Παρακολουθούσα προχθές (σ.σ.: το άρθρο γράφτηκε στις 9/10) την αειθαλή Μάρω Κοντού να πρωταγωνιστεί στα 88 της σε δημοφιλές τηλεοπτικό σίριαλ και η πρώτη μου σκέψη στη θέα της ήταν η εξής: Τι γενιά είναι, άραγε, αυτή που δεν τα παρατά ποτέ; Ως πότε θα μας βάζει τα γυαλιά;

Μανώλης Κοττάκης
© Newsbreak.gr

Η κυρία Κοντού, την οποία, νεοσσός στο επάγγελμα, γνώρισα το 1995, όταν ο Δημήτρης Αβραμόπουλος την είχε τοποθετήσει πρόεδρο του ραδιοφωνικού σταθμού 9,84 είναι σήμερα αψεγάδιαστη, και μαζί με άλλες προσωπικότητες της γενιάς της, μας δίδει ένα πάρα πολύ ωραίο παράδειγμα – το παράδειγμα του ήθους, του αντιβεντετισμού και της συνέχειας. Προφανώς δεν είναι η μόνη. Είναι, όμως, σημαιοφόρος. Και μαζί της κρατούν και άλλοι τη σημαία και δεν τα παρατούν ποτέ.
-Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Πέτρος Μολυβιάτης, με ρίζες από τη Μικρασία, διανύει σήμερα την ένατη δεκαετία της ζωής του – ο Θεός να τον έχει καλά – πηγαίνει τακτικά στο Ίδρυμα Καραμανλή, συζητά με τον Αχιλλέα Καραμανλή, κατεβαίνει στο κέντρο των Αθηνών για να συναντήσει τους φίλους του στην εβδομαδιαία συνάντηση της Παρασκευής και η ανάλυσή του για τα εθνικά θέματα αλλά και για τα γεωπολιτικά είναι θησαυρός για όλους.
-Ο πρώην πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, Αντώνης Κουνάδης, στην ίδια κατηγορία ανήκει – αεικίνητος και αυτός, να μην τον ματιάσουμε. Διαρκώς ασχολείται με τα εσωτερικά της Ακαδημίας Αθηνών, με την ελληνική γλώσσα και τη διάσωσή της, με τα εθνικά θέματα.
-Ο Βασίλης Θεοχαράκης, ο οποίος την άλλη εβδομάδα εγκαινιάζει στο ομώνυμο ίδρυμα επί της οδού Βασιλίσσης Σοφίας που διευθύνει η γλυκιά σύζυγός του Μαρίνα, στις 19 Οκτωβρίου, τη νέα έκθεση ζωγραφικής του!
-Ο Κώστας Νεστορίδης, ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής – έμβλημα της ΑΕΚ, ο οποίος στα 92 του – το έλεγε η καρδούλα του – έδωσε το «παρών» στα εγκαίνια του νέου γηπέδου. Ήθελε να πατήσει το χορτάρι της Νέας Φιλαδέλφειας.
-Ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο οποίος διανύει την όγδοη δεκαετία της ζωής του, μέσα από περιπέτειες στέκεται όρθιος και μας παραδίδει ακόμη μαθήματα αντίστασης. Η πρόσφατη συναυλία του στο Ηρώδειο μαζί με τους απογόνους τού Νίκου Ξυλούρη γέμισε το ωδείο και προκάλεσε ρίγη συγκίνησης στους συγκεντρωθέντες. Η εμψυχωτική παρουσία του ενέπνευσε νέους μουσικούς στη Σύρο και έγινε viral στο διαδίκτυο.
-Ο Τίτος Αθανασιάδης, ο δάσκαλός μου στη δημοσιογραφία, γράφει διανύοντας κι εκείνος την όγδοη δεκαετία της ζωής του με ενθουσιασμό πρωτάρη. Και μας φωτίζει άγνωστες πτυχές της ελληνικής Ιστορίας.
-Ο Γιώργος Λιάνης, ο οποίος έγραψε προσφάτως τα κείμενα για τα εγκαίνια του γηπέδου της ΑΕΚ, ενώ προηγουμένως ασχολήθηκε ιδιαιτέρως με τον Στέλιο Καζαντζίδη και τον Τσιτσάνη, ακατάβλητος και αυτός. Δεν καταλαβαίνει από το χρόνο.
-Ο Γιώργος Κωνσταντίνου, ο διαχρονικός παρτενέρ της Μάρως Κοντού, μου έλεγαν ότι προσφάτως, αμέσως ύστερα από παράσταση σε πόλη της Αιτωλοακαρνανίας, βγήκε από τα καμαρίνια και συζητούσε με τον κόσμο, ενώ η νέα σταρ από το σίριαλ «Μέλισσες», που έπαιζε μαζί του, έμεινε κλεισμένη στο καμαρίνι της και γύρισε την πλάτη στον κόσμο.
Όλοι οι παραπάνω έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Ενώ προσφέρουν στον τόπο, δεν είναι κραυγαλέοι. Δεν παράγουν θόρυβο – το θόρυβο που παράγουν οι αγράμματοι τενεκέδες της εποχής μας.
Τα ονόματα που αναφέρω είναι ενδεικτικά. Σίγουρα ξεχνώ αγαπημένους φίλους και φίλες. Ελπίζω να με συγχωρήσουν. Το βέβαιο είναι, όμως, ότι θαυμάζω αυτή τη γενιά που δεν τα παρατά ποτέ. Που δίνει τη μάχη μέχρι τέλους. Που αφήνει το αποτύπωμά της στην πατρίδα μας. Γιατί ο καημός μου αυτός είναι, το αποτύπωμα. Και αυτοί που ζουν και θα τους έχουμε, πρώτα ο Θεός, για αρκετό καιρό μαζί μας από τη γενιά του πολέμου και αυτοί που αποχαιρετήσαμε πρόσφατα, όπως ο Βαγγέλης Παπαθανασίου, ο Μίκης Θεοδωράκης, η Ειρήνη Παππά, ο Ζάχος Χατζηφωτίου, ο Αντώνης Λιβάνης, ο Κώστας Καζάκος, ο Σταμάτης Κόκοτας – που το καλοκαίρι τραγουδούσε στη Σχοινούσα –, ο Κώστας Βουτσάς, ο πατριώτης δημοσιογράφος Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, ήταν οι χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι μιας γενιάς που είχε και έχει διάρκεια. Που δεν κατεβαίνει από το τρένο.
Μιας γενιάς που αγαπούσε και αγαπά το καθήκον. Μιας γενιάς ευγενούς, του πληθυντικού, της άψογης ελληνικής γλώσσας, των άριστων γαλλικών, του καλαίσθητου ντυσίματος, της αρχοντιάς. Αντιδιαστέλλω αυτή τη γενιά με τα πρότυπα που λανσάρονται σήμερα. Και μελαγχολώ. Λένε πως όποιος αρχίζει και ζει με τις αναμνήσεις δεν καταλαβαίνει ότι στην πραγματικότητα αρχίζει να γερνά. Αυτό ίσως ίσχυε κάποτε. Όχι, όμως, πια. Να θυμάσαι τη φιλοσοφία της γενιάς του πολέμου, που έφτασε την Ελλάδα ως τα σήμερα, και να υιοθετείς τις αρχές της, είναι νεότητα. Διότι πρόκειται για μια γενιά που ξεπήδησε μέσα από τις στάχτες του πολέμου. Μια γενιά που δεν παραβίασε τη φύση και δε βιαζόταν να φτάσει με κάθε μέσο στις κορυφές.
Αντιθέτως, να υιοθετείς τις αρχές και τη φιλοσοφία αυτής της γενιάς, της τρέχουσας, από ένα σημείο και μετά φτάνει να καταντά γήρας. Γιατί στα 30 της τα έχει κάνει όλα, όπως εννοεί το «όλα» αυτή, και νιώθει ήδη γερασμένη. Τι να αντιπαραθέσεις στον αρχοντικό τρόπο με τον οποίο μιλά τα ελληνικά η Μάρω Κοντού; Τα μεικτά αγγλοελληνικά -greeklish- που ακούμε στα γνωστά τηλεπαιχνίδια των τηλεοπτικών σταθμών και αναρωτιόμαστε ποια είναι η επίσημη γλώσσα της χώρας; Τα recouple, τα single και τα applications; Τι να αντιπαραθέσεις στο μεγαλείο και στα νοήματα της μουσικής του Ξαρχάκου; Τα σκουπίδια τον θυμωμένων τράπερ, που κάνουν τα πάντα για να τραβήξουν πάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας;
Τι να αντιπαραθέσεις στα κείμενα του Τίτου Αθανασιάδη και του Γιώργου Λιάνη; Τα copy paste του διαδικτύου, που δεν έχουν μέσα τους ίχνος ρεπορτάζ; Τι να αντιπαραθέσεις στη σοφία του Πέτρου Μολυβιάτη; Τις ρηχές αναλύσεις νέων συνταξιούχων διπλωματών, που ακόμα και ως συνταξιούχοι δεν έχουν το ανάστημα να αντιτεθούν σε μεγάλες δυνάμεις και να υπηρετήσουν την πατρίδα τους; Τι να αντιπαραθέσεις στα «γεμάτα» τραγούδια από συναισθήματα του Βοσκόπουλου και του Κόκοτα και στη μουσική της αθωότητας και του ρομαντισμού από το σήμερα; Το θυμό, τις χυδαιότητες και τις ύβρεις, που δεν έχουν ίχνος συναισθήματος, παρά μόνο κυνισμό; Τι να αντιπαραθέσεις στον Σμαραγδή, που στα 78 του, ενώ δεν έχει να αποδείξει τίποτα σε κανέναν, τρέχει να κάνει ταινία για τον Ιωάννη Καποδίστρια, όταν στις τηλεοράσεις θριαμβεύουν τα σίριαλ με τα όπλα, τις πόρνες και τους νταβατζήδες;
Δε φοβάμαι λοιπόν καθόλου να μιλήσω για την υπερήφανη αυτή γενιά του Μεσοπολέμου, μη τυχόν χαρακτηριστώ και εγώ… γέρος. Το σύνθημά μας πρέπει να είναι η επιστροφή στα βασικά.
Αν η μία κυρίαρχη σχολή σκέψης στην πατρίδα μας, που διαπερνά πολιτικούς, δημοσιογράφους, καθηγητές πανεπιστημίων, μουσικούς, ηθοποιούς και άλλους, είναι να γίνουμε μια μεγάλη Ανώνυμη Εταιρία Διεφθαρμένων καθένας μας και να τα οικονομάμε, η άλλη σχολή σκέψης είναι αυτή, που ως μόνη σχέση με την «τιμή» έχει την τιμή του έθνους και της πατρίδας. Η οποία μάς υπερβαίνει μέσα στο χρόνο όλους. Γι’ αυτήν θα δώσουμε λογαριασμό στους επόμενους. Ας μελετήσουμε λοιπόν λίγο τους παλιούς και ας πάψουμε να τους σνομπάρουμε. Δε θα χάσουμε. Έχουμε να κερδίσουμε πολλά.

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης*

Η Τουρκία ετοιμάζεται να γιορτάσει πανηγυρικά τα 100 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάνης και της ίδρυσης της «Τουρκικής Δημοκρατίας». Ο Ερντογάν, από την αρχή της αναρρίχησής του στην εξουσία, έθεσε δύο στόχους:

-Ο πρώτος ήταν να καταστήσει την Τουρκία παγκόσμια οικονομική και πολιτική δύναμη. Αυτό σχεδίαζε να το πετύχει με την κατάταξη της Τουρκίας στις δέκα μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη και με την κατάκτηση ηγετικού ρόλου στο μουσουλμανικό κόσμο.

-Ο δεύτερος ήταν να αποκαθηλώσει τον Μουσταφά Κεμάλ, ο οποίος, αν και νεκρός, συνεχίζει να είναι ο πιο σημαντικός ιδεολογικός και πολιτικός του αντίπαλος, και να πάρει ο ίδιος τη θέση του σημαντικότερου πολιτικού στη νεότερη ιστορία της Τουρκίας. Αυτό, για να αποφύγει την ευθεία σύγκρουση με το κεμαλικό κατεστημένο, σχεδίαζε να το πετύχει διά της… τεθλασμένης.

Όσον αφορά στον πρώτο στόχο, η οικονομία της Τουρκίας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και αντί να μπει στις δέκα μεγαλύτερες οικονομίες, κινδυνεύει να βγει από τις είκοσι μεγαλύτερες, ενώ τα πανισλαμιστικά του οράματα βούλιαξαν με το ναυάγιο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, της οποίας ανέλαβε για ένα διάστημα τα σκήπτρα. Η κατάσταση στην τουρκική οικονομία, ειδικά ο υψηλός πληθωρισμός και η υψηλή ανεργία, λειτουργούν ως «θανάσιμη» παγίδα για τον Ερντογάν, εν όψει των εκλογών του Ιουνίου του 2023.

Γι’ αυτό αναζητεί σωσίβιο, μέσω του δεύτερου στόχου. Εκεί, η αποκαθήλωση του Μουσταφά Κεμάλ, περνάει μέσα από την έμπρακτη αμφισβήτηση της Συνθήκης της Λοζάνης, η οποία «φυλάκισε» την Τουρκία στα σημερινά της σύνορα, αφήνοντας εκτός τα εδάφη του «Εθνικού Όρκου».

Ο Ερντογάν αποφεύγει να κατηγορήσει ευθέως τον Μουσταφά Κεμάλ που έδινε τις οδηγίες στον Ισμέτ Ινονού, τον τότε επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας της Τουρκίας και ο οποίος υπέγραψε τη Συνθήκη της Λοζάνης. Όμως το κάνει μέσω ισλαμικών εντύπων και ΜΜΕ, αλλά και στα αμέτρητα τζαμιά και ισλαμικά τάγματα, που επηρεάζουν εκατομμύρια κόσμου.

Η προπαγάνδα όμως δεν αρκεί. Ο Ερντογάν πρέπει να δείξει τον Ιούνιο ότι έκανε βήματα και «επί του πεδίου», όπως αρέσκεται να λέει.

Έχει εισβάλει στο Νότιο Κουρδιστάν – Βόρειο Ιράκ και έχει καταλάβει εδάφη του «Εθνικού Όρκου», για λόγους «εθνικής ασφάλειας», έχει εισβάλει στο Δυτικό Κουρδιστάν – ΒΑ Συρία και έχει κάνει το ίδιο, ενώ έχει καταρτίσει και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», με το οποίο εντάσσει βήμα-βήμα στη «νέα τουρκική πατρίδα» που δημιουργεί ο ίδιος, τα εδάφη και τις θάλασσες του εθνικού όρκου.

Το σωσίβιο που αναζητεί ο Ερντογάν, για να το σηκώσει ως τρόπαιο πριν τις εκλογές, βρίσκεται εκεί, στα όρια της «Γαλάζιας Πατρίδας» και ακόμη παραπέρα, στη θάλασσα της Λιβύης, στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και στο Διάδρομο Ζανγκεζούρ, με τον οποίο σκοπεύει να ενώσει την Τουρκία με το Αζερμπαϊτζάν, στο πλαίσιο του «παντουρκικού του οράματος».

Αυτός είναι ο λόγος που επεκτείνει την τουρκική επιρροή νότια της Κρήτης, με το νέο τουρκολυβικό μνημόνιο, αυτός είναι ο λόγος που έχει ανεβάσει τους τόνους στο θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου.

Με το πρώτο και το δεύτερο τουρκολυβικό μνημόνιο, τα οποία η Τουρκία δηλώνει και δείχνει στο πεδίο ότι είναι αποφασισμένη να εφαρμόσει στην πράξη, παρά τις καταδίκες που έρχονται πανταχόθεν, η Άγκυρα «ανοίγει» το δρόμο για έμπρακτη αμφισβήτηση του δικαιώματος των νησιών του Αιγαίου να έχουν τη δική τους υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Το σκεπτικό είναι το εξής: Αν η Τουρκία πετύχει να επιβάλει de facto ότι η Κρήτη δε δικαιούται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα πέραν των χωρικών της υδάτων, δηλαδή πέραν των έξι μιλίων, αυτό θα λειτουργήσει ως «οδηγός» και για τα υπόλοιπα νησιά, που «εγκλώβισε» η Τουρκία σε νερά της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Αυτό, σε συνδυασμό με:

-το casus belli για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12νμ,

-το Πρωτόκολλο της Βέρνης, που δε μας επιτρέπει να κάνουμε έρευνες για υδρογονάνθρακες πέραν των 6 νμ,

-την απρόσκοπτη παρουσία εκατοντάδων τουρκικών αλιευτικών στα νερά της «Γαλάζιας Πατρίδας»,

-τις απειλές για τη αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και την αμφισβήτηση της κυριαρχίας τους,

-τη ρητορική για 18 τουρκικά νησιά κατεχόμενα από την Ελλάδα,

-το καθεστώς των γκρίζων ζωνών που προσπαθεί να επιβάλλει, αμφισβητώντας την κυριαρχία ς της Ελλάδας σε 158 νησιά,

-τις συνεχείς παραβιάσεις και υπερπτήσεις πάνω από τα νησιά, τα οποία θεωρεί «τουρκικά» ή αμφισβητούμενης κυριαρχίας,

δείχνει ότι η Τουρκία δουλεύει μεθοδικά για να υλοποιήσει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» στην πράξη, με τρόπο «βελούδινο» και χωρίς να ρίξει μια σφαίρα, αφού οι ενέργειες που κάνει είναι προσεγμένες, ούτως ώστε να μη δικαιολογούν δυναμική και θερμή απάντηση από την Ελλάδα.

Υπό αυτήν την έννοια, θεωρώ ότι η κατάσταση αυτή, εάν η Ελλάδα δεν κατανοήσει την απειλή και δεν καταστρώσει ένα σχέδιο αντιμετώπισής της, θα οδηγήσει σταδιακά σε αποδυνάμωση της κυριαρχίας μέχρι και στην απώλεια των νησιών του Αιγαίου, κάτι που θα ισοδυναμεί με μια νέα «Μικρασιατική Καταστροφή».

Πάντως, να τονιστεί ότι για να φθάσουμε εδώ, προηγήθηκαν:

-η κρίση του Χόρα και η υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Βέρνης,

-η κρίση του Σισμίκ και το Νταβός και το Mea Culpa του Ανδρέα Παπανδρέου,

-η κρίση των Ιμίων και η διακήρυξη της Μαδρίτης,

-η δειλία όλων των κυβερνήσεων από το 1995 μέχρι σήμερα, που «συμμορφώθηκαν» σαν καλά παιδιά με την παράνομη απειλή πολέμου, το casus belli της τουρκικής εθνοσυνέλευσης.

Όσον αφορά τους τουρκικούς ισχυρισμούς, που αμφισβητούν την κυριαρχία της Ελλάδας επί των νησιών του Αιγαίου, παραθέτουμε την άποψη του Τούρκου πρέσβη επί τιμή Γιαλίμ Εράλπ, όπως αυτή δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο Serbestiyet: «Υπάρχουν πολλοί ισχυρισμοί για την υπό όρους κυριαρχία αυτών των νησιών (σ.σ. των ελληνικών νησιών). Δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Τα νησιά έξω από τα τρία μίλια είναι της Ελλάδας. Και η Τουρκία το έχει αποδεχτεί εδώ και χρόνια. Το να τεθεί αυτό σε κίνδυνο τώρα, καθιστά την Τουρκία επιτιθέμενο κράτος στη διπλωματία».

Συνεχίζοντας ο έμπειρος Τούρκος διπλωμάτης λέει: «Λέμε, “δε μέτρησαν αυτό το νησί στη Λοζάνη, δε μέτρησαν το άλλο νησί”. Αν θυμάμαι καλά, υπάρχουν 2.400 νησιά και βραχονησίδες στη Μεσόγειο. Αποκλείεται η συνθήκη να υπολογίζει όλα αυτά τα νησιά».

Και καταλήγει: «Η γλώσσα είναι πολύ σημαντική στη διπλωματία. Ακριβώς όπως χαλάει την εικόνα σας, μπορεί επίσης να σας παραπλανήσει νομικά. Ο εθνικισμός είναι όμορφος, αλλά πρέπει να είναι ορθολογικός και να βασίζεται σε έγγραφα (…) Η Λοζάνη έδωσε τα νησιά έξω από τρία μίλια στην Ελλάδα, είτε μας αρέσει είτε όχι».

Αυτή είναι η πραγματικότητα, την οποία όμως αγνοεί στην πράξη και επί του πεδίου ο Ερντογάν, και αυτό είναι η πραγματική απειλή.

Όσον αφορά την εναγώνια αναζήτηση τροπαίου προ των εκλογών, είναι πιθανόν ο Ερντογάν να αποπειραθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε κάποιο γεωγραφικό σχηματισμό του Αιγαίου, χωρίς κίνδυνο πολεμικής εμπλοκής, για να το παρουσιάσει ως την απαρχή της άλωσης του Αιγαίου. Έχουν γνώσιν οι φύλακες.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής

Η τουρκική αντιπροσωπεία που πήρε μέρος στις διαβουλεύσεις στη Λοζάνη (πηγή: Frank and Frances Carpenter Collection)

Τον εφιαλτικό τρόπο ζωής των Ελλήνων καταγράφουν τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. τα οποία αναδεικνύουν τη φτωχοποίηση των πολιτών. Πρόκειται για μια τελείως διαφορετική εικόνα από αυτή που επιχειρεί να παρουσιάζει η κυβέρνηση, την ώρα που το οικονομικό επιτελείο πανηγυρίζει για τα στοιχεία που δείχνουν αύξηση του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών το α’ τρίμηνο του 2022, αλλά και ενίσχυση των καταθέσεων.
Ωστόσο, η ΕΛ.ΣΤΑΤ. Σημειώνει, πως σχεδόν τρεις στους 10 πολίτες της χώρας είναι βυθισμένοι στη φτώχεια, που μεταφράζεται σε 2.971.200 άτομα.
Αξίζει να σημειωθεί, πως το κατώφλι της φτώχειας ανέρχεται στο ποσό των 5.251 ευρώ ετησίως ανά μονοπρόσωπο νοικοκυριό και σε 11.028 ευρώ για νοικοκυριά με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών, και ορίζεται στο 60% του διάμεσου συνολικού ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, το οποίο εκτιμήθηκε σε 8.752 ευρώ, ενώ το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών της χώρας εκτιμήθηκε σε 17.089 ευρώ.
Την ώρα που οι τιμές των ενοικίων έχουν εκτοξευτεί, τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. αποκαλύπτουν πως ένα μεγάλο μέρος των πολιτών αδυνατεί να πληρώσει το ενοίκιο ή τη δόση του δανείου. Συγκεκριμένα, το 25% των πολιτών δυσκολεύεται να πληρώσει τη δόση του στεγαστικού δανείου για την πρώτη κατοικία, ενώ το 26,3% δεν μπορεί να πληρώσει πάγιους λογαριασμούς, όπως ηλεκτρικό ρεύμα, νερό και φυσικό αέριο. Μάλιστα, ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση για όσους πρέπει να πληρώσουν δόσεις πιστωτικών καρτών ή δόσεις δανείου για οικοσκευή, διακοπές κ.ά. ή αγορές με δόσεις. Σε αδυναμία γι’ αυτές τις δαπάνες είναι το 34,9% των πολιτών.
Εν έτη 2022 ένα μεγάλο ποσοστό των πολιτών στερείται τη βασική διατροφή, αφού ο οικογενειακός προϋπολογισμός δεν αρκεί για την προμήθεια των συγκεκριμένων προϊόντων. Το 33,8% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει ότι στερείται διατροφή που περιλαμβάνει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των μη φτωχών νοικοκυριών εκτιμάται σε 6,1%.
Χαρακτηριστικό της κατάστασης που επικρατεί στην ελληνική κοινωνία είναι, ότι ένας στους δύο πολίτες αδυνατεί να καλύψει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους 410 ευρώ. Το 81,7% των φτωχών νοικοκυριών και το 37,6% των μη φτωχών δηλώνει οικονομική δυσκολία να καλύψει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες ύψους, περίπου, 410 ευρώ.
Το 79,8% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει αδυναμία πληρωμής μίας εβδομάδας διακοπών, ενώ το 36,7% των φτωχών νοικοκυριών δηλώνει οικονομική αδυναμία για ικανοποιητική θέρμανση το χειμώνα, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των μη φτωχών νοικοκυριών ανέρχεται σε 12,8%.

ΣΤΕΡΗΣΗ ΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 10%
ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία για τις συνθήκες διαβίωσης των παιδιών, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ. Στη χώρα μας το 10% των παιδιών έως 15 ετών αντιμετωπίζει στέρηση τροφής στο σπίτι του, όταν στον ΟΟΣΑ το ποσοστό είναι 6% κατά μέσο όρο. Το 8,8% των παιδιών στην Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις αγαθών και το 46% εντοπίζει τις ελλείψεις σε ορισμένα αγαθά στο σπίτι του. Όμως, μόνο το 4% των παιδιών στην Ελλάδα δεν έχει ίντερνετ στο σπίτι.
Τα παραπάνω καταγράφονται σε έκθεση του ΟΟΣΑ «Ξεκινώντας άνισα: Πώς είναι η ζωή για τα μειονεκτούντα παιδιά;».
Συνολικά το 13% των παιδιών στις χώρες του ΟΟΣΑ ζουν σε σχετική εισοδηματική φτώχεια και το ποσοστό αυξάνεται περισσότερο από 20% σε χώρες όπως η Ισπανία, η Τουρκία και οι ΗΠΑ. Ειδικά στην Ευρώπη, περισσότερο από το 10% των παιδιών με χαμηλό εισόδημα συνεχίζουν να ζουν σε στέγαση πολύ κακής ποιότητας.
Σύμφωνα με την έκθεση, η πλειονότητα των παιδιών στην Ελλάδα διατηρεί την υγεία της και απολαμβάνει τη στήριξη της οικογένειάς της, αλλά μόλις το 16% των παιδιών 11-15 ετών γυμνάζεται μέτρια ή έντονα τουλάχιστον μία ώρα την ημέρα. Και ενώ σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο, η βρεφική θνησιμότητα φτάνει το 3,7 ανά 1.000 γεννήσεις, όταν στην Ισλανδία η βρεφική θνησιμότητα είναι μόλις 1,1 τοις χιλίοις, με την Κολομβία να καταλαμβάνει τη χειρότερη θέση, με 17,3 τοις χιλίοις.

Πάντως, το 78% των παιδιών νιώθει ότι έχει πλήρη υποστήριξη από την οικογένειά του σε επίπεδο ψυχοκοινωνικό, το 63% θεωρεί ότι η ζωή του έχει νόημα και σκοπό, μόνο όμως το 30,5% των παιδιών δηλώνει ικανοποιημένο με τη ζωή του.

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΙΣΟΥΣ
ΑΓΟΡΑΖΟΥΝ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ
Επτά στους δέκα Έλληνες (έξι στους 10 πέρυσι) δηλώνουν ότι ξοδεύουν λιγότερα χρήματα σε προϊόντα που δεν είναι πρώτης ανάγκης, ενώ πάνω από τους μισούς καταναλωτές (51% από 43% πέρυσι) αγοράζουν μόνο τα απαραίτητα.
Αυτό προκύπτει από την έρευνα Future Consumer Index Ελλάδα 2022, που παρουσίασε η ΕΥ Ελλάδος, που δείχνει ότι οι Έλληνες καταναλωτές βιώνουν έντονα τις οικονομικές επιπτώσεις της παρούσας συγκυρίας (πόλεμος, ενεργειακή κρίση, πανδημία), έχοντας μάλιστα μόλις αφήσει πίσω τους μια δεκαετή περίοδο δημοσιονομικής προσαρμογής.
Γενικά, η ελληνική κοινωνία υιοθετεί μια στάση αναμονής και αυτοπεριορισμού, επιλέγοντας να μειώσει την κατανάλωση, τουλάχιστον προσωρινά, μέχρι να λήξει η φάση της παγκόσμιας αβεβαιότητας.
Στο περιβάλλον αυτό η τιμή αναδεικνύεται και φέτος, με διαφορά, ως το σημαντικότερο αγοραστικό κριτήριο, τόσο για το σήμερα (78%) όσο και για την επόμενη τριετία (78%). Η έρευνα καταγράφει την περαιτέρω αποδυνάμωση της σχέσης του καταναλωτή με τις μάρκες που παρατηρήθηκε στη διάρκεια της πανδημίας.
Το 47% των καταναλωτών δηλώνει ότι οι μάρκες αποτελούν σήμερα λιγότερο σημαντικό κριτήριο κατά τις αγοραστικές του αποφάσεις, ενώ το 56% των ερωτώμενων (41% πριν από ένα χρόνο) αναφέρει ότι έχει αλλάξει τα brands που αγοράζει, είτε για να μειώσει τα έξοδά του είτε γιατί επιλέγει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή για να υποστηρίξει την τοπική οικονομία ή τα καταστήματα της γειτονιάς του.

Πηγή ενημέρωσης:
εφημερίδα «δημοκρατία»