Κοστολογημένο το σύνολο των μέτρων, σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ. ◘ Η «Πατριωτική Εισφορά» και το Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης

Με ένα οικονομικό σχέδιο τετραετίας, συνολικού μικτού κόστους 7,39 δισ. ευρώ, ανέβηκε την Τετάρτη 2/9 στο βήμα του Porto Palace στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, επιχειρώντας να συγκεκριμενοποιήσει το περιεχόμενο της πρότασης διακυβέρνησης για την επόμενη μέρα που έχει προαναγγείλει.

Κεντρική θέση στην παρουσίαση ήταν η κοστολόγηση των εξαγγελιών. Επιδιώκοντας, προφανώς, να προλάβουν και την κριτική περί παροχολογίας που αναμένεται να ακολουθήσει, από την ΕΛ.Α.Σ. σημειώνουν ότι το σύνολο των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρώην πρωθυπουργός είναι κοστολογημένο και συνοδεύεται από προσδιορισμένες πηγές χρηματοδότησης.

Στο επίκεντρο της ομιλίας του Αλέξη Τσίπρα βρέθηκε το «Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης», με βασικούς άξονες την παραγωγική ανασυγκρότηση, την αποκέντρωση και την αναδιανομή. Ο ορίζοντάς του εκτείνεται στην επόμενη δεκαετία, ενώ το πολιτικό μήνυμα συμπυκνώνεται στο τρίπτυχο «Παράγουμε περισσότερο, Μοιράζουμε Δικαιότερα, Ζούμε καλύτερα».

«ΞΕΡΟΥΜΕ ΤΙ ΥΠΟΣΧΟΜΑΣΤΕ

ΚΑΙ ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΛΗΡΩΝΕΤΑΙ»

Σύμφωνα με την κοστολόγηση που παρουσίασε η ΕΛ.Α.Σ., για την τετραετία 2027-2030 το μικτό κόστος των μέτρων ανέρχεται σε 7,39 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπονται μόνιμα νέα έσοδα ύψους 1,92 δισ. ευρώ. Η καθαρή δαπάνη υπολογίζεται έτσι στα 5,47 δισ. ευρώ, έναντι διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου 5,6 δισ. ευρώ. Με βάση, επομένως, τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, οι παρεμβάσεις που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας κινούνται εντός του δημοσιονομικού χώρου που εκτιμά ότι έχει στη διάθεσή του, αφήνοντας παράλληλα ένα μικρό αποθεματικό.

«Η πολιτική διαφορά της ΕΛ.Α.Σ. δεν είναι ότι υποσχόμαστε περισσότερα. Είναι ότι ξέρουμε τι υποσχόμαστε και από πού πληρώνεται», σημειώνουν από το οικονομικό επιτελείο της Αμαλίας και υπογραμμίζουν ότι «θα ακούσετε μόνιμα μέτρα μόνο εκεί όπου υπάρχουν μόνιμα έσοδα». 

Το πρόγραμμα έχει καταρτιστεί στη λογική ότι καμία μόνιμη παροχή δε θα χρηματοδοτείται από έκτακτα έσοδα. Από την ΕΛ.Α.Σ. αναφέρουν ακόμη ότι κάθε μέτρο θα εφαρμόζεται σταδιακά, θα ελέγχεται πριν από την επέκτασή του και θα επανεκτιμάται σε ετήσια βάση.

Η «ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΗ ΕΙΣΦΟΡΑ»

Σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού αποτελεί η θέσπιση της λεγόμενης «Πατριωτικής Εισφοράς», η οποία, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, θα έχει υποχρεωτικό χαρακτήρα και θα εντάσσεται σε μία ευρύτερη αναδιάταξη των φορολογικών βαρών.

Το σχέδιο προβλέπει παράλληλα εξορθολογισμό των επιβαρύνσεων για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες. Οι υπόχρεοι, τα εισοδηματικά όρια και το ύψος της νέας εισφοράς μένει, πάντως, να προσδιοριστούν.

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα έσοδα που το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού προσδοκά από την «Πατριωτική Εισφορά» δεν περιλαμβάνονται στο δημοσιονομικό χώρο των 5,6 δισ. ευρώ, πάνω στον οποίο έχει στηριχθεί η κοστολόγηση των μέτρων. Από την ΕΛ.Α.Σ. εκτιμούν ότι η εισφορά θα δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, το ύψος του οποίου, ωστόσο, μένει επίσης να προσδιοριστεί.

ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΓΚΛΙΣΗΣ

Ο δεύτερος βασικός χρηματοδοτικός πυλώνας αφορά τις επενδύσεις και τον παραγωγικό μετασχηματισμό, με τον Αλέξη Τσίπρα να αναμένεται να προτείνει τη δημιουργία «Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης», το οποίο θα διαδεχθεί το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Στο συγκεκριμένο πεδίο αναμένεται να εκδηλωθεί και η ευθεία αντιπαράθεση με την κυβέρνηση, καθώς από το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού χαρακτηρίζουν το Ταμείο Ανάκαμψης «μεγάλη χαμένη εθνική ευκαιρία της κυβέρνησης Μητσοτάκη» και αντιπαραβάλλουν ένα διαφορετικό μοντέλο χρηματοδότησης της παραγωγικής ανασυγκρότησης και της περιφερειακής ανάπτυξης. Στους υπολογισμούς για το Ταμείο Σύγκλισης δεν έχουν ενταχθεί, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ευρωπαϊκοί πόροι που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί, όπως εκείνοι του επόμενου ΕΣΠΑ ή του SAFE.

ΜΕ ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ

Πέρα, πάντως, από την αριθμητική, η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη ενέχει ένα σαφώς ευρύτερο πολιτικό ζητούμενο. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να περάσει από τις γενικές διακηρύξεις περί εναλλακτικής διακυβέρνησης σε ένα συγκεκριμένο οικονομικό πλαίσιο και, ταυτόχρονα, να χαράξει τη διαχωριστική γραμμή με την κυβέρνηση Μητσοτάκη ενόψει και της παρουσίας του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ.

Η επιλογή να προβληθεί εξαρχής η κοστολόγηση κάθε εξαγγελίας δείχνει και το πεδίο στο οποίο αναμένει το επιτελείο Τσίπρα να δοθεί σημαντικό μέρος της πολιτικής αντιπαράθεσης. Η ΕΛ.Α.Σ. θέλει να εμφανίσει ένα πρόγραμμα στο οποίο, όπως υποστηρίζει, κάθε μέτρο έχει συγκεκριμένο κόστος και κάθε μόνιμη δαπάνη αντίστοιχη μόνιμη πηγή χρηματοδότησης. 

Αμέσως μετά την παρουσίαση της Τετάρτης 2/9, ωστόσο, αναμένεται -αναπόφευκτα- να ανοίξει μία δεύτερη συζήτηση: κατά πόσο οι αριθμοί και οι παραδοχές πάνω στις οποίες έχει οικοδομηθεί αυτή η εξίσωση αντέχουν στον έλεγχο.

© ΕΘΝΟΣ

Στην ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας της χώρας στοχεύει το νέο σύστημα «Ασπίδα του Αχιλλέα», για το οποίο υπογράφτηκαν συμφωνίες την Κυριακή 30 Αυγούστου, μεταξύ των υπουργείων Εθνικής Άμυνας Ελλάδας και Ισραήλ. Το νέο σύστημα θα αποτελεί ένα πολυεπίπεδο δίκτυο προστασίας απέναντι σε αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «Συνδέσεις» με τους Κώστα Παπαχλιμίντζο και Στέλλα Παπαμιχαήλ για τη λειτουργία του συστήματος, ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Γιάννης Κρασσάς εξήγησε, ότι βασικός στόχος είναι η προστασία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων από εναέριες απειλές, κυρίως σε κρίσιμες περιοχές όπως ο Έβρος και τα νησιά.

Όπως ανέφερε, η «καρδιά» του συστήματος θα είναι ένα προηγμένο ραντάρ, το οποίο θα μπορεί να εντοπίζει και να εγκλωβίζει μεγάλο αριθμό στόχων ταυτόχρονα, να αξιολογεί το βαθμό επικινδυνότητάς τους και να καθορίζει την αντίδραση των διαθέσιμων αντιαεροπορικών μέσων. Στο δίκτυο θα εντάσσονται υφιστάμενα και νέα οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι Patriot, αλλά και ισραηλινά συστήματα διαφορετικών εμβελειών, όπως η «Σφενδόνη του Δαυίδ», ο Barak και άλλα μέσα αναχαίτισης.

Το σύστημα θα συνδέεται με όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφοριών, από επίγεια ραντάρ μέχρι δεδομένα από μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων, δημιουργώντας μια συνολική εικόνα του πεδίου επιχειρήσεων.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία, όπως εξήγησε ο κ. Κρασσάς, θα μειώνει σημαντικά το χρόνο αντίδρασης. Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορεί να αναλύει γρήγορα τις πληροφορίες, να κατηγοριοποιεί τους στόχους, να εντοπίζει πιθανές προσπάθειες παραπλάνησης και να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. «Υποκαθιστά τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε λειτουργίες που ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν πολύ περισσότερο χρόνο για να εκτελέσει», ανέφερε χαρακτηριστικά.

ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ

Ο αντιστράτηγος σημείωσε, ωστόσο, ότι κανένα σύστημα δεν είναι απόλυτα απρόσβλητο. Αναφέρθηκε στα παραδείγματα των πολέμων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, όπου έχει καταγραφεί η χρήση μεγάλου αριθμού φθηνότερων εναέριων μέσων ή «δολωμάτων» με στόχο τον κορεσμό των συστημάτων αεράμυνας.

Όπως υπογράμμισε, η τεχνολογία αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα. Η εκπαίδευση, το ηθικό και η επιχειρησιακή ετοιμότητα των στρατευμάτων, παραμένουν βασικά στοιχεία της αμυντικής ικανότητας μιας χώρας. Παράλληλα, αναφέρθηκε και στη σύνδεση των νέων δυνατοτήτων με τα ναυτικά μέσα, ώστε το σύστημα να μπορεί να υποστηρίζει επιχειρήσεις απέναντι και σε απειλές από τη θάλασσα. «Οι πόλεμοι δε διεξάγονται μόνο με τεχνολογία. Χρειάζονται στρατεύματα εκπαιδευμένα, με υψηλό ηθικό και τα κατάλληλα εργαλεία», τόνισε.

Αξίζει να σημειωθεί, πως σύμφωνα με το ρεπορτάζ του δημοσιογράφου του ΕΡΤnews, Γιώργου Σιδέρη, ενταγμένη στην «Ατζέντα 2030», η «Ασπίδα του Αχιλλέα» φέρνει στην ελληνική πραγματικότητα κάτι που εκτός από επιβεβλημένο, είναι και δοκιμασμένο στο πεδίο.

Η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 28 μήνες. Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διαλειτουργικότητά του με τα σύγχρονα οπλικά συστήματα που έχει αποκτήσει η χώρα τα τελευταία χρόνια, μεταξύ των οποίων οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, καθώς και το πυραυλικό πυροβολικό με το ισραηλινής προέλευσης σύστημα PULS. Στο ίδιο δίκτυο θα εντάσσονται και οι Patriot.

ΤΑ ΙΣΡΑΗΛΙΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

Συνολικά, τέσσερα ισραηλινά συστήματα αποτελούν βασικά στοιχεία της νέας αρχιτεκτονικής αεράμυνας. Το David’s Sling («Σφεντόνα του Δαβίδ») αποτελεί, μαζί με τους Patriot, το σύστημα μεγάλης εμβέλειας της ελληνικής αεράμυνας. Η επιχειρησιακή του εμβέλεια φτάνει έως και τα 150 χιλιόμετρα, ενώ, ανάλογα με τις δυνατότητες των πυραύλων που θα χρησιμοποιηθούν, μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Στην επόμενη βαθμίδα βρίσκεται το Barak MX, το οποίο έχει ήδη επιλεγεί και από την Κύπρο. Η εμβέλειά του κυμαίνεται από 35 έως 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου που θα επιλεγεί από το σύστημα.

Το Spyder μαζί με τους υφισταμένους πυραύλους Hawk είναι τα συστήματα της εγγύς προστασίας, άμυνας σημείου, δηλαδή έως 50 χιλιόμετρα. Όλα αυτά καθοδηγούνται από το ραντάρ ELM-2084, ένα ραντάρ AESA, δηλαδή ηλεκτρονικής σάρωσης, που θα συνδεθεί και αυτό με όλα τα σύγχρονα συστήματα.

Βεβαίως, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνει και ηλεκτρονικό πόλεμο. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκεται και ο ελληνικός «Κένταυρος», ο οποίος έχει δοκιμαστεί ήδη και έχει διασυνδεθεί με όλα αυτά τα συστήματα.

Οι συμφωνίες υπογράφτηκαν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ (SIBAT), όπως επίσης αντίστοιχων αμυντικών φορέων και αμυντικών εταιρειών του Ισραήλ που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Υπενθυμίζεται, ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ), την Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026.

© ERTNEWS

Ποιες προτάσεις είναι στο τραπέζι και πού στοχεύει το Μαξίμου ◙ Οι πιθανές ημερομηνίες των εκλογών και τα κρίσιμα στοιχήματα για τη ΝΔ

✍️ Κατερίνα Κοκκαλιάρη
© ΕΘΝΟΣ

Να μην υποκύψουν στον… πειρασμό για έναν εκλογικό αιφνιδιασμό το φθινόπωρο έχουν αποφασίσει στο κυβερνών κόμμα. Η απόφαση για εκλογές την άνοιξη του 2027 θεωρείται πως έχει κλειδώσει και αυτό που μένει να αποφασιστεί είναι ποιο μήνα θα πάνε οι πολίτες στις κάλπες.

Στο Μαξίμου θεωρούν πως το πακέτο που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ, αλλά και η παρουσίαση ενός οδικού χάρτη για την επόμενη τετραετία, θα οδηγήσουν στην «επιστροφή» απογοητευμένων ψηφοφόρων. Επομένως, η εκτίμηση είναι πως πρέπει να δοθεί ο απαιτούμενος χρόνος, για να αποδώσουν τα μέτρα και να δουν στην πράξη οι πολίτες τα αποτελέσματα των σχεδιαζόμενων μειώσεων φόρων και αυξήσεων μισθών και συντάξεων.

Άλλωστε και πέρυσι όταν έγιναν οι ανακοινώσεις στη ΔΕΘ, δεν υπήρξε ουσιαστική αλλαγή στα ποσοστά της ΝΔ στις μετρήσεις του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου. Ωστόσο, όταν μπήκαν τα μέτρα σε εφαρμογή – στις αρχές της φετινής χρονιάς – τα «γαλάζια» ποσοστά είχαν βελτίωση στις μετρήσεις.

Βέβαια στο κυβερνών κόμμα δεν περνά απαρατήρητο, πως το ποσοστό της ΝΔ στην εκτίμηση ψήφου κινείται κοντά στο 30% και απέχει από το στόχο της αυτοδυναμίας. Επομένως η προσέγγιση δυσαρεστημένων ψηφοφόρων αποτελεί το κρισιμότερο στοίχημα για τους «γαλάζιους», που θέλουν να μιλήσουν στη μεσαία τάξη (που συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στις γαλάζιες εκλογικές νίκες το 2019 και το 2023).

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, έχουν ήδη υπάρξει προτάσεις για το πότε θα μπορούσαν να γίνουν οι εκλογές, χωρίς ωστόσο να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις. Ένα σενάριο που είναι στο τραπέζι, είναι οι εκλογές να γίνουν στο τέλος Μαρτίου ή τον Απρίλιο, οπότε και οι πολίτες θα έχουν δει τα πρώτα αποτελέσματα μιας σειράς μέτρων που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ.

Να σημειωθεί εδώ, πως την επόμενη χρονιά το Πάσχα είναι στις 2 Μαΐου. Επομένως, αν οι εκλογές γίνουν πριν από το Πάσχα, μια ημερομηνία που θα μπορούσε να συζητηθεί είναι η 25^η Απριλίου.

Το δεύτερο σενάριο, που είναι στο τραπέζι, είναι οι εκλογές να γίνουν ακόμα πιο κοντά στη λήξη της τετραετίας και για παράδειγμα προς το τέλος Μαΐου. Σε μία τέτοια περίπτωση και με δεδομένο πως η χώρα θα αναλάβει το δεύτερο εξάμηνο του 2027 την προεδρία της Ε.Ε. οι «γαλάζιοι» θα ποντάρουν στο χαρτί της σταθερότητας. Θα θέτουν δηλαδή το ερώτημα «ποιος θα κρατήσει σταθερό το τιμόνι της χώρας» και θα τονίζουν πως δεν υπάρχουν περιθώρια για πειραματισμούς.

Από την κυβέρνηση θέλουν να αντιμετωπίσουν δύο κρίσιμα θέματα:

⇲ Πρώτον, να αποφύγουν το ενδεχόμενο δυσαρεστημένοι ψηφοφόροι να μη σηκωθούν από τον καναπέ για να πάνε μέχρι τις κάλπες, αλλά να στείλουν με την αποχή «μήνυμα» στην κυβέρνηση. Να σημειωθεί εδώ, πως στις εθνικές εκλογές τον Ιούνιο του 2023 η συμμετοχή ήταν 53,7%, ενώ στις ευρωεκλογές της επόμενης χρονιάς ήταν 41,24%.

⇲ Δεύτερον, να αποφύγουν μια χαλαρή ψήφο. Για παράδειγμα, ελλοχεύει ο κίνδυνος για το κυβερνών κόμμα ένα κομμάτι ψηφοφόρων να στραφεί σε μια ψήφο διαμαρτυρίας, θεωρώντας πως θα υπάρξουν και δεύτερες εκλογές. Δεν είναι τυχαίο πως από τη Ν.Δ. επαναλαμβάνουν, πως «η Κυριακή των εκλογών είναι μία» και πως «η κάλπη είναι άδεια και πρέπει να γεμίσει με «γαλάζια» ψηφοδέλτια».

ΤΑ ΠΥΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Για εκλογές στην άνοιξη του 2027 μίλησε εκ νέου πρόσφατα ο πρωθυπουργός σε συνέντευξή του, σημειώνοντας ότι «ο πολιτικός χρόνος είναι ωφέλιμος για τη Νέα Δημοκρατία, για δύο λόγους». Όπως είπε, ο πρώτος λόγος είναι ότι δίνεται η δυνατότητα στην κυβέρνηση να ξεδιπλώσει και να εξηγήσει το έργο της. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι υπάρχει αρκετός χρόνος για «να αναδεικνύεται αυτή η απίστευτη σύγχυση, παροχολογία, ενίοτε και ασχετοσύνη – λυπάμαι γι’ αυτή τη σκληρή λέξη αλλά την εννοώ – της αντιπολίτευσης».

Μάλιστα, έκανε αναφορά στο «ΠΑΣΟΚ του κ. Ανδρουλάκη» λέγοντας πως επιλέγει να μην ψηφίσει για Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος τον κ. Στουρνάρα, αλλά να ψηφίσει για Αντιπρόεδρο της Βουλής την κα Ακρίτα «στέλνοντας ένα σήμα ουσιαστικά ότι είναι απολύτως συντεταγμένο με όλους αυτούς, οι οποίοι πριν από μία δεκαετία και, πήγαν να καταστρέψουν τη χώρα συνολικά».

Από την κυβέρνηση κατηγορούν την αντιπολίτευση, πως δεν καταθέτει αξιόπιστο σχέδιο για την επόμενη μέρα και δεν έχει ρεαλιστικές και κοστολογημένες προτάσεις. Από την πλευρά τους, οι «γαλάζιοι» θέλουν να επενδύσουν σε ένα θετικό αφήγημα στην οικονομία αλλά και να επενδύσουν σε μία σειρά έργων που υλοποιούνται σε περιφερειακό επίπεδο.

«Κάθε έργο που εγκαινιάζουμε είναι σφραγίδα στο διαβατήριο αξιοπιστίας» τόνισε πρόσφατα από τη Θεσσαλονίκη ο πρωθυπουργός. Η αναφορά του αυτή στο «διαβατήριο αξιοπιστίας» θα είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, μέρος της στρατηγικής με την οποία θα πάει η κυβέρνηση μέχρι τις κάλπες.

✍️ Νίκος Ιγγλέσης*

Τα υπουργεία Εξωτερικών σε Αθήνα και Άγκυρα εκδίδουν, τις τελευταίες ημέρες, σχεδόν ταυτόσημες ανακοινώσεις, που αναφέρουν ότι η εκατέρωθεν θέσπιση θαλάσσιων πάρκων, αλλά και διαφόρων χωροταξικών πλαισίων για ΑΠΕ, τουρισμό κ.α. είναι μονομερείς ενέργειες που δεν μπορούν να παράγουν νομικά αποτελέσματα, γιατί δεν είναι σύμφωνες με το Διεθνές Δίκαιο. Καλά ξεμπερδέματα!

Με δύο προεδρικά διατάγματα που υπέγραψε, το Δεκαπενταύγουστο, ο Ερντογάν, η Τουρκία θέσπισε δύο θαλάσσια πάρκα. Ένα στο Β. Αιγαίο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και ένα πολύ μεγαλύτερο στην Α. Μεσόγειο, που περικλείει το Καστελλόριζο και εξαφανίζει την επήρειά του στις θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών υδάτων (βλέπε χάρτη).

Τα πάρκα αυτά είναι αυθαίρετα και παράνομα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, γιατί επεκτείνονται πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης της Τουρκίας, σε διεθνή ύδατα, στα οποία δεν έχει κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτά τα θαλάσσια πάρκα είναι ένα τσεκάρισμα των όποιων ελληνικών αντιδράσεων, πριν τη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει θεσπίσει δύο θαλάσσια πάρκα, ένα στο Ιόνιο και ένα στις νότιες Κυκλάδες, αλλά, εντός των χωρικών υδάτων της. Η χώρα μας έχει από το 2025 καταθέσει ένα συνολικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) με βάση τα απώτατα όρια της υφαλοκρηπίδας της, αφού αυτή δεν έχει οριοθετηθεί. Βεβαίως ΘΧΣ με βάση την υφαλοκρηπίδα, που αφορά μόνο τον βυθό και το υπέδαφος αυτού, δεν μπορεί να υπάρξει, γιατί η θάλασσα από πάνω είναι διεθνή ύδατα. Γι’ αυτό τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα περιορίστηκαν μέσα στα χωρικά ύδατα.

Πολλές φορές στην αρθρογραφία της «Ελληνικής Αντίστασης» έχουμε επισημάνει την ατολμία και τη δειλία της ελληνικής Κυβέρνησης να κηρύξει (όχι να οριοθετήσει) τη συνολική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της χώρας. Μια ατολμία και δειλία που υποσκάπτει τα εθνικά συμφέροντα, γιατί στην  ΑΟΖ του ένα κράτος έχει κυριαρχικά δικαιώματα εκτός της υφαλοκρηπίδας και στα θαλάσσια ύδατα υπεράνω αυτής. Η Αθήνα σ’ όλες τις επίσημες ανακοινώσεις της αναφέρει, ότι η μόνη διαφορά με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ.

Είναι αλήθεια τόσο άσχετοι; Δε γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να κάνουν δύο οριοθετήσεις; Δε γνωρίζουν ότι η ΑΟΖ περιλαμβάνει και την υφαλοκρηπίδα; Όχι δεν είναι άσχετοι, απλώς παραπλανούν τον ελληνικό λαό.

Η Ελλάδα έχει κάνει μέχρι σήμερα δύο οριοθετήσεις με την Ιταλία και μερική με την Αίγυπτο. Και στις δύο περιπτώσεις οριοθετήθηκε ΑΟΖ, όχι υφαλοκρηπίδα. Η Κυπριακή Δημοκρατία οριοθέτησε με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και το Λίβανο ΑΟΖ, όχι υφαλοκρηπίδα. Μόνο η Τουρκία «οριοθέτησε» παράνομα με τα Κατεχόμενα υφαλοκρηπίδα. Η υφαλοκρηπίδα εξυπηρετεί την τουρκική επιχειρηματολογία ότι τα νησιά του Αιγαίου επικάθονται δήθεν στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας. Η Ελλάδα γιατί ακόμη μιλάει για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας; Για να μη δυσαρεστήσει τους Τούρκους;

ΟΙ ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΑΞΙΩΣΕΙΣ

➽ Το Αιγαίο και η Μεσόγειος είναι κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες και γι’ αυτό δεν επιτρέπεται η επέκταση των χωρικών υδάτων από τα σημερινά 6 ν.μ. (casus belli).

➽ Για τον ίδιο λόγο, τα νησιά δεν μπορούν να έχουν επήρεια σε άλλες θαλάσσιες ζώνες (συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ).

➽ Η όποια οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας οφείλει να γίνει στη μέση απόσταση των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών (25^ος Μεσημβρινός – περίπου στη μέση του Αιγαίου).

➽ Η χάραξη του τουρκολιβυκού μνημονίου, που διέρχεται λίγο έξω από τα ελληνικά χωρικά ύδατα της Ρόδου, Καρπάθου, Κάσου και Κρήτης, είναι νομικά ισχυρή και δεν αμφισβητείται.

➽ Η ιδιοκτησία ορισμένων γεωγραφικών σχηματισμών (νησιών) του Αιγαίου δεν έχει μεταβιβαστεί νόμιμα στην Ελλάδα μέσω Διεθνών Συνθηκών.

➽ Ο νόμος που θα καθιστά εσωτερικό δίκαιο το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και θα περιλαμβάνει όλα τα ανωτέρω θα έρθει προς ψήφιση το προσεχές διάστημα. Εκτός αν η ελληνική πλευρά το αποτρέψει. Πώς όμως;

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΟΖ

Η Ελλάδα θα έπρεπε, όφειλε, εδώ και χρόνια να έχει κηρύξει τη συνολική ΑΟΖ, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό «χάρτη της Σεβίλλης», στην οποία θα περιλαμβάνονται και οι δύο οριοθετημένες περιοχές με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Θα έπρεπε επίσης να έχει προχωρήσει σε οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία, αδιαφορώντας για τις υποκριτικές αντιδράσεις της Τουρκίας. Πώς η τελευταία οριοθέτησε υφαλοκρηπίδα με την αυτοαποκαλούμενη «ΤΔΒΚ»; Αυτή είναι μια παράνομη οριοθέτηση, αφού η «ΤΔΒΚ» δεν είναι διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, την αναγνωρίζει μόνο η Τουρκία.

Η κήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ θα έλυνε, κατά το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του, το θέμα της οριοθέτησης με την Τουρκία. Οριοθέτηση απαιτείται, όταν οι ακτές δύο χωρών είναι αντικείμενες ή παρακείμενες. Στην περίπτωση του Αιγαίου, όμως, όλη η ΑΟΖ θα περιβάλλεται από ελληνικές ακτές:  Μεταξύ Σαμοθράκης – Λήμνου και των ακτών της Χαλκιδικής, μεταξύ Λέσβου και των ακτών της Μαγνησίας, μεταξύ Χίου και των ακτών της Εύβοιας, μεταξύ Σάμου – Ικαρίας και των ακτών της Αττικής, μεταξύ Κω – Ρόδου και των ακτών της Πελοποννήσου κ.ο.κ. όλη η θαλάσσια έκταση θα είναι ελληνική ΑΟΖ που δεν απαιτεί καμιά οριοθέτηση.

Με ποιόν να οριοθετήσει η Ελλάδα; Με τον εαυτό της;

Η Τουρκία δεν έχει κανένα έρεισμα να διεκδικεί θαλάσσια δικαιώματα, σε μια θάλασσα που δεν έχουν προβολή οι ακτές της και αυτό επειδή παρεμβάλλονται τα ελληνικά νησιά του Α. Αιγαίου και τα χιλιάδες άλλα νησιά που είναι διάσπαρτα στο Αρχιπέλαγος. Η μόνη οριοθέτηση που θα απαιτείται είναι για τη μικρή θαλάσσια έκταση μεταξύ των ανατολικών ακτών των νησιών του Α. Αιγαίου και των τουρκικών ακτών. Αυτή η έκταση, στις περισσότερες περιπτώσεις, καλύπτεται ήδη από το εύρος των χωρικών υδάτων των δύο χωρών (6+6 ν.μ.).

Σ’ αυτή την ΑΟΖ του Αιγαίου η Ελλάδα θα έχει τα κυριαρχικά δικαιώματα να θεσμοθετεί θαλάσσια πάρκα πέραν των χωρικών υδάτων της, να προστατεύει το περιβάλλον και τα αλιευτικά αποθέματα, να χωροθετεί ΑΠΕ και άλλες δραστηριότητες, να ποντίζει καλώδια και πολλά άλλα.

Αυτός είναι ο λόγος που η Τουρκία δε θέλει να ακούει περί ΑΟΖ και παράλληλα θέτει θέμα ότι ορισμένα νησιά στο Αιγαίο δεν έχουν μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω Διεθνών Συνθηκών. Θέλει να διεκδικήσει νησιά, έστω και μικρά, για να διασπάσει την ελληνική ΑΟΖ.

Της  κήρυξης της ελληνικής ΑΟΖ που θα απαντούσε στο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», καλό θα ήταν, αλλά όχι απαραίτητο, να προηγηθεί το κλείσιμο των κόλπων, η χάραξη ευθειών γραμμών βάσης και η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ.

Υ.Γ.: Η ΑΟΖ, σε αντίθεση με την υφαλοκρηπίδα, ως νομική έννοια πρέπει να κηρυχθεί αλλιώς δεν υφίσταται.

*Ο Νίκος Ιγγλέσης είναι δημοσιογράφος, μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ). Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στη Γαλλία και δημοσιογραφία στην Αθήνα. Άρχισε να εργάζεται ως συντάκτης στο Έψιλον, μηνιαίο περιοδικό για θέματα της ΕΟΚ, που εξέδιδε η εφημερίδα Ελευθεροτυπία. Αργότερα εργάστηκε ως οικονομικός συντάκτης στην τηλεόραση της ΕΡΤ, ως υπεύθυνος του οικονομικού ρεπορτάζ και στη συνέχεια ως αρχισυντάκτης του Γραφείου Ρεπορτάζ. Για μια περίοδο διετέλεσε Διευθυντής του Δ’ Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΡΤ). Επίσης, για ένα διάστημα υπήρξε υπεύθυνος του Γραφείου Τύπου του Υπουργείου Οικονομικών.