Δημιουργήθηκε πρόσφατα μια παγκόσμια πρωτοτυπία που πιθανώς θα μας οδηγήσει κατ’ ευθείαν στη Χάγη. Για πρώτη φορά στην παγκόσμια θαλάσσια ιστορία, τέσσερα κράτη τσακώνονται για ένα κομμάτι θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο. Αφού τώρα όλοι οι Έλληνες ασχολούνται με τη μερική οριοθέτηση της ΑΟΖ, ανάμεσα στην Ελλάδα και την Αίγυπτο, επιτρέψτε μου να αναπτύξω και εγώ μερικούς προβληματισμούς μου, από τη μακρινή Ουάσιγκτον.

Γράφει ο Θεόδωρος Καρυώτης*

Επειδή ασχολούμαι επί τέσσερις δεκαετίες με την ΑΟΖ, αρχίζω να υποψιάζομαι ότι ο Μητσοτάκης έριξε σε παγίδα τον Ερντογάν, με αυτή την οριοθέτηση της Αθήνας με το Κάιρο. Ο Έλληνας πρωθυπουργός πρέπει να έχει συμφωνήσει με τον πρόεδρο της Αιγύπτου να προσφύγουν γι αυτή την τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, ζητώντας να οριοθετήσει την ΑΟΖ τους.
Έτσι, μιας και η οριοθέτηση Ελλάδας-Αιγύπτου έχει διεμβολίσει την οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, το Δικαστήριο της Χάγης θα είναι υποχρεωμένο να καλέσει επίσης την Τουρκία και τη Λιβύη που δε θα έχουν δικαίωμα μη συμμετοχής. Με αυτές τις δύο οριοθετήσεις των τεσσάρων κρατών θα κληθεί να ασχοληθεί το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και να οριοθετήσει, ταυτόχρονα, τις ΑΟΖ της Ελλάδας, της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Λιβύης. Η Χάγη δηλαδή, για πρώτη φορά στην ιστορία της, θα οριοθετήσει ταυτόχρονα τις ΑΟΖ τεσσάρων κρατών.
Το Άρθρο 4 της Συμφωνίας αναφέρει: «1. Η παρούσα Συμφωνία δεν υπόκειται σε καταγγελία, απόσυρση ή αναστολή. 2. Η παρούσα Συμφωνία μπορεί να τροποποιηθεί μόνο με συμφωνία των Μερών».
Η συμφωνία μπορεί να μη προβλέπει ρήτρα προσφυγής στη Χάγη, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι τα δυο κράτη δε μπορούν να ζητήσουν τις υπηρεσίες της Χάγης. Η Λιβύη έχει δηλώσει στον ΟΗΕ ότι όποιος αμφισβητεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο, αλλά η Τουρκία δεν έχει κάνει αντίστοιχη δήλωση. Η Χάγη, όμως, έχει τη δυνατότητα να απαιτήσει την παρουσία της Τουρκίας.

Η ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ
Θεωρώ σημαντική την παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου στην κυριακάτικη «Καθημερινή» (9/8), όπου τόνισε: «Η συμφωνία Ελλάδος και Αιγύπτου έγινε προφανώς για να απαντηθεί –ως ισοδύναμο τετελεσμένο– στο ψευδομνημόνιο της κατοχικής Τουρκίας με τον εγκάθετο της στην Τρίπολη. Αλλά προφανώς και δεν εξουδετερώνεται το μνημόνιο, καθώς η Άγκυρα δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις παράλογες και παράνομες διεκδικήσεις της στην περιοχή. Δεν αποτελεί, δηλαδή, εργαλείο το οποίο αποτρέπει τις σχεδιαζόμενες έρευνες και στη συνέχεια γεωτρήσεις στην ελληνική ΑΟΖ. Ούτε ανατρέπει τον ευρύτερο σχεδιασμό της Άγκυρας, αυτόν που φέρει το μεγαλεπήβολο κωδικό ονομασίας “Γαλάζιας Πατρίδας”. Ακόμη και όσοι πανηγυρικά υποδέχθηκαν την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία το αναγνωρίζουν. Ποιο είναι, λοιπόν, το κόστος; Με βάση το χάρτη, ο οποίος είδε το φως της δημοσιότητας, είναι σαφές πως δεν αναγνωρίζεται πλήρης επήρεια στην Κρήτη, δε συμπεριλαμβάνεται ολόκληρη η Ρόδος και καθόλου το σύμπλεγμα του Καστελόριζου. Έχει αναφερθεί πως υπάρχει σχετική αναφορά στη συμφωνία, για να υπάρξει συνέχιση των συνομιλιών. Όταν, όμως, έχει γίνει αποδεκτό ήδη, πως τα νησιά έχουν μειωμένη επήρεια, δημιουργείται ένα σοβαρό προηγούμενο.
Δημιουργείται και ένα κενό μεταξύ Ρόδου και Κύπρου, το οποίο ως γνωστόν θέλει ετσιθελικά να συμπληρώσει η κατοχική Τουρκία. Και είναι προφανές μετά η Άγκυρα που θα “ξεσπάσει” για την υπογραφή της συμφωνίας. Θα κρατήσει εκείνα τα σημεία της συμφωνίας που την εξυπηρετούν. Η Αθήνα επιδίωξε τη συμφωνία σε μια προσπάθεια να ακυρώσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η συμφωνία, όπως έχει αναφερθεί, διεμβολίζει το εν λόγω μνημόνιο και η Ελλάδα αποκτά ένα “ηθικό πλεονέκτημα”, αφού ενεργεί μέσα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Την ίδια ώρα, θα πρέπει να αναφερθεί πως, με την ελληνο-αιγυπτιακή συμφωνία, ξεκαθαρίζει πλήρως ότι η παράνομη οριοθετική γραμμή του τουρκολιβυκού μνημονίου βρίσκεται πλήρως και νομίμως εντός της οριοθετημένης πλέον ΑΟΖ της Ελλάδας. Η τελευταία, θα πρέπει φυσικά να σηκώσει, όπως και προηγουμένως, το βάρος αντιμετώπισης τουρκικών κινήσεων στην περιοχή, με όλα τα μέσα που διαθέτει. Η Τουρκία ανά πάσα στιγμή μπορεί να στείλει –και θα το πράξει– ερευνητικά σκάφη, γεωτρύπανα, φρεγάτες ακόμη και ψαροκάικα».

ΠΩΣ ΘΑ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υποψιάζομαι, γνωρίζοντας προηγούμενες αποφάσεις του, ότι το Δικαστήριο σε ενδεχόμενη γνωμοδότηση του, θα χρησιμοποιήσει τη μέθοδο της μέσης γραμμής σε κάποια σημεία, σε άλλα τη μέθοδο της ευθυδικίας (equity) και την αρχή της ίσης απόστασης ειδικών περιστάσεων. Πάντως, με τις τελευταίες αποφάσεις του, έχει δώσει έμφαση στις αρχές της δικαιοσύνης (επιείκειας).
Δυστυχώς, το Διεθνές Δικαστήριο, όχι μόνο φαίνεται να διστάζει να ακολουθήσει ένα προηγούμενο (precedent) σε περιπτώσεις οριοθέτησης, αλλά επίσης δεν έχει δημιουργήσει ορισμένους κανόνες, στους οποίους τα ενδιαφερόμενα κράτη θα μπορούσαν να στραφούν για καθοδήγηση. Η επόμενη παραπομπή σε ένα σύγγραμμα που κυκλοφόρησε πριν από 35 χρόνια είναι σα να περιγράφει την ελληνοτουρκική διένεξη στην Ανατολική Μεσόγειο: «Φαίνεται ότι ένα κράτος χρειάζεται μόνο να καταθέσει ότι τα νησιά δε δικαιούνται οποιασδήποτε ζώνης και το άλλο κράτος ότι τα νησιά έχουν πλήρη δικαιώματα, για να τους δοθούν τα μισά δικαιώματα από το Δικαστήριο. Αυτό αποτελεί την εφαρμογή της μεθόδου του Σολομώντος, ώστε εάν ένα κράτος δημιουργήσει ένα θέμα, τότε θα πετύχει τη μείωση της περιοχής της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, που δικαιούται το παράκτιο κράτος» (J.G. Collier, “The regime of the islands and the modern law of the sea”, in W.E. Butler “The Law of the Sea and International Shipping”, New York, London, Oceana Publications 1985, p. 188).

Η ΤΟΥΡΚΙΑ «ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΤΟΝ ΚΙΝΕΖΟ»
Το κύριο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης είναι αυτό του Καστελόριζου και της Στρογγύλης. Το Δικαστήριο, σε περιπτώσεις που ένα νησάκι βρίσκεται μπροστά σ’ ένα τεράστιο ηπειρωτικό χώρο ενός άλλου κράτους, ποτέ δε δίνει πλήρη επήρεια σε αυτό το νησάκι. Εάν όμως συμβεί κάτι τέτοιο, τότε η Ελλάδα δε θα έχει θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο.
Γι’ αυτό το λόγο, η απραξία των κυβερνήσεων της Ελλάδας, τα τελευταία 30 χρόνια, να μην ανακηρύξουν ΑΟΖ και να προχωρήσουν σε οριοθέτηση ΑΟΖ με την Κύπρο, αποτελεί ένα τεράστιο σφάλμα, τις συνέπειες του οποίου αντιμετωπίζουμε σήμερα.
Τέλος, να υπενθυμίσουμε ότι η παρέμβαση της Χάγης θα μας γλυτώσει από τα σχέδια συνεκμετάλλευσης που προτιμά ο Τραμπ. Βέβαια, να μη ξεχνάμε ότι οι Τούρκοι παριστάνουν για καιρό τώρα τους “Κινέζους της Μεσογείου”. Επομένως, ανεξάρτητα από την απόφαση της Χάγης, το πιθανότερο είναι ότι θα αρνηθούν, όπως πράττουν και οι Κινέζοι, να σεβαστούν την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου.

*Ο Θεόδωρος Καρυώτης είναι ομότιμος καθηγητής οικονομικών του Πανεπιστημιακού Συστήματος Μέριλαντ, ΗΠΑ. Διετέλεσε οικονομικός σύμβουλος της πρώτης κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου στην Πρεσβεία της Ουάσιγκτον και ήταν μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Θεωρείται ειδικός στο θέμα της ΑΟΖ (θεωρείται ο «πατέρας της ΑΟΖ») και έχει γράψει άρθρα και βιβλία στα αγγλικά και ελληνικά γι αυτό το θέμα.

Το ποσοστό ανεργίας στον Καναδά εξακολουθεί να έχει πτωτική τάση, εφόσον μετά το 12,3% που κατέγραψε τον Ιούνιο, τον Ιούλιο το ποσοστό μειώθηκε ακόμα περισσότερο, στο 10,9%, δείχνοντας θετικά σημάδια, ώστε να επανέλθει έως το τέλος του έτους αν είναι δυνατόν, στο 5,6% του Φεβρουαρίου, δηλαδή στα επίπεδα προ… κορωνοϊού.
Να υπενθυμίσουμε ότι τον Απρίλιο το ποσοστό ανεργίας στον Καναδά ήταν στο 13%, ενώ το Μάιο κατέγραψε αρνητικό ρεκόρ όλων των εποχών με 13,7%!
Ενώ το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε μεταξύ όλων των μεγάλων ηλικιακών ομάδων και των δύο φύλων τον Ιούλιο, ήταν υψηλότερο για τους άνδρες (11,3%) από ό,τι για τις γυναίκες (10,4%). Το ποσοστό ανεργίας για τους άνδρες νέους ηλικίας 15 έως 24 ετών (26,7%) συνέχισε να είναι υψηλότερο από αυτό όλων των άλλων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών νέων (21,3%). Μεταξύ αυτών που βρίσκονται στην ηλικία εργασίας 25 έως 54 ετών, το ποσοστό ανεργίας ήταν ουσιαστικά το ίδιο για τους άνδρες (8,8%) και τις γυναίκες (8,7%).
Ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα τον Ιούλιο, μειωμένος κατά 269.000 (-11%). Παρά τη μείωση αυτή, σχεδόν 2,2 εκατομμύρια Καναδοί ήταν άνεργοι τον Ιούλιο, αριθμός σχεδόν διπλάσιος (+92,6%) από το Φεβρουάριο (1,1 εκατομμύρια).
Σε κάθε δεδομένο μήνα, η καθαρή αλλαγή στην ανεργία είναι το αποτέλεσμα της διαφοράς μεταξύ του αριθμού των ατόμων που εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό και εκείνων που εγκαταλείπουν την ανεργία, είτε επειδή έχασαν τη δουλειά τους, είτε επειδή βγήκαν στη σύνταξη. Τον Ιούλιο, 1,1 εκατομμύρια Καναδοί αποχώρησαν από τις λίστες ανεργίας, ενώ 841.000 εισήλθαν στην ανεργία. Η πλειονότητα αυτών που εγκατέλειψαν την ανεργία, το έκανα διότι βρήκαν δουλειά (63,3%).

ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ
Στο Οντάριο, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 151.000 (+2,2%) τον Ιούλιο, στηριζόμενη σε αύξηση 378.000 τον Ιούνιο και ανεβάζοντας την απασχόληση στο 91,7% του προ-πανδημικού επιπέδου Φεβρουαρίου. Η αρχική χαλάρωση των περιορισμών COVID-19 πραγματοποιήθηκε αργότερα στο Οντάριο από ό,τι στις περισσότερες άλλες επαρχίες. Πρόσθετη χαλάρωση εισήχθη στις περισσότερες περιοχές της επαρχίας στις 17 Ιουλίου, στο τέλος της εβδομάδας αναφοράς Εργατικού Δυναμικού.
Τα κέρδη στην απασχόληση του Οντάριο τον Ιούλιο ήταν σχεδόν όλα με μερική απασχόληση, ενώ η αύξηση τον Ιούνιο ήταν τόσο πλήρους όσο και μερικής απασχόλησης. Το ποσοστό των ατόμων που απασχολούνταν αλλά εργάστηκαν λιγότερο από το ήμισυ των συνηθισμένων ωρών τους για λόγους που πιθανώς σχετίζονται με το COVID-19 ήταν 10,9% τον Ιούλιο, από 14,1% τον Ιούνιο. Το ποσοστό ανεργίας στο Οντάριο μειώθηκε κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες σε 11,3% τον Ιούλιο.
Η απασχόληση στην απογραφή της μητροπολιτικής περιοχής (CMA) του Τορόντο αυξήθηκε κατά 2,2% τον Ιούλιο. Αυτός ήταν ο ίδιος ρυθμός αύξησης με την επαρχία, παρά τη χαλάρωση των περιορισμών COVID-19 που σημειώθηκαν αργότερα στην επαρχιακή πρωτεύουσα από ό,τι στις περισσότερες άλλες περιοχές. Η απασχόληση στο Τορόντο έφτασε το 89,9% του επιπέδου του Φεβρουαρίου.
Η απασχόληση στο Κεμπέκ αυξήθηκε κατά 98.000 (+2,4%) τον Ιούλιο, αυξάνοντας τα κέρδη τους προηγούμενους δύο μήνες και ανεβάζοντας την απασχόληση στο 94,4% του επιπέδου πριν από την COVID. Η αύξηση της απασχόλησης τον Ιούλιο ήταν όλη με μερική απασχόληση. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε 1,2% σε 9,5%, η τρίτη συνεχόμενη μηνιαία μείωση.
Η απασχόληση αυξήθηκε πιο αργά στο Μόντρεαλ CMA (+28.000, +1,3%) από ό,τι στο υπόλοιπο Κεμπέκ και έφτασε το 94,4% του επιπέδου του Φεβρουαρίου.
Ο αριθμός των απασχολούμενων στη Βρετανική Κολομβία αυξήθηκε κατά 70.000 (+3%) τον Ιούλιο, φτάνοντας το 93,5% του επιπέδου απασχόλησης του Φεβρουαρίου. Το ποσοστό των ατόμων που απασχολούνταν αλλά εργάστηκαν λιγότερο από το ήμισυ των συνηθισμένων ωρών τους ήταν 12% τον Ιούλιο, από 14,6% τον Ιούνιο. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 1,9 εκατοστιαίες μονάδες σε 11,1%.
Στη CMA του Βανκούβερ, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 48.000 (+3,8%) και έφτασε το 89,9% του επιπέδου Φεβρουαρίου, ποσοστό ανάκαμψης χαμηλότερο από την επαρχία στο σύνολό της.
Στην Αλμπέρτα, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 67.000 (+3,2%) τον Ιούλιο, συμπεριλαμβανομένων των κερδών τόσο στην εργασία πλήρους απασχόλησης όσο και στην εργασία μερικής απασχόλησης. Το ποσοστό ανεργίας για την επαρχία μειώθηκε κατά 2,7 εκατοστιαίες μονάδες τον Ιούλιο, σε 12,8%, την πρώτη μείωση μετά την οικονομική διακοπή της COVID-19.
Στο Σασκάτσουαν, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 13.000 (+2,5%) ενώ το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε 2,8 ποσοστιαίες μονάδες, σε 8,8%.
Η απασχόληση στη Μανιτόμπα αυξήθηκε (+12.000) για τρίτο συνεχόμενο μήνα και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 1,9 ποσοστιαίες μονάδες σε 8,2%.
Η απασχόληση στη Νέα Γη και το Λαμπραντόρ αυξήθηκε κατά 4.300 (+2,1%) τον Ιούλιο και το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε 0,9 εκατοστιαίες μονάδες σε 15,6%.
Στη Νέα Σκωτία, η απασχόληση αυξήθηκε κατά 3.400 (+0,8%) τον Ιούλιο, φτάνοντας το 92,7% του επιπέδου Φεβρουαρίου. Το ποσοστό ανεργίας στην επαρχία μειώθηκε κατά 2,2 ποσοστιαίες μονάδες σε 10,8%.
Η απασχόληση στο Prince Edward Island αυξήθηκε κατά 1.100 τον Ιούλιο (+1,5%), αυξάνοντας τα κέρδη τους προηγούμενους δύο μήνες. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 3,5 ποσοστιαίες μονάδες σε 11,7%.
Στο New Brunswick, η απασχόληση άλλαξε ελάχιστα τον Ιούλιο μετά την καταγραφή κερδών 39.000 από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο. Η απασχόληση στην επαρχία αυτή – η οποία ήταν από τις πρώτες που άρχισαν να χαλαρώνουν τον περιορισμό COVID-19 – ήταν στο 96,6% του επιπέδου πριν από την COVID το Φεβρουάριο, την πιο ολοκληρωμένη ανάκαμψη της απασχόλησης όλων των επαρχιών μέχρι σήμερα.

Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ
ΝΑ ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ
Από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, 5,5 εκατομμύρια Καναδοί εργαζόμενοι επηρεάστηκαν από το οικονομικό κλείσιμο λόγω της COVID-19. Αυτό περιλάμβανε μείωση της απασχόλησης κατά 3 εκατομμύρια και αύξηση σχετικών με την COVID στις απουσίες από την εργασία κατά 2,5 εκατομμύρια.
Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 419.000 (+2,4%) τον Ιούλιο, σε σύγκριση με 953.000 (+5,8%) τον Ιούνιο. Σε συνδυασμό με κέρδη 290.000 το Μάιο, αυτό οδήγησε την απασχόληση σε 1,3 εκατομμύρια (-7%) από το επίπεδο πριν από την COVID του Φεβρουαρίου.
Ο αριθμός των Καναδών που απασχολούνταν αλλά εργάστηκαν λιγότερο από τις μισές συνήθεις ώρες τους για λόγους που πιθανώς σχετίζονται με την COVID-19 μειώθηκε κατά 412.000 (-18,8%) τον Ιούλιο. Σε συνδυασμό με μειώσεις που καταγράφηκαν το Μάιο και τον Ιούνιο, αυτό άφησε τις σχετικές με την COVID απουσίες από την εργασία σε μόλις κάτω από 1 εκατομμύριο (+972.000, +120,3%) πάνω από τα επίπεδα του Φεβρουαρίου.
Μέχρι την εβδομάδα από τις 12 Ιουλίου έως τις 18 Ιουλίου, ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων που επλήγησαν ανήλθε σε 2,3 εκατομμύρια, μείωση από τον Απρίλιο του 58%.

ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΚΕΡΔΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ ΗΤΑΝ ΜΕ ΜΕΡΙΚΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
Τα περισσότερα από τα κέρδη απασχόλησης τον Ιούλιο ήταν με μερική απασχόληση, η οποία αυξήθηκε κατά 345.000 (+11,3%), σε σύγκριση με μια πολύ μικρότερη αύξηση 73.000 (+0,5%) στην εργασία πλήρους απασχόλησης.
Το σοκ στην αγορά εργασίας λόγω της COVID-19 ήταν ιδιαίτερα σκληρό στην εργασία μερικής απασχόλησης. Από το Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, οι απώλειες στην εργασία μερικής απασχόλησης (-29,6%) ήταν σημαντικά βαρύτερες από ό,τι στην απασχόληση πλήρους απασχόλησης (-12,5%). Αυτό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας μερικής απασχόλησης που επικρατεί περισσότερο στις βιομηχανίες που επηρεάστηκαν περισσότερο από το οικονομικό κλείσιμο λόγω της COVI -19, δηλαδή το λιανικό εμπόριο και τα καταλύματα και τις υπηρεσίες τροφίμων.
Η αύξηση της απασχόλησης μερικής απασχόλησης έχει ξεπεράσει την αύξηση της πλήρους απασχόλησης σε καθέναν από τους τελευταίους τρεις μήνες. Με τα κέρδη του Ιουλίου, η μερική απασχόληση πλησιάζει πλέον στο επίπεδο πριν από την COVID (-5%) από ό,τι η πλήρης απασχόληση (-7,5%).
Η σχετικά επίπεδη αύξηση της εργασίας πλήρους απασχόλησης τους τελευταίους μήνες αντικατοπτρίζεται στην αύξηση του ποσοστού των εργαζομένων μερικής απασχόλησης που το κάνουν ακούσια. Τον Ιούλιο του 2019, το 22,2% εκείνων που εργάζονται λιγότερο από 30 ώρες την εβδομάδα θα προτιμούσαν την εργασία πλήρους απασχόλησης (όχι εποχιακά προσαρμοσμένη). Ένα χρόνο αργότερα, το ποσοστό αυτό είχε αυξηθεί 7,6 ποσοστιαίες μονάδες στο 29,7%, μια ένδειξη ότι το οικονομικό κλείσιμο λόγω της COVID-19 και το επακόλουθο άνοιγμα είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση, τουλάχιστον προσωρινά, του αριθμού των ωρών που προσφέρονται από τους εργοδότες.

ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΑ ΚΕΡΔΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ,
ΑΛΛΑ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΝΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΠΙΟ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Τον Ιούλιο, η απασχόληση αυξήθηκε ταχύτερα στις γυναίκες (+3,4% ή +275.000) από ότι στους άνδρες (+1,5% ή +144.000). Λόγω των μεγαλύτερων απωλειών απασχόλησης μεταξύ των γυναικών το Μάρτιο, ωστόσο, η απασχόληση τον Ιούλιο ήταν πιο κοντά στο επίπεδο πριν από το κλείσιμο για τους άνδρες παρά για τις γυναίκες.
Από τον Ιούλιο, οι άνδρες στην ηλικιακή ομάδα ηλικίας 25 έως 54 ετών, οι οποίοι επηρεάστηκαν λιγότερο από το κλείσιμο, είχαν ανακάμψει στο 4,4% του επιπέδου απασχόλησής τους το Φεβρουάριο.
Η απασχόληση για γυναίκες σε αυτήν την ηλικιακή ομάδα ήταν στο 5,7% των προ-COVID επιπέδων. Οι νεαρές γυναίκες (ηλικίας 15 έως 24 ετών) ήταν οι πιο απομακρυσμένοι από το επίπεδο απασχόλησης του Φεβρουαρίου (-17,9%), ακολουθούμενοι από νεαρούς άνδρες (-16,9%) στην ίδια ηλικιακή ομάδα.

Ο ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΚΑΝΑΔΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ
ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ
Μεταξύ εκείνων που απασχολούνταν και δεν απουσίαζαν από την εργασία, ο αριθμός που εργάστηκε από το σπίτι μειώθηκε κατά 400.000, σε σύγκριση με αύξηση 300.000 στον αριθμό που εργάζεται σε τοποθεσίες εκτός από το σπίτι. Παρά αυτή τη μείωση, ο αριθμός των Καναδών που εργάστηκαν από το σπίτι τον Ιούλιο (4,6 εκατομμύρια) παρέμεινε σημαντικά υψηλότερος από τον αριθμό που συνήθως το κάνει (1,6 εκατομμύρια).

Απίστευτο κι όμως αληθινό. Όσο και να φαίνεται παράξενο, η οικονομία του Καναδά επεκτάθηκε κατά 4,5% το Μάιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα Απρίλιο! Η ισχυρή αυτή ανάκαμψη έχει φέρει την καναδική οικονομία σε ποσοστό 85% απ’ ότι ήταν το μήνα Φεβρουάριο πριν την πανδημία του COVID-19.

Του Γιώργου Στυλ. Γκιούσμα

Τα στατιστικά στοιχεία παρουσιάζουν ότι το ΑΕΠ του Καναδά – το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν που είναι η συνολική αξία, σε δολάρια, όλων των αγαθών και υπηρεσιών που παρήγαγε η οικονομία κατά τη διάρκεια του μήνα – ανήλθε σε λίγο περισσότερο από 1,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ τον Απρίλιο ήταν στα 1,62 τρισεκατομμύρια δολάρια, αλλά βρισκόταν στα 1,99 τρισεκατομμύρια δολάρια το Φεβρουάριο.
Η υπηρεσία δεδομένων αναφέρει ότι 17 από τους 20 τομείς της οικονομίας που παρακολουθεί αυξήθηκαν, και ιδιαίτερα οι βιομηχανίες παραγωγής αγαθών πολύ έντονα, σημειώνοντας αύξηση 8%. Το κέρδος του τομέα των υπηρεσιών ήταν συγκριτικά χαμηλότερο, στο 3,4%.
Τα μόνα μέρη της οικονομίας που συρρικνώθηκαν ξανά ήταν η διαχείριση, η δημόσια διοίκηση και ο τομέας των τεχνών και της ψυχαγωγίας που συμπεριλαμβάνει το χώρο των εστιατορίων.

Σύμφωνα με τον Μπέντζαμιν Ριτζ (φωτ.) της τράπεζας BMO, o τομέας της ψυχαγωγίας γενικά θα βρίσκεται υπό συνεχή πίεση.
Είναι γνωστό ότι οι περισσότεροι ιδιοκτήτες εστιατορίων αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες για να τα κρατήσουν ανοικτά. Οι διάφοροι περιορισμοί που πρέπει να εφαρμόσουν, όπως λιγότερα τραπέζια, 50% πελατών σύμφωνα με τη χωρητικότητα του εστιατορίου που έχει η άδεια τους, καθώς και οι νέες δαπάνες για συνεχή απολύμανση δε βοηθά καθόλου. Επιπλέον, η έκτακτη μηνιαία οικονομική επιχορήγηση της Καναδικής κυβέρνησης, δημιούργησε μεγάλη έλλειψη προσωπικού, προπαντός στο χώρο των εστιατορίων.
Παράλληλα και σε χειρότερη μοίρα βρίσκονται όλες οι επιχειρήσεις που έχουν να κάνουν με τη διοργάνωση όλων των ειδών εκδηλώσεων, από γάμους ως συνέδρια.

ΠΡΩΤΙΑ ΟΙ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ
ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΕΙΣ
Ο κατασκευαστικός κλάδος σημείωσε τη μεγαλύτερη ανάκαμψη απ’ όλους τους άλλους κλάδους. Συγκεκριμένα, η δραστηριότητα του αυξήθηκε κατά 17,6% μετά το κλείσιμο του Μαρτίου και του Απριλίου. Σε αυτό βοήθησε και η αυξημένη δραστηριότητα του τομέα των ανακαινίσεων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός, ότι τα καναδικά νοικοκυριά μια και ήξεραν ότι δεν πρόκειται να ταξιδεύσουν φέτος το καλοκαίρι και θα περάσουν διακοπές στο σπίτι τους, επένδυσαν σε διάφορες ανακαινίσεις για τον καλλωπισμό της οικίας στους. Οι περισσότεροι δε, επικεντρώθηκαν στη διακόσμηση του κήπου τους, με την προσθήκη κάποιας πισίνας για τα παιδιά.

Η ΟΡΕΞΗ ΓΙΑ ΑΓΟΡΕΣ ΕΦΕΡΕ
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Πολλοί ψυχολόγοι πιστεύουν, ότι τις περισσότερες φορές που κάνουμε κάποια μη αναγκαία αγορά, από τις συνηθισμένες, όπως τρόφιμα κ.λπ.… είναι επειδή αισθανόμαστε μια μεγάλη ευχαρίστηση ή έτσι τουλάχιστον πιστεύουμε. Με τον αποκλεισμό και την κλεισούρα που μας επέβαλαν, πολλοί έκαναν και κάνουν διάφορες αγορές που προσφέρει το λιανικό εμπόριο. Από ρούχα και… σαλόνια, μέχρι και τηλεοράσεις μεγάλων διαστάσεων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σημειωθεί μια αύξηση του λιανικού εμπορίου ύψους 16,4%.

Ο ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΜΑΪΟΣ
Χάρις λοιπόν τους δύο αυτούς κλάδους της οικονομίας που ήδη αναφέρθηκε, σημειώθηκε ένα παράλογο φαινόμενο. Ο Μάιος του 2020 σημείωσε τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση δραστηριότητας από τότε που ξεκίνησε η τήρηση των αρχείων της καναδικής οικονομίας, ήτοι το 1961.
Οι οικονομολόγοι περίμεναν μια ανάκαμψη περίπου 3,5%, οπότε οι αριθμοί του Μαΐου ήταν καλύτεροι από το αναμενόμενο. Υπολογίζεται ότι τα προκαταρκτικά στοιχεία για τον Ιούνιο θα είναι ακόμη καλύτερα, αυξημένα κατά 5% από το επίπεδο του Μαΐου.
Παρόλα αυτά, η παραγωγή της καναδικής οικονομίας βρίσκεται ακόμη 15% κάτω από το σημείο που ήταν πριν την πανδημία. Πάντως, η οικονομία του Μαΐου δε βρίσκεται στα πλαίσια που είχε προβλέψει η Καναδική Στατιστική Υπηρεσία (StatsCan) ήτοι 3%. Αυτό οδήγησε τη StatsCan να αλλάξει τις προβλέψεις για τον Ιούνιο όπου υπολογίζεται η οικονομία να είναι στα 90%, του ποσοστού που είχε πριν την πανδημία το Φεβρουάριο.

Ο Τρέβιν Στράτον (φωτ.), επικεφαλής οικονομολόγος του Καναδικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, δήλωσε ότι η ανάκαμψη το Μάιο ήταν θετική, αλλά υπογραμμίζει πόσο καιρό και αργή είναι η ανάκαμψη.
«Ο δρόμος προς την ανάκαμψη ξεκινά τώρα, εστιάζοντας στα οικονομικά θεμέλια που θα φέρουν πίσω τις επενδύσεις, θα ενθαρρύνουν τη ζήτηση αγαθών και θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας», είπε, σημειώνοντας ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Καναδάς βρίσκεται σε καλό δρόμο για να βυθιστεί κατά 12% το δεύτερο τρίμηνο, πολύ χειρότερη απόδοση από τη συστολή 9,5% που παρατηρείται στις ΗΠΑ.
«Η οικονομία μας εξακολουθεί να είναι μόνο το 90% του μεγέθους που ήταν το Φεβρουάριο και οι δαπάνες του δημόσιου τομέα έχουν κάποιο περιθώριο στο τέλος», είπε.