Ένα μήνυμα ακόμη και στο κόμμα του απέστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το London School of Economics τη Δευτέρα 28/11. Ο πρωθυπουργός όταν ρωτήθηκε για το ποιο κόμμα σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας είναι πιο κοντά στο να βρουν κοινή κυβερνητική συνισταμένη, απέφυγε να απαντήσει ευθέως. Τουναντίον, ξεδίπλωσε τη στρατηγική της χαμένης ψήφου, θέτοντας το δίλλημα «ή κυβέρνηση με Μητσοτάκη ή κυβέρνηση με Τσίπρα».

Ρεπορτάζ: Μιχάλης Κωτσάκος
© iapopsi.gr

Επίσης, απέφυγε ακόμη και να αναφέρει τη λέξη ΠΑΣΟΚ, αλλά επί της ουσίας έδειξε πως μόνο με το κόμμα του κ. Ανδρουλάκη μπορεί να υπάρξει βιώσιμη συγκυβέρνηση, αλλά σε θεωρητικό επίπεδο. Όμως απέκλεισε κατηγορηματικά τη συνεργασία με την άκρα δεξιά. Και σε αυτή εντάσσει όχι μόνο την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, αλλά και τα άλλα σχήματα που θα κατέλθουν στις εκλογές, δηλαδή τα κόμματα Μπογδάνου και Κρανιδιώτη – Τζήμερου. Απλά, όπως λένε και οι συνεργάτες του πρωθυπουργού, «μας ενδιαφέρουν οι ψηφοφόροι τους, αλλά όχι τα συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα».

Είναι χαρακτηριστικό το πόσο θα πιέσει τα δεξιότερα από τη Ν.Δ. κόμματα η ρήση του πρωθυπουργού στο Λονδίνο: «Οι ψηφοφόροι να γνωρίζουν ότι δεν πρόκειται να υπάρξει καμία συνεργασία, άρα να ξέρουν πως ψηφίζοντας αυτά τα κόμματα προσφέρουν τη διακυβέρνηση στον κ. Τσίπρα». Η στρατηγική του δεν αφορά μόνο το δεύτερο γύρο αλλά και τον πρώτο γύρο των εκλογών, όπου ο κ. Μητσοτάκης επιδιώκει καθαρή πρωτιά από τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ταυτόχρονα, απέφυγε να αναφερθεί στο ΠΑΣΟΚ. Απλά απάντησε πως «οι κυβερνήσεις συνεργασίας είναι σύνθετο σενάριο είπε και είναι καλύτερο για τη χώρα και τους καιρούς των μόνιμων κρίσεων μια σταθερή μονοκομματική κυβέρνηση που θα παίρνει γρήγορες αποφάσεις». Ο στόχος του πρωθυπουργού είναι προφανής. Στέλνει ένα μήνυμα στους κεντρώους ψηφοφόρους ότι εάν επιλέξουν το ΠΑΣΟΚ δεν ωφελεί τη χώρα, καθώς θα υπάρξει ακυβερνησία και κατ’ επέκταση θα δυσκολέψει τη ζωή τους.

«Η μονοκομματική κυβέρνηση» έσπευσε να διευκρινίσει «δε σημαίνει ότι αποκλείει συνεργασία με ικανά στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους», χωρίς όμως να επεκταθεί περισσότερο.

Κάποιοι διακινούν ως σενάριο ότι μετά τις εκλογές θα υπάρξει προσπάθεια να προσεγγιστούν βουλευτές άλλων κομμάτων που συμφωνούν με την κεντρική κυβερνητική γραμμή. Όμως για να μην πάει το μυαλό σε εξαγορές και αποστασίες, οι συνεργάτες του πρωθυπουργού έσπευσαν να παραπέμψουν σε συνεργασίες με καταξιωμένα πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, ο Άκης Σκέρτσος, η Λίνα Μενδώνη, ο Σταύρος Μπένος, που ανέλαβε το δύσκολο έργο της αποκατάστασης της Βόρειας Εύβοιας, και πολλά άλλα που βρίσκονται σε θέσεις κλειδιά της κυβερνητικής μηχανής. Ήδη στο Μαξίμου ελπίζουν να είναι ελεύθερος ο Γιάννης Μανιάτης, δηλαδή να μην είναι υποψήφιος με το ΠΑΣΟΚ, ώστε να αποδεχθεί την πρόσκληση για αξιοποίηση για τα ενεργειακά μετά τις εκλογές.

Η ΠΟΛΩΣΗ

Κυρίαρχη επιλογή του κ. Μητσοτάκη είναι ωστόσο να απευθύνεται σε κεντρώο κοινό (στο Κέντρο κερδίζονται οι εκλογές, σύμφωνα με το σκεπτικό του) καθώς και στους μετριοπαθείς ψηφοφόρους της Ν.Δ. – ακροατήρια, κοινώς, τα οποία δε θα άκουγαν με μεγάλη ευχαρίστηση περί πιθανών προσεγγίσεων του Μητσοτάκη με τη δεξιά της Ν.Δ., ή με την άκρα δεξιά.

Με δεδομένο άλλωστε ότι επιδιώκεται πόλωση με τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα, στόχος της κυβέρνησης είναι στην πραγματικότητα να συμπιεστεί εκτός της Ελληνικής Λύσης και το ΠΑΣΟΚ, προβάλλοντας τον κίνδυνο επιστροφής του Τσίπρα, του Πολάκη, του Κατρούγκαλου και των υπολοίπων «αστεριών» της Κουμουνδούρου.

Εξάλλου, η σημασία των μικρότερων κομμάτων (δεξιά και αριστερά) είναι καθοριστική για τον πήχη της αυτοδυναμίας. Συγκεκριμένα, όσο αυξάνονται τα κόμματα που μένουν εκτός Βουλής, τόσο χαμηλώνει το μίνιμουμ εκλογικό ποσοστό για την επίτευξη αυτοδυναμίας. Εξ ου και όσο πιο μακριά από το όριο του 3% για την είσοδο στη Βουλή θα καταγράφονται οι μικρότεροι σχηματισμοί δεξιά της Ν.Δ., τόσο θα αυξάνεται η αισιοδοξία στην Ηρώδου Αττικού.

Ακόμα και οι πρόσφατες έρευνες, που περιλαμβάνουν τις σκληρές συγκρούσεις των πολιτικών κομμάτων για τις παρακολουθήσεις και την ακρίβεια, δείχνουν πως η σειρά των κομμάτων έχει με κάποιον τρόπο παγιωθεί. Παρά την αυξημένη συσπείρωση που παρατηρείται, ωστόσο, ο αριθμός των αναποφάσιστων δεν πέφτει – πράγμα που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των κομματικών επιτελείων, δείχνει πως υπάρχει ένα ακροατήριο που θα μπορούσε να διαμορφώσει το τελικό αποτέλεσμα.

Αυτή είναι η πρώτη δεξαμενή στην οποία στοχεύουν τόσο η Ν.Δ. και ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και το ΠΑΣΟΚ. Ενδεικτικά, στην τελευταία δημοσκόπηση της Metron Analysis, από το 12,4% των αναποφάσιστων, το 5% είχε ψηφίσει Ν.Δ. το 2019, το 2,2% ψήφισε ΣΥΡΙΖΑ και το 6,9% ψήφισε ΠΑΣΟΚ. Οι περισσότερες έρευνες, μάλιστα, δείχνουν πως οι εκροές της Ν.Δ. δεν πάνε σε κανέναν αντίπαλό της, αλλά στη γκρίζα ζώνη των αναποφάσιστων – από αυτό το δεδομένο φαίνεται ότι ναι μεν η Ν.Δ. έχει υποστεί φθορά, όμως η επαναπροσέγγιση με τους ψηφοφόρους της είναι πιο εύκολη απ’ όσο θα ήταν αν οι εκροές αυτές είχαν συγκεκριμένο πολιτικό αποδέκτη.

Η διεκδίκηση των αναποφάσιστων είναι, σε κάθε περίπτωση, επιτακτική για τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ, που ψάχνουν τρόπο να διευρύνουν την εκλογική τους επιρροή.

Σε παρόμοιο πλαίσιο, ως δεξαμενή για τρεις διεκδικητές, προσεγγίζεται και η νεολαία. Στην ίδια δημοσκόπηση, στο ποσοστό των αναποφάσιστων, το 19,9% ανήκει στις ηλικίες 17-25 ετών, το 13% στους 26-41 και το 16,3% στους 42-55. Οι γενιές των κρίσεων θεωρούνται από τους αναλυτές πανευρωπαϊκά γενικά πιο προοδευτικές από τους γονείς τους, χωρίς ωστόσο ιδεολογικά στεγανά. Και αυτή ακριβώς η εκτίμηση επιβεβαιώνεται και στην Ελλάδα, όπου η νεολαία θεωρείται προνομιακό πεδίο του ΣΥΡΙΖΑ ήδη από τα μνημονιακά χρόνια, όμως το τελευταίο διάστημα «κοιτά» τόσο προς την πλευρά της Ν.Δ. όσο και προς την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, που χάρη στην ποπ διάσταση του κόμματος έχει καταφέρει να προσελκύσει ακροατήρια που δεν έχουν προλάβει το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία.

Σε φάση έντονης κινητικότητας εισήλθαν εκ νέου οι εκκρεμότητες στα ελληνοτουρκικά με πρωτοβουλία των ΗΠΑ αυτή τη φορά. Αφορμή ή και αιτία, το εγχείρημα του Λευκού Οίκου να «παντρέψει» από τη μία τις δικαιολογημένες ανησυχίες της Αθήνας για την κλιμακούμενη τουρκική επιθετικότητα στο Αιγαίο και από την άλλη να ικανοποιήσει τις εξοπλιστικές ανάγκες της Άγκυρας, με αιχμή την προμήθεια και εκσυγχρονισμό των F-16.

Αν και η Ουάσιγκτον γνωρίζει ότι προφανώς είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί μία ικανοποιητική φόρμουλα που θα αποκλιμακώνει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, εν τούτοις επιδιώκει να διαχειριστεί την παρατεταμένη κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με «δοσίμετρο» και διπλωματικές αλχημείες, υποστηρίζουν καλά ενημερωμένοι διπλωμάτες στο κτήριο της Βασιλίσσης Σοφίας.

Καταρχάς, ας παρακολουθήσουμε το διπλωματικό ρεπορτάζ:

Όπως προκύπτει από μία πρώτη ανάγνωση των εγγράφων που αφορούν την τελική μορφή της πρότασης για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ που καταθέτει στο Κογκρέσο ο Λευκός Οίκος, το εδάφιο με τους όρους για τον εκσυγχρονισμό ή πώληση αεροσκαφών F-16 στην Τουρκία δε φαίνεται να έχει συμπεριληφθεί.

Ειδικότερα, στο τμήμα περί μεταφοράς των F-16, το οποίο φέρει τον τίτλο «περιορισμοί στη μεταφορά αεροσκαφών F-16», υπενθυμίζεται ότι στο κείμενο της Βουλής περιλαμβανόταν η τροπολογία του Κρις Πάπας (φωτ.), η οποία θα απαγόρευε στον Αμερικανό πρόεδρο να πουλήσει ή να εξουσιοδοτήσει άδεια για την εξαγωγή νέων αεροσκαφών F-16 ή τεχνολογίας αναβάθμισης ή κιτ εκσυγχρονισμού στην Τουρκία, εκτός και εάν ο πρόεδρος παρείχε ορισμένες πιστοποιήσεις. Στη συνέχεια, σημειώνεται ότι στο κείμενο της Γερουσίας δεν υπάρχει παρόμοια τροπολογία και ως εκ τούτου στο τελικό κείμενο δεν περιλαμβάνεται μια τέτοια πρόβλεψη.

Η τουρκική εφημερίδα Μιλιέτ επισημαίνει: «Ήρθησαν τα εμπόδια για την πώληση των F-16 στην Τουρκία  στις ΗΠΑ» και προσθέτει ότι «η Ελλάδα έχασε». Η εφημερίδα σημειώνει πως «οι περιορισμοί που εγκρίθηκαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και εισήχθησαν στην ημερήσια διάταξη της Γερουσίας δε συμπεριλήφθηκαν στον αμυντικό προϋπολογισμό. Το ελληνικό λόμπι βιώνει μια μεγάλη απογοήτευση. Στον πόλεμο των F-16, που έφερε αντιμέτωπες την Τουρκία και την Ελλάδα όχι μόνο στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στην Ουάσιγκτον, υπήρξε μια εξέλιξη “της τελευταίας στιγμής” το πρωί. Το ελληνικό λόμπι έχασε την προσπάθειά του να αποτρέψει την πώληση F-16 στην Τουρκία, με την οποία ασχολείται εδώ και μήνες», αναφέρει το σχετικό δημοσίευμα.

Tην ίδια ώρα, το μήνυμα στην Άγκυρα για τις υπέρ-πτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά που έστειλε το αμερικανικό Κογκρέσο είναι σαφές. Συγκεκριμένα, συμπεριέλαβε σχετική αναφορά στο συνοδευτικό κείμενο του αμυντικού προϋπολογισμού (NDAA) που οριστικοποιήθηκε το βράδυ της Τρίτης 6/12. «Πιστεύουμε ότι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ δε θα πρέπει να πραγματοποιούν μη εξουσιοδοτημένες υπέρ-πτήσεις σε εναέριους χώρους άλλων νατοϊκών  συμμάχων», σημειώνουν οι Αμερικανοί νομοθέτες στο συνοδευτικό επεξηγηματικό κείμενο των επιτροπών Αμυντικών Υποθέσεων της Βουλής και της Γερουσίας.

Όπως αναφέρει το ΑΠΕ – ΜΠΕ, η συγκεκριμένη διατύπωση θεωρείται μια δήλωση νομοθετικής πρόθεσης από το Κογκρέσο προς την κυβέρνηση Μπάιντεν, καθώς στέλνει το μήνυμα ότι οι προκλήσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο πρέπει να αντιμετωπιστούν προτού ο Λευκός Οίκος στείλει την επίσημη ειδοποίηση της συμφωνίας για τα F-16 στο Κογκρέσο.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΤΩΝ ΗΠΑ

ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Νωρίς το πρωί της Τετάρτης 7/12 τοποθετήθηκε και ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος σημείωσε πώς η τελευταία εξέλιξη είναι εξαιρετικά σημαντική και θετική αλλά και πώς θα πρέπει τώρα να ακολουθήσει και το Αμερικανικό Κογκρέσο. Συγκεκριμένα ανέφερε πώς ο Τζο Μπάιντεν είχε ήδη ενημερώσει τον Ταγίπ Ερντογάν προ ημερών στο Μπαλί της Ινδονησίας, περί των αναμενόμενων εξελίξεων στην υπόθεση των F-16. Είναι λοιπόν προφανές πως η «επιφύλαξη» του Μεβλούτ Τσαβούσογλου για τη στάση του Αμερικανικού Κογκρέσου αφορά το δικαίωμα βέτο που διατηρεί ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας, Μενέντεζ (φωτ.), ο οποίος έχει εκφράσει με όλους τους τρόπους την αρνητική προδιάθεση του ως προς την επίλυση του ζητήματος των τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών.

Επισημαίνεται πώς μέχρι και το μεσημέρι της Τετάρτης 7/12 τα τουρκικά ΜΜΕ δεν είχαν αφιερώσει ούτε μία γραμμή στο θέμα του ξεκάθαρου μηνύματος των ΗΠΑ προς την Άγκυρα σχετικά με τις υπέρ-πτήσεις πολεμικών αεροσκαφών νατοϊκών εταίρων σε εναέριο χώρο που ανήκει σε άλλη σύμμαχο χώρα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, πώς αυτό το μήνυμα αφορούσε τις συστηματικές υπέρ-πτήσεις πάνω από ελληνικά νησιά του Αιγαίου.

Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα διερωτώνται, εάν η τελική φόρμουλα στην οποία συνυπάρχουν παράλληλα και ένα αυστηρό μήνυμα των ΗΠΑ προς την Τουρκία για υπέρ-πτήσεις αλλά και η πρόθεση της Ουάσιγκτον να εκσυγχρονίσει τον αεροπορικό στόλο των τουρκικών F-16  εκφράζει την πραγματική αντίληψη της αμερικανικής διπλωματίας για τον τρόπο διαχείρισης των ελληνοτουρκικών. Μία στο καρφί και μία στο πέταλο δηλαδή.

Ωστόσο, έμπειροι διπλωματικοί κύκλοι στην ελληνική πρωτεύουσα σχολιάζοντας την τελευταία εξέλιξη, σημειώνουν με νόημα: «Την τελική φόρμουλα την είχε ήδη προτείνει και σε κάθε περίπτωση συζητήσει το Κογκρέσο και μάλιστα εδώ και αρκετούς μήνες. Είναι άλλωστε γνωστή η θέση του Αμερικανού ΥΠΕΞ κ. Μπλίνκεν επί του θέματος. Ο κ. Μπλίνκεν επιχειρεί εξ αρχής να άρει τις αντιρρήσεις και τα εμπόδια ως προς την πώληση νέων αεροσκαφών και τον εκσυγχρονισμό των εν λειτουργία τουρκικών F-16.

Ωστόσο, την τελική λέξη θα την έχει ο Γερουσιαστής Ρόμπερτ Μενέντεζ, ο οποίος και διατηρεί το δικαίωμα βέτο. Μόλις προ εικοσιτετράωρων ο Γερουσιαστής ενημέρωσε πώς είναι στην πρόθεση του να κάνει χρήση αυτού του δικαιώματος.

Άλλωστε καλά πληροφορημένοι διπλωματικοί παράγοντες όταν τους τέθηκαν υπόψιν τα παραπάνω επισήμαιναν με νόημα πώς «δεν τίθεται ζήτημα ιδιαίτερης αξιολόγησης αυτών των δεδομένων».

Με λίγα λόγια, η υπόθεση έχει ακόμη πολύ δρόμο. Αυτήν προφανώς την εκδοχή είχε κατά νου και ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Τσαβούσογλου, ο οποίος ανέφερε στις δηλώσεις του πώς «μένει τώρα να ακολουθήσει και το Κογκρέσο».

© zougla.gr