα στο 2026. Για μια τετραμελή οικογένεια, η ετήσια δαπάνη για τρόφιμα εκτιμάται στα 17.571,79 δολάρια, δηλαδή έως και 994,63 δολάρια περισσότερα από το προηγούμενο έτος. Η ίδια έκθεση υπογραμμίζει ότι οι τιμές των τροφίμων είναι πλέον περίπου 27% υψηλότερες από ό,τι πριν από πέντε χρόνια.  Αυτό το στοιχείο είναι κρίσιμο, γιατί εξηγεί γιατί πολλοί Καναδοί αισθάνονται ότι η οικονομική πίεση δεν έχει υποχωρήσει. Ακόμη και αν ο μηνιαίος πληθωρισμός εμφανίζεται πιο συγκρατημένος, το καλάθι του σούπερ μάρκετ παραμένει ακριβό. Οι καταναλωτές μπορεί να αγοράζουν λιγότερα, να αναζητούν προσφορές, να αλλάζουν μάρκες ή να περιορίζουν προϊόντα που θεωρούνται πλέον πολυτέλεια. Για φοιτητές, μονογονεϊκές οικογένειες, χαμηλόμισθους εργαζόμενους και συνταξιούχους, η αύξηση των τροφίμων δεν είναι αφηρημένος οικονομικός δείκτης, αλλά καθημερινό δίλημμα.

Σημαντική παραμένει και η πίεση στη στέγαση. Η Statistics Canada αναφέρει ότι τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 3,6% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, ρυθμός χαμηλότερος από το 4,2% του Μαρτίου. Ωστόσο, η μεγαλύτερη εικόνα είναι πολύ πιο βαριά: τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 30,8% από τον Απρίλιο του 2021 έως τον Απρίλιο του 2026. Για τους νέους που προσπαθούν να ζήσουν ανεξάρτητα, για τους φοιτητές που νοικιάζουν κοντά στα πανεπιστήμια και για τις οικογένειες που δεν έχουν πρόσβαση στην αγορά κατοικίας, αυτή η αύξηση δημιουργεί μια βαθιά αίσθηση οικονομικού εγκλωβισμού.

Η ακρίβεια πλήττει δυσανάλογα όσους έχουν περιορισμένη δυνατότητα προσαρμογής. Ένας εργαζόμενος με υψηλό εισόδημα μπορεί να απορροφήσει πιο εύκολα μια αύξηση στη βενζίνη ή στα τρόφιμα. Ένας συνταξιούχος, ένας φοιτητής ή ένας άνθρωπος που ζει με σταθερό εισόδημα, δεν έχει την ίδια ευελιξία. Όταν το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ, οι λογαριασμοί και οι μετακινήσεις αυξάνονται ταυτόχρονα, δε μένουν πολλά περιθώρια για αποταμίευση, ψυχαγωγία ή απρόβλεπτα έξοδα.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο ο αριθμός του πληθωρισμού. Είναι η σύνθεση της ακρίβειας. Όταν οι αυξήσεις συγκεντρώνονται σε βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα, καύσιμα και στέγαση, η επίδραση στην κοινωνία είναι πολύ πιο έντονη. Η οικονομία μπορεί να δείχνει σταθερότερη σε μακροοικονομικό επίπεδο, αλλά η καθημερινότητα πολλών πολιτών παραμένει δύσκολη.

Το συμπέρασμα είναι ότι ο Καναδάς δεν αντιμετωπίζει απλώς μια τεχνική συζήτηση για τον πληθωρισμό. Αντιμετωπίζει μια κρίση αντοχής των νοικοκυριών. Όσο οι βασικές δαπάνες παραμένουν υψηλές, η οικονομική ανασφάλεια θα συνεχίσει να κυριαρχεί, ακόμη και αν οι επίσημοι δείκτες δείχνουν σχετική σταθεροποίηση. Για πολλούς Καναδούς, η πραγματική ερώτηση δεν είναι αν ο πληθωρισμός μειώθηκε, αλλά αν ο μισθός, η σύνταξη ή το φοιτητικό εισόδημα φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα.

Η νέα πρωθυπουργός του Κεμπέκ, Κριστίν Φρεσέτ, βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με το πρώτο μεγάλο πολιτικό τεστ της ηγεσίας της: πώς να ανακουφίσει τους πολίτες από την ακρίβεια, χωρίς να δώσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που ξοδεύει χωρίς όρια.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της Canadian Press, η Φρεσέτ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να ξεπεράσει το ειδικό κονδύλι των 250 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε προβλεφθεί στον προϋπολογισμό, για την υλοποίηση των δεσμεύσεων του νέου ηγέτη του Coalition Avenir Québec.

Το ζήτημα απέκτησε πολιτική βαρύτητα, μετά την αποκάλυψη ότι ο υπουργός Οικονομικών, Ερίκ Ζιράρ, είχε εκφράσει εγγράφως την ανησυχία του για το ρυθμό των εξαγγελιών. Ο Ζιράρ προειδοποίησε ότι οι πολίτες του Κεμπέκ θέλουν μια υπεύθυνη πρωθυπουργό, που «δεν ξοδεύει προς κάθε κατεύθυνση». Η παρέμβαση αυτή, αν και ο ίδιος προσπάθησε αργότερα να την υποβαθμίσει, φανέρωσε την εσωτερική ένταση ανάμεσα στην πολιτική ανάγκη για άμεση στήριξη των νοικοκυριών και στην υποχρέωση ελέγχου των δημόσιων οικονομικών.

Από τότε που ανέλαβε την πρωθυπουργία τον Απρίλιο, η Φρεσέτ έχει ήδη προχωρήσει ή προαναγγείλει σειρά μέτρων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μερική επιστροφή του λεγόμενου «taxe de bienvenue» για αγοραστές πρώτης κατοικίας, η επιστροφή του φόρου άνθρακα για αγρότες και η φορολογική ελάφρυνση για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Παράλληλα, αναμένεται να ανακοινώσει την κατάργηση του επαρχιακού φόρου πωλήσεων, του TVQ, σε ορισμένα είδη παντοπωλείου και φαρμακείου, μέτρο που εκτιμάται ότι θα κοστίσει περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια.

Με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία, το συνολικό κόστος των δεσμεύσεων της πρωθυπουργού φτάνει περίπου τα 330 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή υπερβαίνει ήδη το ετήσιο πλαίσιο των 250 εκατομμυρίων. Τα ΜΜΕ ανέφεραν επιμέρους ποσά, όπως 140 εκατομμύρια για την επιστροφή μέρους του φόρου μεταβίβασης ακινήτων, 22 εκατομμύρια για βοήθεια στη φροντίδα στο σπίτι και 30 εκατομμύρια για τη μείωση της φορολογίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Η Φρεσέτ υπερασπίστηκε τις αποφάσεις της κατά την άφιξή της σε κομματική συνάντηση στο Λεβί, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες πιέζονται από το κόστος των τροφίμων, της στέγασης και της βενζίνης. Επικαλέστηκε επίσης το διεθνές περιβάλλον και τις επιπτώσεις συγκρούσεων, όπως αυτή στη Μέση Ανατολή, στην οικονομική καθημερινότητα. Το βασικό της επιχείρημα είναι, ότι η κυβέρνηση οφείλει να βρει ισορροπία ανάμεσα στη συνετή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών και στην πραγματική ανάγκη των πολιτών για ανακούφιση.

Από την πλευρά του, ο Ζιράρ προσπάθησε να παρουσιάσει την προειδοποίησή του ως μέρος του θεσμικού του ρόλου. Δήλωσε ότι έχει γράψει χιλιάδες παρόμοια μηνύματα στην καριέρα του, ιδιαίτερα όταν εργαζόταν στη National Bank of Canada, και χαρακτήρισε το ύφος του «σύντομο και άμεσο». Πρόσθεσε ότι ως υπουργός Οικονομικών είναι ο «φύλακας των δημόσιων οικονομικών». Η υπουργός Περιβάλλοντος, Πασκάλ Ντερί, επίσης δήλωσε ότι δεν είδε τίποτα ασυνήθιστο ή ανησυχητικό στο μήνυμα του Ζιράρ.

Η αντιπολίτευση, ωστόσο, έσπευσε να αξιοποιήσει πολιτικά την υπόθεση. Ο ηγέτης των Φιλελευθέρων, Σαρλ Μιλιάρ, κατηγόρησε τη Φρεσέτ ότι, όπως και ο Φρανσουά Λεγκό πριν από αυτήν, ξοδεύει γενναιόδωρα για να κερδίσει ψηφοφόρους. Ο ηγέτης του Parti Québécois, Πολ Σεν-Πιερ Πλαμοντόν, υποστήριξε ότι η υπόθεση αποδεικνύει πως τίποτα δεν άλλαξε στο CAQ μετά την αποχώρηση του Λεγκό από την ηγεσία.

Πέρα από την κομματική αντιπαράθεση, το θέμα αγγίζει μια βαθύτερη πραγματικότητα. Το Κεμπέκ βρίσκεται σε προεκλογική χρονιά, με τις επόμενες εκλογές να αναμένονται το αργότερο έως τις 5 Οκτωβρίου 2026. Η Φρεσέτ, η οποία ανέλαβε την ηγεσία του CAQ και την πρωθυπουργία τον Απρίλιο μετά τον Φρανσουά Λεγκό, χρειάζεται να δείξει ότι η κυβέρνησή της έχει νέα δυναμική και ότι κατανοεί την οικονομική πίεση που βιώνουν οι πολίτες.

Το πολιτικό ρίσκο είναι εμφανές. Αν οι παροχές θεωρηθούν αναγκαία κοινωνική ανάσα, η πρωθυπουργός μπορεί να ενισχύσει την εικόνα της ως ηγέτιδας που ακούει την κοινωνία. Αν όμως παρουσιαστούν ως προεκλογικές δαπάνες χωρίς επαρκή δημοσιονομική βάση, η αντιπολίτευση θα έχει ισχυρό επιχείρημα ότι το CAQ επαναλαμβάνει τα ίδια λάθη που οδήγησαν στη φθορά της προηγούμενης ηγεσίας.

Του Αντώνη Μπότσικα

Η νέα ενεργειακή συμφωνία Καναδά-Αλμπέρτα αναμένεται να επιφέρει σημαντικές μακροοικονομικές αλλαγές, αλλά έχει ταυτόχρονα προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις στην Οτάβα, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να την προσεγγίζουν από διαμετρικά αντίθετες σκοπιές.

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΑΥΤΗ Η ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΓΟ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΑΝΘΡΑΚΑ (PATHWAYS)

Η νέα ενεργειακή συμφωνία Καναδά-Αλμπέρτα επηρεάζει καθοριστικά το Pathways Alliance (τη συμμαχία των 6 μεγαλύτερων εταιρειών πετρελαιοφόρου άμμου), ενώ παράλληλα έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από την πλευρά των περιβαλλοντικών οργανώσεων.

ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ PATHWAYS ALLIANCE

Το Pathways Alliance σχεδιάζει ένα γιγαντιαίο έργο δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCUS) ύψους 16,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο περιλαμβάνει έναν αγωγό CO2 που θα συνδέει περισσότερες από 20 εγκαταστάσεις πετρελαιοφόρου άμμου με έναν κεντρικό υπόγειο χώρο αποθήκευσης κοντά στο Cold Lake της Αλμπέρτα. Η συμφωνία ξεκλειδώνει αυτό το έργο με τρεις τρόπους:

Επενδυτική Ασφάλεια: Η θέσπιση των Συμβολαίων επί της Διαφοράς Άνθρακα (CFDs) και η εγγυημένη κατώτατη τιμή (floor price) από το 2030 προσφέρουν στις εταιρείες την οικονομική βεβαιότητα που ζητούσαν εδώ και χρόνια. Τώρα γνωρίζουν την ελάχιστη αξία που θα έχουν τα πιστωτικά μόρια άνθρακα που θα παράγουν, μειώνοντας το ρίσκο για τους μετόχους τους.

Λήψη Τελικής Επενδυτικής Απόφασης (FID): Στελέχη του κλάδου αφήνουν να εννοηθεί ότι μετά τη συμφωνία, η κοινοπραξία Pathways είναι έτοιμη να προχωρήσει στην επίσημη έγκριση χρηματοδότησης (FID) εντός των επόμενων μηνών.

Ανταλλαγή με τον Αγωγό: Η βιομηχανία δέχθηκε την αυστηροποίηση των ορίων εκπομπών (TIER stringency) με αντάλλαγμα την κατασκευή του νέου αγωγού πετρελαίου προς την Ασία, ο οποίος διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη κερδοφορία της.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ (ΑΕΠ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ)

Η κατασκευή του νέου αγωγού και η επενδυτική σταθερότητα που προσφέρει η συμφωνία, αναμένεται να δώσουν ισχυρή ώθηση στην καναδική οικονομία:

Αύξηση του ΑΕΠ: Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών και του Conference Board of Canada, η κατασκευή και η λειτουργία του αγωγού, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις στο Pathways Alliance, αναμένεται να προσθέσουν έως και 1,2% στο ΑΕΠ του Καναδά έως το 2035.

Μείωση της Έκπτωσης Τιμής (Price Discount): Ιστορικά, το βαρέλι του Heavy Crude της Αλμπέρτα (Western Canadian Select – WCS) πωλείται φθηνότερα από το αμερικανικό WTI λόγω έλλειψης πρόσβασης σε διεθνείς αγορές. Ο νέος αγωγός προς τη Δυτική Ακτή εκτιμάται ότι θα μειώσει αυτή τη διαφορά κατά $4 έως $6 ανά βαρέλι, αυξάνοντας δραματικά τα έσοδα της χώρας.

Έσοδα από Εξαγωγές: Η διοχέτευση 1.000.000 βαρελιών ημερησίως στην Ασία αναμένεται να ενισχύσει τις καναδικές εξαγωγές κατά $15 έως $20 δισεκατομμύρια ετησίως, σταθεροποιώντας το καναδικό δολάριο (CAD).

Δημιουργία Θέσεων Εργασίας: Μόνο η κατασκευή του αγωγού και των υποδομών CCUS αναμένεται να δημιουργήσει πάνω από 35.000 προσωρινές θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό κλάδο και τουλάχιστον 5.000 μόνιμες θέσεις υψηλής εξειδίκευσης στην Αλμπέρτα και τη Βρετανική Κολομβία.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΡΗΤΡΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΚΟΛΟΜΒΙΑΣ

Η ενεργειακή συμφωνία περιλαμβάνει κρίσιμες οικονομικές ρήτρες, που μεταφέρουν σημαντικό οικονομικό βάρος, ενώ η κυβέρνηση της Βρετανικής Κολομβίας (B.C.) αντέδρασε επιδιώκοντας τη δική της παράλληλη οικονομική εξασφάλιση.

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΡΗΤΡΕΣ & ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΜΕΝΟΥΣ

Η συμφωνία περιλαμβάνει μια «κρυφή» οικονομική δέσμευση, η οποία προστατεύει τη βιομηχανία πετρελαίου αλλά επιβαρύνει το δημόσιο ταμείο:

Το κόστος των $600 εκατομμυρίων: Η Αλμπέρτα και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συμφώνησαν να χρηματοδοτήσουν από κοινού (50-50) ένα πακέτο $600 εκατομμυρίων για να στηρίξουν τη βιομηχανική μετάβαση, διασφαλίζοντας ότι οι εταιρείες δε θα επωμιστούν μόνες τους το κόστος της αυστηροποίησης του συστήματος TIER.

Η ρήτρα των Συμβολαίων επί της Διαφοράς (CFDs): Οι δύο κυβερνήσεις θα εκδώσουν εγγυήσεις για 75 εκατομμύρια τόνους άνθρακα. Εάν η πραγματική τιμή του άνθρακα στην αγορά πέσει κάτω από την τιμή-στόχο, το κράτος θα πληρώσει τη διαφορά απευθείας στις εταιρείες. Αυτό μεταφέρει το επενδυτικό ρίσκο από τους μετόχους των πετρελαϊκών εταιρειών στους Καναδούς φορολογούμενους.

Χρηματοδότηση του Pathways: Προβλέπεται άμεση κρατική συνδρομή στη χρηματοδότηση και κατασκευή του μεγάλου έργου CCUS, καθιστώντας το κράτος ουσιαστικά συν-επενδυτή της βιομηχανίας.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗΣ ΚΟΛΟΜΒΙΑΣ (B.C.)

Η Βρετανική Κολομβία αποτελεί το «κλειδί» της συμφωνίας, καθώς ο νέος αγωγός πρέπει υποχρεωτικά να διασχίσει το έδαφός της για να φτάσει στα λιμάνια του Ειρηνικού. Η επαρχία αντέδρασε με μια στρατηγική κίνηση εξισορρόπησης:

Ταυτόχρονη έγκριση του LNG: Σχεδόν ταυτόχρονα με την ανακοίνωση της συμφωνίας στο Κάλγκαρι, ο Πρωθυπουργός της B.C., David Eby, υπέγραψε ξεχωριστή συμφωνία με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στο Βανκούβερ για την προώθηση της Φάσης 2 της επέκτασης του Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG) στο Kitimat. Με αυτόν τον τρόπο, η B.C. εξασφάλισε τα δικά της τεράστια οικονομικά οφέλη.

Απαίτηση για Οικονομικά Ανταλλάγματα: Η επίσημη συμφωνία Carney-Smith δεσμεύει ρητά τις δύο κυβερνήσεις να ξεκινήσουν άμεσες διαβουλεύσεις με την κυβέρνηση της B.C. και τις τοπικές κοινότητες των Αυτοχθόνων. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι η B.C. θα λάβει «σημαντικά οικονομικά και χρηματο-οικονομικά οφέλη» (όπως τέλη διέλευσης, φόρους και θέσεις εργασίας) για να επιτρέψει το πέρασμα του αγωγού.

Περιβαλλοντικές Δικλείδες: Η B.C. ξεκαθάρισε ότι η τελική της έγκριση θα εξαρτηθεί από την τήρηση των δικών της αυστηρών επαρχιακών περιβαλλοντικών προτύπων και τη συγκατάθεση των Πρώτων Εθνών (First Nations) από τα εδάφη των οποίων θα περάσει ο αγωγός.

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΥΤΟΧΘΟΝΩΝ ΣΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ◘ ΠΩΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΠΡΟΣ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ

Η συμμετοχή των Αυτοχθόνων πληθυσμών και η στόχευση των ασιατικών αγορών αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες που καθιστούν το νέο αγωγό οικονομικά και πολιτικά υλοποιήσιμο.

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΑΥΤΟΧΘΟΝΩΝ (INDIGENOUS CO–OWNERSHIP)

Η συμφωνία Carney-Smith εισάγει ένα νέο μοντέλο οικονομικής συμφιλίωσης, μετατρέποντας τις κοινότητες των Πρώτων Εθνών (First Nations) από απλούς παρατηρητές σε μετόχους των ενεργειακών υποδομών:

Μοντέλο Συνιδιοκτησίας (Equity Ownership): Προβλέπεται η δημιουργία μιας κοινοπραξίας Αυτοχθόνων (Indigenous consortium), η οποία θα έχει τη δυνατότητα να εξαγοράσει και να κατέχει έως και το 50% των μετοχών του νέου αγωγού.

Ομοσπονδιακές Εγγυήσεις Δανείων: Για να μπορέσουν οι κοινότητες να χρηματοδοτήσουν τη συμμετοχή τους, η Οτάβα θα ενεργοποιήσει το Εθνικό Πρόγραμμα Εγγύησης Δανείων για Αυτόχθονες (Indigenous Loan Guarantee Program). Αυτό επιτρέπει στις κοινότητες να δανειστούν δισεκατομμύρια δολάρια με τα χαμηλά επιτόκια της καναδικής κυβέρνησης.

Μακροπρόθεσμα Έσοδα: Τα κέρδη από τα τέλη διέλευσης του πετρελαίου θα ρέουν απευθείας στα ταμεία των κοινοτήτων. Τα χρήματα αυτά θα επενδυθούν αυτόνομα σε τοπικές υποδομές, στέγαση, υγεία και εκπαίδευση, χωρίς κρατική παρέμβαση.

Πολιτική Θωράκιση: Η συμμετοχή των Αυτοχθόνων ως ιδιοκτητών μειώνει δραματικά τον κίνδυνο δικαστικών προσφυγών και μπλοκαρίσματος του έργου, καθώς οι ίδιες οι κοινότητες έχουν πλέον άμεσο οικονομικό συμφέρον για την ολοκλήρωση της κατασκευής.

ΕΞΑΓΩΓΕΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ

Η ανάγκη για το νέο αγωγό προέκυψε από τη στρατηγική επιθυμία του Καναδά να σπάσει το μονοπώλιο των ΗΠΑ, οι οποίες μέχρι σήμερα αγοράζουν σχεδόν το 100% του εξαγόμενου καναδικού πετρελαίου σε μειωμένη τιμή. Με τη χωρητικότητα του αγωγού να φτάνει το 1.000.000 βαρέλια ημερησίως, οι κύριοι προορισμοί της Ασίας διαμορφώνονται ως εξής:

Κίνα: Παραμένει ο μεγαλύτερος καταναλωτής ενέργειας παγκοσμίως. Τα διυλιστήρια της Κίνας είναι ειδικά σχεδιασμένα για την επεξεργασία του βαρέος αργού πετρελαίου (όπως αυτό της Αλμπέρτα), καθιστώντας την τον κύριο αγοραστή.

Ινδία: Αποτελεί την ταχύτερα αναπτυσσόμενη οικονομία στον κόσμο με διαρκώς αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες. Η Ινδία αναζητά σταθερούς και δημοκρατικούς εταίρους, για να μειώσει την εξάρτησή της από τη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία.

Ιαπωνία και Νότια Κορέα: Οι δύο αυτές χώρες ενδιαφέρονται κυρίως για την ενεργειακή τους ασφάλεια. Αν και επικεντρώνονται στη μείωση των εκπομπών, η πρόσβαση σε καναδικό πετρέλαιο που παράγεται υπό αυστηρούς περιβαλλοντικούς ελέγχους (λόγω του TIER και του Pathways) ταιριάζει με τα δικά τους κριτήρια ESG (Environmental, Social, and Governance).

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση των Φιλελευθέρων εμμένει στη δέσμευσή της να διπλασιάσει το ρυθμό κατασκευής κατοικιών, ακόμη και όταν οι «αντίθετοι άνεμοι» πλήττουν τον κατασκευαστικό κλάδο. Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ υποσχέθηκε στην προεκλογική του πλατφόρμα το 2025 να κάνει επενδύσεις που θα διπλασιάσουν το ρυθμό κατασκευής κατοικιών την επόμενη δεκαετία, για να μειώσουν το κόστος ενοικίου και ιδιοκτησίας κατοικίας.

Η υπεύθυνη προϋπολογισμού του Κοινοβουλίου, Annette Ryan, επισήμανε σε μια έκθεση της 4^ης Μαΐου φέτος, ότι η υπόσχεση επαναλήφθηκε στον προϋπολογισμό του 2025 το περασμένο φθινόπωρο, αλλά απουσίαζε εμφανώς από την εαρινή οικονομική ενημέρωση της Οτάβα που κατατέθηκε στα τέλη Απριλίου. «Ενώ η οικονομική προσιτότητα και η υποστήριξη για την προσφορά κατοικιών ήταν εμφανείς, δε δόθηκαν συγκεκριμένοι στόχοι ή μετρήσεις για το ρυθμό κατασκευής κατοικιών», έγραψε.

Από τότε που ανέλαβε το ρόλο του δημοσιονομικού φύλακα στα τέλη του περασμένου μήνα, η Ράιαν έχει εκφράσει γενικές ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη σαφών σημείων αναφοράς για την παρακολούθηση των προτεραιοτήτων των ομοσπονδιακών δαπανών – ιδιαίτερα καθώς οι Φιλελεύθεροι δεσμεύουν δισεκατομμύρια δολάρια για να επιταχύνουν κεφαλαιουχικά έργα, όπως η κατασκευή κατοικιών.

Ο Μοχάμεντ Χουσεΐν, εκπρόσωπος του υπουργού Στέγασης, Γκρέγκορ Ρόμπερτσον, επιβεβαίωσε τη δέσμευση όταν ρωτήθηκε από τον Καναδικό Τύπο, εάν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εξακολουθεί να στοχεύει να διπλασιάσει το ρυθμό κατασκευής κατοικιών στον Καναδά. «Μέσω των μέτρων μας για τη στέγαση και τις υποδομές, συμπεριλαμβανομένης της έναρξης του Build Canada Homes και του Build Communities Strong Fund, καθώς και της μείωσης του GST για νέους αγοραστές κατοικιών, εργαζόμαστε για το διπλασιασμό της κατασκευής κατοικιών την επόμενη δεκαετία», είπε.

Η Ράιαν σημείωσε επίσης ότι, από τότε που κατατέθηκε ο φθινοπωρινός προϋπολογισμός το Νοέμβριο, ο ρυθμός έναρξης κατοικιών στον Καναδά «συνέχισε να χάνει τη δυναμική του».

«Ενώ οι συνολικές εκκινήσεις το 2025 αυξήθηκαν νωρίτερα μέσα στο έτος, λόγω της ισχυρής κατασκευής ενοικίων, η εξάμηνη τάση στις ενάρξεις κατοικιών μειώνεται από το Σεπτέμβριο του 2025», ανέφερε η έκθεση του Μαΐου.

Η PBO ανέφερε επίσης μια προηγούμενη εκτίμηση, ότι η νέα υπηρεσία προσιτής στέγασης των Φιλελευθέρων, Build Canada Homes, θα προσθέσει περίπου 26.000 μονάδες σε διάστημα πέντε ετών, «κάτι που θα ήταν ανεπαρκές για να επιτευχθεί ο προηγουμένως στοχευμένος ρυθμός κατασκευής κατοικιών».

Οι Καναδοί κατασκευαστές κατοικιών έχουν σταματήσει αυτή τη διολίσθηση στις εκκινήσεις κατοικιών, τουλάχιστον για λίγο. Η Canada Mortgage and Housing Corp. ανέφερε ότι η εξάμηνη τάση στις ετήσιες ενάρξεις κατοικιών αυξήθηκε κατά 3,2% στις 256.777 τον Απρίλιο.

Η CMHC προέβλεψε στις προοπτικές στέγασης για το 2026 ότι μια αργή οικονομία θα οδηγούσε σε μείωση της κατασκευής νέων κατοικιών τα επόμενα τρία χρόνια, πέφτοντας στις 216.000 εκκινήσεις το 2028.

Ο συντηρητικός κριτικός στέγασης Scott Aitchison είπε σε απάντηση στην έκθεση της PBO νωρίτερα αυτό το μήνα, ότι οι Φιλελεύθεροι κινούνται πολύ αργά στην κατασκευή κατοικιών και αποτυγχάνουν να μειώσουν το κόστος όπου έχει σημασία.

Οι Συντηρητικοί θέλουν να διευρύνουν μια φιλελεύθερη πολιτική για τη μείωση του GST σε όλα τα σπίτια αξίας κάτω των 1,3 εκατομμυρίων δολαρίων και προτείνουν επίσης την παραίτηση από τα κέρδη κεφαλαίου από την επανεπένδυση κατοικιών.

«Η ιστορία για την αργή οικοδόμηση κατοικιών στον Καναδά θα πρέπει στην πραγματικότητα να επικεντρωθεί σε μια συγκεκριμένη επαρχία», δήλωσε ο Marc Desormeaux, αντιπρόεδρος πολιτικής και οικονομολόγος στο Επιχειρηματικό Συμβούλιο του Καναδά.

Ο Desormeaux είπε σε έκθεσή του, ότι εκτός του Οντάριο, η κατασκευή κατοικιών στον Καναδά έφτασε στον ταχύτερο ρυθμό της το 2025, με βάση αρχεία που χρονολογούνται από το 1955. «Αν κοιτάξετε τη μεγάλη εικόνα, η κατασκευή κατοικιών ήταν εξαιρετικά ισχυρή εκτός από μερικά μέρη της χώρας», είπε σε συνέντευξή του. Ο Desormeaux απέδωσε μέρος της περσινής κατασκευαστικής δυναμικής στα κυβερνητικά κίνητρα, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών περικοπών και κανονιστικών αλλαγών για τη μείωση του κόστους κατασκευής.

Το Οντάριο ξεχωρίζει σε μεγάλο βαθμό λόγω του Τορόντο, όπου η πληθώρα απούλητων αποθεμάτων διαμερισμάτων περιορίζει τη στεγαστική δραστηριότητα στην πόλη. Η επιβράδυνση της αύξησης του πληθυσμού περιορίζει επίσης τη ζήτηση, περιορίζει την ανατίμηση των τιμών και, κατ’ επέκταση, αποδυναμώνει την επιχειρηματική υπόθεση για τους κατασκευαστές να ανοίξουν έδαφος σε νέες μονάδες.

Ο Desormeaux είπε ότι οι συνθήκες κατασκευής ενδέχεται να μη βελτιωθούν τους επόμενους μήνες, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν ωθεί το κόστος δανεισμού και κατασκευής υψηλότερα. Η φιλόδοξη ομοσπονδιακή ατζέντα υποδομών θα μπορούσε επίσης να απομακρύνει το σπάνιο εργατικό δυναμικό από την κατασκευή κατοικιών, προειδοποίησε.

Χωρίς νέες κατασκευές στα σκαριά, ο Desormeaux προβλέπει μια κρίση προσφοράς για το Οντάριο προς το τέλος της δεκαετίας, όταν η αύξηση του πληθυσμού αναμένεται να ομαλοποιηθεί. Αυτό τελικά θα υπονομεύσει τις προσπάθειες για την αποκατάσταση της οικονομικής προσιτότητας μεσοπρόθεσμα, υποστήριξε. Ακόμη και έξω από το Οντάριο, είπε ο Desormeaux, το επίπεδο κατασκευής κατοικιών δεν είναι εκεί που πρέπει να είναι για να αποκατασταθεί η οικονομική προσιτότητα.

«Το βάθος αυτής της πρόκλησης είναι τεράστιο», είπε. «Ακόμη και με την έκρηξη που βιώσαμε στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, δεν είμαστε ακόμα εκεί, ή τουλάχιστον θα χρειαστεί πολύς χρόνος σε πολύ υψηλά επίπεδα για να φτάσουμε εκεί που πρέπει να είμαστε».

Παρά τους «αντίθετους ανέμους» που αντιμετωπίζει ο κλάδος, ο Desormeaux είπε ότι το Επιχειρηματικό Συμβούλιο του Καναδά υποστηρίζει τους υψηλούς στόχους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, επειδή μπορούν να ωθήσουν τους κατασκευαστές και τις επαρχίες «να σκεφτούν έξω από το κουτί» για να αυξήσουν την προσφορά.

Είπε ότι η Οτάβα έχει τη δυνατότητα να δώσει τον τόνο στον ιδιωτικό τομέα ή σε άλλα επίπεδα διακυβέρνησης, ιδιαίτερα όταν φτάνουν κυκλικές επιβραδύνσεις της αγοράς. «Ο καθορισμός αυτών των φιλόδοξων στόχων αφορά εν μέρει τη διατήρηση της δυναμικής», είπε. Ο Hussain είπε ότι η Οτάβα στηρίζεται σε εταίρους στον ιδιωτικό τομέα, μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς, άλλα επίπεδα διακυβέρνησης και αυτόχθονες κοινότητες, για να εκτελέσει τη στεγαστική της ατζέντα.