Ο νεότερος βετεράνος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Ιάκωβος Τσούνης διαθέτει όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του στο Στράτευμα
Ο νεότερος βετεράνος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Ιάκωβος Τσούνης διαθέτει όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του στο Στράτευμα
Αποδέκτης μιας επιστολής, η ανάγνωση της οποίας του επιφύλασσε μεγάλη έκπληξη και ζωηρή συγκίνηση, υπήρξε προ ημερών ο διευθυντής της καθημερινής εφημερίδας της Ελλάδας «ΕΣΤΙΑ»,Μανώλης Κοττάκης. Αποστολέας της ήταν ο απόγονος των αγωνιστών του 1821 Λιονταίων και Πετμεζαίων, νεότερος εν ζωή βετεράνος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου (πλαστογράφησε την ταυτότητα του σε ηλικία 16 ετών για να σπεύσει στο αλβανικό μέτωπο) διακεκριμένος επιχειρηματίας και εφοπλιστής: Ο 97χρονος σήμερα συνδρομητής της «Εστίας» κύριος Ιάκωβος Τσούνης.
Ο υιός ενός έντιμου δασάρχη δημοσίου υπαλλήλου, γεννηθείς στην Πάτρα το 1925, το δέκατο τρίτο τέκνο μιας πολύτεκνης οικογένειας. Ο άνθρωπος που μεγάλωσε με πατρικές νουθεσίες του τύπου «να μην ξεχνάς τις ρίζες σου», «να μάθεις να ντρέπεσαι», «τα λεφτά που έχεις δε σου ανήκουν».
Ο φάκελος που παρέδωσε στο Διευθυντή της «Εστίας» αγγελιοφόρος του αποστολέα κυρίου Τσούνη περιείχε:
1] Μια προσωπική επιστολή στο Διευθυντή της εφημερίδας με την οποία, πέρα των επαίνων του για την ποιότητα της εφημερίδας, τον ενημέρωνε για τα συνημμένα έγγραφα προς το ΑΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνο Φλώρο, στα οποία περιγράφει εν ολίγοις την επιθυμία του να διαθέσει το υπόλοιπο της κινητής και της ακίνητης περιουσίας του στιςΈνοπλες Δυνάμεις. «Αυτή είναι η τελευταία επιθυμία μου, να φύγω ξυπόλητος από την ζωήν, όπως ξεκίνησα στην αρχήν… πεινώντας, της σταδιοδρομίας του», σημειώνει συγκινητικά ο κύριος Τσούνης που υπογράφει ως «ένας μικρός και ασήμαντος ανθρωπάκος αλλά γνήσιος απόγονος των πολεμιστών του 1821».
2] Προσωπική επιστολή – παρακαταθήκη του ιδίου προς τους Έλληνες και τις Ελληνίδες με την οποία τονίζει ότι η «ελευθερία που κερδίσαμε με κάθε κόστος ήταν δευτέρας κατηγορίας γιατί ακολουθούμε την ασυδοσία ως ελευθερία και ως Ελευθερία Ελλήνων Πολιορκημένων».
3] Ένα συνοδευτικό σημείωμα με τα ποσά και τους εξοπλισμούς που δώρισε ο κύριος Τσούνης την τελευταία εικοσαετία στις «Άγιες» όπως τις αποκαλεί Ένοπλες Δυνάμεις. Όταν τον περασμένο Ιούνιο η «Εστία» ενημερώθηκε για το αστρονομικό ποσό από τον Υπουργό Νίκο Παναγιωτόπουλο, τον υφυπουργό Αλκιβιάδη Στεφανή και τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνο Φλώρο μετά από εκδήλωση στην Αθηναϊκή Λέσχη, αν και εξεπλάγη ευχάριστα, σεβάστηκε τα προσωπικά δεδομένα του δωρητή και τώρα διαθέτη και έκανε αόριστη αναφορά στα μηδενικά του ποσού. Σήμερα όμως και παρά την παροιμιώδη σεμνότητα αυτού του μέγα ευεργέτου, ο οποίος ουδέποτε διεκδίκησε το δημόσιο έπαινο, είμαστε υποχρεωμένοι να το αποκαλύψουμε. Και για να μάθει ο ελληνικός λαός από τι πάστα είναι ο κύριος Τσούνης που θεωρεί πως όποιος είναι Έλληνας στην καταγωγή είναι «τιτλούχος» αλλά και για να καταλάβει -ευχόμαστε- τμήμα της επιχειρηματικής τάξης μας, τι σημαίνει αθόρυβη ευεργεσία για το έθνος και όχι δημόσιες σχέσεις.
Ο κύριος Τσούνης δώρισε λοιπόν όλα αυτά τα χρόνια στις Ένοπλες δυνάμεις από την περιουσία του 23 εκατομμύρια ευρώ! Κοντά 7 δις σε παλαιές δραχμές! Χρήματα που δεν του χαρίστηκαν. Ξεκίνησε ως απλός εκτελωνιστής για να φθάσει να αποκτήσει ένα στόλο με 13 εμπορικά πλοία και να διαπρέψει στη ναυτιλία μας.
Με αυτά τα ποσά ο κύριος Τσούνης προσέφερε: α) 60 αποβατικά σκάφη της Ζ ΜΑΚ β) πλήρη ανακαίνιση 29 κλινών της κλινικής 68 του 401 ΓΣΝΑ γ) Αγορά ανταλλακτικών διά τα τεθωρακισμένα των ακριτικών μονάδων του Έβρου δ) Αγορά υπερσύγχρονων καμερών νυχτερινής όρασης ε) μεγάλη δωρεά που προορίζεται για το εξοπλιστικό πρόγραμμα στ) συνεισφορά στην αποκατάσταση ιστορικής εκκλησίας στο Καστελόριζο ζ) πλήρη ανακαίνιση του τμήματος επειγόντων περιστατικών του ΓΣΝΑ η) ανακαίνιση κλινικών 417 Νίμιτς κλπ.
Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά. Για τις πράξεις του αυτές του έχει απονεμηθεί ο Πολεμικός Σταυρός Γ τάξεως, ο Αστέρας Αξίας και Τιμής του Υπουργείου Αμύνης, ο βαθμός του Υποστρατήγου επί τιμή με απόφαση της Προέδρου της Δημοκρατίας, ο χρυσός Λέων του αρχηγείου του ΝΑΤΟ κ.α. Η «Εστία» διερωτάται αν θα έπρεπε να του απονεμηθεί το ανώτατο Προεδρικό Παράσημο του Μεγαλόσταυρου του Σωτήρος. Εν ζωή!
4] Σημείωμα της συμβολαιογράφου του Καλλιόπης Μαντζώρου προς τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ με τον οποίο τον ενημερώνει σε γενικές γραμμές για το περιεχόμενο της διαθήκης του. Η κυρία Μαντζώρου σημειώνει ότι «σε καιρούς ζοφερούς η προσωπικότητα του εθνικού αυτού ευεργέτη είναι κατά το Γραφικό το φώς εν τη σκότει και σκιά καθημένων».
5] Επιστολή του ιδίου του κυρίου Τσούνη προς τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνο Φλώρο στην οποία αφού εκφράζει προς τον ίδιο αλλά και προς την πολιτική ηγεσία, τον «άξιον Υπουργό Νίκο Παναγιωτόπουλο και τον άξιον υφυπουργό Αλκιβιάδη Στεφανή»την εκτίμησή του, ενημερώνει ότι «η σύνταξη της δημοσίας διαθήκης μου με την οποία καταλείπω μετά τον θάνατο μου το σύνολο της ακίνητης περιουσίας στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας έχει ολοκληρωθεί και έχει ήδη κατατεθεί και αποτελεί πραγματικότητα των διαθέσεων μου διά τα περιουσιακά στοιχεία για τα οποία πολλάκις ομιλήσαμε».
6] Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στη συνεισφορά του κυρίου Τσούνη προς την Ορθοδοξία και την Εκκλησία της Ελλάδος αναλαμβάνοντας δαπάναις του τις ανεγέρσεις ναών σε θέρετρα αξιωματικών, σε τόπους που έπεσαν άνδρες των Ενόπλων Δυνάμεων (Όθρυς), στην Ιαπωνία και τιμήθηκε γι αυτό από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, του Πατριαρχείου Αλεξάνδρειας, του Πατριαρχείου Αντιοχείας, της Εκκλησίας της Ελλάδος, της Εκκλησίας της Μεγάλης Βρετανίας κ.α. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει επίσης να γίνει στη δημιουργία Μουσείου στη γενέτειρα του Αίγιο στο οποίο – υπό την εποπτεία της Μητροπόλεως Αιγιαλείας – φυλάσσονται μεταξύ άλλων κειμήλια των Λιονταίων, των Πετμεζαίων και του Παπαφλέσσα. Άγνωστη είναι τέλος η έκταση του κοινωνικού έργου του κυρίου Τσούνη, ο οποίος βρίσκεται μια ζωή δίπλα στον πάσχοντα άνθρωπο.
Η «Εστία», ο εκδότης Ιωάννης Φιλλιπάκης και η Διεύθυνση της μετά ταύτα, ένα μόνο μπορούν να πουν: Άξιος της πατρίδας! Υποκλινόμαστε στο μεγαλείο αυτού του ανθρώπου.
Ευχόμαστε το παράδειγμα του να ακολουθήσουν και οι νεότερες γενιές. Εκείνος δικαίωσε το πέρασμα του από τη ζωή. Εμείς να δούμε τώρα!
Τι αναφέρει υψηλόβαθμος κυβερνητικός παράγοντας στην εφημερίδα «Εστία» | Μονόδρομος οι κάλπες αν το Βερολίνο δώσει στην Κομισιόν γραμμή επιστροφής στη λιτότητα το 2022 | Οι έξοδοι της Ελλάδας στις αγορές, οι συντάξεις και τα ελληνοτουρκικά
Υψηλόβαθμος κυβερνητικός παράγοντας με τον οποίο συνομίλησε η καθημερινή εφημερίδα της Ελλάδας «Εστία», τονίζει ότι η πιθανότητα διεξαγωγής πρόωρων εκλογών έως το φθινόπωρο του 2021, είναι αυτή τη στιγμή 50-50.
Ωστόσο, η τελική απόφαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος με βάση και τις τελευταίες δημοσκοπήσεις διαθέτει μεγάλα περιθώρια ελιγμών (η ΝΔ προηγείται με 16,5 μονάδες) θα κριθεί από τρεις παράγοντες:
1] Την πορεία τουελληνοτουρκικού διαλόγουσε συνάρτηση με τις εξελίξεις τόσο στιςελληνοαμερικανικέςόσο και στιςαμερικανοτουρκικέςσχέσεις.
3] Τηνκατεύθυνσηπου θα δώσει τογερμανικόκατεστημένοστους υποψηφίους των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών για την καγκελαρία στα τέλη της άνοιξης προς αρχές του καλοκαιριού.
Ίσως μάλιστα η άποψη του γερμανικού παράγοντα να αποβεί καθοριστική για τις τελικές αποφάσεις του κ. Μητσοτάκη, καθώς από αυτήν θα κριθεί αν θα εξακολουθήσει η χαλαρή εφαρμογή των Συνθηκών για τα ελλείμματα ή η Ένωση θα επιστρέψει στην αυστηρή πολιτική της λιτότητας και του «λιτού» βίου.
Αξιόπιστες αναφορές που έχει στη διάθεση της από το Βερολίνο η κυβέρνηση, αλλά και άλλοι παράγοντες στην Ελλάδα, τονίζουν ότι η οικονομική ελίτ της Γερμανίας θα λάβει τις αποφάσεις της και θα διαβουλευτεί με τους βασικούς διεκδικητές της καγκελαρίας στις αρχές του καλοκαιριού. Εάν κρίνει ότι η πολιτική της χαλάρωσης και των μεγάλων ελλειμμάτων ευνοεί την εξαγωγική πολιτική και τις πωλήσεις της γερμανικής βιομηχανίας, τότε η κατεύθυνση που θα δοθεί –έτσι δουλεύει το σύστημα– τόσο στην Κομισιόν όσο και στην πολιτική τάξη της χώρας, είναι να εμείνει στην αυτή ρητορεία. Αναλόγως, θα συνεχίσει να συμπεριφέρεται και η ΕΚΤ, προστατεύοντας τα κράτη-μέλη από κρίσεις χρέους, αγοράζοντας ομόλογά τους στη δευτερογενή αγορά.
Εάν όμως μετά και την οριστικοποίηση – έγκριση των σχεδίων του Ταμείου Ανάκαμψης ανά χώρα, κριθεί πως η πολιτική αυτή ό,τι είχε να δώσει το έδωσε και πως τα κράτη διαθέτουν κοινοτικό χρήμα για την επιστροφή στην ανάπτυξη, τότε η προεκλογική εκστρατεία στη Γερμανία θα αλλάξει εντελώς ύφος και ρότα. Οι υποψήφιοι καγκελάριοι -ειδικώς ο Λάσετ- θα είναι σφικτοί στις εξαγγελίες τους και το αυτό θα απαιτήσουν για τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Και για την Ελλάδα βεβαίως.
Το πρώτο σενάριο, η εξακολούθηση της άσκησης επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής με δανεικά, ευνοεί την αναβολή των εκλογών στην Ελλάδα. Ήδη η ελληνική κυβέρνηση, εντελώς αθόρυβα, πραγματοποιεί εξόδους στις αγορές, συγκεντρώνει σιγά-σιγά ένα ποσό που ενισχύει περαιτέρω το μαξιλάρι ασφαλείας, ενώ -σημειωτέων- ποτέ δε δέχθηκε να δανειστεί το σύνολο του ποσού που της διατίθεται από τις αγορές. Και για να μην εκπέμψει σήμα αδυναμίας στις αγορές, αλλά και για να μην αλλάξει η καμπύλη εξυπηρέτησης του χρέους (το επιτόκιο είναι μεν χαμηλότατο αλλά το χρέος αυξάνεται).
Στο δεύτερο σενάριο όμως, στην περίπτωση που η γερμανική ελίτ επιβάλλει στην πολιτική τάξη της χώρας και στη γερμανόφωνη ηγεσία της Κομισιόν τη βίαιη επιστροφή στη λιτότητα, τότε ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι υποχρεωμένος να προσφύγει σε πρόωρες εκλογές. Σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στα μέτωπα των ελληνοτουρκικών και της πανδημίας.
Και τούτο, διότι επιστροφή στην εφαρμογή των κανόνων για τη Συνθήκη του Μάαστριχτ για τα ελλείμματα θα σημάνει και την επιβολή της λήψης σκληρών οικονομικών μέτρων υπό τύπων εσωτερικών Μνημονίων ελληνικής ιδιοκτησίας. Χωρίς μάλιστα την επίκληση της μισητής τρόικα και του ΔΝΤ από την παρουσία του οποίου απαλλαχτήκαμε μετά την εξόφλησή του και την τελευταία απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (επαναφορά σε κανονικές σχέσεις).
Πρόκειται για εξέλιξη – οικονομικά μέτρα, την οποία δε μπορεί να αντέξει μια κυβέρνηση που διαθέτει πλειοψηφία οκτώ Βουλευτών στην παρούσα Βουλή. Ούτε βεβαίως μια κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας με ρετάλια του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, εάν αυτά προθυμοποιηθούν να μετάσχουν σε αυτήν (γιατί οι ηγεσίες τους θα αρνηθούν). Οι εκλογές άλλωστε -πλην του καθοριστικού ρόλου που θα παίξει στην τελική απόφαση της κυβέρνησης η γερμανική ελίτ- είναι ήδη στο μυαλό του πρωθυπουργού ως πιθανότητα εδώ και καιρό, έστω και αν αυτό δεν ομολογείται.
Και τούτο διότι:
-οι κάλπες σε συνθήκες πανδημίας ίσως και καραντίνας ευνοούν τη διεξαγωγή ενός «κλειστού»προεκλογικού αγώνα πολιτικού θερμοκηπίου,χωρίς μεγάλες συγκεντρώσεις και επισκέψεις αρχηγών στην περιφέρεια. Οι εκλογές αυτές θα είναι κατά βάσημιντιακές, πεδίο στο οποίο αυτή τη στιγμή ο κύριος Μητσοτάκης έχειαπόλυτο πλεονέκτημα.
-η καμπύλη της πανδημίας δε μπορεί να προσδιοριστεί, καθώς τα εμβόλια καθυστερούν και η μετάλλαξη του ιού προκαλεί συναγερμό στην Επιτροπή Λοιμωξιολόγων.Απόρρητη έκθεση του καθηγητή του ΑΠΘκυρίου Σαρηγιάννηπου έχει στη διάθεση του ο πρωθυπουργός,μετακινεί ήδη την αποκλιμάκωση στα τέλη Ιουνίουαπό το Μάιο που την προσδιόριζε αρχικά.
Είναι πολύ πιθανό το Μαξίμου να προβληματίζεται ακόμη και για εκλογικό αιφνιδιασμό την Άνοιξη, αν γνωρίζει ότι και αυτό το καλοκαίρι θα είναι ολέθριο για τον τουρισμό και ότι το τσουνάμι λουκέτων στην αγορά και ανεργίας είναι επί θύραις. Ανεξαρτήτως αποφάσεως της γερμανικής ελίτ.
Τέλος, ας μη μας διαφεύγει από την προσοχή η διάσταση του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Οι Τούρκοι θα μείνουν ήσυχοι σίγουρα έως τη Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου υποδυόμενοι τις περιστερές του διαλόγου και υπό προϋποθέσεις έως και τον Ιούνιο. Το ερευνητικό τους «Oruc Reis» έχει λάβει οδηγία να κινηθεί σε άλλες θάλασσες έως τότε, μέχρι αποδείξεως του εναντίου. Τυχόν δε συμφωνία μαζί τους, για παραπομπή διαφορών στη Χάγη, δεν πρόκειται να παρουσιαστεί στον ελληνικό λαό αν δε διεξαχθούν προηγουμένως εκλογές, όπως έχει αποκαλύψει η «Εστία».
Όλα λοιπόν συγκλίνουν ότι το σενάριο των εκλογών είναι ισχυρότατο και κάθε μέρα που περνά αυξάνεται. Το γεγονός δε ότι τα χρήματα από την τελευταία έξοδο της Ελλάδος στις αγορές θα διατεθούν για τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και για την καταβολή προσωρινών συντάξεων σε χιλιάδες συνταξιούχους, που επί ματαίω αναμένουν επί καιρώ την απονομή τους, το ενισχύει ακόμη περισσότερο.
Η απόφαση του γερμανικού κατεστημένου, που ασφαλώς θα επιδράσει στις εξελίξεις, θα γείρει τελικά την πλάστιγγα οριστικά προς τη μία ή την άλλη πλευρά.
Εμείς δεν υπογράψαμε! Συνεχίζουμε να συνορεύουμε με τα Σκόπια…
Έχω ενώπιον μου το βιβλίο Γεωγραφίας της Έ Δημοτικού, τάξη στην οποία φέτος είμαι δάσκαλος. Το εγχειρίδιο τιτλοφορείται «Γεωγραφία» και υπότιτλος «Μαθαίνω την Ελλάδα» (το σωστότερο θα ήταν «Μαθαίνω από την Ελλάδα» αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τους συγγραφείς του). Το βιβλίο επανεκδόθηκε το 2020. Όμως τη φετινή σχολική χρονιά, μας ήρθε πολύ διαφορετικό, αγνώριστο, μασκαρεμένο.
Δημήτρης Νατσιός
Δάσκαλος – Κιλκίς
Περιέχει μια «καινοτομία», μια λεπτομέρεια που όσοι παραμένουν ακόμη Έλληνες, διατηρούν άγρυπνη την ιθαγένεια και έχουν ανοιχτά τα μάτια της ψυχής τους, αισθάνονται θλίψη, οδύνη και σπαραγμό. Πολύ περισσότερο όσοι δάσκαλοι αντικρίζουμε τη μαγαρισιά, τη μεγαλύτερη προδοσία από καταβολής του ελληνικού έθνους. Σε όλους τους χάρτες της πατρίδας μας – 20 περίπου – που φιλοξενούνται στο «σχολικό βιβλίο», τα Σκόπια πλέον ονομάζονται «Βόρεια Μακεδονία». Να καμαρώνει, για παράδειγμα, στη σελίδα 112, χάρτης με τα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδος, και να «καπνίζουν τα μάτια σου» από οργή, να ματώνει η καρδιά σου, βλέποντας πάνω από τη Μακεδονία μας, «να καμαρώνει» το βδέλυγμα της ιστορίας: «Βόρεια Μακεδονία». Είναι ένας άλλος ξεριζωμός. Διαφορετικός, αλλά το ίδιο επώδυνος και εγκληματικός. Ένα σιωπηλό ξερίζωμα. Δεν είναι αυτός ο χάρτης της πατρίδας μας. Όχι. Είναι το χαρτί της προδοσίας και της ανικανότητας της συφοριασμένης πολιτικής κάστας, που λυμαίνεται τον τόπο μας εδώ και δεκαετίες. Ο χάρτης αυτός δεν απεικονίζει την Ελλάδα, όπως μας την παρέδωσαν με της καρδιάς τους το πύρωμα και με το αίμα τους, οι άχραντες σκιές των προγόνων μας. Ο χάρτης περιγράφει και αποτυπώνει την πλήρη πανωλεθρία των πολιτικών και την κατάπτωση της πατρίδας. Όχι το πέσιμό της, αλλά τον ξεπεσμό της. Αχνίζει ακόμη το αίμα των Μακεδονομάχων, από το γέρο Όλυμπο ως το Μπέλλες, και ακούγεται ο αντρειωμένος ψίθυρος, η φωνή της Παύλαινας, της Ναταλίας Παύλου Μελά, που όταν τη ρώτησαν, αν επιθυμεί να πάρει τα οστά του αετού της Μακεδονίας στην Αθήνα, είπε αγέρωχα: «Όχι. Ο άντρας μου θυσιάστηκε για τη Μακεδονία. Εδώ σκοτώθηκε και τούτη η γη, ας κρατήσει τα οστά του σαν αρραβώνα μυστικό και άγιο με τη λευτεριά». Δεν ήθελε να πάνε τα ηρωικά λείψανα στην Αθήνα, «την πόλη της δουλοπαροικίας και των πλουτοκρατών» (Παπαδιαμάντης). Τα οστά του Παύλου «καρτερούν» στο μνήμα τους, για να ελέγχουν τους προδότες και να υπενθυμίζουν σε όλους μας ότι «ό,τι κερδήθηκε με αίμα δε μπορεί να ξεπουληθεί με το μελάνι μιας υπογραφής». Και η πρώτη αντίσταση στην προδοσία να ξεκινήσει από τις σχολικές αίθουσες. Μέχρι πέρυσι, οι δάσκαλοι διδάσκαμε μία Μακεδονία. Την ξακουστή του Αλεξάνδρου χώρα. Τώρα πώς, δάσκαλοι με στοιχειώδη πνευματική και παιδαγωγική εντιμότητα, θα σταθούν μπροστά στους μαθητές τους και θα υποστηρίξουν το ανοσιούργημα; Τι θα τους πουν; Ότι τόσα χρόνια έκαναν λάθος; Ότι τους έλεγαν ψέματα; Ντροπή να ντροπιαστούμε. Θα τους τοξεύουν αλύπητα τα βλέμματα των μαθητών του. Το βλέμμα της ιστορίας, των νεκρών και των αγέννητων. Έχει γραφεί πολύ εύστοχα, πως η ιστορία εξ ορισμού είναι μια συμφωνία μεταξύ των νεκρών, των ζώντων και των αγέννητων. Και αφού είναι τριμερής η συμφωνία, δε μπορεί να αλλάξει εν απουσία των άλλων δύο μερών: των νεκρών και των αγέννητων. Κανείς δάσκαλος, φιλότιμος και φιλόπατρις, δεν πρέπει να διδάξει την προδοσία. Καταντά συνένοχος. Το κατ΄ εμέ, είπα από την αρχή στους μαθητές μου, να σβήσουν την ατιμωτική καινοτομία και να γράψουν το πραγματικό όνομα των κλεπταποδόχων: Σκόπια.
«Πειθαρχείν δει Θεώ μάλλον ή ανθρώποις» λέει κάπου η Αγία Γραφή. Την ίδια υπακοή οφείλουμε και στην πατρίδα. Σ’ αυτήν πειθαρχούμε και όχι στα εντάλματα της εφήμερης απάτης. Θυμήθηκα κάτι από την ιστορία μας. Το 1789 λήγει ο ρωσοτουρκικός πόλεμος. Ο θρυλικός Λάμπρος Κατσώνης, όταν του ζητήθηκε από τους Ρώσους να σταματήσει τις επιθέσεις, γιατί υπογράφτηκε ανακωχή, απάντησε αγέρωχα. « Αν η Αικατερίνη υπέγραψε ειρήνη με τους Τούρκους, εγώ δεν υπέγραψα ακόμη τη δική μου» και συνέχισε τον αγώνα…
Ο λαός, ο πολύς λαός, δεν υπέγραψε ούτε στις Πρέσπες, ούτε σε κανένα κοινοβούλιο την παραχώρηση του εθνικού μας ονόματος. Γι’ αυτό θα συνεχίσουμε τον αγώνα μέχρι τελικής νίκης. Οι Βούλγαροι, τον περασμένο Νοέμβριο, έκλεισαν την πόρτα της λεγόμενης Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Σκόπια. Χλόμιασαν λίγο, μυξοδιαμαρτυρήθηκαν οι… Ευρωπαίγοι, δηλαδή οι Γερμανοί και… έσπευσε ο Ζάεφ στην Ελλάδα για παρηγοριά, στους αφοσιωμένους φίλους του: τον πρώην και νυν πρωθυπουργούς. Οι Βούλγαροι αντιστάθηκαν σθεναρώς, εδραζόμενοι και αυτοί πάνω σε ψεύδη και παραποιήσεις της ιστορίας και κέρδισαν. Εδώ, οι ημέτεροι, σέρνονται από διάλογο σε διάλογο, επαφές και διαβουλεύσεις και τρέμουμε και αγωνιούμε τι πάλι θα ξεπουλήσουν, τι πλεκτάνες, μυθεύματα και παραχαράξεις απεργάζονται, για να διατηρήσουν το «χρυσό θερισμό», την πολύφερνη εξουσία, όπως την ονόμαζε ο Πλούταρχος. Πότε θα καταλάβουμε ότι οι κατ’ ευφημισμόν Μεγάλες Δυνάμεις κρίνουν και συναγάγουν συμπεράσματα για την αξία των μικρών κρατών, όχι με την ετοιμότητα υποκλίσεων και το πνεύμα υποταγής τους, αλλά με την αποφασιστικότητά τους να υπερασπιστούν, πάση θυσία, την εθνική τους αξιοπρέπεια και ακεραιότητα. Οι πολιτικοί χρησιμοποιούν την τακτική του «βασιλικού κύνα», όπως ονομαζόταν ο Αρίστιππος ο Κυρηναίος. Αυτός ήταν ευνοούμενος του τυράννου των Συρακουσών Διονυσίου – γι’ αυτό τον αποκαλούσαν «βασιλικό κύνα», δηλαδή σκυλί του βασιλιά. Ζήτησε κάποτε από τον ηγεμόνα ένα ρουσφέτι. Και επειδή δε βρήκε ανταπόκριση, έπεσε στα πόδια του και τον θερμοπαρακαλούσε. Έτσι έπραττε πάντα, όταν ζητούσε κάτι από τον αφέντη του. Κάποια φορά κέρδισε τη χαριστική πράξη, μα όλοι τον λοιδορούσαν για τη δουλοπρεπή συμπεριφορά του. Και ο φιλόσοφος απάντησε: «Ουκ εγώ αίτιος αλλά ο Διονύσιος ο εν τοις ποσί τας ακοάς έχων», δηλαδή, δε φταίω εγώ, αλλά ο Διονύσιος που έχει τα αυτιά του στα πόδια. Κάποτε που τον έφτυσε ο τύραννος, είπε: «Εδώ οι ψαράδες γίνονται μούσκεμα για ένα ψάρι, εγώ τι θα πάθω αν ραντισθώ λίγο για κάτι πολύ μεγαλύτερο». Είμαστε στη δεύτερη περίπτωση του «βασιλικού κύνα». Εκλιπαρούμε για «επαφές» – τα ίδια γίνονται και στην Κύπρο – και εισπράττουμε ταπεινώσεις και προδοσίες, που στα πλαίσια της εκλογίκευσης, βαφτίζονται εθνικές επιτυχίες. Όσο θα μας κυβερνούν άνθρωποι, που θα νομίζουν ότι οι δήθεν ισχυροί έχουν τα αυτιά στα πόδια, θα συνεχίζονται οι απανωτές ήττες και οι συνεχείς εξευτελισμοί.
Το lockdown καταστρέφει τις ψυχές των Ελλήνων – Πολλοί θα βγουν με ψυχιατρικά προβλήματα
Το lockdown καταστρέφει τις ψυχές των Ελλήνων – Πολλοί θα βγουν με ψυχιατρικά προβλήματα
Σοκ προκαλούν τα στοιχεία από τα λύματα της Αττικής, σχετικά με τη χρήση ουσιών κατά τη διάρκεια του lockdown, καθώς όπως αποκαλύπτει ο καθηγητής Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, καταγράφεται κατακόρυφη αύξηση χρήσης κοκαΐνης, αμφεταμίνης, αγχολυτικών και αντικαταθλιπτικών.
Η χρήση των ουσιών αυτών εκτινάχθηκε κατά τη διάρκεια της καραντίνας και των απαγορεύσεων που έχει επιβάλλει η κυβέρνηση, ενώ όπως υποστηρίζει ο καθηγητής, τα ψυχολογικά προβλήματα θα εκτιναχθούν το προσεχές διάστημα λόγω lockdown.
Κοκαΐνη, αμφεταμίνες, αγχολυτικά, υπνωτικά, ηρεμιστικά, αντικαταθλιπτικά, βρίσκονται στην καθημερινότητα χιλιάδων ατόμων στην Αττική εν μέσω της πανδημίας, ενώ η χρήση αυξάνεται όσο πιο αυστηρά είναι τα μέτρα.
Η αρχή έγινε τον περασμένο Μάρτιο και για όσο διάστημα κράτησε τότε η καραντίνα. Στη συνέχεια, όπως λέει ο κ. Θωμαΐδης, καταγράφεται μια μείωση, ενώ σε κάποιες ουσίες, η χρήση είναι ελάχιστη τον Αύγουστο.
Στη συνέχεια, η χρήση των ουσιών αυξάνεται και πάλι, τόσο στις ναρκωτικές ουσίες όσο και στα ψυχοφάρμακα, τόσο τον Σεπτέμβριο αλλά και τον Οκτώβριο.
Όπως διευκρίνισε ο κ. Θωμαΐδης, οι αναλύσεις συνεχίζονται από το εργαστήριο του στα δείγματα του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου, δηλαδή κατά το δεύτερο lockdown, ενώ η εκτίμησή του είναι ότι για το επόμενο τρίμηνο, τα προβλήματα ψυχικής υγείας θα ενταθούν και (ίσως) μαζί τους και η χρήση ουσιών.
ΣΤΑ ΥΨΗ Η ΧΡΗΣΗ ΚΟΚΑΪΝΗΣ
Όπως ανέφερε ο κ. Θωμαΐδης, οι παράνομα διακινούμενες ουσίες αυξήθηκαν το Μάρτιο του 2020 σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2019 και «ιδιαίτερα οι διεγερτικές ουσίες» σημείωσαν μεγάλη αύξηση «μεταξύ των οποίων και η κοκαΐνη».
«Το επόμενο διάστημα (σ.σ. εννοεί μετά το τέλος της πρώτης καραντίνας), παρουσίασε μια μικρή μείωση η οποία, όμως, σε καμία περίπτωση, δεν επανήλθε στα επίπεδα του 2019 και μετά το Σεπτέμβριο παρουσίασε αύξηση. Καταγράψαμε το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο μια μεγάλη αύξηση στην κοκαΐνη, που σχεδόν διπλασίασε τη χρήση της σε σχέση με το Μάρτιο».
Η επιστημονική κοινότητα, όπως επισήμανε ο καθηγητής, ορίζει ως μέση δόση στις μετρήσεις τα 100 μιλιγκράμ.
«Οπότε μπορούμε να πούμε ότι τον Οκτώβριο του 2020 καταγράφηκε μια χρήση της τάξης των 4 δόσεων ανά 1.000 άτομα ανά ημέρα, ενώ το Μάρτιο ήταν 2 δόσεις ανά 1.000 άτομα ανά ημέρα. Άρα, μέσα σε αυτό το οκτάμηνο παρουσιάστηκε μία αύξηση στη χρήση. Αυτό συσχετίζεται με αναφορές για μεγαλύτερη διακίνηση στην Ελλάδα και ταυτόχρονα με αύξηση χρήσης κοκαΐνης στην Ευρώπη, υπάρχει δηλαδή αντίστοιχη αναφορά σε πολλά άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Κάτι λοιπόν συμβαίνει με την κοκαΐνη που το βλέπουμε εμείς, το πιάνουμε στα λύματα. Κι αυτό είναι σημαντικό γιατί -σε πραγματικό χρόνο- αναλύοντας τα λύματα, μπορούμε να δούμε τι γίνεται στην κοινότητα, πριν το δούνε καλά-καλά οι Αρχές» υπογράμμισε ο κ. Θωμαΐδης.
ΡΕΚΟΡ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΜΦΕΤΑΜΙΝΗ
Από το ρεκόρ χρήσης της ακριβής κοκαΐνης, του «ναρκωτικού των πλουσίων» όπως είναι ευρύτερα γνωστό και η τιμή -όπως λέγεται- μπορεί να είναι και πάνω από 100 ευρώ το γραμμάριο, υπάρχει αύξηση και στη χρήση του λεγόμενου «street drug», της αμφεταμίνης.
«Επίσης, μέσα στο 2020, είχαμε αύξηση της αμφεταμίνης και κατέγραψε ένα ρεκόρ το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο. Είναι περίπου 8 δόσεις ανά 1.000 άτομα ανά ημέρα, τη στιγμή που το Μάρτιο και τον Απρίλιο, αλλά και τους επόμενους μήνες, ήταν περίπου 4 οι δόσεις» είπε ο κ. Θωμαΐδης, προσθέτοντας ότι «η κοκαΐνη και η αμφεταμίνη είναι δύο ναρκωτικά με διαφορετικό target group».
ΜΙΚΡΗ ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ
ΚΑΝΝΑΒΗΣ ΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ
Οι αναλύσεις των λυμάτων που πραγματοποιεί η ομάδα του καθηγητή Θωμαΐδη έδειξε και μικρή αύξηση στη χρήση κάνναβης τον περασμένο Σεπτέμβριο.
«Το χασίς δεν είχε μεγάλη αλλαγή, μπορώ να πω ότι είναι η παράνομα διακινούμενη ουσία η οποία έχει μια σταθερότητα όλα αυτά τα χρόνια και αυξομειώνεται ελαφρώς. Μέσα στο 2020, παρουσιάστηκε μια μικρή αύξηση το Σεπτέμβριο, αλλά μετά τον Οκτώβριο τα επίπεδα χρήσης ήταν ίδια με το Μάρτιο, δηλαδή ουσιαστικά είναι σταθερή η κατανάλωση της κάνναβης μέσα στο χρόνο» ανέφερε.
ΑΥΞΗΣΗ 70% ΣΕ ΚΑΠΟΙΑ «ΗΡΕΜΙΣΤΙΚΑ»
Τα αγχολυτικά χάπια είχαν από την αρχή της πανδημίας μεγάλη ζήτηση, ενώ κάποιες δραστικές ουσίες σημείωσαν ιδιαίτερα μεγάλη αύξηση.
«Τα αγχολυτικά είναι αυτά που λένε “ηρεμιστικά” και “υπνωτικά”, δηλαδή οι βενζοδιαζεπίνες. Παρατηρήθηκε μια αύξηση όσον αφορά κάποιες δραστικές ουσίες. Συγκεκριμένα, η βενζοδιαζεπίνη είχε τη μεγαλύτερη αύξηση. Το Μάρτιο αυξήθηκαν σε σχέση με το 2019 τρεις δραστικές, οι οποίες είναι και πολύ συνηθισμένες στα φάρμακα αυτά και συγκεκριμένα η λοραζεπάμη, η οξαζεπάμη και η βρωμαζεπάμη» τόνισε, προσθέτοντας ότι «σε κάποιες δραστικές ουσίες η αύξηση ήταν και 70%».
Με το τέλος της πρώτης καραντίνας σημειώθηκε μια υποχώρηση στη χρήση, ενώ τον Αύγουστο καταγράφηκε ελάχιστη χρήση. «Μετά υπήρξε μια σταδιακή αύξηση. Στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν έφτασε στα επίπεδα του Μαρτίου, αλλά η οξαζεπάμη τα ξεπέρασε» υποστήριξε ο καθηγητής.
ΕΚΤΙΝΑΞΗ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ
Μια άλλη κατηγορία φαρμάκων που η χρήση τους εκτινάχθηκε, είναι τα αντικαταθλιπτικά: «Αυξήθηκαν το Μάρτιο του 2020 σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2019, από 30% έως 60% ανάλογα τη δραστική ουσία» τόνισε ο κ. Θωμαΐδης, διευκρινίζοντας ότι αφορούν συγκεκριμένες ουσίες όπως τη σιταλοπράμη και τη βενλαφαξίνη «στις οποίες, στη συνέχεια, είχαμε μια σχετική μείωση χρήσης με ελάχιστο τον Αύγουστο και μετά -δηλαδή το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο- είχαμε αύξηση με τη μεγαλύτερη χρήση να την καταγράφει η βενλαφαξίνη».
«Ήταν η μεγαλύτερη χρήση βενλαφαξίνης που έχουμε καταγράψει έως τώρα στην Ελλάδα. Δηλαδή η αύξηση από το Μάρτιο στον Οκτώβριο ήταν επιπλέον 20%» τόνισε.
Τα στοιχεία των αναλύσεων του εργαστηρίου του καθηγητή Αναλυτικής Χημείας κρούουν τον κώδωνα για αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας και εθισμού που προκαλεί η πανδημία.
«Αυτή τη στιγμή, υπάρχει μια πολύ εύθραυστη ισορροπία μεταξύ δημόσιας υγείας λόγω κορωνοϊού, ψυχικής υγείας και οικονομίας. Αυτοί είναι τρεις πόλοι. Κάποιοι βάζουν μαζί κοινωνική ζωή και οικονομία, γιατί συνήθως αυτά ήταν η κανονικότητα μας τα προηγούμενα χρόνια, αλλά δεν είναι στο ίδιο μέρος, στο ίδιο ζύγι. Γιατί ξέρετε πολύ καλά, ότι και κάτω από τις συνθήκες οικονομικής κρίσης ή υπερεργασίας, πάλι αυξάνονται τα ψυχιατρικά προβλήματα. Άρα τώρα είναι μια άλλη συνθήκη που έχουμε τρεις πόλους να ισορροπήσουμε. Αυτή τη στιγμή, αυτό που θα πρέπει να δούμε, είναι πώς θα μπορέσουμε σιγά-σιγά να αποκτήσουμε κοινωνική και εργασιακή ζωή κάτω από συνθήκες πανδημίας. Είναι πολύ δύσκολη εξίσωση» δήλωσε ο κ. Θωμαΐδης και εκτίμησε ότι «το επόμενο τρίμηνο θα ενταθεί το πρόβλημα της ψυχικής υγείας. Ενδεχομένως και αύξηση της χρήσης ουσιών. Το παρακολουθούμε».
Καναδάς: Η αγορά κάνναβης εκτοξεύτηκε λόγω πανδημίας
Η απομόνωση, η πλήξη ή ακόμη το άγχος, εξαιτίας επαναλαμβανόμενων εγκλεισμών ή οι απώλειες θέσεων εργασίας, αύξησαν παντού την κατανάλωση αλκοόλ. Εκτός από το αλκοόλ, οι Καναδοί, από την πλευρά τους, αξιοποίησαν, επίσης, τις φημισμένες καταπραϋντικές ή ευφορικές αρετές της κάνναβης, πωλούμενης νομίμως εδώ και δύο χρόνια στη χώρα, σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης του άγχους τους. Η Agathe, ένα 28χρονο -άνεργο εδώ και δύο μήνες- κορίτσι από το Μόντρεαλ, έξω από ένα υποκατάστημα της Εταιρείας Κάνναβης του Κεμπέκ, δεν κρύβει ότι τα λίγα γραμμάρια αποξηραμένων φύλλων που αγοράζει κάθε εβδομάδα, της επιτρέπουν να αντέχει. «Με εμποδίζει να σκέφτομαι αυτή την πανδημία. Μην έχοντας τίποτα να κάνω όλη την ημέρα, είναι πιο ευχάριστο να στριφογυρίζω σε ένα σύννεφο παρά στην πραγματική ζωή», δήλωσε στην εφημερίδα Le Monde. Ο Πασκάλ, οικοδόμος, επίσης αναγκασμένος σε απραξία, παραδέχεται ότι αύξησε σημαντικά την κατανάλωσή του από την αρχή της κρίσης. Πριν, κάπνιζε μόνο το βράδυ, μετά τη δουλειά με τους φίλους του. Πλέον, αποκομμένος από κάθε κοινωνική και φιλική σχέση, επιδιώκει, όπως δηλώνει, να «μαστουρώνει» από το πρωί. «Αυτό που βιώνω είναι πάρα πολύ βαρύ, το “χόρτο” με χαλαρώνει, με κάνει να κοιμάμαι και μου δίνει την ψευδαίσθηση ότι παρακάμπτω την κρίση», εκμυστηρεύεται, με μερικά γραμμάρια κάνναβης στην τσέπη, που αγοράζει για 125 δολάρια Καναδά (80 ευρώ) – αρκετά, για να αντέξει ημέρες.
Ο ΦΟΒΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΕΙΨΗΣ
Από την αρχή του πρώτου εγκλεισμού το Μάρτιο του 2020, οι τακτικοί καταναλωτές συνέρρευσαν στα καταστήματα ή τους ιστότοπους ηλεκτρονικών παραγγελιών. Η εταιρία «Ontario Cannabis Store», η οποία κατέχει το μονοπώλιο στις διαδικτυακές πωλήσεις στην επαρχία με τη μεγαλύτερη αγορά κάνναβης στον Καναδά, κατέγραψε, στις 3 Απριλίου 2020, ρεκόρ 14.000 παραγγελιών, με συνήθεις -κατά μέσο όρο περίπου- 2.000 ημερήσιες παραγγελίες.
Μεταξύ Μαρτίου και Απριλίου 2020, οι αγορές αποξηραμένων λουλουδιών ή άλλων δευτερογενών προϊόντων μαριχουάνας σημείωσαν άλμα κατά 600%. Ο φόβος να κλείσουν αιφνιδίως τα καταστήματα και ο φόβος της έλλειψης απογείωσαν παντού τις πωλήσεις: η Εταιρία κάνναβης του Κεμπέκ, η μόνη υπό δημόσιο έλεγχο εταιρία, εξουσιοδοτημένη για νόμιμη πώληση στην επαρχία του Κεμπέκ («Belle Province»), ανακοίνωσε, για το δεύτερο τρίμηνο του έτους, ρεκόρ πωλήσεων των 120 εκατομμυρίων δολαρίων, έναντι 56,6 εκατομμυρίων δολαρίων για την ίδια περίοδο του προηγούμενου έτους.
Σε όλον τον Καναδά, οι πωλήσεις αυτής της ψυχοτρόπου ουσίας εκτιμώνται σε 2.600 εκατομμύρια δολάρια Καναδά, έναντι 1.190 εκατομμυρίων το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για αύξηση 118% σε ένα χρόνο, σύμφωνα με έρευνα της Στατιστικής Υπηρεσίας του Καναδά.
Το Καναδικό Κέντρο Τοξικομανίας και Χρήσης Ουσιών ανησυχεί γι αυτή την αυξανόμενη χρήση, την οποία συνδέει με τις ψυχολογικές αδυναμίες που επηρεάζουν ένα αναπτυσσόμενο τμήμα του πληθυσμού. Στο Κεμπέκ, ωστόσο, ή ακόμη στην Αλμπέρτα, κάθε φορά που τίθετο θέμα κλεισίματος των καταστημάτων πώλησης κάνναβης, ελπίζοντας, έτσι, στην αποτροπή των νέων επιθέσεων του ιού, οι πολιτικές αρχές επέλεξαν να τα εντάξουν στα «καταστήματα βασικών ειδών» και έτσι να τα αφήσουν ανοικτά.
«Η πανδημία ήταν πρωτίστως μάννα εξ ουρανού για το νόμιμο εμπόριο κάνναβης», τονίζει ο Ντέιβιντ Σομπίρμαν (David Soberman), καθηγητής μάρκετινγκ στο πανεπιστήμιο του Τορόντο. Η μαύρη αγορά, η οποία, όπως είπε, συνέχιζε να αποτελεί το 80% των συνολικών πωλήσεων προ πανδημίας, φάνηκε λιγότερο «ασφαλής» στους καταναλωτές. Η συνάντηση με έναν πωλητή στο δρόμο περιλάμβανε ανεπιθύμητες «αλληλεπιδράσεις» εν καιρώ αυστηρών υγειονομικών κανόνων, όταν, αντιθέτως, τα νόμιμα καταστήματα επέβαλαν χρήση μάσκας, πλύσιμο των χεριών και φυσική απόσταση, υποχρεωτικά προς καθησυχασμό των πελατών τους.
ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΙΑΣ ΝΕΑΣ ΑΓΟΡΑΣ
«Η νόμιμη χρήση κάνναβης εξουδετέρωσε αναμφισβήτητα το μερίδιο της μαύρης αγοράς, ειδικά μετά τη σημαντική προσέγγιση της τιμής της νόμιμης μαριχουάνας με αυτήν της παράνομης κάνναβης», εξηγεί ο Σομπίρμαν. Πρόκειται για πολύ καλά νέα για τα δημόσια οικονομικά, εφόσον οι επαρχίες λαμβάνουν φόρους επί των νόμιμων πωλήσεων, αλλά, κυρίως, «στο βαθμό, όπου οι υιοθετηθείσες κατά τη διάρκεια της πανδημίας συνήθειες θα συνεχιστούν, αποτελεί ένα τεράστιο επιταχυντή ενοποίησης της αγοράς στον Καναδά», καταλήγει.
Αυτός ο τομέας, ο οποίος φοβόταν πέρυσι την έκρηξη -μετά τον ενθουσιασμό για την προ διετίας νομιμοποίηση- μιας κερδοσκοπικής φούσκας, επωφελήθηκε από αυτή την ανάκαμψη της κατανάλωσης, για τη συνέχιση της συγκρότησής του. Το Δεκέμβριο του 2020, δύο μεγάλοι καναδοί παραγωγοί, οι εταιρίες «Aphria» και «Tilray», ανακοίνωσαν τη συγχώνευσή τους, για να καταστούν η μεγαλύτερη εταιρία όσον αφορά στον κύκλο εργασιών. Η μετοχή της -εδρεύουσας στο Οντάριο- κορυφαίας στον τομέα εταιρίας «Canopy Growth», αφού βυθίστηκε στην άβυσσο το Μάρτιο του 2020, φτάνοντας στα 9,73 δολάρια, φάνηκε να σταθεροποιείται στο τέλος του έτους σε περίπου 24 δολάρια.
Αυτή η ενοποίηση στην -ακόμη νέα- αγορά θα μπορούσε, επίσης, να φέρει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. «Η κοινωνική απαγόρευση που εξακολουθεί να ισχύει για την κάνναβη εξασθενίζει και επιτρέπει σταδιακά νέες χρήσεις», εξηγεί ο Sylvain Charlebois, Διευθυντής του Εργαστηρίου Ερευνών Ανάλυσης Αγροτικών Προϊόντων Διατροφής (Αγροτροφίμων) στο Πανεπιστήμιο Νταλχάουζι στο Χάλιφαξ της Νέας Σκωτίας. «Πολλοί Καναδοί, π.χ., ανακάλυψαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας τη βρώσιμη κάνναβη (προσφάτως νομιμοποιηθείσα), για το μαγείρεμα, για την παρασκευή μάφιν-κάπκεϊκ ή αφεψημάτων».
Ενώ τα Ηνωμένα Έθνη κήρυξαν το 2021 «Έτος των Φρούτων και Λαχανικών», ο εν λόγω ερευνητής δηλώνει πεπεισμένος ότι αυτές οι νέες χρήσεις ανοίγουν μία «πολλά υποσχόμενη μελλοντική προοπτική» για την καναδική αγροδιατροφική βιομηχανία.
Γιατί η Κίνα δε θέλει να γίνει Αμερική στη θέση της Αμερικής
H ανάληψη των καθηκόντων της προεδρίας των ΗΠΑ από τον Τζο Μπάιντεν σηματοδοτεί μια νέα περίοδο, όχι απλώς για τις ΗΠA αλλά και για ολόκληρο τον κόσμο. Και αυτό, γιατί η μετάβαση γίνεται μετά τα ιστορικά γεγονότα της 6ης Ιανουαρίου 2021, που αποτέλεσαν την αντίστοιχη στιγμή της πτώσης του τείχους του Βερολίνου για το μύθο της αμερικανικής παντοκρατορίας.
Κώστας Γρίβας*
Όσο και αν στην Ελλάδα επιμένουμε να χαρακτηρίζουμε τον εκάστοτε Αμερικανό πρόεδρο με τον κωμικό τίτλο του «πλανητάρχη», το γεγονός παραμένει ότι, τόσο σε ουσιαστικό όσο κυρίως σε συμβολικό επίπεδο, οι ΗΠΑ δε μπορούν να εμφανίζονται πλέον ως ο «άρχων του πλανήτη». Πολλοί θεωρούν ότι η αποκαθήλωση των ΗΠA από το φαντασιακό θρόνο του «παγκόσμιου ηγεμόνα» θα σημάνει νομοτελειακά την άνοδο σε αυτόν της Κίνας.
Κάποιοι άλλοι επιμένουν να λειτουργούν ως λατρευτές της αμερικανικής ισχύος και να αρνούνται την (αναντίρρητη πλέον) μεγάλη «περικοπή βαθμών» στην παγκόσμια κατάταξη που έχουν υποστεί οι ΗΠΑ, ακριβώς γιατί δυσανασχετούν εντόνως στο ενδεχόμενο να βρεθεί η Κίνα σε αυτή τη θέση.
Παρεμπιπτόντως, είναι απορίας άξιο, πώς και γιατί άτομα του λεγόμενου «πατριωτικού χώρου» έχουν τόση απέχθεια, μίσος και φόβο, για μια χώρα που δεν έχει πειράξει ποτέ την Ελλάδα, σε αντίθεση σχεδόν με όλους τους Δυτικούς «συμμάχους» της, ενώ αντιθέτως τρέφει τεράστια εκτίμηση, σεβασμό και θαυμασμό για τον ελληνικό πολιτισμό.
Μάλιστα, έχουν αρχίσει να ευδοκιμούν θεωρίες, σύμφωνα με τις οποίες οι υπόγειες δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης δίνουν το σκήπτρο του παγκόσμιου ηγεμόνα στην Κίνα, γιατί έτσι θα προωθήσουν τη δική τους ατζέντα, ενώ υποτίθεται ότι οι ΗΠΑ θα υποστήριζαν έναν πιο εθνοκεντρικό κόσμο. Δε θα μπούμε στον κόπο να προσπαθήσουμε να αντιτάξουμε επιχειρήματα σε αυτές τις θεωρίες, γιατί στην ουσία τους είναι θρησκευτικές αντιλήψεις και δε μπορείς να αντιμετωπίσεις μια μαγική ανάγνωση της πραγματικότητας με λογικά επιχειρήματα.
Ωστόσο, αυτοί που ανησυχούν για την πτώση των ΗΠΑ και την άνοδο της Κίνας, μάλλον δε θα πρέπει να ανησυχούν και πολύ, γιατί η Κίνα πολύ δύσκολα θα εξελιχθεί σε παγκόσμιο ηγεμόνα. Ούτε το θέλει, αλλά ακόμη και αν το ήθελε δε μπορεί να το πετύχει. Όσο και αν αυξηθεί η ισχύς και η επιρροή της, η Κίνα δε μπορεί καν να λειτουργήσει ως πρώτος μεταξύ ίσων, όπως ήταν (και μάλλον θα παραμείνουν στον ορατό χρονικό ορίζοντα) οι ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, η Κίνα δε μπορεί να γίνει Αμερική. Και μάλλον δεν το θέλει κιόλας.
ΣΙΝΟΡΩΣΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ
Αυτό ισχύει για μια σειρά από λόγους. Καταρχάς, η Κίνα δε θέλει μια υπερβολικά αποδυναμωμένη Αμερική. Και αυτό, γιατί κρίσιμες για τη γεωπολιτική της στρατηγική συμμαχίες, ιδιαίτερα δε αυτή με τη Ρωσία, βασίζονται ακριβώς στην από κοινού αντιμετώπιση της αμερικανικής ισχύος. Αν αυτή εκλείψει, τότε είναι εξαιρετικά πιθανόν τα ανταγωνιστικά στοιχεία στις γεωπολιτικές ταυτότητες των δύο κρατών να έλθουν ξανά στο προσκήνιο και το σινορωσικό σχήμα να διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη.
Και αυτό θα ήταν καταστρεπτικό για την Κίνα, δεδομένου ότι η απέραντη Ρωσία είναι η «χερσαία θάλασσα», που της προσφέρει ασφάλεια και αποτελεί το βασικό της τροφοδότη σε ενέργεια και πρώτες ύλες. Επιπροσθέτως, μια ισχυρή συμμαχία με τη Ρωσία είναι αναγκαία προϋπόθεση, για να μπορεί το Πεκίνο να κρατάει κοντά του τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας. Έτσι ώστε να προωθήσει το μεγαλεπήβολο σχέδιο της BRI (Belt and Road Initiative), τον περιβόητο «νέο δρόμο του Μεταξιού», που θα αποτελέσει τον ομφάλιο λώρο, ο οποίος θα την ενώνει με τον υπόλοιπο κόσμο.
Επιπροσθέτως, μια συμμαχία με τη Ρωσία είναι μεγάλης σημασίας για το Πεκίνο, για να μπορέσει να κρατήσει την αντιπαλότητα με το Βιετνάμ και την Ινδία σε «λελογισμένα» επίπεδα, μιας και οι δύο αυτές χώρες είναι εχθρικές έναντι της Κίνας αλλά διατηρούν στενές σχέσεις με τη Μόσχα.
Γενικότερα, για να κατανοήσουμε γιατί η Κίνα δε μπορεί να γίνει δεύτερη Αμερική, θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι υπό έννοια η Κίνα είναι το ακριβώς αντίθετο αυτής. Συγκεκριμένα, ενώ οι ΗΠΑ βρίσκονται σε ασφαλή απομόνωση στο κέντρο του βορείου τμήματος της αμερικανικής ηπείρου και συνορεύουν με δύο παντελώς ακίνδυνες χώρες, η Κίνα βρίσκεται στο άκρο της Ευρασίας και περιβάλλεται από επικίνδυνες εχθρικές χώρες.
ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ
Επίσης, οι ΗΠΑ περιβάλλονται από δύο μεγάλους ωκεανούς οι οποίοι τους παρέχουν ασφάλεια, ενώ ταυτοχρόνως αποτελούν το δίαυλο, που τους επιτρέπει να ασκούν προβολή ισχύος και να παρεμβαίνουν στα διεθνή δρώμενα σε όλο τον πλανήτη. Όσο δε και να μειωθεί η αμερικανική ισχύς στα επόμενα χρόνια, είναι πολύ δύσκολο έως αδύνατον, οι ΗΠΑ να χάσουν την κυριαρχία τους στους ωκεανούς.
Αντιθέτως, η Κίνα βρίσκεται σε ένα θαλάσσιο κλοιό από την Ιαπωνία, τη Νότιο Κορέα, τη Ρωσία και φυσικά τις ΗΠΑ και η μόνη της ρεαλιστική φιλοδοξία είναι να μετατρέψει τη Νότιο Σινική Θάλασσα και την Ανατολική Σινική Θάλασσα σε «γαλάζιο έδαφος». Έτσι ώστε να έχει μια ζώνη θαλάσσιας θωράκισης και να τοποθετήσει και την Ταϊβάν σε ένα θύλακα, που θα καθιστά αδιανόητη από πλευράς της κυβέρνησης της Ταϊπέι την ανακήρυξη ανεξαρτησίας.
Το τεράστιο κινεζικό ναυτικό, που πλέον είναι πρώτο σε αριθμό πλοίων στον πλανήτη, έχοντας ξεπεράσει το αμερικανικό, αλλά και τα πολυεπίπεδα πλέγματα αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2 / AD), με αιχμή του δόρατος τους αντιπλοϊκούς βαλλιστικούς πυραύλους (ASBM) DF – 21D και DF – 26Α στοχεύουν ακριβώς σε αυτό.
Η ΚΙΝΑ ΔΕΣΜΙΑ
ΤΩΝ ΓΕΙΤΟΝΩΝ ΤΗΣ
Οι ΗΠΑ έχουν ενεργειακή αυτάρκεια χάρη στο σχιστολιθικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο αλλά και σε άλλους ενεργειακούς πόρους, καθώς και σχεδόν πλήρη αυτάρκεια σε πρώτες ύλες, αλλά και σε τρόφιμα, ενώ ότι δεν έχουν, μπορούν να εξασφαλίσουν την ασφαλή ροή του προς τα εδάφη τους χάρη στην ωκεάνια κυριαρχία που απολαμβάνουν. Αντιθέτως, η Κίνα εξαρτάται από ροές ενέργειας και φυσικών πόρων από το εξωτερικό και εύκολα οι ΗΠΑ και άλλοι αντίπαλοί της μπορεί να της στερήσουν τις επικοινωνίες διαμέσου των θαλασσίων οδών (SLOC), κλείνοντας κάποια κρίσιμα choke points με πιο σημαντικό τα διάσημα Στενά της Μάλακκα.
Με άλλα λόγια, η γεωπολιτική ταυτότητα της Κίνας την καθιστά δέσμια των γειτόνων της. Και αν η ισχύς της ανέβει απότομα, εν παραλλήλω με μια κατακόρυφη πτώση αυτής των ΗΠΑ, τότε ενδέχεται να βρεθεί σε έναν περιοριστικό κλοιό και να υποστεί ασφυξία. Άρα λοιπόν, η Κίνα θέλει καλές σχέσεις με τη Ρωσία και τις χώρες της Κεντρικής Ασίας για να μπορέσει να δημιουργήσει την BRI, στις κολοσσιαίες υποδομές της οποίας θα μπορέσει και να κατευθύνει και τα τεράστια πλεονάσματα στην παραγωγή τσιμέντου και χάλυβα που έχει.
Επίσης, στοχεύει σε ελεγχόμενες σχέσεις με την Ιαπωνία, την Ινδία, τη Νότιο Κορέα, το Βιετνάμ, τις Φιλιππίνες και την Αυστραλία, έτσι ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει η τεράστια αγορά της ως δέλεαρ και να μπορέσει σε βάθος χρόνου να μειώσει τις τριβές με τις χώρες αυτές και να τις οδηγήσει σε ένα συνεργατικό σχήμα.
Για το λόγο αυτό, το Πεκίνο καλοβλέπει την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης των χωρών αυτών, παρόλο που είναι ανταγωνιστές της, έτσι ώστε διά της γιγάντωσης του εμπορίου μαζί τους, να αναπτυχθούν σε βάθος χρόνου ευρύτερες γεωπολιτικές συνέργειες.
ΠΟΛΥΠΟΛΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ
Και φυσικά, το ίδιο θέλει να πράξει με την πολυάνθρωπη και σε κρίσιμη γεωπολιτική θέση Ινδονησία, τη Μαλαισία, το Πακιστάν, την Ταϊλάνδη και γενικότερα με το σύνολο των ασιατικών χωρών. Αυτό λοιπόν, αυτό που δείχνει να επιδιώκει η Κίνα, δεν είναι ένα καθοδηγούμενο από αυτήν διεθνές σύστημα, αλλά ένα πολυπολικό διεθνές σύστημα, στο οποίο όμως το κέντρο βάρους θα έχει μετακινηθεί προς ανατολάς. Η Κίνα δηλαδή θέλει έναν ασιοκεντρικό πολυπολικό κόσμο και την επιδίωξή της αυτή συμμερίζονται και πολλά άλλα ασιατικά κράτη, στα οποία συμπεριλαμβάνονται και ορκισμένοι αντίπαλοι της.
Αυτή η μετακίνηση του κέντρου βάρους προς την ανατολική Ευρασία, κυρίως διά της ανάπτυξης της οικονομίας και της τεχνολογίας, θα στρέψει προς τα εκεί και την πυξίδα των αραβικών χωρών και του Ιράν, κάτι που ήδη φαίνεται να συμβαίνει. Άρα λοιπόν, φαίνεται πως κινούμαστε προς έναν πολυπολικό και όχι προς έναν ελεγχόμενο από την Κίνα κόσμο, με κάποια νέα χαρακτηριστικά. Σε αυτόν τον καινοφανή κόσμο, ο ρόλος της Ελλάδας μπορεί να είναι πάρα πολύ σημαντικός. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που θα εξετάσουμε άλλη φορά.
*Ο Κωνσταντίνος Γρίβας είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευέλπιδων. Διδάσκει επίσης Γεωγραφία της Ασφάλειας στην ευρύτερη Μέση Ανατολή στο Τμήμα Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται τον αραβικό κατακερματισμό, τη ρωσική στροφή, την αμερικανική ασάφεια και την ευρωπαϊκή αδράνεια, ως ευκαιρία για την αλλαγή του στάτους κβο δεκαετιών
Ο Ερντογάν αντιλαμβάνεται τον αραβικό κατακερματισμό, τη ρωσική στροφή, την αμερικανική ασάφεια και την ευρωπαϊκή αδράνεια, ως ευκαιρία για την αλλαγή του στάτους κβο δεκαετιών
Η σκιώδης αναμέτρηση της Αμερικής και του Ισραήλ με το Ιράν, ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας και το ρήγμα ανάμεσα στις κοινωνίες και τις κυβερνήσεις των αραβικών κρατών, θα συνεχίσουν να αποτελούν ζητήματα με μεγάλη σημασία στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής μέσα στο 2021.
Δρ. Μιχάλης Σαρλής*
Το 2020 είχε αρχίσει με δραματικό τρόπο στη Μέση Ανατολή, με την εκτέλεση του Ιρανού στρατηγού Κασέμ Σουλεϊμανί. Επρόκειτο για μια απότομη κλιμάκωση της στρατηγικής της «μέγιστης πίεσης» που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια η Αμερική έναντι του Ιράν. Ένα χρόνο μετά, η κατάσταση στην περιοχή επιβεβαιώνει τη σημασία που είχε ο Ιρανός στρατηγός των Φρουρών της Επανάστασης για την πολιτική της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή. Η εκτέλεσή του ήταν ένα ισχυρό πλήγμα στο ισλαμικό καθεστώς και η επιλογή του να μην απαντήσει άμεσα και ανάλογα, ήταν ενδεικτική της πίεσης στην οποία αυτό βρέθηκε. Την ίδια στιγμή, όμως, η πραγματικότητα στο έδαφος ελάχιστα έχει αλλάξει, από την εποχή που ο Σουλεϊμανί καθοδηγούσε τις σιιτικές πολιτοφυλακές στη Μέση Ανατολή. Από τη Χεζμπολά στο Λίβανο και τις σιιτικές παραστρατιωτικές οργανώσεις στη Συρία έως τις Μονάδες Λαϊκής Κινητοποίησης στο Ιράκ, οι σιιτικές πολιτοφυλακές λειτουργούν ως εμπροσθοφυλακές του Ιράν και το καθεστώς της Τεχεράνης διατηρεί ανέπαφη τη δυνατότητα να ασκεί επιρροή σε όλα σχεδόν τα κρίσιμα θέματα της περιοχής. Το Ισραήλ, που ενισχύει τις σχέσεις του με τις σουνιτικές μοναρχίες του Κόλπου, σε μια προσπάθεια σχηματισμού ενός ευρύτερου αντι-ιρανικού μετώπου, θα συνεχίσει να επιδιώκει τον περιορισμό την παρουσίας του Ιράν στη Μέση Ανατολή με αεροπορικά πλήγματα στη Συρία και το Ιράκ, ενδεχομένως και στο Λίβανο. Υπό αυτό το πρίσμα, το ενδεχόμενο μιας νέας θερμής κρίσης, παρόμοιας με εκείνη του 2006 ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολά, θα υπάρχει συνεχώς ως απειλή στον ορίζοντα της περιοχής. Η προσέγγιση της νέας αμερικανικής διακυβέρνησης, κυρίως ως προς τη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και την ευρύτερη παρουσία του Ιράν στην περιοχή, θα καθορίσει εν μέρει την πορεία των εξελίξεων. Ωστόσο, η δυνατότητα της Αμερικής να επηρεάζει αποφασιστικά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχει περιοριστεί, σε αντίθεση με τη Ρωσία, που έχει αποκτήσει κομβικό ρόλο στις περιφερειακές κρίσεις.
Ο ΑΝΑΘΕΩΡΗΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας ήταν κατά το 2020 σε πλήρη εξέλιξη. Μια ημέρα πριν την εκτέλεση του Ιρανού στρατηγού στη Βαγδάτη, στις 2 Ιανουαρίου 2020, η τουρκική εθνοσυνέλευση είχε εγκρίνει την ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στη Λιβύη. Ήταν το αποκορύφωμα μιας μακροχρόνιας υπερεντατικής πολιτικής από την κυβέρνηση Ερντογάν, κυρίως από το 2016, και τη δυνατότητα που της έδωσε τότε η Μόσχα να εξέλθει από το περιφερειακό αδιέξοδο και να ξεκινήσει μια σειρά στρατιωτικών επεμβάσεων στη βόρεια Συρία με στόχο τους Κούρδους. Η τρίτη επέμβαση, τον Οκτώβριο του 2019, με το «πράσινο φως» της διακυβέρνησης Τραμπ, ήταν καθοριστική. Η απώθηση των κουρδικών δυνάμεων και η εδραίωση της τουρκικής παρουσίας, με την ανοχή του Κρεμλίνου, λειτούργησε ως προωθητική δυναμική για τους σχεδιασμούς της Άγκυρας. Αμέσως μετά, το Νοέμβριο, η κυβέρνηση Ερντογάν και η κυβέρνηση της Τρίπολης υπέγραψαν το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο για την εκμετάλλευση θαλασσίων ζωνών και την εδραίωση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη δυτική Λιβύη. Στη συνέχεια, καθ’ όλη τη διάρκεια του 2020 η Τουρκία ανέπτυξε μια έντονη υπερεντατική δραστηριότητα από τη Βόρεια Αφρική και τη Μεσόγειο έως τον Καύκασο. Αμφισβήτησε τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, έπληξε τις συριακές κυβερνητικές δυνάμεις στο Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, εισέβαλε βαθιά στο Βόρειο Ιράκ καταδιώκοντας τους Κούρδους του PKK και στήριξε στρατιωτικά το Αζερμπαϊτζάν στη σύγκρουση με την Αρμενία στον Καύκασο. Παρά τα σημαντικά πολιτικά και οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση Ερντογάν στο εσωτερικό, ο περιφερειακός αναθεωρητισμός βρίσκεται στον πυρήνα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Η κυβέρνηση Ερντογάν αντιλαμβάνεται τη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα – τον αραβικό κατακερματισμό, τη ρωσική στροφή, την αμερικανική ασάφεια και την ευρωπαϊκή αδράνεια – ως μια ευκαιρία για την αλλαγή του στάτους κβο δεκαετιών. Ταυτοχρόνως, ο πρόεδρος Ερντογάν φαίνεται να εκτιμά, πως η τουρκική εμπλοκή στα διάφορα μέτωπα της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και του Καυκάσου και η άσκηση μιας έντονης επιθετικής πολιτικής, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά έναντι των αυξανόμενων εσωτερικών προβλημάτων του. Ωστόσο, τα πολιτικά νήματα που συντηρούν την τουρκική υπερένταση αρχίζουν πλέον να ταλαντεύονται. Η νέα αμερικανική διακυβέρνηση θα θέσει, σε κάθε περίπτωση, τις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις σε ένα νέο πλαίσιο. Από τη νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική στη Μέση Ανατολή και την αναπόφευκτη αναδιαμόρφωση των σχέσεων Ουάσιγκτον-Άγκυρας, θα επηρεαστούν όλες οι άλλες σχέσεις της κυβέρνησης Ερντογάν, με τη Ρωσία, το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν. Ούτως ή άλλως, οι σχέσεις Άγκυρας-Μόσχας δε θα είναι εντελώς ανέφελες. Αν και οι δύο πλευρές έχουν βρει κοινό σημείο επαφής ένα νέο ασιατικό πολυπολισμό, που ενισχύθηκε μέσα από το Συριακό Πόλεμο και θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν μια στρατηγική εκτοπισμού άλλων δυνάμεων από τις κρίσεις της περιοχής, η στήριξη διαφορετικών στρατοπέδων – στη Συρία, στη Λιβύη, στον Καύκασο – δημιουργεί τριβές, που υπό προϋποθέσεις θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια αλυσιδωτή αντίδραση, με πιθανότερη εστία ανάφλεξης εκείνη στη βόρεια Συρία.
Η ΑΡΑΒΙΚΗ ΔΙΝΗ Η αρχή του 2021 συμπίπτει με τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από την έναρξη των αραβικών εξεγέρσεων. Στη νότια πλευρά της Μεσογείου, εκεί από όπου ξεκίνησαν και επεκτάθηκαν πριν από δέκα χρόνια οι αραβικές εξεγέρσεις, όλα δείχνουν πως η περιοχή εισέρχεται σε μια νέα δύσκολη δεκαετία. Από τη Λιβύη, που εξακολουθεί να βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο, έως την Αλγερία, την Αίγυπτο και την Τυνησία, το σημείο μηδέν των εξεγέρσεων, τα αραβικά κράτη αποτελούνται από νέες δημογραφικά κοινωνίες που επιζητούν μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική συμμετοχή. Ανατολικά της Μεσογείου, στην κατακερματισμένη Λεβαντίνη, από το Λίβανο και τη Συρία έως το Ιράκ, κυβερνήσεις και κοινωνίες βρίσκονται σε συνεχείς και βαθιές κρίσεις μέσα σε διαλυμένα κράτη. Στο Ιράκ, τη χώρα από την οποία ξεκίνησε η σχεδόν εικοσαετής πλέον αστάθεια στη Μέση Ανατολή, η νέα κυβέρνηση προσπαθεί απεγνωσμένα να ισορροπήσει ανάμεσα στη βαθιά επιρροή του Ιράν και την αμερικανική στρατηγική της «μέγιστης πίεσης» προς το καθεστώς της Τεχεράνης. Στο Λίβανο, η πολιτική ελίτ της χώρας προσπαθεί να διατηρήσει προνόμια που βασίζονται σε ένα χρεοκοπημένο μετα-αποικιοκρατικό σύστημα οκτώ δεκαετιών, ενώ η φιλο-ιρανική Χεζμπολά παραμένει η κυρίαρχη δύναμη στη χώρα. Την ίδια στιγμή, η πολιτική, οικονομική και ανθρωπιστική κρίση έχουν φέρει το Λίβανο στο όριο της ολοκληρωτικής κατάρρευσης. Πριν το ξέσπασμα της πανδημίας, στις δύο χώρες είχαν εκδηλωθεί μεγάλες διακοινοτικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, ενάντια στην εκτεταμένη διαφθορά και τους σεχταριστικούς μηχανισμούς. Κοινωνικές εξεγέρσεις που παραμένουν παγωμένες μέχρι το τέλος της πανδημίας. Στην εξαντλημένη Συρία, οι Άσαντ διατήρησαν την εξουσία μισού αιώνα πάνω στα ερείπια των ιστορικών πόλεων της Συρίας. Εκεί όπου ο συριακός πληθυσμός αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της καθημερινής επιβίωσης σε μια κατεστραμμένη χώρα, αλλά και τις νέες οικονομικές κυρώσεις που επέβαλε η Αμερική πριν από μερικούς μήνες. Αυτό είναι το μωσαϊκό των πολιτικών, οικονομικών και ανθρωπιστικών κρίσεων, που εγκλωβίζουν ολόκληρη την περιοχή στη δίνη μιας αστάθειας που γίνεται ατέρμονη, λόγω της έλξης που ασκεί στις φιλοδοξίες των περιφερειακών δυνάμεων.
*Δρ. Γεωπολιτικής Πανεπιστημίου Αθηνών με ειδίκευση σε θέματα της Μέσης Ανατολής
Στα 370 δις το χρέος της «κυβέρνησης λοιμωξιολόγων»!
Κοινή έκθεση των οικονομικών διευθύνσεων των τραπεζών Unicredit (ιταλική) και Bank of New York Mellon (αμερικανική) αποκαλύπτει, ότι αυτή τη στιγμή το χρέος της Ελλάδας εξαιτίας των lockdown που επέβαλε η κυβέρνηση, έφτασε τα 370 δισ. ευρώ και το χρέος που υπολογιζόταν να «φρενάρει» στο 210% τώρα βρίσκεται στο 224% του ΑΕΠ και θα χρειαστούν επιπλέον πολλά χρόνια σκληρής, για τους πολίτες, οικονομικής πολιτικής και καμία βεβαιότητα ότι ακόμα και έτσι, θα γίνει κάποια στιγμή «διαχειρίσιμο» και η οικονομία θα ανακάμψει.
Στο τέλος του 2021, δε, το χρέος μπορεί να έχει σκαρφαλώσει και στο 245% του ΑΕΠ!
Ουσιαστικά, η έκθεση κήρυξε το «τέλος χρόνου» της χώρας και κανείς δεν ξέρει αυτό πώς θα αποτυπωθεί σε όλα τα επίπεδα (εθνικά, κοινωνικά, γεωστρατηγικά κ.λπ.) όταν τελειώσει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης (η οποία πλέον κανείς δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσει, εφόσον και το 2021 είναι βέβαιο ότι θα είναι μια χαμένη χρονιά λόγω των lockdown).
Συγκεκριμένα, η έκθεση των δύο τραπεζικών κολοσσών αναφέρει πως το χρέος της Ελλάδας αυτή τη στιγμή βρίσκεται στα 370 δισ. και στο 224% του ΑΕΠ (η Ελλάδα μπήκε στα Μνημόνια με 126% ΑΕΠ) μετά τις αποτυχημένες πολιτικές της κυβέρνησης και των λοιμωξιολόγων που αφέθηκαν να κυβερνούν τη χώρα, ίσως και με υστερόβουλες σκέψεις αυτών που στην πραγματικότητα κυβερνούν την Ελλάδα (Βερολίνο).
Και αυτό, γιατί όπως αναφέρει η έκθεση, «η Ελλάδα αποτελεί μια ειδική περίπτωση γιατί εισήλθε στην κρίση της πανδημίας τελείως απροετοίμαστη, όχι με επιδημιολογικούς όρους αλλά με οικονομικούς».
Να σημειώσουμε, ότι το 224% του χρέους έρχεται μετά την ουσιαστική εκποίηση της χώρας το 2012, με το περίφημο PSI που διέλυσε τον εσωτερικό οικονομικό ιστό, για να μειωθεί κατά 100 περίπου δισ. το χρέος και να μείνει στα «φυσιολογικά» επίπεδα του 170%. Και βέβαια, την επινοικίαση της κρατικής – εθνικής περιουσίας το 2016 για 99 έτη.
Σε απλά ελληνικά: Η καταστροφή μετά από δέκα χρόνια Μνημονίων ακολουθήθηκε από την καταστροφή των lockdown, τα οποία δεν πέτυχαν τίποτα περισσότερο από αυτό που θα συνέβαινε, αν η πανδημία αντιμετωπιζόταν ως ένα μείζον, μεν, υγειονομικό πρόβλημα, αλλά όχι ως πρόβλημα ύπαρξης του πληθυσμού και του Έθνους.
Η Ελλάδα, έχοντας ήδη καταστραφεί, πλέον δανείζεται (με 100% την εγγύηση της ΕΚΤ, αλλιώς δε θα δανειζόταν ούτε σεντ από τις αγορές) για να μπορέσει να υπάρξει ως κρατική οντότητα με «μηχανική υποστήριξη».
Όπως αναφέρεται στην έκθεση, το δημοσιονομικό έλλειμμα στην πράξη φθάνει τα 27 δισ. και όχι 23 δισ. ευρώ κι αναμένεται να εκτοξευθεί στα 30 δισ., αφού το σκληρό lockdown που επέβαλλε πρόσφατα η ελληνική κυβέρνηση, θα κοστίσει άλλα 3 δισ. στην ελληνική οικονομία.
Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας έχει επιδεινωθεί οριζόντια και θα απαιτηθεί μια περίοδος σκληρότατης πολυετούς οικονομικής πολιτικής, ενώ τα κεφάλαια από το Ταμείο Ανάκαμψης και τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα είναι «ψίχουλα» και με όρους.
Η βρετανική ιατρική επιθεώρηση «The Lancet» επιβεβαιώνει πλήρως το ρωσικό υπ. Υγείας | Ενθαρρυντικά αποτελέσματα και για τα εμβόλια της Johnson & Johnson και της Novavax
Η βρετανική ιατρική επιθεώρηση «The Lancet» επιβεβαιώνει πλήρως το ρωσικό υπ. Υγείας | Ενθαρρυντικά αποτελέσματα και για τα εμβόλια της Johnson & Johnson και της Novavax
Εξαιρετική είναι η αποτελεσματικότητα του ρωσικού εμβολίου Sputnik V μετά από μία μόνο δόση, τονίζει ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας, Ηλίας Μόσιαλος, της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE), αναφερόμενος στα πρώτα αποτελέσματα από τη δοκιμή φάσης ΙΙΙ που δημοσιεύτηκαν προ ημερών, στη βρετανική ιατρική επιθεώρηση «The Lancet».
Το έγκυρο ιατρικό περιοδικό επιβεβαιώνει πλήρως το ρωσικό υπουργείο Υγείας σχετικά με την αποτελεσματικότητα του Sputnik V η οποία η φτάνει το 91,5%. Από τους 16.500 πολίτες που έλαβαν και τις δυο δόσεις, μόλις οι 16 νόσησαν από Covid-19, ενώ ουδείς δεν πέθανε ή χρειάστηκε να νοσηλευτεί.
Όπως επισημαίνει ο Ηλίας Μόσιαλος, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου, με βάση τον αριθμό των επιβεβαιωμένων περιπτώσεων Covid-19, 21 ημέρες μετά την πρώτη δόση του εμβολίου (δηλαδή την ημέρα που θα λάμβαναν τη δεύτερη δόση), καταγράφηκε ως 91,6% (με διαστήματα εμπιστοσύνης 85,6 – 95,2).
Τα αποτελέσματα της κλινικής δοκιμής δείχνουν ισχυρή προστασία – μεγαλύτερη από 87% – σε όλες τις ηλικιακές ομάδες των συμμετεχόντων ανεξαρτήτως φύλου.
ΠΙΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ:
-Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου ήταν 91,8% (67,1 – 98,3%) σε συμμετέχοντες ηλικίας άνω των 60 ετών.
-Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι μέτριας ή σοβαρής λοίμωξης από τη νόσο Covid-19 ήταν 100% (94,4 – 100%).
-Από τη 15η έως την 21η ημέρα μετά την πρώτη δόση, η αποτελεσματικότητα ήταν 73,6% και μετά από την ημέρα 21, η αποτελεσματικότητα ήταν 100%.
Το ρωσικό εμβόλιο, που είναι γνωστό και ως Gam-Covid-Vac (Sputnik V), χρησιμοποιεί δύο ιικούς φορείς: αρχικά για την πρώτη δόση τον αδενοϊό 26 (Ad26) και μετά τον αδενοϊό 5 (Ad5). Η χρήση δύο διαφορετικών «εμβολίων», με μεσοδιάστημα 21 ημερών, αποσκοπεί στην υπέρβαση πιθανής προϋπάρχουσας ανοσίας στον αδενοϊό στον πληθυσμό. Η κύρια διαφορά του με το εμβόλιο Oξφόρδης – AstraZeneca είναι πως χρησιμοποιούνται δύο φορείς για να μεταφέρει στα κύτταρα την πληροφορία της παραγωγής της πρωτεΐνης – ακίδας, ώστε να ενεργοποιηθεί το ανοσοποιητικό σύστημα έναντι του ιού.
Ο κ. Μόσιαλος χαρακτηρίζει «εξαιρετική» την κίνηση της AstraZeneca να δοκιμάσει νέο σχήμα εμβολίου με διπλό ιικό φορέα, χρησιμοποιώντας τον ένα από τους δύο αδενοϊούς που χρησιμοποιεί και το ρωσικό εμβόλιο, σε συνεργασία με το ρωσικό ινστιτούτο ερευνών Gamaleya.
Υπογραμμίζει επίσης ότι, όπως προκύπτει από τα νέα αποτελέσματα για το ρωσικό εμβόλιο, τα δεδομένα υψηλής αποτελεσματικότητας και ασφάλειάς του, οφείλονται σε μία μόνο δόση του εμβολίου. Την πληροφορία για την παραγωγή της πρωτεΐνης ακίδας τη φέρει στο σώμα ο ιικός φορέας Ad26.
Το μονοδοσικό εμβόλιο των Janssen/Johnson & Johnson χρησιμοποιεί επίσης τον αδενοϊό Ad26 και στοχεύει στην πρωτεΐνη ακίδα. Επισημαίνει ότι αυτή η υψηλή αποτελεσματικότητα και η μείωση της σοβαρότητας της νόσου μετά από μόνο μία δόση του εμβολίου, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική για τις τρέχουσες στρατηγικές εξοικονόμησης δόσεων.
«Περιμένουμε νέα για την πορεία του φακέλου του ρωσικού εμβολίου στην ΕΕ και αισίως και νέα για την προστασία που παρέχει έναντι των νέων παραλλαγών του ιού», σημειώνει ο κ. Μόσιαλος και καταλήγει: «Είναι επίσης πολύ σημαντικό, πως πολλές άλλες χώρες έχουν κάνει συμφωνίες αγοράς του ρωσικού εμβολίου και χιλιάδες άνθρωποι θα ξεκινήσουν να εμβολιάζονται σύντομα και με αυτό. Η πανδημία δε θα λήξει, αν δεν έρθουν σε πέρας μαζικοί εμβολιασμοί σε όλο τον πλανήτη».
To εμβόλιο κατά του Covid-19 που ανέπτυξε η Johnson & Johnson και χορηγείται σε μία μόνο δόση είναι αποτελεσματικό κατά 72% στην αποτροπή μέτριων έως σοβαρών συμπτωμάτων του Covid-19 στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών μεγάλης κλίμακας, που πραγματοποιήθηκαν σε τρεις ηπείρους.
Ειδικότερα, το μονοδοσικό εμβόλιό της έχει σε γενική κλίμακα αποτελεσματικότητα 66% κατά του Covid-19, ενώ στις ΗΠΑ η αποτελεσματικότητά του ανεβαίνει στο 72%. Στις κλινικές δοκιμές επί 44.000 εθελοντών το επίπεδο προστασίας από του Covid-19 κατά μέτριας ή σοβαρής μορφής της νόσου ήταν 66% στη Λατινική Αμερική και μόνο 57% στη Νότια Αφρική, όπου βρίσκεται σε κυκλοφορία ένα ανησυχητικό στέλεχος του ιού.
Ο βασικός στόχος της έρευνας της J&J ήταν η πρόληψη μέτριας έως σοβαρής μορφής νόσου και το εμβόλιο έδειξε 85% αποτελεσματικότητα στην πρόληψη σοβαρής νόσου και νοσηλείας σε όλες τις περιοχές του κόσμου, όπως επίσης κατά πολλών παραλλαγών του ιού 28 ημέρες μετά τον εμβολιασμό.
Την ίδια ώρα, υψηλή αποτελεσματικότητα, που φτάνει το 89,3%, έχει το εμβόλιο κατά του Covid-19 που ανέπτυξε η Novavax, σύμφωνα με ανακοίνωση της αμερικανικής φαρμακευτικής εταιρίας. Η εκτίμηση προέκυψε από τα στοιχεία της τρίτης και τελευταίας φάσης των κλινικών δοκιμών, σε περισσότερους από 15.000 ανθρώπους που διεξήγαγαν ερευνητές της εταιρίας.
Επειδή έχω διαβάσει πολλά κείμενα τις τελευταίες ημέρες για τη συμφωνία των Ιμίων, θα ήθελα να επαναφέρω στη μνήμη, τουλάχιστον αυτών που πραγματικά σέβονται την ιστορία και ΔΕΝ την παραποιούν, ένα συγκλονιστικό απόρρητο έγγραφο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που αναφέρει την αλήθεια για τα συμβάντα εκείνης της βραδιάς, που οδήγησαν στο «γκριζάρισμα» του Αιγαίου Πελάγους. Πρόκειται για το κείμενο που έμεινε γνωστό ως τη Συμφωνία των Ιμίων.
Το έγγραφο κέρδισε η ερευνητική ομάδα, της οποίας ηγήθηκα τότε, κατά τη διάρκεια της προσπάθειας που κάναμε, αναζητώντας τα έγγραφα για την κρίση των Ιμίων. Θα το διαβάσετε παρακάτω, αλλά θα ήθελα να καταγράψω το εξής, που είναι σημαντικό για όσους από εμάς ασχολούμαστε με την έρευνα:
1] Οι ερευνητές έχουν από τους δημοσιογράφους, μία σημαντική διαφορά: Οι ερευνητές πρέπει να είναι απόλυτοι στο συμπέρασμα που θα υποστηρίξουν, ενώ οι δημοσιογράφοι έχουν, αν θέλετε, το «δικαίωμα» της ανάλυσης. Οι ερευνητές δεν το έχουν. Έρευνα κάνουν και πρέπει να καταλήξουν σε συμπέρασμα.
2] Θα ήθελα να σημειώσω, ότι η έρευνα μας ανακάλυψε, ότι η συμφωνία παραλήφθηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών της Ελλάδας και της Τουρκίας, έγινε αποδεκτή, αλλά δεν υπογράφτηκε. Δεν έχουμε απόδειξη μέχρι σήμερα.
Το έγγραφο είναι ολίγο λογοκριμένο αλλά φαίνεται ότι δεν αλλάζει το νόημα του. Είναι απόλυτο. Ομιλεί για τη συμφωνία εκείνης της βραδιάς. Αλλά ως ερευνητής, θα κρατήσω μία μικρή ελάχιστη αμφιβολία για το περιεχόμενο αυτό καθ’ αυτό του εγγράφου, λόγω των λογοκριμένων τριών γραμμών.
Από την έρευνα μας -που κατέληξε στο βιβλίο που γράψαμε με τον αγαπητό συνάδελφο Αθανάσιο Έλλις- είναι όλα ξεκαθαρισμένα. Αλλά οι λογοκριμένες γραμμές θεωρώ, ως ερευνητής, όχι ως δημοσιογράφος, ότι είναι ένα θέμα…
Κατά τα άλλα: Πιστεύω -από νέες πληροφορίες που έχω συλλέξει- ότι η τότε ελληνική κυβέρνηση ήταν και σε διάλυση, αλλά και σε άρνηση. Ήταν τρομοκρατημένη. Ουδείς γνώριζε τι έκανε ο άλλος.
Όπως αποδείχθηκε από την έρευνα, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Θεόδωρος Πάγκαλος έκλεισε από νωρίς τη συμφωνία με τον Γουόρεν Κρίστοφερ. Στον Αμερικανό ομόλογό του είπε, ότι την ελληνική σημαία θα την πάρουν οι άνεμοι. Και βεβαίως, δεν αναφερόταν στη σημαία που τοποθέτησε ο δήμαρχος της Καλύμνου, όπως ισχυρίζεται στο βιβλίο του. Αλλά στη σημαία που τοποθέτησαν οι Έλληνες κομάντος. Ξεκάθαρα είναι τα πράγματα. Η γαλανόλευκη των κομάντος έπρεπε να αποσυρθεί, σύμφωνα με τη συμφωνία.
Παρακάτω ακολουθεί το κείμενο για τη συμφωνία και όχι μόνο. Διαβάστε και θα καταλάβετε τι συνέβη εκείνο το μοιραίο βράδι, όταν οι πολιτικοί -και όχι οι στρατιωτικοί- «γκρίζαραν» το Αιγαίο:
«ΓΡΑΠΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ»
Η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε να γραφεί η συμφωνία με τους όρους απόσυρσης από τα Ίμια σε επίσημη επιστολή που απέστειλε ο τότε υπουργός Εξωτερικών, Γουόρεν Κρίστοφερ, προς τους ομολόγους του της Ελλάδας και της Τουρκίας, τον Θεόδωρο Πάγκαλο και τον Ντενίζ Μπαϊκάλ.
Οι πανομοιότυπες επιστολές έφτασαν στην Αθήνα και την Άγκυρα στις 2 Φεβρουαρίου 1996 με τη μορφή τηλεγραφήματος του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ προς τις αμερικανικές πρεσβείες και μεταβιβάστηκαν αμέσως στους κ. Πάγκαλο και Μπαϊκάλ από τον πρέσβη Τόμας Νάϊλς και τον επιτετραμμένο Φράνσις Ρίτσαρντοουν αντίστοιχα.
Ο κ. Νάϊλς παρέδωσε την πραγματική επιστολή (original hard copy) στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, στη διάρκεια συνάντησης που είχαν στις 6 Φεβρουαρίου 1996, στις 09:39 το πρωί. Σύμφωνα με διπλωματική πηγή, ο κ. Πάγκαλος έδειξε να ενοχλείται, προφανώς επειδή αντιλήφθηκε πως η Ουάσιγκτον επιβλήθηκε σε ρόλο διαιτητή και εγγυητή στις διαφορές για το Αιγαίο.
Ο Αμερικανός πρέσβης έγραψε σε σχετικό τηλεγράφημα: «Έδωσα στον Πάγκαλο την επιστολή του Υπουργού Εξωτερικών Κρίστοφερ. Τη διάβασε χωρίς σχόλια και είπε ότι θα απαντήσει το συντομότερο δυνατόν»(1).
Η διπλωματική πηγή εξήγησε στην ιστοσελίδα μας Hellas Journal -σχετικό κείμενο δημοσιεύθηκε παλαιότερα και στο Έθνος της Κυριακής- ότι η επιβεβαίωση της συμφωνίας με επίσημο γράμμα του επικεφαλής του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ ήταν ιδέα του αρχηγού της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας, μακαρίτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.
Ο έμπειρος διπλωμάτης εξέφρασε φόβους, ότι κάποια από τις δύο χώρες θα μπορούσε να υποχωρήσει από τα συμφωνηθέντα με αποτέλεσμα τη δημιουργία νέας κρίσης, η οποία θα οδηγούσε σε ελληνοτουρκικό πόλεμο και διάλυση της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Στην επιστολή προς τους ομολόγους του, ο κ. Κρίστοφερ γράφει ανάμεσα στα άλλα και τα εξής: (2)«Οι διαβεβαιώσεις που μας προσέφεραν η Ελλάδα και η Τουρκία ότι θα απομάκρυναν τα πλοία, το (στρατιωτικό) προσωπικό και τις σημαίες – με ένα αλληλοδιαδοχικό και συντονισμένο τρόπο – επέτρεψε σε κάθε πλευρά να υποχωρήσει από το χείλος (του πολέμου) με αξιοπρέπεια.Η κυβέρνηση της (άλλης χώρας) μας έχει διαβεβαιώσει ότι δε θα τοποθετήσει τη σημαία της ή οπλισμένο προσωπικό της στις νησίδες, ούτε θα τοποθετήσει πλοία κοντά στις νησίδες. Προσδίδουμε μεγάλη βαρύτητα σε αυτή τη διαβεβαίωση από ένα σύμμαχο του ΝΑΤΟ. Προσδίδουμε εξίσου μεγάλη βαρύτητα στις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησής σας ως προς τα ίδια, και το έχουμε διαβιβάσει προφορικά και γραπτώς στην κυβέρνηση της (άλλης χώρας)».
Το περιεχόμενο της επιστολής, που κρατήθηκε μυστική, περιλαμβάνεται σε τηλεγράφημα προς την αμερικανική πρεσβεία της Αθήνας που υπογράφει η αντικαταστάτης του κ. Κρίστοφερ, μετέπειτα υπουργός Εξωτερικών, Μαντλίν Ολμπράιτ, και το οποίο εστάλη στις 22 Μαΐου 1999 (ώρα 05.49) με τίτλο: «Το επεισόδιο στα Ίμια / Καρντάκ το 1996: Οι όροι απόσυρσης».
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο λόγος για τον οποίο διατάχθηκε έρευνα στο Στέϊτ Ντιπάρτμεντ για τους όρους αποχώρησης από τα Ίμια, οφειλόταν σε διχογνωμία που παρατηρήθηκε μεταξύ των στελεχών της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Υποθέσεων (EUR) για το περιεχόμενο της ελληνοτουρκικής συμφωνίας.
Έτσι, η κ. Ολμπράιτ ζήτησε να ερευνηθούν τα αρχεία της EUR. Παράλληλα ζήτησε «να φρεσκάρουν τη μνήμη τους» και όσοι συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις. Αποτέλεσμα της έρευνας ήταν η ανεύρεση της επιστολής του κ. Κρίστοφερ προς τους κ.κ. Πάγκαλο και Μπαϊκάλ, που έβαλε τα πράγματα στη θέση τους.
Η συμφωνία που πέτυχε ο Χόλμπρουκ και με την οποία αμφισβητήθηκε επίσημα το καθεστώς των συγκεκριμένων βραχονησίδων, περιείχε ακόμα έναν όρο, εκτός της ταυτόχρονης αποχώρησης των πλοίων, των στρατιωτικών αγημάτων και των σημαιών της Ελλάδας και της Τουρκίας: προέβλεπε και τη μη επιστροφή των στρατών, των σημαιών και των πλοίων επί και πλησίον των βραχονησίδων, καθιστώντας τα Ίμια «γκρίζα περιοχή».
Μάλιστα, η ελληνική κυβέρνηση υπό την πίεση της Άγκυρας, ένιωσε την ανάγκη επισημοποίησης και επαναβεβαίωσης της συμφωνίας, όταν τέθηκε σε κίνδυνο η ελληνικότητα της Καλολήμνου την οποία η Τουρκία έθεσε ως δεύτερο πιθανό στόχο για «γκριζοποίηση», με τη δικαιολογία ότι το ελληνικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας απέστειλε Έλληνες στρατιώτες στο νησί.
Στις 7 Φεβρουαρίου 1996, στις 5:19 μ.μ., η αμερικανική πρεσβεία απέστειλε προς τον υπουργό Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον το ακόλουθο τηλεγράφημα: (3)
«Θέμα: Πληροφορίες περί απόβασης ελληνικών στρατευμάτων στην Καλόλιμνο
Διαβάθμιση από αναπληρωτή επικεφαλής αποστολής Τόμας Μίλερ.
Το παρόν μήνυμα απαιτεί την ανάληψη ενεργειών – Βλέπε παράγραφο 5.
(Εμπιστευτικό) Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με πληροφορίες περί παρουσίας ελληνικών στρατευμάτων στη νησίδα της Καλολίμνου κοντά στα Ίμια / Καρντάκ, το Υπουργείο Εξωτερικών και το ελληνικό Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας είπαν ότι μόνον η νησίδα των Ιμίων καλύπτεται από τη συμφωνία απεμπλοκής που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών στις 30-31 Ιανουαρίου.
(Εμπιστευτικό) Έτσι, κατά την άποψή τους, η παρακείμενη νησίδα της Καλολίμνου δεν υπάγεται στη συμφωνία, και δεν επιβεβαιώνουν ούτε διαψεύδουν την παρουσία ελληνικών στρατευμάτων (ή άλλων προσώπων) στην Καλόλιμνο (ή σε άλλα νησιά / νησίδες του Αιγαίου). Επισημαίνουμε ότι τουλάχιστον μια είδηση στον Τύπο της 7ης Φεβρουαρίου αναφέρει ότι τοποθετήθηκαν Έλληνες στρατιώτες σε νησίδες κοντά στα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας με την Τουρκία στο Αιγαίο, όμως μέχρι τώρα δε μπορέσαμε να επιβεβαιώσουμε την είδηση αυτή.
(Εμπιστευτικό) Σχόλιο και αίτημα ανάληψης ενεργειών: Η πρεσβεία ενεργεί θεωρώντας ότι η συμφωνία περί επανόδου στο προηγούμενο καθεστώς καλύπτει μόνον τα Ίμια / Καρντάκ και όχι άλλα γειτονικά νησιά / νησίδες. Θα εκτιμούσαμε την επιβεβαίωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ότι η αντίληψή μας αυτή είναι ορθή. Θα συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για την απόκτηση περισσότερων πληροφοριών όσον αφορά την ενδεχόμενη αποστολή ελληνικών στρατευμάτων στις νησίδες κοντά στα Ίμια / Καρντάκ ή σε άλλα σημεία κατά μήκος των θαλάσσιων συνόρων Ελλάδας και Τουρκίας στο Αιγαίο. Υπογραφή: Νάιλς».
Η απάντηση του Στέϊτ Ντιπάρτμεντ έφτασε με τηλεγράφημα που απέστειλε ο υπουργός των Εξωτερικών με την υπογραφή του αναπληρωτή υπουργού Στρόουμπ Τάλμποτ στον Αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα, στις 8 Φεβρουαρίου 1996, στις 2.25 το πρωί. Το τηλεγράφημα διαφωτίζει πλήρως για το περιεχόμενο της ελληνοτουρκικής συμφωνίας που πέτυχε ο Χόλμπρουκ και αποδέχθηκαν οι Έλληνες και οι Τούρκοι.
Αναφέρονται τα εξής: (4)
«1. Διαβάθμιση από Κέρι Κάβανο, διευθυντή Υποθέσεων Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
(Εμπιστευτικό) Το ακόλουθο σημείωμα διαβιβάσθηκε στον Υπουργό Εξωτερικών στις 7 Φεβρουαρίου:
Η κατάσταση παραμένει τεταμένη στο Αιγαίο. Οι Τούρκοι παραπονέθηκαν στην πρεσβεία μας ότι η Ελλάδα τοποθέτησε κάποιες στρατιωτικές δυνάμεις στη νήσο Καλόλιμνο (ένα ελληνικό νησί κοντά στα Ίμια / Καρντάκ), παραβιάζοντας τη συμφωνία που επέτρεψε στις δύο πλευρές να υποχωρήσουν από το χείλος της σύγκρουσης. Η συγκεκριμένη ενέργεια δεν παραβιάζει τη συμφωνία για την ταυτόχρονη απομάκρυνση στρατιωτικών δυνάμεων και σημαιών από τα Ίμια, την αποχώρηση των πολεμικών σκαφών και τη μη επιστροφή τους. Εγείραμε τους τουρκικούς προβληματισμούς στην ελληνική πρεσβεία, τονίζοντας τη σημασία της επίδειξης της μεγαλύτερης δυνατής σύνεσης στη χρήση στρατιωτικών δυνάμεων και από τις δύο πλευρές κατά τη διάρκεια της ευαίσθητης αυτής περιόδου. Καταστήσαμε σαφές ότι δεν αμφισβητούμε το δικαίωμά τους να αναπτύξουν αυτά τα στρατεύματα, αλλά ανησυχούμε για το γεγονός ότι τέτοιου είδους ενέργειες είναι δυνατόν να παρερμηνευθούν και να προκαλέσουν αντιδράσεις στην Άγκυρα. Ο πρέσβης Τσίλας μεταβίβασε το μήνυμα αυτό στον Υπουργό Εξωτερικών Πάγκαλο και στον Υπουργό Άμυνας Αρσένη. Παραπονέθηκαν ότι επρόκειτο για ανάπτυξη ελληνικών δυνάμεων σε ελληνικό έδαφος και ότι δεν ήταν θέμα προς συζήτηση. Υπογραφή: Τάλμποτ».
Αξίζει να σημειωθεί, ότι ο Χόλμπρουκ επέβαλε στην Αθήνα και την Άγκυρα ότι η διαδικασία της απόσυρσης από τα Ίμια θα παρακολουθείτο από αμερικανικά αεροπλάνα και ελικόπτερα του 6ου Στόλου, που θα επιβεβαίωναν την αποχώρηση των ελληνικών και των τουρκικών δυνάμεων. Η συμφωνία παραβιάστηκε από την Άγκυρα, η οποία όμως προσπάθησε να επιρρίψει τις ευθύνες στην ελληνική πλευρά.
Σε εμπιστευτικό τηλεγράφημα που παραδόθηκε κατόπιν απανωτών εφέσεων σε ερευνητές στην Ουάσιγκτον και τη Φιλαδέλφεια, λίγες ημέρες μετά τα Χριστούγεννα του 2016, η αμερικανική πρεσβεία περιγράφει τη συνομιλία του επιτετραμμένου της στην Άγκυρα, με τον Ονούρ Οϊμέν, ο οποίος παρουσιάζεται ως να μην έχει ιδέα για την επιβεβαίωση της αποχώρησης από τους Αμερικανούς: (5)
«Ο Οϊμέν τηλεφώνησε στον επιτετραμμένο στις 2 Φεβρουαρίου για να ζητήσει διευκρίνιση της πληροφορίας που έλαβε από την τουρκική πρεσβεία της Ουάσιγκτον σύμφωνα με την οποία η αμερικανική κυβέρνηση “είναι δυσαρεστημένη” επειδή η Τουρκία αρνήθηκε να δώσει άδεια να πετάξουν τα αμερικανικά αεροπλάνα για να παρακολουθούν την απόσυρση από τα Καρντάκ. Ο Οϊμέν είπε ότι έλεγξε με τις Ένοπλες Δυνάμεις και το προσωπικό του υπουργείου του και δε βρήκε καμία αναφορά ότι η αμερικανική κυβέρνηση ζήτησε τέτοια άδεια».
Στη συνέχεια σημειώνεται ότι ο Οϊμέν ήταν βέβαιος πως οι Αμερικανοί δεν υπέβαλαν αίτημα για να επιτραπούν πτήσεις που θα έλεγχαν την αποχώρηση των δυνάμεων από τα Ίμια και ότι η Τουρκία δεν απέρριψε το αίτημα. (Ο Οϊμέν) υπέθεσε ότι «πιθανότατα οι Έλληνες αρνήθηκαν άδεια για τις αμερικανικές υπερπτήσεις».
Ο κ. Ριτσαρντόουν καταλήγει γράφοντας τα εξής: «4»
(Εμπιστευτικό) Σχόλιο: «Εκτός από την επιθυμία «αποσαφήνισης αυτού του σημείου» και διαβεβαίωσης της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με τη διάθεση της κυβέρνησής του να συνεργασθεί με εμάς, ο Οϊμέν προσπαθεί φυσικά να κάνει επίδειξη δύναμης στην Αθήνα. Θα προσπαθήσουμε να αποθαρρύνουμε κάτι τέτοιο: στην περίπτωση αυτή, εάν οι Έλληνες αρνήθηκαν πράγματι να χορηγήσουν άδεια πτήσεων πάνω από τη χώρα, οι Τούρκοι δε χρειάζεται να το γνωρίζουν. Αλλά, εάν μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι υπάρχει κάποια άλλη εξήγηση στην ιστορία αυτή, θα θέλαμε να μπορέσουμε να την αναφέρουμε στον Οϊμέν».
Αξίζει να σημειωθεί, ότι παρά την τουρκική άρνηση, οι Αμερικανοί παρακολούθησαν με δικά τους μέσα τη διαδικασία της απόσυρσης που ξεκίνησε στις 7 το πρωί (ώρα Ελλάδος) και ολοκληρώθηκε τρεις ώρες αργότερα. Στις 10 π.μ. (3 το πρωί ώρα Ουάσιγκτον) ο Χόλμπρουκ αναχώρησε από το Στέϊτ Ντιπάρτμεντ αφού στο μεταξύ είχε λάβει μήνυμα από το αμερικανικό Πεντάγωνο υπογεγραμμένο από το στρατηγό Σαλικασβίλι, ότι οι στρατιώτες, οι σημαίες και τα πλοία αποχώρησαν ειρηνικά, χωρίς να δημιουργηθεί κανένα επεισόδιο ή πρόβλημα…
ΤΑ ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑΤΑ
(1). Τηλεγράφημα από την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα προς τον υπουργό Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον. Ημερομηνία: 6 Φεβρουαρίου 1996, Ώρα: 09:39. Ενημέρωση: Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Άγκυρα. Θέμα: Συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Πάγκαλο. Επίσκεψη Χόλμπρουκ. Πιθανή επίσκεψη Σημίτη/Πάγκαλου στην Ουάσιγκτον.
(2). Τηλεγράφημα από την υπουργό Εξωτερικών Ολμπράιτ προς την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα. Ημερομηνία: 22 Μαΐου 1999, Ώρα: 05.49. Ενημέρωση: Πρεσβείες των ΗΠΑ στην Άγκυρα και τη Λευκωσία. Θέμα: «Το επεισόδιο στα Ίμια/Καρντάκ το 1996: Οι όροι απόσυρσης».
(3). Τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας της Αθήνας προς τον υπουργό Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον. Ημερομηνία: 7 Φεβρουαρίου 1996, Ώρα: 17:19. Ενημέρωση: Υπουργείο Άμυνας Ουάσιγκτον, Γενικό Επιτελείο Στρατού, Ουάσιγκτον. Θέμα: Πληροφορίες περί απόβασης ελληνικών στρατευμάτων στην Καλόλιμνο
(4). Τηλεγράφημα από τον υπουργό Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον προς την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα. Ημερομηνία: 8 Φεβρουαρίου 1996, Ώρα: 2.25 το πρωί.
(5). Τηλεγράφημα από την αμερικανική πρεσβεία στην Άγκυρα προς τον υπουργό Εξωτερικών στην Ουάσιγκτον. Ημερομηνία: 2 Φεβρουαρίου 1996, Ώρα: 5.16 π.μ.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όλα τα τηλεγραφήματα είναι αποχαρακτηρισμένα και βρίσκονται στην κατοχή της ερευνητικής ομάδας. Η δημοσίευση τους δεν παραβιάζει τους σχετικούς αμερικανικούς νόμους.
