Καθώς η γρίπη και άλλοι εποχιακοί ιοί εντείνονται στο Μόντρεαλ και ευρύτερα στο Κεμπέκ, η πίεση στα τμήματα επειγόντων είναι απολύτως εμφανής. Η κατάσταση δεν αφορά μόνο αριθμούς· αφορά ανθρώπους που περιμένουν ώρες για εξέταση ή που, στην πραγματικότητα, δε χρειάζονταν να βρίσκονται στα επείγοντα.
Ο Δρ Mitch Shulman, ειδικός στην επείγουσα ιατρική στο McGill University Health Centre (MUHC), τονίζει ότι «αν είστε κατά τα άλλα υγιής και έχετε ένα κοινό κρυολόγημα, αυτό θα διαρκέσει πέντε έως επτά ημέρες, είτε σας το θεραπεύσω είτε όχι». Παρ’ όλα αυτά, λέει, πολλοί προτιμούν το τμήμα επειγόντων – και αυτό επιδεινώνει την κατάσταση.
Τα τελευταία στοιχεία αποκαλύπτουν, ότι στο Κεμπέκ ο μέσος χρόνος παραμονής σε τμήμα επειγόντων – δηλαδή ο χρόνος από την άφιξη έως την έξοδο ή την εισαγωγή σε νοσοκομειακή πτέρυγα – ανήλθε σε 5 ώρες και 23 λεπτά το 2024-2025, το μακρύτερο στην Καναδά. Επιπλέον, το ποσοστό χρήσης φορείων (stretchers) υπερβαίνει το 111% κατά μέσο όρο σε όλη την επαρχία.
Τα στοιχεία δείχνουν, ότι η κατάσταση όχι μόνο δε βελτιώνεται, αλλά επιδεινώνεται – ο χρόνος παραμονής έχει αυξηθεί κατά περίπου μία ώρα σε σχέση με πέντε χρόνια πριν. Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια – όπως πονόλαιμος, ρινική συμφόρηση, καταρροή, ήπιος βήχας, ναυτία ή έμετος χωρίς αφυδάτωση, ή πυρετός που υποχωρεί με αντιπυρετικά – τότε η παραμονή στο σπίτι συνιστάται. Ο Dr Shulman εξηγεί, ότι «αν μπορείτε να καταπίνετε και να υποστηρίζετε την ενυδάτωσή σας, δε χρειάζεται να προσέλθετε στο τμήμα επειγόντων». Η επίσκεψη σε Επείγοντα σε τέτοια περίπτωση όχι μόνο δεν ωφελεί, αλλά πιθανόν να επιφέρει μεγαλύτερη καθυστέρηση σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη επειγόντων.
Αντίθετα, υπάρχουν σαφή σημάδια που πρέπει να οδηγήσουν σε άμεση επίσκεψη στα Επείγοντα. Αν το άτομο είναι ηλικιωμένο ή έχει εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα – για παράδειγμα διαβήτη, καρδιακή ή νεφρική νόσο ή ιστορικό καρκίνου – τότε η όποια λοίμωξη ή το «κρυολόγημα» μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε κάτι πολύ πιο σοβαρό.
Ο Shulman τονίζει ότι «η μόνη φορά που θα μας ανησυχήσει ένα απλό «κρυολόγημα» είναι αν διαρκεί πάνω από πέντε – επτά ημέρες ή αν ξαφνικά εμφανιστεί πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή υψηλός, αιφνίδιος πυρετός». Τέτοια συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν πνευμονία ή άλλες επιπλοκές και απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε περιπτώσεις που υποδεικνύουν καρδιακή ή εγκεφαλική κρίση. Ξαφνικός συνθλιπτικός πόνος στο κέντρο του θώρακα, δυσκολία στην αναπνοή ή ζάλη, πολύ υψηλός πυρετός που δεν ανταποκρίνεται σε θεραπεία, και σημεία όπως μούδιασμα ή παράλυση σε άκρα ή δυσκολία στην ομιλία, δεν επιτρέπουν καθυστέρηση. Ο Shulman επισημαίνει ότι «όσο πιο γρήγορα φτάσετε στο τμήμα επειγόντων, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να αντιστρέψουμε τις επιπτώσεις ενός εγκεφαλικού».
Όταν πρόκειται για παιδιά, η προσέγγιση διαφοροποιείται. Ο Dr Shulman αναγνωρίζει ότι η φροντίδα παιδιών προκαλεί αυξημένη αγωνία στους γονείς· γι’ αυτό επισημαίνει πως για βρέφη κάτω του ενός έτους με πυρετό, η επικοινωνία με επαγγελματία υγείας ή η μετάβαση στο τμήμα επειγόντων πρέπει να γίνεται χωρίς καθυστέρηση. Αν το παιδί δεν μπορεί να διατηρήσει υγρά, κάνει συνεχείς εμετούς ή έχει διάρροια με έντονη αφυδάτωση, τότε η επίσκεψη στο νοσοκομείο καθίσταται επιβεβλημένη. Παράλληλα, πολλοί παιδίατροι και οικογενειακοί γιατροί έχουν ώρες εξυπηρέτησης έκτακτης ανάγκης, ενώ η γραμμή Info-Santé 811 και η πλατφόρμα Clic Santé στο Κεμπέκ προσφέρουν άμεση καθοδήγηση και ραντεβού.
Το σύστημα της υγειονομικής περίθαλψης στο Κεμπέκ καλείται λοιπόν να αντιμετωπίσει δύο μεγάλες προκλήσεις:
► Πρώτον, την υπερφόρτωση των τμημάτων επειγόντων – στην οποία ο χρόνος αναμονής εκτοξεύεται πάνω από τις πέντε ώρες, ενώ σε ορισμένα νοσοκομεία σε περιοχές όπως το Λαβάλ ή τα Λωραντίντ φτάνει τις επτά έως οκτώ ώρες.
► Δεύτερον, την έλλειψη επαρκούς πρόσβασης στην πρωτοβάθμια φροντίδα, γεγονός που οδηγεί πολλούς ασθενείς με μη επείγοντα προβλήματα στα επείγοντα. Έρευνες δείχνουν ότι περίπου το 35% των ανθρώπων στο Κεμπέκ περιμένουν πέντε ή περισσότερες ώρες στα επείγοντα, συγκριτικά με 19% στον υπόλοιπο Καναδά.
Πριν λοιπόν μεταβείτε στο τμήμα επειγόντων, αξίζει να εξετάσετε εναλλακτικές: η επίσκεψη σε φαρμακοποιό για ήπια συμπτώματα, η χρήση της πλατφόρμας Clic Santé για ραντεβού και η επικοινωνία με την Info-Santé 811 μπορούν να εξοικονομήσουν χρόνο και να μειώσουν το άγχος. Ο Shulman προσθέτει: «Γνωρίζετε αν η τοπική σας κλινική είναι ανοιχτή την Παρασκευή το βράδυ, το Σάββατο ή την Κυριακή; Μπορεί να κάνει ακτινογραφία; Αυτά είναι στοιχεία που μπορούν να σας βοηθήσουν να αποφύγετε το τμήμα επειγόντων».
Ο χρυσός κανόνας στο σήμερα είναι απλός: αν δεν είστε σε ομάδα υψηλού κινδύνου και τα συμπτώματά σας είναι ήπια, μείνετε στο σπίτι, ξεκουραστείτε και ενυδατωθείτε. Αν όμως ο πόνος είναι έντονος, η αναπνοή δύσκολη, ο πυρετός επιμένει ή πρόκειται για μικρό παιδί ή ηλικιωμένο, τότε μην αμφιταλαντεύεστε: το τμήμα επειγόντων είναι η σωστή επιλογή. Το ένστικτό σας είναι πολύτιμο· και όπως λέει ο Shulman, «αν αμφιβάλλετε, ελάτε. Προτιμώ να σας δω χωρίς λόγο, παρά να μην έρθετε όταν έπρεπε».
