Friday, February 20, 2026
spot_img
spot_img
Home Blog Page 342

Το Καπιτώλιο ήταν η αρχή!

0

Η καταιγίδα στην Αμερική μπορεί να κόπασε προσωρινά, αλλά όλοι κατανοούν πλέον ότι «το τζίνι έχει βγει από το μπουκάλι»

Η καταιγίδα στην Αμερική μπορεί να κόπασε προσωρινά, αλλά όλοι κατανοούν πλέον ότι «το τζίνι έχει βγει από το μπουκάλι»


Ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να «κόπηκε» από το Twitter αλλά δεν πρόκειται να… μονάσει! Θα συνεχίσει να κινεί τα νήματα του τραμπισμού όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, στο οποίο έχει δημιουργήσει γερές προσβάσεις. «Μπαίνουμε σε μια πολύ επικίνδυνη φάση, με περισσότερη βία, περισσότερη αντιπαράθεση» λέει η καθηγήτρια Ιστορίας στο πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, Ρουθ Μπεν Γκάιατ, μιλώντας στο περιοδικό «Der Spiegel».

Μιχάλης Ψύλος

«Η επίθεση στο Καπιτώλιο είναι το τρομακτικό αποτέλεσμα πολλών χρόνων συστηματικής προσπάθειας του εθνικολαϊκιστή μεγιστάνα για την προώθηση της πόλωσης στην αμερικανική κοινωνία» γράφει η ισπανική «El Pais».
Ο Τραμπ και οι ακροδεξιοί οπαδοί του «έγραψαν μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην Iστορία των ΗΠΑ» λέει ο Ντάνιελ Ζίμπλατ, καθηγητής Κυβερνητικής στο Χάρβαρντ. «Αλλά δε νομίζω ότι αυτό θα είναι το τέλος. Δεδομένης αυτής της ευρείας υποστήριξης που απολαμβάνει (73.000.000 ψήφους πήρε), σίγουρα δεν έχει τελειώσει ακόμη» προσθέτει ο Αμερικανός καθηγητής. Για να μην υπάρχει αμφιβολία, τους ισχυρισμούς του Τραμπ για νοθεία στις εκλογές συμμερίζονται εκατομμύρια Ρεπουμπλικάνοι ψηφοφόροι. Δημοσκόπηση έδειξε ότι οι επτά στους 10 ρεπουμπλικάνους ψηφοφόρους συμφωνούν με την άποψη ότι ο Μπάιντεν δεν είναι ο νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος.
Το αμερικανικό περιοδικό «Nation» στο κύριο άρθρο του προειδοποιεί μάλιστα ότι «καθώς ο Τζο Μπάιντεν αναλαμβάνει τα καθήκοντά του, η επιρροή της Άκρας Δεξιάς πιθανότατα θα αυξηθεί, υποκινώντας μεγαλύτερη βία. Ο δρόμος για την κρατική εξουσία που παρουσίασε η κυβέρνηση Τραμπ έχει κλείσει, οπότε η φασίζουσα Δεξιά θα επιδιώξει τους πολιτικούς του στόχους με άλλα μέσα».
– Και δυστυχώς υπάρχει «καύσιμη ύλη». Όπως εύστοχα σημειώνει η «El Pais», «δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο τους ακροδεξιούς που εισέβαλαν στην κοινοβουλευτική αίθουσα, αλλά και τα εκατομμύρια των πολιτών που, χωρίς να φτάσουν σε τέτοια άκρα, έχουν χάσει την πίστη τους στη δημοκρατία, πιστεύοντας τα κραυγαλέα ψεύδη του Τραμπ».
Ο Τραμπ έκανε τους Ρεπουμπλικάνους υποτακτικούς, λέει ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Βόννης, Γιόζεφ Μπραμ, ειδικός σε θέματα αμερικανικής πολιτικής. «Ο απερχόμενος πρόεδρος έκανε το κόμμα υποτακτικό στον εαυτό του και τον ακολούθησε στην άβυσσο που μόλις είδαμε. Πολλοί από τους ρεπουμπλικάνους ηγέτες, λόγω του καιροσκοπισμού τους, δεν τόλμησαν να αντιταχθούν στην τρέλα του, υποστηρίζοντας κιόλας την επίθεση στη δημοκρατία μέσω της εφόδου στο Καπιτώλιο» σημειώνει ο καθηγητής Μπραμ.
Άλλωστε, σύμφωνα με δημοσκόπηση του YouGov, το 45% των ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων είδε θετικά την επίθεση στο Καπιτώλιο. Αλλά και 138 ρεπουμπλικάνοι βουλευτές και οκτώ γερουσιαστές, αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τη νίκη του Μπάιντεν στις εκλογές. Ανάμεσά τους και ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ που, αν και εσωκομματικός αντίπαλος του Τραμπ, δε δίστασε να ταχθεί υπέρ της εφόδου. Ο Κρουζ επιδιώκει να είναι υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων για την αμερικανική προεδρία σε τέσσερα χρόνια και, φυσικά, προσβλέπει στην υποστήριξη και του ακροδεξιού όχλου που εισέβαλε στο Καπιτώλιο. Για να μην αδικούμε όμως το σύνολο των παραδοσιακών στελεχών των Ρεπουμπλικάνων θα πρέπει να θυμίσουμε ότι «μερικά στελέχη του κόμματος αρνήθηκαν να στηρίξουν τον Τραμπ από την αρχή, συγκροτώντας το κίνημα “Ποτέ Τραμπ”», όπως γράφει το περιοδικό «Time».

«Περισσότεροι από 50 ρεπουμπλικάνοι μέλη του Κογκρέσου έχουν αποσυρθεί από τότε που ανέλαβε ο Τραμπ. Οι περισσότεροι αντικαταστάθηκαν από νεότερα μέλη των τραμπιστών – το… μέλλον του κόμματος» σημειώνει το αμερικανικό περιοδικό.
Και τώρα, μετά την αποχώρηση του Τραμπ από την προεδρία, όλοι περιμένουν να δουν σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, που παραδοσιακά χωρίζεται σε τρεις πτέρυγες:
– Τους μετριοπαθείς συντηρητικούς που υποστηρίζουν την τάξη, τη σταθερότητα και το κράτος δικαίου, την αξιοπρέπεια, τις χριστιανικές αξίες και δίνουν προσοχή στη δημοσιονομική πειθαρχία.
– Η δεύτερη πτέρυγα είναι οι τραμπιστές που χαρακτηρίζονται από ένα μείγμα δημαγωγίας, θράσους, χειραγώγησης και απειλών.
– Η τρίτη ομάδα περιλαμβάνει τους τυχοδιώκτες, που ακολουθούν όποιον ηγέτη εμφανίζεται επιτυχημένος και με προοπτικές.
Αναμφίβολα, ο Τραμπ περιφρονούσε ανέκαθεν τους παραδοσιακούς Ρεπουμπλικάνους. «Ήταν το αντίθετο ενός μετριοπαθούς συντηρητικού πολιτικού. Περιφρονούσε την αστική τάξη και η θρησκευτικότητά του αρχίζει και τελειώνει μόνο στη Βίβλο» γράφει η «Die Zeit» και διερωτάται: «Θα καταφέρει ο Τραμπ να διαλύσει και τους Ρεπουμπλικάνους;».

«Ιδιαίτερα ανησυχητικό σημάδι είναι η προθυμία των ρεπουμπλικάνων βουλευτών να ακολουθήσουν το δικτατορικό μονοπάτι του Τραμπ, ο οποίος ζήτησε από τη φασιστική οργάνωση Proud Boys και άλλους ένοπλους λευκούς εθνικιστές κακοποιούς να συμμετάσχουν σε “άγριες διαμαρτυρίες” την ημέρα που το Κογκρέσο θα επικύρωνε τα αποτελέσματα των εκλογών» λέει ο Αμερικανός καθηγητής στο πανεπιστήμιο Μάντισον του Ουισκόνσιν, Άντριου Λέβιν.
Το κρίσιμο ερώτημα για πολλούς Αμερικανούς αναλυτές είναι αν ο Τραμπ θα αποχωρήσει από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, ιδρύοντας ένα άλλο υπερσυντηρητικό κίνημα, με το οποίο θα επιχειρήσει να δώσει τη δική του διάσταση στο πολιτικό παιχνίδι.
Μπορεί άλλωστε «οι επαγγελματίες της πολιτικής να αρχίσουν να τρέχουν μακριά από το βυθισμένο πλοίο», όπως λέει ο κορυφαίος ρεπουμπλικάνος εκλογολόγος Φρανκ Λουτζ, αλλά «οι υποστηρικτές του Τραμπ δεν τον έχουν εγκαταλείψει και πραγματικά θέλουν να πολεμήσουν γι’ αυτόν… Έχει γίνει η φωνή του Θεού για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους και θα τον ακολουθήσουν ως τα άκρα της Γης» προσθέτει.
Θα μπορούσε δηλαδή να γίνει ο «νεκροθάφτης» του «Grand Old Party», όπως ονομάζεται το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα; «Ο Τραμπ σίγουρα θα έχει κατά κάποιον τρόπο πρόσβαση σε αυτά τα 73.000.000 που τον ψήφισαν. Είναι πολύ πιθανό να συνεχίσει το δικό του κίνημα» γράφει ο «Guardian».

«Ποτέ δεν είδε, άλλωστε, τον εαυτό του ως ρεπουμπλικάνο. Πριν από τέσσερα χρόνια, στην εναρκτήρια ομιλία του ως πρόεδρος στο Κογκρέσο, είχε ρίξει ηχηρά «χαστούκια» και στα δύο κόμματα λέγοντας: «Προδώσατε τον αμερικανικό λαό, το κίνημά μου».


Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα

0

Το αμερικανό-σοβιετικό πυρηνικό δίπολο έπαυσε, μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1990, να αποτελεί το ψυχροπολεμικό μοντέλο που έδινε εξηγήσεις στα παγκόσμια δρώμενα. Στα επόμενα δέκα και πλέον χρόνια, η επικράτηση των ΗΠΑ σφράγιζε πλέον μονομερώς όλα τα μεγάλα συμβάντα, από τη βίαια διάλυση της Γιουγκοσλαβίας στη δεκαετία του 1990 μέχρι τις πολεμικές επεμβάσεις στο Ιράκ το 1991 και 2003.

Δρ. Παντελής Οικονόμου*


Στη συνέχεια, η παγκοσμιοποίηση άρχισε να οξύνει τις διαφορές στις στρατηγικές σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων. Η ανασυγκροτημένη πυρηνική Ρωσία επανέρχεται σθεναρά στον παγκόσμιο γεωπολιτικό χάρτη. Η άλλη πυρηνική δύναμη, η Κίνα, αρχίζει να εμφανίζει διεθνώς τη σταθερά αναδυόμενη οικονομική, τεχνολογική και στρατιωτική ισχύ της. Και οι ΗΠΑ, εκφράζουν δημόσια το φόβο τους για απώλεια της παγκόσμιας ηγεμονίας τους, με δηλώσεις κορυφαίων διαμορφωτών της σύγχρονης αμερικανικής γεωπολιτικής, όπως οι Κίσινγκερ, Σκρόουκροφτ και Ζμπρεζίνσκι.
Ο τελευταίος δημοσιοποίησε τη ρηξικέλευθη πρότασή του για ανάγκη διάσπασης του δίδυμου Ρωσίας-Κίνας και μετατροπή του ενός από τους δύο σε εταίρο των ΗΠΑ. Στο ερώτημα, ποιος θα έπρεπε να ήταν ο δυνητικός εταίρος των ΗΠΑ, απάντησε: «Ο λιγότερο προβλέψιμος και συγχρόνως ο πιο πιθανός αντίπαλος των ΗΠΑ, που επί του παρόντος είναι η Ρωσία» (1).

Λέγεται ότι την ίδια επιδίωξη εξυπηρετούσαν και οι περισσότερες από 17 μέχρι σήμερα συναντήσεις του 97χρονου Κίσινγκερ με τον πρόεδρο Πούτιν, για το περιεχόμενο των οποίων ο ίδιος δηλώνει ότι ενημέρωνε την Ουάσιγκτον και τον πρόεδρο Τραμπ (2).
Σε εκείνη τη μετασοβιετική περίοδο, η Ρωσία αντιμετώπιζε άμεσα το γεωπολιτικό «τρίλημμα»: 

α) Ανάπτυξη αυτόνομης ηγεμονικής εξωτερικής πολιτικής, 

β) Συμπόρευση με Κίνα σε μία ευρασιατική στρατηγική, ή 

γ) Συνεργασία με ΗΠΑ για στρατηγική αντιμετώπιση της ανερχόμενης Κίνας.
Εκτιμάται ότι η Μόσχα επέλεξε τον τρίτο δρόμο που της εξασφάλιζε τα κενά που θα δημιουργούσε η δρομολογημένη μετατόπιση τού κέντρου βάρους της αμερικανικής στρατηγικής από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό και στη Νότια Σινική Θάλασσα. Μιας γεωπολιτικής στροφής που θα διασφάλιζε τα στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα των ΗΠΑ μέσα από πολυάριθμες ανά την υφήλιο σταθερές και κινητές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και πολύμορφες οικονομικές εταιρίες κολοσσούς.
Η νέα αμερικανο-ρωσική σύγκλιση άρχισε μετά το 2010, στην περίοδο εμφάνισης της αραβικής άνοιξης και εμπόλεμης βίας στη Μέση Ανατολή. Υπό το πρίσμα αυτής της άτυπης συμμαχίας των δύο πρώην μεγάλων αντιπάλων και με τη βοήθεια της ερασιτεχνικής και απροκάλυπτης πολιτικής του Αμερικανού προέδρου Τραμπ, γίνεται έκτοτε σχετικά εύκολη η ανάγνωση της πραγματικότητας πίσω από πολλές εκ πρώτης όψεως αινιγματικές εξελίξεις.
Υπό το πρίσμα της νέας αμερικανο-ρωσικής γεωπολιτικής σχέσης βρίσκει την εξήγηση της η επιθετική και αναθεωρητική εξωτερική πολιτική της Άγκυρας. Η ιδιόρρυθμη ρωσο-τουρκική «λυκοφιλία» τελικά ευδοκιμεί διότι παράγει κέρδη και στους δύο εταίρους, χωρίς να απειλείται το ευρύτερο νέο γεωπολιτικό πλαίσιο.
Στη Ρωσία, η συνεργασία της με την Τουρκία εξασφαλίζει ασφάλεια στο ευαίσθητο υπογάστριό της και σταθερότητα στις πρώην σοβιετικές τουρκογενείς εθνότητες. Στην Τουρκία αντίστοιχα, εξασφαλίζει τη ρωσική υποστήριξη στην προσπάθεια της να επανακτήσει τον ηγεμονικό της ρόλο στον πρώην οθωμανικό χώρο. Κυρίως όμως, η ρωσο-τουρκική συνεργασία έχει εξασφαλισμένη την παθητική συναίνεση των ΗΠΑ ενόσω παραμένει ανενόχλητο το αμερικανικό διακύβευμα στην Ασία.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη αδυνατεί να πείσει ότι είναι ικανή να διαδραματίσει έναν αυτόνομο γεωπολιτικό ρόλο. Η μετά-Brexit ακρωτηριασμένη γηραιά ήπειρος αντιμετωπίζει πολύμορφες εθνολογικές, ενεργειακές και πληθυσμιακές προκλήσεις, ενώ εξακολουθεί να προσδιορίζεται από τον ιστορικά ασταθή και αντίρροπο άξονα «Γερμανίας – Γαλλίας». Η μεν Γερμανία, για λόγους κυρίως ενεργειακών και οικονομικών εθνικών συμφερόντων, συμπλέει ευκαιριακά με Ρωσία και Τουρκία, ενώ η Γαλλία επιδιώκει ηγετικό ρόλο στον ευρωπαϊκό χώρο και επανάκτηση στρατηγικών δεσμών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Αυτή η διαιρεμένη Ευρώπη καλείται πλέον να επιλέξει: 

α) Σταθερή προσήλωση στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, ή 

β) Άσκηση αυτόνομης εξωτερικής πολιτικής που θα βασίζεται σε ενιαία ευρωπαϊκή ασφάλεια και μια κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία;
Αποτυχία στη δεύτερη επιλογή της, με παράλληλο διχασμό του Ατλαντικού, μοιραία θα σήμαινε τη μετατροπή της σε χερσόνησο της Ευρασίας που μακροπρόθεσμα ίσως κυριαρχείται από την Κίνα.
Όσο για την ελληνική προοπτική, στο πλαίσιο της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας, η συνέχιση της παρούσας «ευρωπαϊκής αμηχανίας» θα αποτελεί καθοριστικό εμπόδιο στη χάραξη στρατηγικής εθνικής ασφάλειας και στην άσκηση μιας εύστοχης εξωτερικής πολιτικής.

Ας κοιτάξουμε μπροστά…

Εσείς τι λέτε;

Μπήκαμε λοιπόν αισίως στην τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα…

Το 2020 δεν ήταν απλώς μια χρονιά που πέρασε. Θα γραφτεί στην ιστορία και θα μνημονεύεται για πολλά χρόνια και η αιτία είναι η πανδημία του κορωνοϊού και τα όσα πέρασε και εξακολουθεί να περνά η ανθρωπότητα.

Το 2020 άφησε πίσω του πολύ δύσκολες περιστάσεις και στιγμές. Πυρκαγιές, κυκλώνες, υπερθέρμανση του πλανήτη, διεθνείς κρίσεις, κοινωνικές αναταραχές, απώλειες…

Πολλοί θεωρούν ότι ήταν μια από τις χειρότερες χρονιές, καθώς σημειώθηκαν πολύ άσχημες στιγμές που θα μπουν στην ιστορία μας σε «μαύρες» σελίδες.

Υπήρξαν όμως και καλές στιγμές. Η τεχνολογία και η επιστήμη έκαναν σημαντικά βήματα προόδου. Πολλές ασθένειες μπορούν σήμερα να καταπολεμηθούν σχετικά εύκολα. Η εξάρτησή μας από το πετρέλαιο σύντομα θα ανήκει στο παρελθόν.

Η ισοτιμία αντρών και γυναικών στις πολιτισμένες χώρες έχει πλέον αναγνωριστεί.

Αφήσαμε πίσω μας ένα χρόνο γεμάτο από όλα εκείνα – πολλά ή λίγα – που κάναμε.

Και βέβαια οι σκέψεις τρέχουν σε όλα εκείνα που είχαμε σχεδιάσει και που ποτέ δεν καταφέραμε να υλοποιήσουμε.

Όμορφες και άσχημες στιγμές… Χαρούμενα και δυσάρεστα γεγονότα… Πολλά συναισθήματα και πολλές ανατροπές… Ένας χρόνος γεμάτος εμπειρίες και μαθήματα ζωής… 

Όμως, δεν είναι η ώρα των ενοχών και της λύπης. Είναι η ώρα της χαράς και του σωστού προγραμματισμού. Λέω χαράς, γιατί για να μπορούμε να διαβάζουμε αυτές τις γραμμές, είμαστε καλά. Τουλάχιστον όσο πιο καλά γίνεται.

Ζούμε, γι’ αυτό πρέπει να έχουμε θάρρος και ελπίδα. Αρκεί να σκεφτούμε πόσοι συνάνθρωποί μας υπέφεραν πέρυσι και βέβαια εξακολουθούν να υποφέρουν. 

Πολλοί έφυγαν από τη ζωή, άλλοι αποχαιρέτησαν δικούς τους ανθρώπους, αναρίθμητοι καταστράφηκαν, πόνεσαν, έχασαν την υγεία τους, τις δουλειές τους…

Ας μετρήσουμε και ας αξιολογήσουμε τις δικές μας ευλογίες, ξεκινώντας θετικά σχεδιάζοντας τα μελλοντικά μας βήματα. Το πιο σημαντικό, πιστεύω, που πρέπει να κάνουμε, είναι να καθορίσουμε τις δικές μας προτεραιότητες της ζωής μας.

Και μόνο όταν αυτές οι προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες θα καταφέρουμε να έχουμε μια ισορροπημένη ζωή. Ταυτόχρονα θα πρέπει να προστατέψουμε τον προσωπικό μας χρόνο διότι – κάπου διάβασα – δεν υπάρχει πιο άδικο και σπάταλο πράγμα από το να αφήσουμε χρόνο να σπαταλιέται ανούσια χωρίς κανένα συγκεκριμένο σκοπό. Το ίδιο ισχύει και για τα άτομα που μας είναι σημαντικά και που σημαίνουν πολλά για μας και τη ζωή μας.

Αν σκεφτούμε τον πραγματικό χρόνο που τους αφιερώνουμε είναι βέβαιο πως θα εκπλαγούμε. Δηλαδή, είναι πιθανό να ανακαλύψουμε ότι τα πρόσωπα που σημαίνουν τόσα πολλά για μας παίρνουν μια ελάχιστη μερίδα από τον καθημερινό μας χρόνο.

Και το τραγικότερο είναι να διαπιστώνει κανείς, ότι ο χρόνος περνά μακριά και από τις προτεραιότητές μας και από τα σημαντικά για μας και τη ζωή μας πρόσωπα…

Η στήλη εύχεται σε όλους Καλή Χρονιά, γεμάτη Υγεία, Ειρήνη, Πρόοδο και πολλή Αγάπη!

Η ισραηλινή Elbit αναλαμβάνει το Διεθνές Αεροπορικό Κέντρο στην Καλαμάτα

0
Η συμφωνία, ύψους 1,375 δισ. ευρώ, προκρίθηκε έναντι της καναδικής πρότασης και αποτελεί ένα ακόμα πεδίο διεύρυνσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ με επίκεντρο την 120 Πτέρυγα Αεροπορικής Εκπαίδευσης | Καναδική «γκρίνια» κάνει λόγο για αθέτηση συμφωνίας επιμένοντας να συμμετέχουν στο πρόγραμμα!

Η συμφωνία, ύψους 1,375 δισ. ευρώ, προκρίθηκε έναντι της καναδικής πρότασης και αποτελεί ένα ακόμα πεδίο διεύρυνσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ με επίκεντρο την 120 Πτέρυγα Αεροπορικής Εκπαίδευσης | Καναδική «γκρίνια» κάνει λόγο για αθέτηση συμφωνίας επιμένοντας να συμμετέχουν στο πρόγραμμα!

Στους Ισραηλινούς ανέθεσε τελικά η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία την εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων για τα επόμενα 22 χρόνια, με την επιλογή της εταιρείας Elbit για τη δημιουργία Εκπαιδευτικού Κέντρου Πτήσεων στην Καλαμάτα.
Η συμφωνία αυτή, ύψους 1,375 δισ. ευρώ, εκτός των συγκεκριμένων οικονομικοτεχνικών χαρακτηριστικών της που την προέκριναν έναντι της καναδικής πρότασης, αποτελεί ένα ακόμα πεδίο διεύρυνσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-Ισραήλ με επίκεντρο την 120 Πτέρυγα Αεροπορικής Εκπαίδευσης.
Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας οδηγήθηκε στην αναβάθμιση του εκπαιδευτικού προγράμματος της Πολεμικής Αεροπορίας, εφόσον η παλαιότητα και η περιορισμένη διαθεσιμότητα των εκπαιδευτικών αεροσκαφών έθεταν εκ των πραγμάτων ανυπέρβλητα προβλήματα στην υλοποίηση της τελικής φάσης της πτητικής εκπαίδευσης των Ικάρων και των νέων ανθυποσμηναγών. Τα αμερικανικής κατασκευής δικινητήρια αεροσκάφη Τ-2Ε Buckeye έχοντας παραληφθεί μεταξύ Φεβρουαρίου 1976 και Ιανουαρίου 1977 ολοκληρώνουν σε δύο χρόνια τον πτητικό κύκλο τους, ενώ ο στόλος των μονοκινητήριων T-6A Texan, με τα οποία εκπαιδεύονται οι Ίκαροι από το Σεπτέμβριο του 2001, αντιμετωπίζει σοβαρές δυσχέρειες υποστήριξης.
Η υλοποίηση του προγράμματος του Εκπαιδευτικού Κέντρου Πτήσεων θα γίνει με διακρατική συμφωνία μέσω χρηματοδοτικής μίσθωσης και μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τη συντήρηση των Τ-6 Texan και τη διάθεση 10 νέων εκπαιδευτικών αεροσκαφών Μ-346 της ιταλικής Leonardo. Στόχος, το υψηλότερο επίπεδο παρεχόμενης εκπαίδευσης στους Έλληνες πιλότους πριν την ένταξή τους στις πολεμικής μοίρες αλλά και η μετεξέλιξη της αεροπορικής βάσης της Καλαμάτας σε περιφερειακό κέντρο πτητικής εκπαίδευσης ιπταμένων, από χώρες εντός αλλά και εκτός του ΝΑΤΟ.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες στην επιλογή της ισραηλινής Elbit από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας είναι η εμπειρία της από τα κέντρα εκπαίδευσης πτήσεων της Ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας, που έχει αναλάβει από το 2012. Εκεί οι Ισραηλινοί πιλότοι αποκτούν πλήρη επίγεια προηγμένη ηλεκτρονική κατάρτιση προσομοίωσης και αεροπορική εκπαίδευση με 20 αεροσκάφη T-6 και 30 αεροσκάφη M-346 με υψηλές διαθεσιμότητες.
Η Elbit εκτελεί ένα ευρύ φάσμα προγραμμάτων υψηλής τεχνολογίας σε όλο τον κόσμο, κυρίως στους τομείς της άμυνας και της εσωτερικής ασφάλειας. Τα αεροπορικά, χερσαία και ναυτικά συστήματα, που αναπτύσσει, είναι εγκατεστημένα σε νέες πλατφόρμες ή σε πλατφόρμες που έχουν υποστεί εκσυγχρονισμό.

Οι κύριες δραστηριότητές της περιλαμβάνουν:
-στρατιωτικά συστήματα αεροσκαφών και ελικοπτέρων,
-εμπορικά αεροπορικά συστήματα και αεροσυστήματα,
-συστήματα μη επανδρωμένων αεροσκαφών και μη επανδρωμένα επιφανειακά σκάφη,
-ηλεκτρο-οπτικά συστήματα, νυχτερινή όραση και αντίμετρα,
-συστήματα χερσαίων οχημάτων,
-πυρομαχικά,
-συστήματα διοίκησης, ελέγχου, επικοινωνιών, υπολογιστών, πληροφοριών, παρακολούθησης και αναγνώρισης (C4ISR) και κυβερνοχώρου,
-ηλεκτρονικά συστήματα πολέμου και πληροφοριών.

«ΣΦΗΝΑ» ΚΑΝΑΔΑ ΣΤΗΝ ΑΜΥΝΤΙΚΗ
ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΙΣΡΑΗΛ
Ζήτημα συμμετοχής στην ιστορική συμφωνία Ελλάδας – Ισραήλ, ύψους 1,37 δισ. ευρώ, για την ίδρυση και λειτουργία διεθνούς αεροπορικού εκπαιδευτικού κέντρου στην Καλαμάτα θέτει στην ελληνική κυβέρνηση ο Καναδάς.
Στο πλαίσιο επαφών με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η κυβέρνηση της Οτάβα επικαλείται συζήτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον υπουργό Εξωτερικών του Καναδά, Φρανσουά-Φιλίπ Σαμπάν.
Η συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου στις 13 Οκτωβρίου 2020. Ο κ. Σαμπάν είχε αναγνωρίσει τη μέγιστη σημασία της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ και δήλωσε πως ο Καναδάς τη σέβεται, αλλά ταυτόχρονα είχε ζητήσει την ανάθεση του συμβολαίου σε εταιρίες της δικής του χώρας, οι οποίες ήδη βρίσκονταν σε προχωρημένες επαφές με το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Κατά την εκδοχή της Οτάβας, ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε στον κ. Σαμπάν πως ήταν διατεθειμένος να εξετάσει κοινή ισραηλινο-καναδική πρόταση για την ίδρυση του αεροπορικού κέντρου, αλλά δεν υπήρξε ανάλογη συνέχεια. Οι Καναδοί δε διευκρινίζουν αν η αθέτηση της δέσμευσης του πρωθυπουργού οφείλεται σε πολιτικά ή οικονομικά κριτήρια, σε επιχειρησιακά – τεχνικά κριτήρια που έθεσε η Πολεμική Αεροπορία ή σε οποιονδήποτε άλλο λόγο. Επιμένουν ωστόσο ότι πρέπει να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα, αξιώνοντας πλέον την ανάληψη υποκατασκευαστικού έργου τα επόμενα χρόνια.

Λάθος σχήμα διαπραγμάτευσης

0
Λάθος σχήμα διαπραγμάτευσης

Αρχίζει διάλογος, λοιπόν…

Πέντε χρόνια μετά το τελευταίο ναυάγιο των διερευνητικών επαφών εξαιτίας της απόπειρας πραξικοπήματος στην Τουρκία, οι δύο αντιπροσωπίες, υπό τους πρέσβεις Αποστολίδη και Ερτσιγές, θα καθίσουν και πάλι η μία απέναντι στην άλλη στο τραπέζι των συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη. Σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον όμως! Καθώς η γείτων έχει καταφέρει να τριχοτομήσει διά της βίας και διά του τουρκολιβυκού μνημονίου την Κύπρο, τη Δωδεκάνησο αλλά και τη ζωτική για εμάς θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης.

Μανώλης Κοττάκης

© Newsbreak.gr

Η ελληνική διαπραγματευτική ομάδα δε μπορεί να συζητεί πλέον θεωρητικώς, ευρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματική κατάσταση. Και εξαιτίας της τουρκικής δραστηριότητας, αλλά και λόγω των νέων εκπτωτικών ελληνικών θέσεων για τις επήρειες νήσων, μέσες γραμμές, χαράξεις γραμμών, προσδιορισμού αλιευτικών ζωνών στις συμφωνίες με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Οι Τούρκοι, για παράδειγμα, ζητούν «αθώα» να τους επιτραπεί η αλιεία στα χωρικά μας ύδατα στα Δωδεκάνησα, όπως επετράπη με την τελευταία συμφωνία και στους Ιταλούς. Ωστόσο, της ουσίας της διαπραγμάτευσης προηγείται η διαδικασία. Κρύβει πολλά μυστικά.

Οι γείτονες ακολουθούν την εξής στρατηγική: Τεμαχίζουν το διάλογο σε «τρία» τραπέζια, όχι σε ένα, για να επιτύχουν το στόχο τους να τεθούν όλα προς συζήτηση: Στο διμερή πολιτικό διάλογο μεταξύ γραμματέων και διευθυντών υπουργείων θα θέσουν τα ζητήματα μειονοτήτων και Λοζάνης. Στο ΝΑΤΟ, μέσω των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, εγείρουν την απαίτηση της αποστρατιωτικοποιήσεως των Δωδεκανήσων και των νησιών του Αιγαίου (αλήθεια, από πότε έχει να δέσει πλοίο του αμερικανικού στόλου στη Ρόδο, μετά τις διαμαρτυρίες των Τούρκων;).

Στις διερευνητικές επαφές που διεξάγονται υπό την ισχυρή παρότρυνση της Ευρωπαϊκής Ενώσεως θα τεθούν τα λοιπά: εναέριος χώρος, «γκρίζες ζώνες», χωρικά ύδατα (μονομερές ελληνικό δικαίωμα, θυμίζω), οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Δεν είμαι, βεβαίως, σίγουρος αν όλες οι πλευρές εννοούν το ίδιο ακριβώς – για «θαλάσσιες ζώνες» ομιλεί ο πρωθυπουργός, χωρίς να προσδιορίζει αν αφορούν μόνο τη νησιωτική υφαλοκρηπίδα ή και την ηπειρωτική, για «ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα» ομιλεί ο υπουργός Εξωτερικών, για όλες τις ελληνικές ιδέες που έχουν κατατεθεί εγγράφως μεταξύ 2003-2016 στους 60 γύρους ομιλεί ο Τσαβούσογλου.

Αλλά και πάλι -επιμένω- το θέμα δεν είναι (για την ώρα) η ουσία αλλά η διαδικασία. Τι διαπιστώνουμε; Με το παρόν σχήμα -την ώρα που η Τουρκία πραγματοποιεί για λόγους τακτικής φιλοευρωπαϊκή στροφή έως το Μάρτιο- υιοθετείται το μοντέλο «απευθείας διάλογος Ελλάδος – Τουρκίας», με τους Ευρωπαίους στην άκρη, απαθείς και ουδέτερους. Εις τρόπον ώστε, αν ναυαγήσουν οι συνομιλίες, να μας χρεωθεί ανέτως η ευθύνη.

102 δισ. δολάρια είναι το ποσό στο οποίο είναι εκτεθειμένες επισήμως οι ευρωπαϊκές τράπεζες στην Τουρκία. Εσείς με ποιον λέτε ότι θα «πάνε», ανεξαρτήτως δικαίου, αν στραβώσουν τα πράγματα; Άνθρωποι που γνωρίζουν άριστα τα Internal corporis της Ευρωπαϊκής Ενώσεως υποστηρίζουν το εξής: Το πλαίσιο διαπραγμάτευσης από ελληνοτουρκικό πρέπει να γίνει στ’ αλήθεια (και όχι στα λόγια) ευρωτουρκικό. Εις τρόπον ώστε οι Ευρωπαίοι να στοιχηθούν πίσω από την Ελλάδα υποχρεωτικώς, θέλουν δε θέλουν, και όχι να σφυρίζουν αδιάφορα, έχοντας το νου τους στις τράπεζές τους και στις πωλήσεις των όπλων τους.

Πώς θα γίνει αυτό; Ερώτηση: Να ανοίξουν ξανά τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων δε ζητούν ο πρόεδρος Ερντογάν και ο σύμβουλός του Ιμπραήμ Καλίν, τώρα που καίγονται για νέα κονδύλια Προσφυγικού και για τελωνειακή ένωση υπέρ των αγροτικών προϊόντων τους; Ε, λοιπόν, ναι! Να ανοίξουν.

Κάθε ελληνική κυβέρνηση που σέβεται τον εαυτό της -είμαι βέβαιος και η παρούσα- θα άδραχνε την ευκαιρία και θα ζητούσε να ανοίξει, μεταξύ άλλων, ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο: το κεφάλαιο 13 για την Αλιεία, το οποίο προϋποθέτει ότι το υποψήφιο κράτος-μέλος αναγνωρίζει και υπογράφει τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Θες ειλικρινώς Ευρώπη, κυρία Τουρκία; Σεβάσου τη διεθνή νομιμότητα, είναι ο όρος sine qua non για την πρόοδο των ενταξιακών αλλά και -προσοχή- για την Τελωνειακή Ένωση.

Αναγνώρισε το κοινοτικό κεκτημένο! Αυτή, μάλιστα, είναι στρατηγική. Και διότι μετατρέπει τα ελληνοτουρκικά σε γνησίως ευρωτουρκικά ζητήματα, και γιατί υποχρεώνει τους Ευρωπαίους να στοιχηθούν εκόντες άκοντες πίσω από την Ελλάδα, με κρινόμενη την Τουρκία.

Πρόκειται για στρατηγική που δοκιμάστηκε και εφαρμόστηκε με επιτυχία την περίοδο 2004-2009 από τους Καραμανλή – Μολυβιάτη – Βαληνάκη, ασχέτως αν οι ιέρακες του εκσυγχρονισμού τη βάφτισαν τάχα μου δήθεν στρατηγική αδρανείας. Όχι μόνο η Τουρκία ήταν πολιτικώς και διπλωματικώς υπόλογη έναντι της Ένωσης τότε, αλλά ο Κώστας Καραμανλής έθεσε ως όρο στήριξης για την επανεκλογή του Μπαρόζο (ας το αποκαλύψω) να ιδρυθεί το χαρτοφυλάκιο της αλιείας, μέσα από το οποίο θα περνούσαν ως ευρωπαϊκές όλες οι εθνικές μας επιλογές για το Αιγαίο.

Ήταν η εποχή που η ανεξάρτητη Ελλάς έθετε όρους, δεν της έθεταν οι άλλοι! (Δε χρειάζεται να πω με ποιον τρόπο και με ποια πρόσωπα αξιοποίησε ο Παπανδρέου το χαρτοφυλάκιο αυτό το 2010 – λυπηρό.) 

Λοιπόν; Θα το κάνουμε πάλι; Ή θα αφήσουμε τους Ευρωπαίους και τους Τούρκους να κάνουν το βεβαιωμένο παιχνίδι τους στις πλάτες μας και στο τέλος θα τους δώσουμε και την ευκαιρία να μας στείλουν το λογαριασμό;

Στο σημείο που είμαστε, ο διάλογος είναι πιο επικίνδυνος από τη σύρραξη. Γιατί με τον τρόπο που πάμε να τον κάνουμε, αν δεν καταφέρουμε να φτάσουμε -«σφαγμένοι», βεβαίως- στη Χάγη έπειτα από εκλογές, ο διάλογος θα οδηγήσει σε τετελεσμένα και γεωτρύπανα. Σε φινλανδοποίηση. Όχι σε πόλεμο. Δε θα χρειαστεί πόλεμος. Οι Τούρκοι μάς μέτρησαν το καλοκαίρι! Έδαφος θεωρούμε μόνο τη γη. Τα νησιά μας. Όχι τις θάλασσές μας. Αυτές είναι «εκτός συναλλαγής». Γι’ αυτό και τις «οργώνουν» ελευθέρως.

Η παγίδα του διαλόγου

0

Σοβαρός κίνδυνος να οδηγηθούμε σε εθνικές υποχωρήσεις ή σε κλιμάκωση της έντασης

Η απόφαση της ελληνικής πλευράς να ανταποκριθεί άμεσα στην τουρκική πρόσκληση για επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών μεταξύ των δύο χωρών, διαψεύδοντας στην πράξη τα ελληνικά προαπαιτούμενα περί συνέχειας και συνέπειας μιας τουρκικής μη προκλητικότητας, προκαλεί ήδη ποικίλες αντιδράσεις.
Η τουρκική πλευρά, θεωρώντας προφανώς δικαίωση της συμπεριφοράς της την προετοιμασία του επίσημου διαλόγου, προσπαθεί ήδη να θεμελιώσει μια ατζέντα κατά πολύ ευρύτερη όσων παρουσιάζεται ως διατεθειμένη να συζητήσει η ελληνική κυβέρνηση. Οι αναφορές τουρκικών ΜΜΕ που αναπαράγουν την τουρκική προπαγάνδα, όσο και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Ταγίπ Ερντογάν και του Μεβλούτ Τσαβούσογλου αποδεικνύουν ότι η Τουρκία ελπίζει ότι θα τεθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων πολύ περισσότερα από αυτά που η ελληνική κυβέρνηση παραδέχεται ότι θα συζητηθούν.
Το γεγονός ότι οι ανακοινώσεις για το ραντεβού στο τέλος Ιανουαρίου έγιναν τόσο κοντά σε μια σειρά τουρκικών προκλήσεων, όπως το περιστατικό στα Ίμια, αποδίδεται από πολλούς και σε πιέσεις της γερμανικής κυβέρνησης, που θέλει να αποδείξει ότι η «μαλακή» στάση της Ε.Ε. το Δεκέμβριο μπορεί να έχει τελικά αποτελέσματα.
Το αν αυτά θα είναι καλά ή κακά για την Ελλάδα είναι κάτι που, όπως αποδεικνύεται, αφορά μόνο τη χώρα μας και κανέναν από τους «εταίρους» της, είτε στις Βρυξέλλες είτε στην Ουάσιγκτον – με τη δεύτερη επίσης να χαιρετίζει την επανάληψη των διερευνητικών συνομιλιών, που, όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, «έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν στη μείωση των περιφερειακών εντάσεων».
Όμως, με μια ατζέντα τελικά «μυστήριο», αφού οι δύο πλευρές δεν έχουν συμφωνήσει στο τι θα συζητηθεί σε αυτές τις διερευνητικές επαφές, δεν είναι λίγοι οι ειδικοί που σημειώνουν ότι μπορεί τελικά να οδηγηθούμε σε περαιτέρω και υψηλότερης έντασης καταστάσεις, σε περίπτωση που αυτές -όπως συνέβη και τις προηγούμενες 60 φορές- δεν ευοδωθούν.
Η τακτική του πολέμου νεύρων και της διαχείρισης της δημόσιας εικόνας αυτών των διαπραγματεύσεων, που επιχειρείται στο μέγιστο βαθμό από την τουρκική πλευρά, σίγουρα δεν προδιαθέτει θετικά, και ήδη πολλοί Έλληνες αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του πρωθυπουργού στη ζωντανή του συνέντευξη, ένιωσαν την ανάγκη να διαβεβαιώσουν τους Έλληνες ότι τα ζητήματα που θέτει η Τουρκία δεν πρόκειται να συζητηθούν. Βέβαια, ο διαχωρισμός των συζητήσεων για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο δημιουργεί υποψίες για «διαφορετικής υφής» πιθανές λύσεις στις δύο αυτές ζώνες…

Η Ελλάδα ενώπιον σκληρών διλημμάτων

0
Μόνο να κερδίσει έχει η Τουρκία από «ειδικές λύσεις»

Η επανάληψη των διερευνητικών συνομιλιών στις 25 Ιανουαρίου αποτελεί την αφετηρία μιας μακράς πορείας, η οποία θα καταλήξει είτε σε ρήξη, με ανυπολόγιστες συνέπειες, είτε στη δρομολόγηση ενός -όπως θα φιλοτεχνηθεί- «ιστορικού συμβιβασμού», που θα ισοδυναμεί με παραίτηση της Ελλάδας από αναφαίρετα, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, κυριαρχικά δικαιώματα.

Αλέξανδρος Τάρκας*

Στην παρούσα φάση κανένας Έλληνας ή ξένος αξιωματούχος δε δύναται να προβλέψει την ακριβή κατάληξη των διερευνητικών με την Τουρκία. Οι ειρηνικές ή θερμές εξελίξεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη βούληση περί «ζωτικού χώρου» και τους τακτικισμούς του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν. 

Επίσης, οι λεγόμενες «κόκκινες γραμμές» της Ελλάδας εξαρτώνται από το ρίσκο που θέλει να αναλάβει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ενώπιον της ίδιας της Ιστορίας, του (πιο συγκρατημένου) υπουργείου Εξωτερικών και της βάσης της παράταξής του. Σε αυτό το πλαίσιο οι κρίσιμες πτυχές των επικείμενων διερευνητικών συνοψίζονται στα ακόλουθα σημεία:

ΞΕΚΑΘΑΡΗ ΑΤΖΕΝΤΑ

-Ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας με την Άγκυρα πρέπει να υπάρχουν και διάλογος πρέπει να γίνεται, ώστε η ένταση να εκτονώνεται. Βασική προϋπόθεση όμως είναι η ύπαρξη ξεκάθαρης ατζέντας, όπως επί Κωνσταντίνου Καραμανλή, πριν και μετά το Πρακτικό της Βέρνης του 1976, και επί Ανδρέα Παπανδρέου, πριν και μετά το Μνημόνιο Παπούλια – Γιλμάζ του 1988. Αντίθετα, οι συνομιλίες Μητσοτάκη – Γιλμάζ του 1991 και οι αντίστοιχες Πάγκαλου – Γκιονενσάι και Σημίτη – Ντεμιρέλ, Σημίτη – Ετσεβίτ στα τέλη της δεκαετίας του ’90 αποτελούν κακό οδηγό. Σήμερα ξεκάθαρη ατζέντα δεν υπάρχει.

-Ο πρωθυπουργός και κυρίως η χώρα υπέστησαν βατερλό κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου, όταν απορρίφθηκαν οι κυρώσεις κατά της Άγκυρας. Τουλάχιστον εκκρεμεί η έκθεση επί των σχέσεων Ε.Ε. – Τουρκίας στη Σύνοδο του Μαρτίου, οπότε ο κ. Ερντογάν έχει συμφέρον να παρουσιάζει εικόνα διαλλακτικότητας. Η αλήθεια είναι ότι, ανεξάρτητα από τα σοβαρότατα λάθη του Μεγάρου Μαξίμου, μια επίμονη ελληνική άρνηση επί του διαλόγου θα έδινε διεθνώς την εικόνα ότι η Αθήνα βρίσκεται εν αδίκω.

-Κατά τις διερευνητικές της περιόδου 2002-2016 εξαντλήθηκε η θεματολογία. Καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει να προσθέσει κάτι, πέραν της τουρκικής θρασύτητας από το μνημόνιο με τη Λιβύη του Νοεμβρίου 2019, έως σήμερα. Επομένως, η ώρα των αποφάσεων ίσως είναι κοντά.

-Έως το 2016 ο διάλογος ήταν άτυπος και χωρίς πίεση. Τώρα οι διερευνητικές τείνουν να αποκτήσουν διάσταση πραγματικής διαπραγμάτευσης ή θα οδηγήσουν σε αυτήν. Η Ελλάδα θα βρεθεί ενώπιον σκληρών διλημμάτων, καθώς η Τουρκία μόνο να κερδίσει έχει από «ειδικές λύσεις» για το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

-Ο κ. Ερντογάν και ο υπουργός Εξωτερικών Μ. Τσαβούσογλου δεν προέβησαν σε χειρονομίες καλής θέλησης πριν από τις διερευνητικές, όπως ήλπιζε το Μαξίμου. Απέσυραν το «Oruc Reis» μόνον αφού ολοκλήρωσε τις έρευνές του στην ανατολική Μεσόγειο και ενόψει άλλων προγραμματισμένων εργασιών στη Μαύρη Θάλασσα έως τα μέσα Ιουνίου 2021.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΑΣΑΦΕΙΑ

-Συντηρείται μια «δημιουργική ασάφεια» ως προς τις διαδικασίες που θα εξελίσσονται παράλληλα με τις διερευνητικές, επαναλαμβάνοντας το «βαρουφάκειο» λάθος του ΣΥΡΙΖΑ το 2015. Γιατί η Άγκυρα, βάσει της συμφωνίας των συμβούλων Ελ. Σουρανή και Ι. Καλίν του Ιουλίου 2020, ζητεί να επαναληφθούν οι πολιτικές διαβουλεύσεις σε επίπεδο γ.γ. των υπουργείων Εξωτερικών και οι συζητήσεις Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) μεταξύ των Γενικών Επιτελείων. Πρόσθετα ΜΟΕ δε θα είναι υπέρ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, όταν μάλιστα ασκούνται πιέσεις για σχετικές συζητήσεις και στο ΝΑΤΟ.

-Δυστυχώς, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αξιολογεί ότι η Άγκυρα έχει «ειλικρινή διάθεση» για διάλογο και διαμηνύει πως δεν πρέπει να χαθεί η «ευκαιρία» από την ελληνική πλευρά. Δεν αναμένεται αλλαγή στάσης της Ουάσιγκτον, ακόμα και αν η Άγκυρα καταθέσει εξοργιστικές προτάσεις στη διάρκεια των διερευνητικών.

-Το Βερολίνο, παρά τους εξευτελισμούς στις διμερείς σχέσεις του με την Άγκυρα, επιμένει ότι τα συμφέροντα της Δύσης δεν επιτρέπουν να δυσαρεστείται ο κ. Ερντογάν. Γι’ αυτό και αποκλείει την επιβολή κυρώσεων της Ε.Ε., εκτός ίσως της ένταξης ελάχιστων προσώπων και εταιριών στη λίστα των απλών περιοριστικών μέτρων.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΜΟΡΑΤΟΡΙΟΥΜ ΕΡΕΥΝΩΝ

Η Άγκυρα ρίχνει στο τραπέζι την ιδέα ανεπίσημου μορατόριουμ ερευνών υδρογονανθράκων εκ μέρους της Ελλάδας, της Κύπρου και της Τουρκίας. «Πρωτότυπη» ιδέα ως προς την ερμηνεία του Διεθνούς Δικαίου, ξεχνώντας την ίδια στιγμή την ανάγκη μορατόριουμ στρατιωτικών δραστηριοτήτων.

Την ίδια ώρα, δε μπορούν να παραγνωρίζονται οι παράλληλες εξελίξεις στο Κυπριακό. Αναρωτιέται κανείς αν μπορεί να υπάρξει ελληνοτουρκική φιλία όταν η Άγκυρα μιλά -ανοιχτά πια- για δύο κράτη στην Κύπρο, με το ένα εξ αυτών να της επιτρέπει και επηρεασμό αποφάσεων της Ε.Ε.!

* Εκδότης του περιοδικού «Άμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη

Οριακή άνοδος της ανεργίας το Δεκέμβριο (8,6%)

0
Το χαμηλότερο ποσοστό στο Quebec (6,7%) – Το μεγαλύτερο σε Newfoundland & Labrador (12,3%)

Το χαμηλότερο ποσοστό στο Quebec (6,7%) – Το μεγαλύτερο σε Newfoundland & Labrador (12,3%)

Με οριακή άνοδο του ποσοστού ανεργίας (από μήνα σε μήνα) «έκλεισε» το 2020 στον Καναδά. Ειδικότερα, το Δεκέμβριο το ποσοστό ανεργίας στη χώρα ήταν στο 8,6%, έναντι 8,5% το Νοέμβριο.
Για πρώτη φορά από τον Απρίλιο 2020 είχαμε μείωση της πλήρους απασχόλησης το Δεκέμβριο κατά 63.000 άτομα (-0,3%), ενώ και η μερική απασχόληση μειώθηκε κατά 99.000 άτομα το Δεκέμβριο (-2,9%) λόγω των απωλειών κυρίως στις κατηγορίες των νέων ηλικίας 15 έως 24 ετών (-58.000, -5,1%) και της κατηγορίας των 55+ (-27.000, -3%).
Να σημειωθεί ότι το Δεκέμβριο, περίπου 1,1 εκ. Καναδοί εργαζόμενοι είχαν επηρεαστεί από τις χαμένες θέσεις εργασίας ή τις μειώσεις σε ώρες εργασίας, αριθμός κατά πολύ χαμηλότερος από τους 5,5 εκ. Καναδούς τον Απρίλιο 2020. Εξάλλου, καθώς ο αριθμός σε κρούσματα Covid-19 αυξήθηκε το φθινόπωρο, το μερίδιο των Καναδών που εργάζονται από το σπίτι αυξήθηκε, φτάνοντας το 28,6% το Δεκέμβριο.

ΜΕΙΩΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
ΣΤΟΥΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ
Η απασχόληση στον τομέα της παροχής υπηρεσιών μειώθηκε κατά 74.000 (-0,5%) το Δεκέμβριο, πρώτη μείωση του τομέα αυτού από τον Απρίλιο. Η απασχόληση επίσης μειώθηκε στις υπηρεσίες διανομής και τροφίμων, στις «άλλες υπηρεσίες» και στις βιομηχανίες πληροφοριών, πολιτισμού και αναψυχής. Και οι τρεις βιομηχανίες επηρεάστηκαν από τα μέτρα δημόσιας υγείας που πήραν οι Επαρχίες. Αν και η μεταποιητική απασχόληση αυξήθηκε (+15.000, +0,9%), η απασχόληση στον τομέα παραγωγής αγαθών στο σύνολό της άλλαξε λίγο το Δεκέμβριο.

ΜΕΙΩΣΗ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΚΑΙ 55+
Η πλήρης απασχόληση μεταξύ των νέων ηλικίας 15 έως 24 ετών μειώθηκε κατά 1,1% (-27.000) το Δεκέμβριο, ενώ απώλειες είχε και η μερική απασχόληση (-58.000, -5,1%).
Η απασχόληση παρέμεινε μακρύτερα από τα προ-πανδημικά επίπεδα για τους νέους (-10,5%) από ό,τι για όλες τις άλλες δημογραφικές ομάδες το Δεκέμβριο, με τις γυναίκες νεαρής ηλικίας (-12,1%) να συνεχίζουν να πλήττονται περισσότερο από τους αντίστοιχους άνδρες (-8,8%).
Μεταξύ του πυρήνα ηλικίας (25 έως 54 ετών), τόσο η συνολική απασχόληση όσο και το ποσοστό ανεργίας άλλαξαν λίγο το Δεκέμβριο.
Η απασχόληση ήταν πιο κοντά στο επίπεδο πριν από το COVID για τον πληθυσμό ηλικιωμένων του πυρήνα από ό,τι για όλες τις άλλες ηλικιακές ομάδες, με απασχόληση 1,8% κάτω από τα επίπεδα του Φεβρουαρίου.
Το ποσοστό ανεργίας για τους Καναδούς ηλικίας 55 ετών και άνω αυξήθηκε κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες το Δεκέμβριο σε 7,9%.
Τους τελευταίους μήνες, η απασχόληση παρέμεινε πολύ κάτω από τα επίπεδα προ-πανδημίας μεταξύ των αυτόχθονων ανθρώπων σε σύγκριση με τους αντίστοιχους μη αυτόχθονες. Αυτό συνεχίστηκε το Δεκέμβριο, με την απασχόληση μεταξύ των Αυτόχθονων Καναδών να είναι στο 7,8% κάτω από τα επίπεδα του Φεβρουαρίου, σε σύγκριση με το 2,1% κάτω από τα επίπεδα του Φεβρουαρίου για τους Μη-Αυτόχθονες Καναδούς (δεν προσαρμόζονται εποχιακά).

ΚΑΛΑ ΝΕΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΜΠΕΚ,
ΑΣΧΗΜΑ ΜΑΝΤΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΟΝΤΑΡΙΟ
Η απασχόληση στο Οντάριο άλλαξε λίγο το Δεκέμβριο, μετά από μηνιαία αύξηση κατά μέσο όρο 2,2% από Ιούνιο έως Νοέμβριο. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στο 9,5% καθώς περισσότεροι άνθρωποι έψαχναν για δουλειά. Οι απώλειες απασχόλησης ήταν μεγαλύτερες στον κλάδο των υπηρεσιών στέγασης και τροφίμων (-5,9%), ενώ περισσότεροι άνθρωποι εργάζονταν στη μεταποίηση (+2,1%).
Μετά την αύξηση για πέντε συνεχόμενους μήνες, η απασχόληση στη μητροπολιτική περιοχή απογραφής του Τορόντο (CMA) παρέμεινε αμετάβλητη το Νοέμβριο και μειώθηκε κατά 52.000 (-1,5%) το Δεκέμβριο, συμπίπτοντας με αυστηρότερα μέτρα δημόσιας υγείας που εγκρίθηκαν στη CMA στις 14 Νοεμβρίου και πλήρες κλείδωμα που εφαρμόστηκε στις 23 Νοεμβρίου.
Δεδομένων των αυστηρότερων μέτρων για τη δημόσια υγεία από τις αρχές Οκτωβρίου, η απασχόληση στο Κεμπέκ άλλαξε ελάχιστα για τρίτο συνεχόμενο μήνα. Με λιγότερα άτομα που αναζητούν εργασία, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες σε 6,7% – το χαμηλότερο μεταξύ των επαρχιών. Η απασχόληση αυξήθηκε σε επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές υπηρεσίες, ενώ υπήρχαν λιγότεροι εργαζόμενοι στην υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική αρωγή, καθώς και σε «άλλες υπηρεσίες».
Μετά από λίγες αλλαγές τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο, λιγότερα άτομα (-32.000, -1,5%) εργάστηκαν στο Μόντρεαλ CMA το Δεκέμβριο, καθώς οι περιορισμοί της Ερυθράς Ζώνης COVID-1 9 παρέμειναν σε ισχύ κατά τη διάρκεια της εβδομάδας 6 έως 12 Δεκεμβρίου.
ΤΑ ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΣΤΙΣ 10 ΕΠΑΡΧΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ
ΤΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ 2020 (ΣΕ ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ Ο ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ)
NEW FOUNDLAND & LABRADOR 12,3% (12,2%) | PRINCE EDWARD ISLAND 10,1% (10,2%) | NOVA SCOTIA 8,6% (6,4%) | NEW BRUNSWICK 9,3% (9,6%) | QUEBEC 6,7% (7,2%) | ONTARIO 9,5% (9,1%) | MANITOBA 8,2% (7,4%) | SASKATCHEWAN 7,8% (6,9%) | ALBERTA 11% (11,1%) | BRITISH COLUMBIA 7,2% (7,1%)

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΑ ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΩΝ ΚΑΝΑΔΩΝ
ΕΡΓΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟ
Στο αποκορύφωμα της οικονομικής διακοπής του COVID -1 9 τον Απρίλιο, τα δύο πέμπτα (41,6%) των ατόμων που εργάστηκαν τουλάχιστον τις μισές από τις συνήθεις ώρες τους, εργάστηκαν από το σπίτι. Καθώς η αγορά εργασίας ανέκαμψε την άνοιξη και το καλοκαίρι, το ποσοστό αυτό μειώθηκε σταθερά στο 25,6% το Σεπτέμβριο. Καθώς ο αριθμός των COVID -1 9 περιπτώσεων αυξήθηκε το φθινόπωρο, το μερίδιο των Καναδών που εργάζονται από το σπίτι αυξήθηκε και έφτασε το 28,6% το Δεκέμβριο.
Σε γενικές γραμμές, το ποσοστό των Καναδών που εργάζονται από το σπίτι μπορεί να επηρεαστεί από διάφορους παράγοντες, όπως αλλαγές στη θέση εργασίας των τρεχουσών θέσεων εργασίας, τη θέση εργασίας των νέων προσλήψεων και το βαθμό στον οποίο οι εργοδότες μπόρεσαν να προσαρμόσουν τις εργασίες τους, ώστε να γίνει η εργασία από το σπίτι πιο πρακτική.
Ο αριθμός των Καναδών που εργάζονται σε άλλες περιοχές, εκτός από το σπίτι τους, μειώθηκε κατά περίπου 250.000 σε 12 εκατομμύρια το Δεκέμβριο, ενώ ο αριθμός των εργαζομένων από το σπίτι αυξήθηκε κατά περίπου 200.000 σε 4,8 εκατομμύρια. Μεταξύ εκείνων που εργάζονται από το σπίτι, 2,8 εκατομμύρια ανέφεραν ότι δεν το έκαναν συνήθως.

Πάει πιο πίσω η έναρξη της τουριστικής σεζόν

0
Περισσότερα φέτος τα ξενοδοχεία με μικρότερη αγορά

Όλο και πιο πίσω μεταφέρει την ημερομηνία έναρξης της θερινής σεζόν για όλη τη Μεσόγειο η έξαρση της πανδημίας στις βορειοευρωπαικές χώρες. Παράλληλα, προβληματισμό δημιουργεί στους Έλληνες ξενοδόχους και ο έντονος ανταγωνισμός που ενδέχεται να καταγραφεί μεταξύ των μονάδων, καθώς φέτος αναμένεται σε κάθε προορισμό να ανοίξουν όλα τα ξενοδοχεία, με αποτέλεσμα το κομμάτι της πίτας που αναλογεί σε κάθε ένα να είναι μικρότερο απ’ ό,τι πέρυσι.

Λάμπρος Καραγεώργος

Όπως επισημαίνουν ξενοδοχειακοί κύκλοι που παρακολουθούν από πολύ κοντά τις εξελίξεις, οι προκρατήσεις αυτή την περίοδο είναι ελάχιστες και σε κάθε περίπτωση πολύ χαμηλότερες σε σύγκριση με πέρυσι στην αρχή της περιόδου, όταν και καταγράφονταν νέα ρεκόρ.
Όπως αναφέρει ισχυρός ξενοδοχειακός παράγοντας, αυτή την περίοδο μεγάλο πρόβλημα καταγράφεται από την αγορά της Μεγάλης Βρετανίας, καθώς το σκληρό lockdown που επέβαλε η κυβέρνηση δημιουργεί αρνητική διάθεση για διακοπές στους πολίτες. Επίσης, πρόβλημα συνιστούν και οι καθυστερήσεις που παρουσιάζονται στον εμβολιασμό των Ευρωπαίων, καθώς σχεδόν όλες οι χώρες δείχνουν να μένουν πίσω σε σύγκριση με τον αρχικό προγραμματισμό.

ΧΑΜΗΛΑ ΟΙ ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ
Η όλη κατάσταση που παρουσιάζεται στη διαχείριση της πανδημίας αναμένεται να οδηγήσει σε καθυστερημένη έναρξη της τουριστικής περιόδου φέτος, αφού αν και υπάρχει η θέληση για ταξίδια και διακοπές, δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε κρατήσεις. Όπως δείχνουν τα πράγματα, πριν από το τέλος Ιανουαρίου δεν πρόκειται να αλλάξει αυτή η εικόνα.
Έτσι θεωρείται σχεδόν αδύνατο να ξεκινήσει η σεζόν Μάρτιο ή Απρίλιο, με τις εκτιμήσεις να την τοποθετούν μέσα στο Μάιο. Ο αρχικός προγραμματισμός των περισσότερων ελληνικών ξενοδοχείων είναι να ανοίξουν λίγο πριν από το ορθόδοξο Πάσχα, που φέτος «πέφτει» στις 2 Μαΐου, ωστόσο πολλά θα εξαρτηθούν τελικά από το πώς θα αντιμετωπισθεί τους πρώτους μήνες του έτους η πανδημία Covid-19.

Η ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ
ΤΟ ΜΟΝΟ ΣΙΓΟΥΡΟ
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη «Ν», το μόνο σίγουρο προς το παρόν είναι η αβεβαιότητα για το τι πραγματικά θα συμβεί. Υπάρχει ήδη η περσινή εμπειρία όταν κάθε μέρα διαψεύδονταν οι εκτιμήσεις της προηγούμενης, σημειώνει παράγων της αγοράς και προσθέτει ότι και φέτος μπορεί να συμβεί κάτι ανάλογο, αφού ουσιαστικά παραμένει άγνωστη η πορεία της πανδημίας.
Αυτή η αβεβαιότητα συρρικνώνει τη σεζόν, για την οποία σε κάθε προορισμό θα ανταγωνίζεται μεγαλύτερος αριθμός ξενοδοχείων σε σύγκριση με το 2020, καθώς, όπως αναφέρει άλλος ξενοδοχειακός παράγοντας στη «Ν», δεν είναι δυνατόν για ένα ξενοδοχείο να παραμείνει κλειστό και για δεύτερη σεζόν. Έτσι, σε κάθε προορισμό περισσότερες μονάδες θα διεκδικούν κομμάτια από την «πίτα», με αποτέλεσμα το «κομμάτι» να είναι μικρότερο για την κάθε μονάδα.

ΑΠΟ ΤΑ ΤΕΛΗ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ
Πάντως, οι περισσότεροι ξενοδόχοι θεωρούν ότι πολλά θα αρχίσουν να ξεκαθαρίζουν από το τέλος Ιανουαρίου. Επισημαίνεται ότι το αισιόδοξο σενάριο προβλέπει έσοδα και αφίξεις στα επίπεδα του 50%-60% του 2019, που σημαίνει περίπου 18 εκατ. τουρίστες και πάνω από 10 δισ. ευρώ έσοδα. Εξάλλου, και οι προβλέψεις των Ευρωπαίων tour operators κάνουν λόγο για διάθεση αεροπορικών θέσεων στο 80% αυτών του 2019.
Επίσης, ένα στοίχημα είναι αν θα έχουμε επιμήκυνση της σεζόν μέχρι το τέλος Νοεμβρίου, σε ορισμένους τουλάχιστον προορισμούς.

ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ
Η ΕΛΛΑΔΑ
Η Ελλάδα παραμένει κορυφαία επιλογή για όσους Ευρωπαίους δηλώνουν έτοιμοι να κάνουν ένα ταξίδι τούς επόμενους έξι μήνες. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ταξιδιών (ETC) «Monitoring Sentiment for Domestic and Intra-European Travel – Wave 3», η Ελλάδα βρίσκεται στην πέμπτη θέση με ποσοστό 5,6% και ακολουθεί τις μεγαλύτερες πληθυσμιακά τουριστικές αγορές. Ειδικότερα, πρώτη είναι η Ισπανία με ποσοστό προτίμησης 8,2%, δεύτερη η Ιταλία με 8,1%, τρίτη η Γαλλία με 7,1% και τέταρτη η Γερμανία με 6,3%. Στην αντίστοιχη μέτρηση που είχε προηγηθεί το Νοέμβριο του 2020 η χώρα μας ήταν και πάλι στην πέμπτη θέση με ποσοστό 5,5% (και τότε προηγούνταν οι Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία και Γερμανία), ενώ στην πρώτη έρευνα που είχε διεξαχθεί τον περασμένο Οκτώβριο βρισκόταν στην τέταρτη θέση με 6,2% (τότε προηγούνταν οι Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία).

Η διπλή θηλιά δημόσιου και ιδιωτικού χρέους πνίγει την ελληνική οικονομία

0

Στην ανακοίνωση που ακολούθησε τον κυβερνητικό ανασχηματισμό διαβάσαμε ότι αυτός «σηματοδοτεί ένα νέο ξεκίνημα». Επίσης, διαβάσαμε ότι «οι όποιες αλλαγές αποκρυσταλλώνουν τις προτεραιότητες του επόμενου χρονικού διαστήματος, αλλά και την προσπάθεια για υπέρβαση καθυστερήσεων». Αφού αφήσουμε κατά μέρος τις υπερβάσεις των καθυστερήσεων, που αποτελούν μόνιμη κατάσταση όλων των κυβερνητικών προγραμμάτων από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους, ας μείνουμε στις προτεραιότητες για την οικονομία του επόμενου χρονικού διαστήματος.

Κώστας Μελάς*

Τα προβλήματα στην ελληνική οικονομία είναι πολλά και δύσκολο να επιλυθούν και καθόλου δεν πρέπει να χαμογελούν με αυταρέσκεια οι κυβερνητικοί παράγοντες. Η εναπόθεση των ελπίδων για επίλυση των προβλημάτων στους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης δεν ανταποκρίνεται στη σκληρή πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με δύο από τα πλέον σοβαρά προβλήματα που ταλανίζουν την οικονομία και υπό μίαν έννοια αποτελούν υπαρκτούς περιορισμούς για την εξέλιξή της.
Πρόκειται για τα μεγέθη του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους.
Το 2020, εκτός των άλλων αρνητικών επιδόσεων στο σύνολο των μακροοικονομικών μεγεθών, έκλεισε με δημόσιο χρέος ύψους 338 δισ. ευρώ (περίπου 208% του ΑΕΠ) και με ιδιωτικό χρέος πάνω από 240 δισ. ευρώ ή 148% του ΑΕΠ. Υπόψιν ότι στο ποσό αυτό δε συμπεριλαμβάνονται οι αγνώστου ύψους οφειλές μεταξύ ιδιωτών.
Η βιωσιμότητα του ελληνικού δημοσίου χρέους εξαρτάται, κατ’ αρχάς, από την τήρηση των συμφωνιών από τους Ευρωπαίους δανειστές. Από το επιτόκιο δανεισμού προκειμένου να αναχρηματοδοτούνται οι δανειακές υποχρεώσεις της χώρας και γι’ αυτό η νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι ουσιαστική. Επίσης η βιωσιμότητα του χρέους μας εξαρτάται από το ρυθμό μεγέθυνσης του ΑΕΠ.
Όλα αυτά συνοψίζονται στο παρακάτω απόσπασμα της Έκθεσης της Τραπέζης της Ελλάδος (Ενδιάμεση Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική, Δεκέμβριος 2020, σ. 128-131) όπου αναφέρεται: «Η ανάλυση βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους υπόκειται σε μεγάλες αβεβαιότητες, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της υγειονομικής κρίσης. Αρνητικές επισφάλειες σχετίζονται κυρίως με τα εξής:
-Ένα ενδεχόμενο νέο κύμα της πανδημίας και η λήψη επιπλέον μέτρων περιορισμού της είναι πιθανόν να καθυστερήσουν την οικονομική ανάκαμψη και να απαιτήσουν επιπλέον μέτρα δημοσιονομικής επέκτασης.
-Μία ενδεχόμενη αντιστροφή των πολύ ευνοϊκών υποθέσεων σχετικά με το κόστος αναχρηματοδότησης και τη στήριξη των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ (για όσο διάστημα τα ελληνικά ομόλογα υπολείπονται της επενδυτικής βαθμίδας αξιολόγησης) ενδέχεται να μετριάσει ή και να αντιστρέψει τη θετική συμβολή της διαφοράς μεταξύ έμμεσου επιτοκίου και ρυθμού ανάπτυξης (snowball effect).
-Μια ηπιότερη ανάκαμψη της οικονομίας έναντι του βασικού σεναρίου ενδέχεται να δυσχεράνει την αποπληρωμή των αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων, των κρατικών δανείων και των εγγυήσεων που έχουν χορηγηθεί για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης της οικονομίας.
-Η βραχυπρόθεσμη αύξηση του δημόσιου χρέους και των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών του Δημοσίου δεν αναμένεται να υπονομεύσει τη μεσομακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους, υπό την προϋπόθεση ότι οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της πανδημίας είναι προσωρινού χαρακτήρα και η μακροοικονομική ισορροπία θα αποκατασταθεί σύντομα.
-Παρ’ όλα αυτά, οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες (ως ποσοστό του ΑΕΠ) μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας προβλέπεται ότι θα είναι αρκετά αυξημένες σε σχέση με τις προ πανδημίας εκτιμήσεις, κινούμενες οριακά κοντά στο συμφωνηθέν όριο 15% του ΑΕΠ, γεγονός που αφήνει λιγοστά περιθώρια για δημοσιονομική χαλάρωση και υπογραμμίζει την αναγκαιότητα διατήρησης του ευνοϊκού κλίματος των αγορών προς την Ελλάδα.
-Η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων του ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και η συνέχιση της στήριξης των ελληνικών ομολόγων από την ΕΚΤ μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά, ανατρέποντας μεσοπρόθεσμα τις αρνητικές επιδράσεις της πανδημίας».

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ
Αν έτσι έχουν τα πράγματα για το δημόσιο χρέος, η διαχείριση του ιδιωτικού -ειδικά- χρέους, αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της νέας χρονιάς, καθώς από αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό το κατά πόσον θα υπάρξουν χιλιάδες πτωχευμένες επιχειρήσεις, απολύσεις εργαζομένων και δραματική αύξηση της ανεργίας αλλά και μια νέα γενιά μη αποτελεσματικών δανείων που θα βαρύνουν για ακόμη μια φορά τους ισολογισμούς των τραπεζών.
Η πραγματικότητα είναι αδήριτη. Κάθε ημέρα, με την οικονομία σε συνθήκες lockdown ή μερικής δραστηριότητας το πρόβλημα διογκώνεται, καθώς συσσωρεύονται ολοένα και περισσότερες υποχρεώσεις, συνεπώς και τα συνολικά χρέη, οι οποίες αναστέλλονται προκειμένου να αποπληρωθούν «στο προσεχές μέλλον», όταν ελπίζεται ότι θα έχει ομαλοποιηθεί η κατάσταση. Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία και αυτή τη φορά ονομάζεται πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης!
Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία από το επιστρεπτέο κομμάτι των τεσσάρων φάσεων της επιστρεπτέας προκαταβολής αλλά και των φορολογικών υποχρεώσεων που έχουν ανασταλεί μέχρι τον Απρίλιο, έχουν συσσωρευτεί επιπλέον χρέος συνολικού ύψους περίπου 7-8 δισ. ευρώ. Οι αναστολές δανειακών υποχρεώσεων από τις τράπεζες προσθέτουν επιπλέον 9-10 δισ. ευρώ στο συνολικό λογαριασμό, ενώ μόνο εκτιμήσεις μπορούν να γίνουν για τα απλήρωτα τιμολόγια και τις επιταγές που έχουν «παγώσει» με κρατική παρέμβαση.

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΠΛΗΡΩΜΩΝ
Με το ποσό των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων σε αναστολή να έχει ήδη ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ – και ενώ αναμένονται νέες αναστολές για το πρώτο τρίμηνο του 2021 – θεωρείται πρακτικά πολύ δύσκολο αυτά τα χρέη να πληρωθούν μέσα στην περίοδο 2021-2022 και ταυτόχρονα με τις τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις των συγκεκριμένων ετών.
Η κυβέρνηση είναι αναγκασμένη, εκ των πραγμάτων, να επανεξετάσει στο σύνολό τους τα μέτρα προσωρινού χαρακτήρα που έλαβε μέσα στο 2020 για να διευκολύνει τους οφειλέτες στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, με στόχο να δοθεί μια μόνιμη λύση πριν εκδηλωθούν μαζικά φαινόμενα αδυναμίας πληρωμών.
Είναι δύσκολο να βρεθούν μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση εντός του πλαισίου που θέτουν οι δανειστές και το οποίο περιγράφεται απλά με μια φράση: διασφάλιση της κουλτούρας πληρωμών και όχι οριζόντιες λύσεις τις οποίες θα εκμεταλλευθούν ακόμη και όσοι μπορούν να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους.
Παράλληλα, η πίεση των επιχειρηματιών, ειδικά των ιδιοκτητών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, για οριζόντια απομείωση του χρέους και εκτεταμένα διευκολυντικά προγράμματα πληρωμών είναι μεγάλη. Το τι θα πράξει το οικονομικό επιτελείο θα το δούμε στο άμεσο μέλλον. Το πιο πιθανό είναι ότι θα ληφθούν συμβιβαστικά ημίμετρα μικρής αποτελεσματικότητας.

*Ο Κώστας Μελάς διδάσκει oικονομικά στο Πάντειο πανεπισ