Είναι γεγονός ότι η Άγκυρα θα ζητήσει στις επικείμενες ελληνοτουρκικές διαπραγματεύσεις αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου. Το λένε επίσημα τουρκικά χείλη και για να μην υπάρξει καμία αμφιβολία, ελήφθη σχετική απόφαση και από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, υπό την προεδρία του Ερντογάν.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*

Τις προηγούμενες ημέρες είχαν κυκλοφορήσει πληροφορίες ότι ασκούνται στην Αθήνα πιέσεις και από το Βερολίνο και από την Ουάσιγκτον για να αποδεχθεί «μερική αποστρατιωτικοποίηση». Κατά τις ίδιες πληροφορίες, μάλιστα, ο Πομπέο θα ασκήσει και σχετικό εκβιασμό για να επιτύχει την απόσυρση αμερικανικών οπλικών συστημάτων από τα ελληνικά νησιά.
Είχε προηγηθεί η δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών ότι «πρέπει να μειώσουμε το στρατιωτικό αποτύπωμα παντού και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε διπλωματικά μέσα, όχι στρατιωτικά». Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η κυβέρνηση παρέμενε για ημέρες σιωπηλή, τροφοδότησε σχετικά δημοσιεύματα, υποχρεώνοντας τον πρεσβευτή Πάιατ να προβεί σε διάψευση μέσω Twitter: «Η Αμερική δεν κάνει τέτοιες προτάσεις (για αποστρατιωτικοποίηση). Μια ασφαλής και ισχυρή Ελλάδα είναι προς το συμφέρον της Αμερικής». Λίγο αργότερα, ο Έλληνας κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι δεν τίθεται θέμα αποστρατιωτικοποίησης.
Στο σημείο αυτό, είναι χρήσιμο να υπογραμμισθεί, ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Άγκυρα θέτει ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Μετά την κρίση στα Ίμια (1996), οι Αμερικανοί είχαν ρίξει στο τραπέζι την πρόταση η Ελλάδα να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά, αφήνοντας εκεί μόνο τις δυνάμεις που προβλέπουν οι Συνθήκες της Λοζάνης (του 1923 για το βορειοανατολικό Αιγαίο) και των Παρισίων (του 1947 για τα Δωδεκάνησα). Σε αντάλλαγμα, οι Τούρκοι θα απέσυραν τη Στρατιά του Αιγαίου στο εσωτερικό και τον αποβατικό στόλο τους από τα μικρασιατικά παράλια.

Η ΠΡΟΦΑΝΗΣ ΠΑΓΙΔΑ
Αν και τότε οι γνωστοί κύκλοι στην Αθήνα, συζητούσαν με διάθεση αποδοχής αυτή την πρόταση, η παγίδα ήταν πολύ προφανής για να γίνει αποδεκτή από την κυβέρνηση. Είναι προφανές, ότι σε περίπτωση κρίσης οι τουρκικές χερσαίες δυνάμεις και ο αποβατικός στόλος θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε 24 ώρες, ενώ ο επανεξοπλισμός των νησιών θα απαιτούσε μήνες, εάν καθίστατο εφικτός.
Έτσι, στο διπλωματικό παρασκήνιο είχε πέσει και δεύτερη πρόταση. Τότε, η Ελλάδα είχε προτείνει την παραπομπή στη Χάγη, αφενός του ζητήματος της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, αφετέρου της κυριαρχίας των Ιμίων. Για να διευκολύνει την υιοθέτηση της πρότασης από τους Τούρκους, μάλιστα, η Αθήνα είχε απελευθερώσει το χρηματοδοτικό πρωτόκολλο της ΕΕ προς την Τουρκία, που μέχρι τότε μπλόκαρε.
Οι Τούρκοι, όμως, είχαν άλλα σχέδια. Στόχος τους ήταν να παραπεμφθεί στη Χάγη η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Ήθελαν να εκμεταλλευθούν τη μάλλον ασθενή νομική θέση της Ελλάδας για το ζήτημα, προκειμένου να θέσουν τα νησιά σε καθεστώς ομηρίας και κατ’ επέκταση να μπορούν να εκβιάζουν αποτελεσματικά την Αθήνα. Ακόμα κι αν η αποστρατιωτικοποίηση πήγαινε πακέτο με τα Ίμια και την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, η Άγκυρα εκτιμούσε (όχι αβάσιμα) πως θα έχανε το έλασσον και θα κέρδιζε το μείζον, δηλαδή την αποστρατιωτικοποίηση.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
Στο σημείο αυτό είναι αναγκαία μία παρένθεση. Η Συνθήκη της Λοζάνης προβλέπει ότι στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου μπορούν να υπάρχουν μόνο δυνάμεις από ντόπιους στρατεύσιμους. Η δε Συνθήκη των Παρισίων προβλέπει για τα Δωδεκάνησα την ύπαρξη δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας, όχι στρατού. Οι δεσμεύσεις αυτές είχαν επιβληθεί, επειδή οι Τούρκοι είχαν υποστηρίξει ότι τα νησιά μπορεί να χρησιμοποιηθούν από την Ελλάδα ως βάση εισβολής στη Μικρά Ασία. Σήμερα ο ισχυρισμός αυτός προκαλεί γέλια.
Μέχρι το 1974, η Ελλάδα σεβόταν τις συνθήκες. Μετά το 1974 η τουρκική απειλή κατέστη συγκεκριμένη, όχι μόνο λόγω της εισβολής στην Κύπρο, αλλά και λόγω του ότι το 1975 συστάθηκε με έδρα τη Σμύρνη η στρατιά του Αιγαίου, που έχει ως στόχο τα ελληνικά νησιά. Έτσι, η Ελλάδα υποχρεώθηκε να τα οχυρώσει. Το νομικό επιχείρημά της είναι το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, που υπερισχύει των συνθηκών και το οποίο διασφαλίζει σε κάθε κράτος το δικαίωμα της άμυνας. Παρόλα αυτά, όμως, κανείς δε μπορεί να προεξοφλήσει την απόφαση που θα έβγαζε το Διεθνές Δικαστήριο.

ΠΑΚΕΤΟ ΣΤΗ ΧΑΓΗ ΚΑΙ
Η ΑΠΟΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
Η ελληνική πλευρά είχε και έχει νομικά το δικαίωμα, να αρνηθεί την παραπομπή του συγκεκριμένου θέματος, γιατί δεν έχει αναγνωρίσει στο Διεθνές Δικαστήριο δικαιοδοσία για θέματα άμυνας. Πολιτικά, όμως, είχε βρεθεί σε μειονεκτική θέση, γιατί η ίδια η Αθήνα είχε από πολύ νωρίς αναγάγει τη Χάγη σε κεντρικό διπλωματικό εργαλείο επίλυσης των ελληνοτουρκικών.
Αυτό είχε φανεί, από όταν οι Αμερικανοί στη δεκαετία του 1990 είχαν υιοθετήσει την τουρκική απαίτηση και πίεζαν ασφυκτικά τον τότε υπουργό Εξωτερικών Πάγκαλο, να αναγνωρίσει στη Χάγη και δικαιοδοσία για θέματα άμυνας, ή να αρχίσει μία συνολική διαπραγμάτευση για το Αιγαίο. Όταν ο Πάγκαλος είχε αρνηθεί, η Ουάσιγκτον είχε ζητήσει και επισήμως να παραπεμφθούν στη Χάγη όλες οι «εδαφικές διαφορές»!
Δικαιολογημένα ο τότε Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Ισμαήλ Τζεμ, είχε δηλώσει ότι εκείνη «η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ πλησιάζει τις τουρκικές θέσεις», προσθέτοντας με εμφανή ικανοποίηση ότι γι’ αυτό και είχε προκαλέσει σοκ στην Αθήνα. Κι όμως, η εξέλιξη εκείνη δεν ήταν έκπληξη. Από την άνοιξη του 1996 και επανειλημμένως είχα γράψει στην «Καθημερινή» και στον «Επενδυτή» ότι η Ουάσιγκτον θα προωθούσε τη φόρμουλα του πακέτου, δηλαδή την παραπομπή στη Χάγη αθροιστικά όλων των θεμάτων που θα έθετε η μία και η άλλη πλευρά, μετατρέποντας τη Χάγη σε μπούμερανγκ για την ελληνική διπλωματία.

ΑΠΟΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
ΚΑΙ «ΕΠΙΘΕΤΙΚΑ» ΟΠΛΑ
Αυτά τότε. Ισχύουν ακριβώς τα ίδια και σήμερα; Η απάντηση είναι όχι. Μπορεί και σήμερα οι Τούρκοι να θέτουν ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης, αλλά γνωρίζουν ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δε μπορεί να αφοπλίσει τα νησιά. Γιατί το θέτουν τότε; Το θέτουν, όχι τόσο για να πάρουν κάποιο αντάλλαγμα κάπου αλλού, όσο επειδή ελπίζουν ότι υπό το κράτος του φόβου, η ελληνική κυβέρνηση αποσύρει σιωπηλά από τα νησιά τα «επιθετικά» όπλα, δηλαδή οπλικά συστήματα που μπορούν να πλήξουν στόχους στη ζώνη των τουρκικών ακτών.
Κυρίως, όμως, το θέτουν για να αποτρέψουν τη μετατροπή των νησιών σ’ αυτό που μπορούν να μετατραπούν: σε μία αλυσίδα βάσεων «έξυπνων» πυραυλικών συστημάτων (εδάφους-εδάφους, εδάφους-αέρος και εδάφους-θαλάσσης), τα οποία πραγματικά θα αποτελούν την καλύτερη αποτροπή. Κι αυτό, επειδή θα μπορούν να ελέγξουν σε μεγάλο βαθμό το Αιγαίο σε αέρα και θάλασσα, αλλά και να πλήξουν με ακρίβεια ζωτικούς στόχους σε μεγάλο βάθος στη δυτική Τουρκία, αν όχι και ανατολικότερα.
Αυτός είναι ο δυνητικός εφιάλτης των Τούρκων στο στρατιωτικό επίπεδο. Ακόμα κι αν σε μία σύγκρουση κατάφερναν με απόβαση να καταλάβουν ένα ή και δύο ελληνικά νησιά, το στρατιωτικό και οικονομικό κόστος που θα πλήρωναν θα ήταν πολλαπλάσιο. Με άλλα λόγια, η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική θα αποκτούσε πολύ πιο αξιόπιστη βάση. Η Άγκυρα θα υποχρεωνόταν να εγκαταλείψει τα νταηλίκια, με τα οποία προωθεί τις μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις της σε βάρος της Ελλάδας.

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ
Εδώ ακριβώς «μπαίνουν στη σκηνή» η Ουάσιγκτον και το Βερολίνο. Ο Πάιατ, όπως και ο Γερμανός πρεσβευτής στην Αθήνα, δε λένε ψέματα, όταν δηλώνουν πως οι κυβερνήσεις τους δεν πιέζουν την Ελλάδα να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά. Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, όμως, την πιέζουν να δεσμευτεί πως θα αποσύρει «επιθετικά» όπλα ή τουλάχιστον δε θα εγκαταστήσει «έξυπνα» πυραυλικά συστήματα στα νησιά, όπως επιβάλει στοιχειώδης στρατιωτική και πολιτική λογική, προκειμένου η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική να καταστεί συμπαγής, αξιόπιστη και τελικώς αποτελεσματική.
Αυτό το νόημα είχε η δήλωση Πομπέο, περί μείωσης του στρατιωτικού αποτυπώματος. Το ίδιο νόημα έχουν και οι συναφείς δηλώσεις από εταίρους και συμμάχους. Ακριβώς γι’ αυτό, δεν αρκεί η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι δεν τίθεται θέμα αποστρατιωτικοποίησης. Η δήλωση διά στόματος του πρωθυπουργού, που πραγματικά θα καθησύχαζε, είναι ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αναλάβει την οποιαδήποτε δέσμευση έναντι είτε της Τουρκίας, είτε των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, αναφορικά με την άμυνα των νησιών.
«Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα» κύριε Μητσοτάκη.

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Επιστολές οργής των παμμακεδονικών οργανώσεων στο Μητσοτάκη! «Πρόδωσες κι εσύ τη Μακεδονία» | Σοβαρό πολιτικό θέμα εντός της ΝΔ | Ομολογία Τασούλα! «Δεν περνάνε από τη Βουλή οι συμφωνίες με τα Σκόπια. Πάνε για του χρόνου…»

Εκνευρισμό και αμηχανία προκαλεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Ν.Δ., που φέρει ήδη βαρέως την υπόθεση με την ασυλία Πολάκη, το ζήτημα της ψήφισης των συμφωνιών με τα Σκόπια. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στις γκρίνιες για την ονομαστική ψηφοφορία που θα διεξαχθεί μετά το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά, από ό,τι φαίνεται, ακόμη και στο ποιος θα είναι εισηγητής της πλειοψηφίας για τις συγκεκριμένες συμφωνίες.
Παρότι το προφίλ του εισηγητή είναι σχετικά ξεκάθαρο, καθώς για επικοινωνιακούς λόγους δε μπορεί να είναι κάποιος από αυτούς που στο παρελθόν είχαν πάρει σθεναρή θέση κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών – τακτική ιδιαίτερα δημοφιλής στο παρελθόν για πολλούς νυν «γαλάζιους» βουλευτές – το να βρεθεί δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο.
Και τα προβλήματα δε σταματούν εκεί, καθώς μια ενδεχόμενη διαφοροποίηση Σαμαρά μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα εξελίξεων στη Νέα Δημοκρατία. Θα είναι, άλλωστε, η «Τρίτη και φαρμακερή» μετά τη διαφοροποίησή του και στη διαδικασία για την εκλογή της Κατερίνας Σακελλαροπούλου στο θώκο του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά και στην περίφημη τροπολογία για τη μείωση των ποινών των ΠΑΕ σχετικά με παραβάσεις πολύ-ϊδιοκτησίας, που είχε κοντέψει να τινάξει στον αέρα την κυβέρνηση. Μάλιστα, ίσως να μην είναι ο μόνος πρώην πρωθυπουργός που το «σκέφτεται», καθώς και ο Κ. Καραμανλής του «βέτο στο Βουκουρέστι» προκαλεί προβληματισμό. Πάντως, με μια ειρωνική ανακοίνωση, ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νάσος Ηλιόπουλος δήλωσε πρόθυμος να τους δώσει ένα δικό τους εισηγητή.

«ΒΡΑΖΟΥΝ» ΟΙ ΠΑΜΜΑΚΕΔΟΝΙΚΕΣ
Επιστολές οργής, με σκληρή κριτική στον πρωθυπουργό, έστειλαν οι παμμακεδονικές οργανώσεις, με αφορμή τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Συμφωνία των Πρεσπών και τη διαφορετική πολιτική που εφαρμόζει σε σχέση με όσα υποστήριζε κατά την προεκλογική περίοδο.
Σε επιστολές τους οι Παμμακεδονικές Οργανώσεις ΗΠΑ, Αυστραλίας, Καναδά, Αφρικής, Οντάριο και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (Ελλάδα) εκφράζουν την πλήρη απογοήτευσή τους, εμμένουν στον αγώνα τους και καταγγέλλουν πως εδώ και ένα χρόνο ο πρωθυπουργός αρνείται να συναντηθεί μαζί τους.
Απευθυνόμενες στον πρωθυπουργό, οι παμμακεδονικές οργανώσεις σημειώνουν: «Κύριε Μητσοτάκη, οι Έλληνες νιώθουν προδομένοι για ακόμη μία φορά, ενώ την ίδια ώρα το ερώτημα είναι βασανιστικό! Με τον τρόπο που χειριστήκατε το ζήτημα της Συμφωνίας των Πρεσπών χάσαμε πλήρως την εμπιστοσύνη! Γίναμε μάρτυρες των χειρισμών και στο ζήτημα της Αγίας Σοφίας και διερωτόμαστε: Με τον ίδιο τρόπο άραγε θα διαπραγματευθείτε και για το Αιγαίο και τα άλλα εθνικά μας θέματα; Πού είναι όλοι όσοι χρησιμοποίησαν την οργή των Ελλήνων για δικό τους εκλογικό όφελος; Ο ελληνικός λαός νιώθει ότι προδόθηκε και πλέον στο μυαλό της πλειοψηφίας των Ελλήνων κυριαρχεί η σκέψη ότι η τότε αξιωματική αντιπολίτευση ήταν σε συνεννόηση με την Κυβέρνηση των Συριζανέλ! Όλοι εμείς που βάζουμε την πατρίδα πάνω από κόμματα τρώγαμε τα χημικά της αριστερής δημοκρατίας και την ίδια στιγμή εσείς κύριοι της Κυβέρνησης κλείνατε το μάτι πονηρά στον Αλέξη Τσίπρα και το Νίκο Κοτζιά» αναφέρουν.
Εδώ και ένα χρόνο, όπως λένε οι εκπρόσωποι των παμμακεδονικών ενώσεων σε Ελλάδα και ΗΠΑ, «ζητούν συνάντηση μαζί σας, αλλά αρνείστε να μας δεχτείτε. Οι απανταχού Μακεδόνες, να μην πούμε η πλειονότητα του Ελληνισμού, με αγωνία περίμεναν αυτή τη συνάντηση. Θέλουμε να σας υπενθυμίσουμε τα αποτελέσματα ημερίδας καταξιωμένων επιστημόνων, ότι η Συμφωνία των Πρεσπών μπορεί να ακυρωθεί, αλλά και το ότι για κάθε προσφυγή ακύρωσής της σε διεθνή δικαστήρια και οργανισμούς απαιτείται κρατική υποστήριξη. Προφανώς δε μας δέχεστε, γιατί δε θέλετε να την ακυρώσετε και όχι ότι δεν ακυρώνεται».
Χαρακτηρίζουν «κατακριτέο» όχι μόνον όποιον υπέγραψε και ψήφισε τη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και όποιον «την εφαρμόζει παριστάνοντας το δήθεν πατριώτη».
Παράλληλα, εκφράζουν την απογοήτευσή τους, όταν στις 16 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον πρωθυπουργό των Σκοπίων, «εμφανιστήκατε φανατικότερος υποστηρικτής της Συμφωνίας των Πρεσπών και από τον ίδιο τον Τσίπρα, ο οποίος έφθασε στο σημείο να σας χαρακτηρίσει, περιπαικτικά, “Βορειομακεδονομάχο”».
Δυστυχώς, λένε τα μέλη των παμμακεδονικών οργανώσεων προς τον πρωθυπουργό, «δε μπορέσατε να υπερασπιστείτε τα ελληνικά συμφέροντα, αλλά και τις προεκλογικές σας εξαγγελίες, όπως έκανε ο Βούλγαρος πρωθυπουργός, ο οποίος, για μία ακόμη φορά, αρνήθηκε την ύπαρξη “μακεδονικής γλώσσας και εθνότητας”. Πρέπει να γνωρίζετε ότι για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, σε όλον τον κόσμο, πολύ δε περισσότερο για εμάς τους Μακεδόνες Έλληνες, το θέμα δεν έχει κλείσει και ούτε θα κλείσει, εάν δεν καταργηθεί η απαράδεκτη αυτή συμφωνία».
Η παραχώρηση του ονόματος «Μακεδονία» στους Σλάβους των Σκοπίων και η προσπάθεια σλαβοποίησης του σύγχρονου Μακεδονικού Ελληνισμού, σύμφωνα με τις σχετικές επιστολές, «είναι εντελώς ανιστόρητα και προσβλητικά για εμάς».

ΤΑΣΟΥΛΑΣ: «ΠΑΜΕ ΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ…»
«Στην κόψη του ξυραφιού» βαδίζει πλέον η ελληνική κυβέρνηση εξαιτίας των επίμαχων συμφωνιών με τα Σκόπια που κατατέθηκαν προς κύρωση στη Βουλή. Το Μαξίμου, υπό το φόβο «γαλάζιων» διαρροών και αντιδράσεων, οι οποίες θεωρούνται δεδομένες, επέλεξε να μεταθέσει το πρόβλημα γι αργότερα, αναβάλλοντας επ’ αόριστον τη συζήτηση των τριών συμφωνιών Αθήνας – Σκοπίων, απόφαση που αν μη τι άλλο φανερώνει το μείζον εσωκομματικό πρόβλημα της Ν.Δ., το οποίο παραμένει προσώρας άλυτο.
Ειδικότερα, τα τρία μνημόνια δε θα εισαχθούν στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής ούτε την ερχόμενη εβδομάδα, ενώ στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα καταγράφεται κλίμα παραπομπής της ψήφισής τους στις καλένδες. Και αυτό, διότι πιθανότατα δε θα ψηφιστούν ούτε τον επόμενο μήνα, αλλά προς το τέλος του έτους… Ο πρόεδρος της Βουλής Κώστας Τασούλας, ενημερώνοντας τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες, υποστήριξε ότι δεν είναι επείγουσα προτεραιότητα της κυβέρνησης να ψηφιστούν. «Δεν υπάρχει τέτοια πρεμούρα» είπε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους.
Το παιχνίδι των καθυστερήσεων θεωρήθηκε αυτή τη στιγμή η καλύτερη λύση για την κυβέρνηση, εν όψει του κινδύνου καταψήφισης των ενδοτικών συμφωνιών με τα Σκόπια, όχι μόνο από τον Αντώνη Σαμαρά, αλλά από σωρεία Βορειοελλαδιτών βουλευτών της Ν.Δ., που είχαν ταχθεί αναφανδόν κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ενδεικτική της κυβερνητικής αμηχανίας ήταν η απάντηση που έδωσε προ ημερών ο Στέλιος Πέτσας, ερωτηθείς εάν θα ψηφίσει τις συμφωνίες ο πρώην πρωθυπουργός. «Όταν γίνει αυτό θα δείτε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Δε μπορούμε να πούμε αν θα παραστεί κάποιος όταν δεν έχουμε ημερομηνία» υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση της κυβέρνησης να βάλει στην πολιτική «κατάψυξη» τις συμφωνίες, προκάλεσε, όπως αναμενόταν, την αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ, που σχολίασε πως δεν έχει μείνει «ούτε φύλλο συκής» στον Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ αιχμές άφησε και για τον Κώστα Τασούλα, αναφέροντας ότι «η κυνική παραδοχή του προέδρου της Βουλής ότι η κυβέρνηση, υπό το φόβο διαρροών, παραπέμπει στις καλένδες την ψήφιση των συμφωνιών, συνιστά επιβεβαίωση του ευτελισμού της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και της προεκλογικής εξαπάτησης του κ. Μητσοτάκη».
Το σχόλιο της Κουμουνδούρου ενόχλησε τον Κώστα Τασούλα, ο οποίος δήλωσε ότι απλώς ενημέρωσε πως οι τρεις κυρώσεις δεν έχουν χαρακτήρα επείγοντα. «Όλα τα άλλα που εγράφησαν αφορούν προφανώς κάποιον άλλον πρόεδρο, κάποιας άλλης Βουλής» ανέφερε. /

Με την παραίτηση-αποπομπή του Γιώργου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία και το σχηματισμό της κυβέρνησης Παπαδήμου, ο δρόμος για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ είχε ανοίξει διάπλατα για τον τότε υπουργό Οικονομικών Βαγγέλη Βενιζέλο. Η «ενθρόνισή» του λίγο καιρό αργότερα, ικανοποίησε την αρχηγική φιλοδοξία του, αλλά σίγουρα δεν είχε τίποτα από την αίγλη που είχε ονειρευθεί.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*

Η εκλογή του ήταν κακέκτυπο της τελετουργικής «στέψης» του Γιώργου Παπανδρέου στις αρχές του 2004. Οι «πράσινοι» είχαν ελπίσει ότι η αλλαγή ηγεσίας (από τον Σημίτη στο γιο του ιδρυτή) θα λειτουργούσε σαν Κολυμβήθρα του Σιλωάμ, αλλά τα γεγονότα τους διέψευσαν. Μάλιστα, η μεταλλαγή του ΠΑΣΟΚ από υπερασπιστή των μη προνομιούχων σε σημαιοφόρο του Μνημονίου το 2010, το έφερε σε μετωπική σύγκρουση με τα μικρομεσαία στρώματα, τα οποία το στήριζαν για δεκαετίες.
Το γεγονός ότι με επικεφαλής τον Βενιζέλο συνέχισε ακριβώς την ίδια πορεία, απέδειξε ότι ο νέος αρχηγός ήταν αντάξιος συνεχιστής του μεγάλου «κατεδαφιστή» Γιώργου Παπανδρέου. Μπορεί οι δύο τους να είναι διαμετρικά αντίθετες προσωπικότητες, αλλά αυτό που μέτρησε πολιτικά, ήταν ο κοινός παρονομαστής τους: η ταύτιση με το Μνημόνιο. Το ΠΑΣΟΚ των δύο επιγόνων (Γιώργου Παπανδρέου και Βενιζέλου) μόνο το όνομα είχε κοινό με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου.
Το άλλοτε κραταιό Κίνημα είχε «καεί» πολιτικά-εκλογικά. Αυτό πρακτικά σήμαινε, ότι έπαψε να ισχύει πια το δόγμα ότι όποιος καθίσει στο «θρόνο» του ΠΑΣΟΚ αργά ή γρήγορα θα καθίσει και στον πρωθυπουργικό θώκο. Η κρίση δεν προκάλεσε μόνο οικονομικά και κοινωνικά ερείπια. Προκάλεσε και μία πρωτοφανή κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης. Το εκλογικό αποτέλεσμα του Μαΐου 2012 επισφράγισε την ανατροπή των ισορροπιών του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος.

Η ΦΥΓΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ
ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Η «ΕΛΙΑ»
Με την αντικατάσταση του παραδοσιακού δικομματισμού (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) από το δίπολο ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ υποβαθμίσθηκε από αυτοδύναμος πόλος σε μικρομεσαίο κόμμα. Για την ακρίβεια, λόγω του μνημονιακού στίγματος και της βεντέτας του Βενιζέλου με τον ΣΥΡΙΖΑ, μετατράπηκε σε πολιτικό συμπλήρωμα της ΝΔ, στο πλαίσιο της «παράταξης του Μνημονίου», ή, όπως ευσχήμως αργότερα απεκλήθη, του «ευρωπαϊκού τόξου».
Η Κεντροαριστερά, βεβαίως, δεν έπαψε να είναι ο ένας από τους δύο μεγάλους ιδεολογικοπολιτικούς χώρους. Οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι, όμως, κατά κανόνα έπαψαν να εκφράζονται πολιτικά από το ΠΑΣΟΚ. Κατέφυγαν στον ΣΥΡΙΖΑ ως εκλογικοί πρόσφυγες. Εξαρχής φάνηκε πως επρόκειτο για πολιτικό διαζύγιο και όχι για προσωρινή διάσταση. Με άλλα λόγια, ο «πράσινος ήλιος» έδυε οριστικά ως πρωταγωνιστής του πολιτικού συστήματος.
Σε μία προσπάθεια να ανακτήσει πολιτική δυναμική, ο Βενιζέλος, ως αρχηγός τού (και υπερχρεωμένου στις τράπεζες) ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να «αλλάξει ρούχα» και να κρυφτεί κάτω από την ομπρέλα της «Ελιάς». Ήλπιζε ότι η έμμεση αλλαγή ονομασίας και η συνεργασία με ορισμένες προσωπικότητες του Σημιτισμού θα τον διέσωζε. Η «Ελιά», όμως, ήταν ανίκανη να ανασυγκροτήσει την όλη Κεντροαριστερά, επειδή παρέμεινε και μάλιστα με αυξημένο φανατισμό, στο πλαίσιο των μνημονιακών πολιτικών. Πώς να επανασυσπειρώσει τους πρώην «πράσινους» ψηφοφόρους, ξανασερβίροντάς τους με άλλο περιτύλιγμα την πολιτική που τους έδιωξε;

Η ΕΚΛΟΓΗ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑ
Οι εκλογές του 2015 επιβεβαίωσαν τον πολιτικό υποβιβασμό του ΠΑΣΟΚ στη Β’ κατηγορία και οδήγησαν σε αλλαγή ηγεσίας. Έτσι βρέθηκε στο τιμόνι η Φώφη Γεννηματά. Αν και στη μέχρι τότε πορεία της δεν είχε να επιδείξει τίποτα αξιοσημείωτο, το γεγονός ότι είναι θυγατέρα του Γιώργου Γεννηματά έφθασε για να της εξασφαλίσει την εσωκομματική νίκη.
Επιβεβαιώθηκε για μία ακόμα φορά, ότι το σύνδρομο της δυναστείας ζει και βασιλεύει στην ελληνική πολιτική σκηνή. Πρόσθετη μεταγενέστερη επιβεβαίωση ήταν η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ. Είχαν, βεβαίως, προηγηθεί ο Κώστας Καραμανλής και ο Γιώργος Παπανδρέου, αμφότεροι «πορφυρογέννητοι», ο ένας ανιψιός του ιδρυτή της ΝΔ και ο άλλος γιος του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ.
Η Γεννηματά μπορεί να μην έγερνε προς τη ΝΔ τόσο πολύ όσο ο προκάτοχός της Βενιζέλος, αλλά ήταν εξαρχής σαφές ότι το κύριο μέτωπο το έχει εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό δεν οφειλόταν μόνο στην -σε μεγάλο βαθμό- ιδεολογική προσχώρηση του «πράσινου» στελεχιακού δυναμικού στο φιλελευθερισμό. Οφειλόταν και στον υπαρξιακό ανταγωνισμό: Το δόγμα που κυριαρχούσε και συνεχίζει να κυριαρχεί στα ηγετικά κλιμάκια του ΠΑΣΟΚ, είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μάς άρπαξε τους ψηφοφόρους και για να τους πάρουμε πίσω πρέπει να τον εξοντώσουμε πολιτικά!

ΜΑΧΗ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
Επειδή, όμως, η πολεμική εναντίον της κυβέρνησης Τσίπρα αποδείχθηκε πως δεν επαναπατρίζει ψηφοφόρους, η Φώφη επαναλαμβάνει το εγχείρημα του Βενιζέλου. Αυτή τη φορά δεν είναι η «Ελιά», αλλά το «Κίνημα Αλλαγής» (ΚΙΝΑΛ). Το εγχείρημα επανασυγκόλλησης κάποιων πολιτικών κινήσεων, με μικρή ή και ασήμαντη κοινωνική αναφορά, βρίσκεται σε εξέλιξη και ήδη συνωστίζονται πολλοί υποψήφιοι αρχηγοί, χωρίς, όμως, να παρατηρείται προσέλευση ψηφοφόρων.
Στην πραγματικότητα, η φιλολογία για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς αφορούσε μόνο τη μνημονιακή ή αλλιώς φιλελεύθερη πτέρυγά της, η οποία είναι μειονότητα στο συγκεκριμένο χώρο. Πλειονότητα στο χώρο, όμως, είναι οι μικρομεσαίοι ψηφοφόροι, που είδαν τις σταθερές του βίου τους να ανατρέπονται και οι ίδιοι να έχουν πέσει στο γκρεμό, ή να ισορροπούν με δυσκολίες στο χείλος του. Αυτοί αποζητούν μία άλλη πολιτική, η οποία να προστατεύει τον κόσμο της εργασίας.
Λόγω του 3ου Μνημονίου, πολλοί εξ αυτών των ψηφοφόρων έχουν απογοητευθεί από την κυβέρνηση Τσίπρα και αρκετοί πήραν αποστάσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν επέστρεψαν μαζικά στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, όμως, επειδή το θεωρούν πλέον όχι μόνο μνημονιακό κόμμα, αλλά και πολιτικό συμπλήρωμα της ΝΔ. Αυτό φάνηκε πολύ καθαρά στις ευρωεκλογές του Μαΐου.
Τιμώρησαν την κυβέρνηση Τσίπρα, αλλά όταν είδαν τη σαρωτική νίκη της ΝΔ σε όλα τα επίπεδα, μερικές εβδομάδες αργότερα, στις εθνικές εκλογές, παλινδρόμησαν και έδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν 32%, ένα ποσοστό που τον κατέστησε αναμφισβήτητο κυρίαρχο στον αντιδεξιό χώρο. Παρόλα αυτά, υφίσταται εμφανές κενό πολιτικο-κομματικής εκπροσώπησης στην ευρύτερη Κεντροαριστερά, το οποίο επιχειρεί να καλύψει μόνιμα ο Τσίπρας με την Προοδευτική Συμμαχία. Το κενό αυτό, ωστόσο, θα καλυφθεί πραγματικά, μόνο όταν εκφρασθούν ιδεολογικο-πολιτικά οι βασικές κοινωνικο-οικονομικές ανάγκες των ψηφοφόρων, που συναποτελούν τον κορμό αυτού του χώρου.

Τέλος του αφιερώματος

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Η Κύπρος, λόγω της σημαντικής γεωστρατηγικής της θέσης (βρίσκεται στη μέση της Ανατολικής Μεσογείου και ενώνει τρεις Ηπείρους, Ευρώπη, Ασία και Αφρική), υπήρξε πάντοτε πόλος έλξης διαφόρων κατακτητών. Παρόλο που ο κυπριακός ελληνισμός δεν παρέμεινε ποτέ αδρανής, απέναντι στους διάφορους αυτούς κατακτητές, συχνά η αντίδραση του καταπνίγονταν στο αίμα.

Γράφει η Τέρψα Αγαθοκλέους – Παπακώστα*

Ο τελευταίος κατακτητής της Κύπρου ήταν η Βρετανία, η οποία με διάφορες ενέργειες και ελιγμούς κατάφερε (μετά το τέλος του Ρωσο-τουρκικού πολέμου το 1877-78 και την ήττα της Τουρκίας από τους Ρώσους), να αποσπάσει το νησί από τους Τούρκους με τη Συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως και να το εγγράψει στο μακροσκελή κατάλογο των αποικιών της, το 1878.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της βρετανικής κατοχής, οι ελληνοκύπριοι απαιτούσαν την ελευθερία τους και την Ένωση με την Ελλάδα, διότι θεωρούσαν πως το νησί ήταν ιστορικά ελληνικό και η Ένωση με την Ελλάδα, φυσικό και ηθικό δικαίωμα.

Όμως! Όσον και αν οι ελληνοκύπριοι διαμαρτύρονταν και διαρκώς αγωνίζονταν με διάφορους τρόπους για την ανεξαρτησία τους, τόσο τα βρετανικά στρατεύματα εκδήλωναν τις άγριες προθέσεις τους εναντίον του άμαχου πληθυσμού και της μαθητιώσας νεολαίας.

Απτό παράδειγμα, τα «Οκτωβριανά» του 1931, όπου οι βρετανοί στρατιώτες άνοιγαν πυρ εναντίον διαδηλωτών, φυλάκιζαν και εκτελούσαν πολίτες, ώσπου κατάφεραν να πνίξουν την εξέγερση στο αίμα.

Παρόλη την αντίδραση των Άγγλων, οι ελληνοκύπριοι συνέχισαν τον αγώνα τους, με στόχο την απελευθέρωση και Ένωση με την Ελλάδα. Τον Ιανουάριο του 1950, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου, οργάνωσε Ενωτικό Δημοψήφισμα, όπου δικαίωμα ψήφου είχαν μόνο οι ελληνοκύπριοι. Το αποτέλεσμα υπήρξε συντριπτικό. Το 98% ψήφισε υπέρ της Ένωσης με την Ελλάδα. Το δημοψήφισμα αυτό επαναλήφθηκε το 1952 και πάλι το αποτέλεσμα ήταν συντριπτικό. Οι Άγγλοι όμως, ήταν ανένδοτοι εις το να επιτρέψουν να συμβεί ένα τέτοιο γεγονός, τόσο για τα δικά τους συμφέροντα, όσον και για των Τούρκων.

Οι ελληνοκύπριοι, μη έχοντας άλλη εκλογή, αποφάσισαν να καταφύγουν σε ένοπλο αγώνα, εναντίον των Άγγλων αποικιοκρατών. Πρωτεργάτες στον ένοπλο αυτό αγώνα, ήταν ο κύπριος στην καταγωγή Γεώργιος Γρίβας – Διγενής και ο Αρχιεπίσκοπος της Κύπρου Μακάριος Γ΄.

Το 1954, ιδρύεται η Ε.Ο.Κ.Α. [Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών], η οποία και ξεκίνησε τον αγώνα της, την 1η Απριλίου 1955, με στόχο την ανεξαρτησία και την Ένωση με την Ελλάδα. Ο άνισος εκείνος αγώνας, κράτησε από το 1955 έως το 1959.

Η αυτοθυσία και το θάρρος των ελληνοκυπρίων, υπήρξε παραδειγματική αυτά τα τέσσερα χρόνια, θυμίζοντας το ελληνικό έπος του 1821 και του 1940. Ακόμη και βρετανοί βουλευτές αντέδρασαν, ζητώντας από την κυβέρνηση τους να παραχωρήσει στους κυπρίους, αυτοδιάθεση.

Κατά την περίοδο του απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. η Αγγλία με τη χαρακτηριστική της πολιτική τού «διαίρει και βασίλευε», έστρεψε τους Τουρκοκύπριους εναντίων των ελληνοκυπρίων και κυρίως εναντίων της μαθητιώσας νεολαίας, η οποία έπαιζε τότε, ένα σημαντικό ρόλο στον όλο αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α.

Κάποτε η Βρετανία, ζυγίζοντας τη δυναμικότητα του αντιαποικιακού εκείνου αγώνα, αναγκάστηκε να καταφύγει σε μια οποιαδήποτε… λύση, για να αποφύγει περεταίρω απώλειες, εξευτελισμούς και παγκόσμιες αντιδράσεις.

ΟΙ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΤΗΣ ΖΥΡΙΧΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ

Το Φεβρουάριο του 1959, υπεγράφησαν οι Συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου, οι οποίες έθεσαν τέρμα στη βρετανική κατοχή στο νησί. Στην πραγματικότητα όμως, οι ως άνω συμφωνίες, έδωσαν στην Κύπρο μια «κολοβή» ή αλλιώς «εξαρτημένη», όπως ονομάστηκε από τους αγωνιστές της Ε.Ο.Κ.Α., ανεξαρτησία.

Η βασική διάρθρωση της Κυπριακής Δημοκρατίας και ιδιαίτερα το Σύνταγμα, παρουσίαζαν σοβαρές ασάφειες και ελαττωματικές διαρθρώσεις. Πάνω απ΄ όλα όμως, έδιναν τη δυνατότητα στις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις διά της Συνθήκης Εγγυήσεως, να επέμβουν στο νησί, όποτε αυτές έκριναν αναγκαίο.

Το δικαίωμα ΑΥΤΟ χρησιμοποίησε η Τουρκία, για να εισβάλει στο νησί και να καταλάβει το 37% του κυπριακού εδάφους, να θρονιαστεί με τα ερευνητικά της πλοία και γεωτρύπανα στην κυπριακή ΑΟΖ και να απειλεί και να φοβερίζει καθημερινά δίχως ίχνος ντροπής και αξιοπρέπειας, ένα μικρό λαό, που ανέλαβε την ευθύνη να προστατεύει και να εγγυάται.

Ένα λαό που φυλάει προμαχώνες εκεί κάτω στην Ανατολική Μεσόγειο και αγωνίζεται για να μην αφανιστεί. Ένα λαό, ο οποίος βγαίνει στις αυλές του και χειροκροτεί με δακρυσμένα μάτια τα ελληνικά Μιράζ, που υπερίπτανται στον κυπριακό ουρανό. Ένα λαό που υποκλίνεται και νοιώθει υποχρέωση και ευγνωμοσύνη απέναντι στην Κυρία Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, που θέλησε να τον επισκεφτεί, αμέσως μετά το συμβολικό Καστελόριζο.

Ένα λαό πέρα για πέρα ελληνικό, που δε σε φοβάται Κύριε Ερντογάν και είναι αποφασισμένος να σε αντιμετωπίσει, με οποιοδήποτε τίμημα. Η εποχή της χούντας, έχει περάσει αναφανδόν.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να θυμίσω, τι είπε ο Νομπελίστας ποιητής μας Γεώργιος Σεφέρης, για την Κύπρο.

«Οι Κύπριοι είναι Έλληνες, καθαρά και τίμια. Γράφουν στους τοίχους των χωριών τους. Θέλομεν την Ελλάδαν μας και ας τρώγομεν πέτρες».

Θεωρώ ότι, όποιοι «βαρέθηκαν» πλέον να ακούνε για κυπριακό πρόβλημα, να ανοίξουν τα χαρτιά του κάθε Σεφέρη, να φρεσκάρουν τη μνήμη τους και να ξεκαθαρίσουν μέσα τους ότι: Η μάνα ΠΟΤΕ δεν εγκαταλείπει το παιδί της. Και οι σχέσεις Ελλάδας-Κύπρου, είναι αδιαμφισβήτητα σχέσεις μάνας και κόρης. ΠΟΤΕ μην το ξεχνάμε αυτό!

*Η Τέρψα Αγαθοκλέους – Παπακώστα γεννήθηκε στην Κύπρο το 1944. Είναι εκπαιδευτικός και ζει και εργάζεται στην Άρτα. Σπούδασε στην Ελλάδα, στην Αγγλία και στον Καναδά. Έλαβε μέρος στον Απελευθερωτικό Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. του 1955-59 εναντίον των Άγγλων κατακτητών σε ηλικία μόλις 13 ετών.

Η Τέρψα Αγαθοκλέους – Παπακώστα αρθρογραφεί επί μακρόν σε διάφορες εφημερίδες με μόνο στόχο την προβολή της Κύπρου και του κοινωνικοπολιτικού της προβλήματος.

«Κλεισμένη βαθιά μέσα της η Κύπρος που την ακολουθεί, πάντα και παντού ο νους και η καρδιά εκεί βρίσκονται», όπως αναφέρει κάποιος δημοσιογράφος σε τοπική εφημερίδα.

Η Κύπρος γιορτάζει την επέτειο της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της με στρατιωτική παρέλαση

ΚΥΠΕ, ΚΑΤΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Οι Seals, οι Παγκόσμιοι Επόπτες και η στρατηγικής σημασίας προβλήτα Κ-14

Όταν πέρυσι τέτοιον καιρό, η διοικήτρια του 6ου Αμερικανικού Στόλου, αντιναύαρχος Λίζα Φρανκέτι, με ένα δικινητήριο αεροσκάφος ναυτικής συνεργασίας του αμερικανικού ναυτικού προσγειωνόταν στη βάση της Σούδας, το πρώτο πράγμα που έκανε μαζί με τον Έλληνα διοικητή της βάσης, ήταν να επιθεωρήσει μια σειρά από χώρους, όπως το παράρτημα της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων Ευρώπης (Special Operations Command Europe – SOCEUR), που έχει έδρα τη Σούδα.

Γράφει ο Νίκος Χασαπόπουλος

Εν συνεχεία επιθεώρησε τους Αμερικανούς καταδρομείς της περιβόητης ομάδας Seals (Φώκιες), της αφρόκρεμας δηλαδή των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων, με τα ταχύπλοα σκάφη τους τύπου Mark V και με χώρο ευθύνης όλη την Ευρώπη. Βεβαίως, δεν παρέλειψε να επιθεωρήσει και την προβλήτα (κρηπίδωμα) Κ-14, τη μοναδική προβλήτα στη Μεσόγειο που μπορεί να δεχθεί πυρηνοκίνητα πολεμικά πλοία. Από αεροπλανοφόρα έως υποβρύχια.
Η αντιναύαρχος Λίζα Φρανκέτι, αμέσως μετά την επιθεώρησή της στις νευραλγικές αυτές αμερικανικές δυνάμεις, δήλωσε από τα Χανιά ότι «η Σούδα αποτελεί την αιχμή του δόρατός μας στην Ανατολική Μεσόγειο». Για να προσθέσει ευθύς αμέσως: «Ο κόλπος της Σούδας παρέχει μια στρατηγική βάση, από την οποία υποστηρίζουμε προωθημένες επιχειρήσεις στη Μεσόγειο, στην Ερυθρά Θάλασσα και στη Μαύρη Θάλασσα».
Αλλά πόσο σημαντική είναι για τους Αμερικανούς η βάση της Σούδας, την οποία μάλιστα αποκαλούν και «αβύθιστο αεροπλανοφόρο»;
Επισκεπτόμενος κάποιος τη Σούδα, θα διαπιστώσει ότι εκεί πέραν της βάσης των ειδικών δυνάμεων Seals με τον εξελιγμένο εξοπλισμό τους, υπάρχει η έδρα της Μοίρας Εναέριας Αναγνώρισης Στόλου (Fleet Air Reconnaissance Squadron VQ). Με το παρατσούκλι Παγκόσμιοι Επόπτες (World Watches) επιχειρούν συνήθως με αεροσκάφη Lockheed ΕP-3Ε Aries. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ό,τι πλέει και ό,τι κινείται στην Ανατολική Μεσόγειο, μεταφέροντας επιχειρησιακή εικόνα (real picture on real time) μέσω δορυφόρων, στη βάση τους στη Σιγκονέλα της Ιταλίας.

ΤΟ «ΚΛΕΙΔΙ»
Αλλά τι είναι αυτό, που κάνει τη βάση της Σούδας μοναδική: Είναι κυρίως η προβλήτα Κ-14 στρατηγικής σημασίας κρηπίδωμα, μοναδικό στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς μπορεί να δέσει εκεί αεροπλανοφόρο. Ήδη, βάσει της επικαιροποιημένης συμφωνίας (αυτή που υπέγραψαν πέρυσι οι Πομπέο και Δένδιας) άρχισαν οι νέες κατασκευές – επεκτάσεις, πολλαπλασιάζοντας έτσι τις δυνατότητές της να φιλοξενήσει πολεμικά πλοία και υποβρύχια. Επιπλέον, παρέχει υποστήριξη σε όποιες πολεμικές επιχειρήσεις εμπλακούν οι Αμερικανοί σε όλο το επονομαζόμενο «τόξο», από τη Μαύρη Θάλασσα έως την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Αραβικό Κόλπο. Προσφάτως, και κατά τη διάρκεια της κρίσης με το «Oruc Reis», έδεσαν στη Σούδα θηριώδη πλοία, όπως το ελικοπτεροφόρο «USS Hersel Woody Williams» (με τρομακτική δύναμη πυρός), το καταμαράν υψηλής ταχύτητας (που μεταφέρει πεζοναύτες) «USNS Trenton» εξυπηρετώντας παράλληλα και σκάφη άλλων χωρών, όπως τη φρεγάτα «Iver Huitfeld» που ανήκει στο Βασιλικό Ναυτικό της Δανίας.

ΟΙ «ΙΠΤΑΜΕΝΟΙ»
Στη Σούδα, πέραν της ναυτικής βάσης, λειτουργεί και η αμερικανική αεροπορική βάση, παράλληλα με την 115 Πτέρυγα Μάχης με τις «Αλεπούδες» της 340 Μοίρας και τα «Αστέρια» της 343 Μοίρας της Πολεμικής Αεροπορίας. Με τη νέα συμφωνία, οι Αμερικανοί επεκτείνουν τη βάση αυτή, ώστε να δεχθεί μεγαλύτερα και πιο βαριά αεροσκάφη, όπως τα ιπτάμενα τάνκερ, τα ιπτάμενα ραντάρ, αλλά και τα θηριώδη βομβαρδιστικά Β-52. Μια Παρασκευή του περασμένου Νοεμβρίου, οι κάτοικοι στο Ακρωτήρι είδαν να απογειώνεται από τη βάση ένα τεράστιο (οκτακινητήριο) πολεμικό αεροσκάφος. Ήταν ένα Β-52 Stratofortess, το οποίο ενώ συμμετείχε σε άσκηση του ΝΑΤΟ χρειάστηκε να προσγειωθεί στο Μαράθι λόγω άσχημων καιρικών συνθηκών. Ήταν ίσως από τις σπάνιες φορές που τόσο βαρύ αεροσκάφος, σχεδιασμένο να μεταφέρει πυρηνικά όπλα, προσγειωνόταν στη βάση της Σούδας.
Ήταν προφανώς η αρχή. Γιατί από τότε, δύο φορές τέτοια υποηχητικά αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας εισήλθαν στο FIR Αθηνών συνοδευόμενα από ελληνικά F-16. Όπως τον περασμένο Ιανουάριο, οι κάτοικοι στο Μαράθι είδαν μια ασυνήθιστη αεροπορική κίνηση. Τέσσερα ελικοφόρα τύπου Οσπρέι (CV-22Bb) και δύο θηριώδη μεταγωγικά προσγειώνονταν στη Σούδα, μαζί με τα επίσης θηριώδη ιπτάμενα τάνκερ. Επρόκειτο για επιχείρηση μεταφοράς Αμερικανών πολιτών, διπλωματικών υπαλλήλων και στρατιωτικών από το Ιράκ, μετά την επιδείνωση των αμερικανοϊρακινών σχέσεων, απότοκο της δολοφονίας Σουλεϊμανί. Οι Αμερικανοί χρησιμοποιούν πολύ τη Σούδα, ως ενδιάμεσο σταθμό, για μεταφορά στρατιωτικών από τα πολεμικά μέτωπα που έχουν ανοίξει στη Συρία, στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ.

Οι αντοχές του ΕΣΥ στην επέλαση της πανδημίας, η ύφεση της οικονομίας και τα ελληνοτουρκικά προβληματίζουν το Μαξίμου – Στοίχημα η αποφυγή ενός νέου lockdown – Το δίλημμα που έθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο διάγγελμά του ήταν «αυτοπροστασία ή καραντίνα»

Στην πιο δύσκολη περίοδο της διακυβέρνησής του εισέρχεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Οι μήνες που ακολουθούν θα δοκιμάσουν τις αντοχές του ΕΣΥ αλλά και την ανθεκτικότητα της κυβέρνησης στην επίθεση του κορωνοϊού, καθώς θεωρείται βέβαιο ότι τα κρούσματα θα αυξηθούν. Ταυτόχρονα, ο Πρωθυπουργός θα πρέπει να αποτρέψει τη βύθιση της οικονομίας στην ύφεση και να διαχειριστεί την κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Γράφει η Δήμητρα Κρουστάλλη

Και τα τρία προβλήματα έρχονται από την προηγούμενη περίοδο, ωστόσο και τα τρία εξελίσσονται μέσα σε νέες συνθήκες, οι οποίες καθιστούν όλο και πιο απαιτητική τη διαχείρισή τους. Η απόφαση του κ. Μητσοτάκη να απευθυνθεί στο λαό με το έκτο διάγγελμά του από την έναρξη της πανδημικής κρίσης, υπέβαλε το ερώτημα αν η επιτυχία της κυβέρνησης στην αντιμετώπιση του πρώτου κύματος κορωνοϊού την έχει εγκλωβίσει στην επαναχρησιμοποίηση των ίδιων μεθόδων αντίδρασης, σαν ένα «επικοινωνιακό εμβόλιο». Η διαφορά φάσης όμως δημιούργησε χάσμα.

Ο ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ
Οι περισσότεροι περίμεναν να ανακοινώσει ο Πρωθυπουργός πρόσθετα μέτρα για την πανδημία. Εκείνος ήθελε να σταματήσει τη φημολογία για νέο lockdown. Το δίλημμα που έθεσε «αυτοπροστασία ή καραντίνα» ακούστηκε, στα αφτιά της αντιπολίτευσης τουλάχιστον, ως απειλή προς τους πολίτες· «σας λέει “αν ο έλεγχος χαθεί, η ευθύνη είναι δική σας”» μετέφρασε ο ΣΥΡΙΖΑ.
Το χάσμα έγινε χασμωδία, και μάλλον παράπεσαν τα τρία κεντρικά μηνύματα του διαγγέλματός του: ο κ. Μητσοτάκης θύμισε τα ανοιχτά μέτωπα της κυβέρνησης – εθνικά θέματα, Μεταναστευτικό, οικονομία, φυσικές καταστροφές –, όμως μόνο «στον πόλεμο για την υγεία» ζήτησε τη βοήθεια των πολιτών. Επισήμανε ότι μια γενικευμένη καραντίνα σημαίνει κοινωνική μεροληψία. «Η ακίνητη οικονομία κινητοποιεί ανισότητες» τόνισε. Έκανε ειδική αναφορά στα σχολεία, στα οποία έχει συμπέσει ένα κύμα καταλήψεων με την άρνηση του κορωνοϊού – «τα κλειστά σχολεία φέρνουν μόνο κλειστά μυαλά».

«ΑΚΡΑΙΑ ΜΕΤΡΑ ΜΟΝΟ ΣΕ ΑΚΡΑΙΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ»
Ο Πρωθυπουργός, μεταδίδουν οι συνεργάτες του, θέλησε απευθυνόμενος στους πολίτες να επανακαθορίσει το διάλογο μαζί τους. Να τους εξηγήσει ότι η καραντίνα αναχαιτίζει αλλά δεν εξαφανίζει τον ιό, με τον οποίο θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε, ότι τα ισχύοντα μέτρα είναι επαρκή αν εφαρμοστούν με συνέπεια από όλους, ότι το ΕΣΥ αντέχει και ότι η κυβέρνηση γνωρίζει τις ελλείψεις, με κυριότερες αυτές στα μέσα μαζικής μεταφοράς, και θα φροντίσει να καλύψει τα κενά. Στο Μαξίμου επισημαίνουν ότι καθολικό lockdown δεν έχουν επιβάλει ούτε χώρες με πολλά κρούσματα, όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Ισπανία, και ότι η Ελλάδα, παρότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση, δε μπορεί να μείνει απρόσβλητη από τον ιό. Δέχονται ότι οι προσεχείς μήνες θα είναι εξαιρετικά δύσκολοι με τις ιώσεις σε έξαρση, αλλά τα μέτρα που θα λαμβάνονται, επιμένουν, θα είναι τοπικά σε εστίες μετάδοσης του ιού. «Ακραία μέτρα θα ληφθούν μόνο σε πολύ ακραίες καταστάσεις» σημειώνουν. Η έμφαση λοιπόν θα δοθεί στο τρίπτυχο: μάσκες και τήρηση αποστάσεων – στοχευμένα περιοριστικά μέτρα – ενίσχυση του συστήματος υγείας.

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ
Οι ΗΠΑ ασκούν πίεση όχι μόνο για να επανεκκινήσουν αλλά και για να καταλήξουν σε απτό αποτέλεσμα οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας – Τουρκίας. Αν τα πράγματα εξελιχθούν ομαλά, ο 61ος γύρος θα ξεκινήσει μετά τη Σύνοδο Κορυφής, στην Κωνσταντινούπολη. Επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας είναι ο πρέσβης ε.τ. Παύλος Αποστολίδης και στην ομάδα θα συμμετέχουν επίσης ο πρέσβης Αλ. Κουγιού και η Ιφιγένεια Καναρά, διευθύντρια του γραφείου του γενικού γραμματέα του ΥΠΕΞ. Μοναδικό αντικείμενο συζήτησης με την Τουρκία στις διερευνητικές επαφές, είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει και την ευρωπαϊκή πίεση προς την Τουρκία, με τον κατάλογο κυρώσεων που θα ενεργοποιηθούν αν η Άγκυρα επιμείνει σε μονομερείς ενέργειες.