Οι πατέρες της αμερικανικής δημοκρατίας, στην περίφημη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας του 1776, δηλώνουν ότι «όλοι οι άνθρωποι γεννιούνται ίσοι και έχουν προικιστεί από το Δημιουργό τους με ορισμένα αναφαίρετα Δικαιώματα, μεταξύ των οποίων η Ζωή, η Ελευθερία και η επιδίωξη της Ευτυχίας».

Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος*

Το πρόβλημα, βέβαια, τότε, με τη Διακήρυξη αυτή, ήταν ότι δεν αναφερόταν στο χρώμα των ανθρώπων. Αυτό το κενό συμπληρώθηκε αργότερα και μετά από έναν εμφύλιο πόλεμο μεταξύ Βορείων και Νοτίων.
Μετά το τέλος του πολέμου αυτού, στο Σύνταγμα προστέθηκε το άρθρο 13 που καταργούσε το θεσμό της σκλαβιάς, πλην όμως οι μαύροι Αμερικανοί μόνον από το 1965 μπόρεσαν να ψηφίζουν κανονικά. Απότοκο των διαφορών μεταξύ Βορρά και Νότου στις ΗΠΑ, είναι και το σύστημα εκλογής του Προέδρου της χώρας, ο οποίος ακόμα και αν υπερισχύσει σε ψήφους, όπως η Χίλαρι Κλίντον, μπορεί να χάσει την εκλογή λόγω της μη επιλογής του από τους «εκλέκτορες».
Συμβαίνει δε, οι τελευταίοι να είναι πολύ ισχυροί στο Νότο, παραχώρηση που έγινε από το Βορρά, για να ενταχθούν οι κάτοικοί του στην Ομοσπονδία. Σημειώνουμε, ότι επειδή οι Πολιτείες του Νότου είχαν μικρότερο λευκό πληθυσμό σε σχέση με τις μεγάλες Πολιτείες του Βορρά, φοβήθηκαν την υπεροχή των Βορείων, που θα έβγαζαν μονίμως δικό τους πρόεδρο. Και αυτός, εκείνα τα χρόνια, θα μπορούσε να καταργήσει το καθεστώς της δουλείας.
Ισχυρίστηκαν έτσι, ότι οι μαύροι στις νότιες Πολιτείες πρέπει να μετρηθούν ως πολίτες – χωρίς φυσικά ανθρώπινα δικαιώματα. Κι έτσι εξασφάλισαν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό εκλεκτόρων – βάσει του συνόλου του πληθυσμού από το άθροισμα λευκών και μαύρων. Έτσι, εδραίωσαν τη δυνατότητα οι Πολιτείες του Νότου να κρίνουν το νικητή. Δικαίωμα όχι ασήμαντο για ηττημένους, έστω και εμφύλιας πολεμικής σύγκρουσης.
Όλες αυτές οι ιδιαιτερότητες του αμερικανικού πολιτικού συστήματος, στο δισεκατομμυριούχο Ντόναλντ Τραμπ πρόσφεραν μια μοναδική ευκαιρία, αφενός, να αναρριχηθεί στην εξουσία, αφετέρου, να απειλεί με παραμονή σε αυτήν, σε περίπτωση ήττας του.
Στο πλαίσιο αυτό, ο απερχόμενος πρόεδρος, αρκετό καιρό πριν την εκλογική αναμέτρηση, προετοίμαζε τους μηχανισμούς που θα του επέτρεπαν να πετύχει τα σχέδιά του και στο επίπεδο αυτό τον βοήθησαν τόσο ο παλαιολιθικός αμερικανικός αριστερισμός, όσο και οι βιαιότητες των μαύρων μετά το θάνατο του Τζορτζ Φλόιντ μετά από ηθελημένη αστυνομική βία.
Η πρόθεσή του να κινητοποιήσει το στρατό για να καταστείλει τα πλιάτσικα και τις βιαιότητες μαύρων διαδηλωτών, μετά το δραματικό συμβάν, είναι ενδεικτική μιας νοοτροπίας που απέχει αισθητά από τις αρχές των ιδρυτών της αμερικανικής δημοκρατίας.
Σε άλλες εποχές επίσης, παραπέμπει και η πρόταση του για το σχηματισμό «στρατού λευκών», οι οποίοι το βράδυ των εκλογών θα επιτηρούσαν την εκλογική διαδικασία. Σε δεύτερη φάση, η πρόταση αυτή μετατράπηκε σε μηχανισμό αποθάρρυνσης των μαύρων να πάνε να ψηφίσουν και σε μέσο προπαγάνδας, η οποία εκ των προτέρων έκανε λόγο για νοθεία στις εκλογές.
Είναι ηλίου φαεινότερον, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ προετοίμαζε για τις ΗΠΑ μια σοβαρή συνταγματική κρίση, η οποία σήμερα είναι ήδη παρούσα… Διότι τι θα συμβεί, αν ο Τραμπ δεν εγκαταλείψει το Λευκό Οίκο, επικαλούμενος νοθεία του εκλογικού αποτελέσματος;
Το πιο πιθανό σενάριο είναι να χρειαστεί να αποφασίσει το Ανώτατο Δικαστήριο για το ποιος πραγματικά κέρδισε τις εκλογές. Με φιλική προς τους Ρεπουμπλικάνους Γερουσία, ποια θα είναι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου; Πώς θα αντιδράσει μια έντονα πολωμένη και διχασμένη κοινή γνώμη, αν δε γίνει σεβαστή η απόφασή της; Τι θα κάνει το Κογκρέσο, όπου ο νικητής των εκλογών είναι αποδυναμωμένος; Ποια στάση θα κρατήσει το Δημοκρατικό Κόμμα με το Ανώτατο Δικαστήριο και τη Γερουσία εκτός του ελέγχου του;
Όπως αναφέρει ο καθηγητής Νομικής του Πανεπιστημίου του Σικάγου, Έρικ Πόσνερ, «οι εξελίξεις οδηγούν τους Δημοκρατικούς να παίξουν σκληρό παιχνίδι». Πολλοί προτρέπουν τον εκλεγέντα πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να αυξήσει τον αριθμό των μελών του Ανώτατου Δικαστηρίου -από 9 σε 13-, ορίζοντας 4 νέους δικαστές και αποκτώντας έτσι προοδευτική πλειοψηφία 7-6.
Η σημασία αυτής της πρότασης είναι τεράστια. Μια παρόμοια απόπειρα του Ρούζβελτ ηττήθηκε και προκάλεσε μεγάλη πολιτική ζημιά στην προεδρία του. Ο Μπάιντεν, παρά το μετριοπαθές του ένστικτο, δεν έχει απορρίψει αυτή την ιδέα, φοβούμενος την αριστερή πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος. Όμως το πρόβλημα του Μπάιντεν δεν είναι η Αριστερά, είναι το Ανώτατο Δικαστήριο. Στην προεκλογική εκστρατεία υποσχέθηκε υγειονομική περίθαλψη και καλύτερη αντιμετώπιση της πανδημίας – δυο τομείς προς τους οποίους οι συντηρητικοί δικαστές δείχνουν εχθρότητα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο νέο-εκλεγείς πρόεδρος αντιμετωπίζει σοβαρότατο δίλημμα. Εάν αυξήσει τον αριθμό των δικαστών, κινδυνεύει να χάσει την υποστήριξη των μετριοπαθών Δημοκρατικών, να βαθύνει την πόλωση και να αμαυρώσει το κύρος του ανώτατου δικαστικού σώματος. Εάν δεν αυξήσει τον αριθμό των δικαστών, θα είναι πολιτικά ανίκανος να προωθήσει οποιαδήποτε αλλαγή. Με την Αμερική σε κρίση, καλό είναι η Ευρώπη να ξυπνήσει, πριν τα απόνερα της αμερικανικής θεσμικής παρακμής τη… μολύνουν!

*O Αθανάσιος Χ. Παπανδρόπουλος γεννήθηκε στο Παλαιό Ψυχικό το 1941. Έβγαλε το δημοτικό σχολείο στην Πάτρα. Πραγματοποίησε τις γυμνασιακές του σπουδές διαδοχικά, στη Σχολή Μπερζάν, στο Λεόντειο Λύκειο και στο Αρέθειο. Στη συνέχεια, σπούδασε στο Βέλγιο Οικονομικές και Εμπορικές Επιστήμες εφαρμοσμένες στις υπό ανάπτυξη χώρες. Πτυχιούχος του Πανεπιστημιακού Κέντρου της Μονς, παρακολούθησε, επίσης, στα πανεπιστήμια της Λιέγης, της Λίλλης και των Βρυξελλών, Πολιτική Οικονομία και Κοινωνιολογία, Δημοσιογραφία και Τεχνικές Επικοινωνίας, Φιλοσοφία και Οικονομική των Επιχειρήσεων. Είναι επίτιμος διεθνής πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Δημοσιογράφων, πρόεδρος του ελληνικού της τμήματος και μέλος της ΔΣ της Ένωσης Συντακτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Έχει βραβευθεί με 42 ελληνικά και διεθνή δημοσιογραφικά βραβεία και είναι Ιππότης της Τιμής της Γαλλικής και της Ουγγρικής Δημοκρατίας.

Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στην Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν και τη Ρωσία, αλλάζει τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής και προσφέρει μοναδική στρατηγική ευκαιρία στην Τουρκία, αναφέρουν τούρκοι εμπειρογνώμονες και αναλυτές, που ξεδιπλώνουν τα επεκτατικά σχέδια της Άγκυρας στα τουρκόφωνα κράτη της Κασπίας Θάλασσας

Τούρκοι εμπειρογνώμονες που αξιολογούν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ της Ρωσίας, του Αζερμπαϊτζάν και της Αρμενίας, έκριναν ότι δίνει τη δυνατότητα αύξησης της τουρκικής επιρροής στα κράτη της Κασπίας Θάλασσας.

Ο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΔΙΑΔΡΟΜΟΣ
Οι ίδιοι εξηγούν ότι η πρόβλεψη, από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, διάνοιξης διαδρόμου, ο οποίος θα συνδέει το Ναχιτσεβάν οδικώς με το Αζερμπαϊτζάν, αλλάζει τα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής υπέρ της Τουρκίας, σημειώνει η τουρκική εφημερίδα Μιλιέτ.
Όπως τονίζουν, ο πόλεμος που διήρκεσε 44 ημέρες θα δώσει σημαντικό πλεονέκτημα στην Τουρκία. Η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και η παραχώρηση εδαφών στο Αζερμπαϊτζάν θα επιβλέπεται από τους 2000 Ρώσους στρατιώτες που απαρτίζουν την ειρηνευτική δύναμη, η οποία θα αναπτυχθεί στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Οι περιοχές Λασίν, Κελμπαγιάρ, Αγκντάμ και Γκαζάχ θα παραδοθούν στο Αζερμπαϊτζάν. Αυτό προβλέπει η συμφωνία των 9 σημείων που υπογράφηκε στη Μόσχα.
Παράλληλα, θα ανοίξει διάδρομος από το Ναχιτσεβάν προς το Αζερμπαϊτζάν για την επικοινωνία μεταξύ τους και με τον τρόπο αυτόν η Τουρκία (συνορεύει με το Ναχιτσεβάν) θα έχει επίγεια επικοινωνία με το Μπακού, αποκαθιστώντας για πρώτη φορά, σύμφωνα με τους τούρκους εμπειρογνώμονες, «τους δεσμούς της με τον τουρκικό κόσμο».
«Είναι μια σημαντική συμφωνία με στρατηγικά οφέλη για το Αζερμπαϊτζάν. Το γεγονός ότι η Λασίν, Κελμπαγιάρ και Αγκντάμ αποκτήθηκαν χωρίς σύγκρουση, καταδεικνύει τα οφέλη του Αζερμπαϊτζάν. Είναι επίσης σημαντικό να εξαλειφθεί η αυτονομία του Ναχιτσεβάν και να ενταχθεί στο Αζερμπαϊτζάν, δίνοντας τη δυνατότητα σε εμάς να αποκαταστήσουμε τους δεσμούς με τον τουρκικό κόσμο» τονίζει ο Δρ. Εράι Γκούσλουερ του πανεπιστημίου Altınbaş στη Μιλιέτ, όπως μεταδίδει ο ιστότοπος echedoros-a.gr.

«ΘΑ ΑΥΞΗΣΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ»
«Αυτός ο διάδρομος στο νότιο Καύκασο θα αυξήσει την επιρροή της Τουρκίας που πρέπει να τον δει ως στρατηγική κίνηση. Ετσι, το Ναχιτσεβάν, η Αρμενία και η Γεωργία θα είναι σε θέση να συνδεθούν οδικώς με την Τουρκία, η οποία θα αυξήσει την παρουσία της δυτικά της Κασπίας Θάλασσας, θα διατηρήσει τη στρατιωτική υπεροχή της και αυτό σημαίνει κέρδη για την Τουρκία», πρόσθεσε.
Ο ίδιος ανέφερε, ότι το γεγονός πως η Τουρκία αναλαμβάνει, μαζί με τη Ρωσία, ρόλο παρατηρητή για τη διατήρηση της ειρήνευσης στην περιοχή, είναι πολύ σημαντικό και αποτελεί κρίσιμη νίκη.
Μετά από αυτό, η αποτελεσματική διαχείριση της πολιτικής διαδικασίας, θα διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο στην πλήρη απελευθέρωση του Καραμπάχ και σημαντικό ρόλο για την τελική επιτυχία, σημείωσε ο Εράι Γκούσλουερ. Θα πρέπει επίσης να ειπωθεί, υπογράμμισε ο ίδιος, ότι όσο η Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο, η διαδικασία θα εξελίσσεται αποτελεσματικά και η αρνητικότητα κατά του Αζερμπαϊτζάν δε θα επιτρέπεται να αναπτυχθεί.

«ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΜΕΝΙΑ»
«Οι εξελίξεις αυτές θα προκαλέσουν αστάθεια στην Αρμενία. Αυτό μπορεί, επίσης, να υποδηλώνει τη συνέχιση των τρομοκρατικών δραστηριοτήτων κατά καιρούς στην περιοχή. Ο αρμενικός στρατός καθίσταται παράγοντας κινδύνου, επίσης, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός πως δεν είναι πολύ αφοσιωμένος στην πολιτική εξουσία και φιλοξενεί διαφορετικές ομάδες στις τάξεις του» συμπλήρωσε ο Γκούσλουερ.
Η διάνοιξη του διαδρόμου στο Ναχιτσεβάν προβλέπεται από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και παραχωρείται ως αντάλλαγμα για το διάδρομο του Λατσίν, μέσω του οποίου η Αρμενία θα συνδέεται με το Ναγκόρνο-Καραμπάχ.
Ακολουθεί το κείμενο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στον πρόεδρο της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ, τον πρωθυπουργός της Δημοκρατίας της Αρμενίας Νικολάι Πασινιάν και τον πρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντιμίρ Πούτιν:

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΚΑΤΑΠΑΥΣΗΣ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ
«1] Ανακοινώνεται πλήρης εκεχειρία και τερματισμός όλων των εχθροπραξίων στη ζώνη σύγκρουσης του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, ξεκινώντας στις 12:00 π.μ. ώρα Μόσχας στις 10 Νοεμβρίου 2020. Η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν και η Δημοκρατία της Αρμενίας, εφεξής καλούμενα «μέρη», σταματούν στις θέσεις όπου βρίσκονται τώρα.
2] Η περιοχή του Αγκντάμ και τα εδάφη που κατέχονται από το αρμενικό μέρος στην περιοχή του Γκαζάκ της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν θα επιστραφούν στο μέρος του Αζερμπαϊτζάν στις 20 Νοεμβρίου 2020.
3] Κατά μήκος της γραμμής επαφής στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ και κατά μήκος του διαδρόμου του Λατσίν, αναπτύσσεται ειρηνευτικό σώμα από τη Ρωσική Ομοσπονδία, αποτελούμενο από 1.960 στρατιωτικούς με ελαφρά όπλα, 90 οχήματα μεταφοράς, θωρακισμένα στρατεύματα, 380 μονάδες αυτοκινήτων και ειδικός εξοπλισμός.
4] Το ειρηνευτικό σώμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας αναπτύσσεται παράλληλα με την απόσυρση των αρμενικών ενόπλων δυνάμεων. Η διάρκεια της παραμονής του ειρηνευτικού σώματος της Ρωσικής Ομοσπονδίας είναι 5 έτη με αυτόματη παράταση για τις επόμενες πενταετείς περιόδους, εάν κανένα από τα μέρη δε δηλώσει 6 μήνες πριν τη λήξη της περιόδου την πρόθεσή του να τερματίσει την εφαρμογή αυτής της διάταξης.

ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
5] Προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της παρακολούθησης της εφαρμογής των συμφωνιών από τα μέρη στη σύγκρουση, αναπτύσσεται τώρα κέντρο διατήρησης της ειρήνης για την παρακολούθηση της κατάπαυσης του πυρός.
6] Η Δημοκρατία της Αρμενίας θα επιστρέψει την περιοχή του Κελμπαγιάρ στη Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν από τις 15 Νοεμβρίου 2020 και την περιοχή του Λατσίν από την 1η Δεκεμβρίου 2020, αφήνοντας πίσω το διάδρομο του Λατσίν (πλάτους 5 χιλιομέτρων), ο οποίος θα διασφαλίσει τη σύνδεση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ με την Αρμενία, χωρίς να επηρεάζει ταυτόχρονα την πόλη Σούσι. Με συμφωνία των μερών, εντός των επόμενων τριών ετών, θα καθοριστεί σχέδιο για την κατασκευή νέου δρόμου κυκλοφορίας κατά μήκος του διαδρόμου του Λατσίν, διασφαλίζοντας την επικοινωνία μεταξύ Στεπανακέρτ και Αρμενίας, με την επακόλουθη αναδιάταξη του ρωσικού σώματος διατήρησης της ειρήνης για την προστασία αυτού του δρόμου. Η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν εγγυάται την οδική ασφάλεια κατά μήκος του διαδρόμου του Λατσίν για πολίτες, οχήματα και αγαθά, και προς τις δύο κατευθύνσεις.
7] Εκτοπισμένα άτομα και πρόσφυγες επιστρέφουν στο έδαφος του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και σε παρακείμενες περιοχές υπό τον έλεγχο του Γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.
8] Πραγματοποιείται ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου και άλλων κρατουμένων και σορών.
9] Ξεμπλοκάρονται όλες οι οικονομικές και μεταφορικές συνδέσεις στην περιοχή. Η Δημοκρατία της Αρμενίας παρέχει συγκοινωνιακές συνδέσεις μεταξύ των δυτικών περιοχών της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν και της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν, προκειμένου να οργανώσει την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών, των οχημάτων και των εμπορευμάτων, προς τις δύο κατευθύνσεις. Ο έλεγχος των μεταφορών ασκείται από τα όργανα της υπηρεσίας συνοριακής φύλαξης του FSB της Ρωσίας. Με τη συμφωνία των μερών, θα διασφαλιστεί η κατασκευή νέων συγκοινωνιακών συνδέσεων που θα συνδέουν την Αυτόνομη Δημοκρατία του Ναχιτσεβάν με τις δυτικές περιοχές του Αζερμπαϊτζάν».

Οι ανακοινώσεις της Pfizer και της Moderna για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων τους έχει τεράστια σημασία: γνωρίζουμε πλέον ότι μπορούμε να αναπτύξουμε ένα εμβόλιο κατά της Covid-19. Η αποτελεσματικότητα κατά 90%, όμως, πρέπει να εξακριβωθεί με επιστημονικά στοιχεία.

Marie-Paule Kieny*

Στην ανακοίνωση τής Pfizer, η εταιρεία αναφέρει ότι η προστασία μετρήθηκε σε διάστημα 7-15 ημερών μετά τον εμβολιασμό, όταν δηλαδή η ανοσία των ασθενών είναι πιο ισχυρή. Το ερώτημα είναι αν αυτή η ανοσία θα διατηρηθεί σε αυτό το επίπεδο για μήνες, θα μειωθεί σταδιακά ή θα πέσει απότομα. Περιμένουμε επίσης δεδομένα για την αποτελεσματικότητα του εμβολίου σε διάφορες κατηγορίες του πληθυσμού, και κυρίως στους ηλικιωμένους. Θα πρέπει να μάθουμε αν προστατεύει απλώς από τα συμπτώματα ή αν εμποδίζει και τη μετάδοση. Το ποσοστό που ανακοινώθηκε πάντως είναι πολύ ενθαρρυντικό.

Το ζήτημα της διατήρησης του εμβολίου σε θερμοκρασία -72 βαθμών Κελσίου συνδέεται με τη διάρκεια που πρέπει να αποθηκευτούν οι δόσεις προτού χρησιμοποιηθούν. Αν η Pfizer διανείμει μια φορά τα εκατομμύρια των δόσεων που θα παραγγελθούν, θα έχουμε πράγματι πρόβλημα. Το εργαστήριο είναι σε θέση όμως να κάνει διανομές μια φορά το μήνα, σε διάφορες περιοχές του κόσμου, οπότε η λύση θα είναι πιο διαχειρίσιμη. Σε κάθε περίπτωση, οι δημόσιες αρχές πρέπει να παραγγείλουν ειδικούς καταψύκτες, γιατί αυτοί που έχουν σήμερα τα ερευνητικά εργαστήρια δεν είναι αρκετοί.

Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου της Pfizer, όπως κι εκείνου της Moderna ή άλλων εμβολίων, πρέπει να επαναξιολογηθεί στην πορεία. Ένα εμβόλιο που θα έχει 60% αποτελεσματικότητα μια εβδομάδα μετά τον εμβολιασμό, και θα διατηρήσει αυτό το ποσοστό για έξι μήνες, μπορεί να είναι καταλληλότερο για να αποκτήσουν ανοσία οι πληθυσμοί, από ένα εμβόλιο που θα είναι πολύ αποτελεσματικό για μικρό χρονικό διάστημα.

Ο κόσμος μιλάει συχνά για «το» εμβόλιο. Στην πραγματικότητα, φαίνεται πως θα έχουμε πολλά εμβόλια, με διάφορα χαρακτηριστικά. Ο ιός μεταλλάσσεται όλη την ώρα, αυτό το ξέρουμε. Προς το παρόν, καμιά από αυτές τις μεταλλάξεις δεν του επιτρέπει να εμποδίζει το έργο των αντισωμάτων. Ακόμη και το μεταλλαγμένο στέλεχος που έχει παρατηρηθεί στα βιζόν της Δανίας, δε δείχνει να παρουσιάζει κίνδυνο για τον πληθυσμό. Αν μεταλλαχθεί με κάποιον άλλο τρόπο, ίσως θα πρέπει να γίνουν περιοδικές προσαρμογές του εμβολίου, όπως συμβαίνει με το εμβόλιο της γρίπης.

Ο κορωνοϊός ήρθε λοιπόν για να μείνει. Και η πλήρης εξάλειψή του είναι μάλλον απίθανη. Το καταφέραμε με τον SARS γιατί η επέμβαση έγινε νωρίτερα.

Για να εξαλειφθεί ο SARS-CoV-2, θα πρέπει να εμβολιαστεί σχεδόν το 100% του παγκόσμιου πληθυσμού με ένα εμβόλιο που θα είναι αποτελεσματικό σχεδόν κατά 100% για πολλά χρόνια…

Για να καταφέρουν την εξαφάνιση της ασθένειας στη χώρα τους, οι Κινέζοι έθεσαν σε εφαρμογή μια δραστική πολιτική ασφαλείας. Μια τέτοια λύση δεν είναι εφικτή μακροπρόθεσμα. Γι’ αυτό άλλωστε αναπτύσσουν κι εκείνοι τα δικά τους εμβόλια.

Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τον κορωνοϊό, όπως ζούμε εδώ και δεκαετίες με τη γρίπη. Η κατάσταση θα βελτιωθεί σε λίγους μήνες. Θα έχουμε εμβόλια, με τα οποία θα μπορούμε να προστατεύσουμε τα ευάλωτα άτομα. Η αντιμετώπιση των ασθενών θα είναι αποτελεσματικότερη χάρις στις προόδους της έρευνας. Και στο τέλος θα αποκτήσουμε κι ένα φάρμακο, όπως έγινε με το AIDS ή την ηπατίτιδα C.

*Η Μαρί-Πολ Κιενί είναι Γαλλίδα ειδικός για τα εμβόλια, διευθύντρια έρευνας στο Inserm

Το Μάιο του 1978 ο νέο-εκλεγείς γερουσιαστής από το Ντέλαγουεαρ, Τζο Μπάιντεν, ψήφιζε υπέρ της συνεχίσεως του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στην Τουρκία, λόγω της εισβολής στην Κύπρο. Ήταν μία από τις πολλές κρίσεις των δεκαετιών 1960-70 στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις. Τον Ιανουάριο του 2021, έπειτα από 43 χρόνια, ο Μπάιντεν, ως νέο-εκλεγείς Αμερικανός πρόεδρος, καλείται να χειρισθεί τη χειρότερη κρίση της χώρας του με την Τουρκία.

Άγγελος Συρίγος
© Η Καθημερινή

Η τελευταία συμπεριφέρεται ωσάν να έχει το ειδικό βάρος υπερδυνάμεως. Ακολουθεί το δικό της ανεξάρτητο από τη Δύση σχεδιασμό, που περιλαμβάνει στρατιωτικές παρεμβάσεις σε Μέση Ανατολή, Αφρική, Ανατολική Μεσόγειο και Καύκασο. Απαιτεί προσαρμογή των Δυτικών σε αυτό το σχεδιασμό. Έχει πάψει να εξυπηρετεί δυτικές ανάγκες ασφαλείας, ενώ περιστασιακά πλέον μπορεί να θεωρηθεί συμμαχικό κράτος. Το μεγάλο ερώτημα είναι, εάν η Τουρκία μπορεί να επιστρέψει εκ νέου στο δυτικό «μαντρί» ή εάν θα απολεσθεί οριστικά από το δυτικό σύστημα ασφαλείας.
Πολλοί στις ΗΠΑ (αλλά και στο Ισραήλ) θεωρούν ότι πρέπει να κάνουν λίγη υπομονή μέχρι να φύγει ο Ερντογάν από την εξουσία και να αποκατασταθεί η προηγούμενη τάξη πραγμάτων. Ο Ερντογάν γνωρίζει αυτές τις σκέψεις. Οι κινήσεις του στο εσωτερικό της Τουρκίας δείχνουν ότι βαδίζει σε πρόωρες εκλογές. Αναβαπτιζόμενος στη λαϊκή βούληση, θα δώσει το μήνυμα ότι αυτός είναι ο μόνος συνομιλητής από την Τουρκία. Παράλληλα, θα έχει το περιθώριο να ξεκινήσει ένα νέο κεφάλαιο στις αμερικανο-τουρκικές σχέσεις.
Ο Μπάιντεν γνωρίζει άριστα τα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Οι βασικοί άξονές του θα είναι: απόλυτη συνεννόηση με τη γραφειοκρατία των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας· έμφαση στους πολυμερείς διεθνείς οργανισμούς· θερμή υποστήριξη του ΝΑΤΟ· αποκατάσταση της επικοινωνίας με τους μεγάλους Ευρωπαίους συμμάχους· στοιχειώδης βελτίωση των χείριστων σχέσεων της χώρας του με το Ιράν· επαναφορά μιας ενεργού αντιπαλότητας με τη Ρωσία. Μέσα από το πρίσμα της Ρωσίας, θα προσεγγίσει ο Μπάιντεν την Τουρκία.
Η ενεργοποίηση των ρωσικών πυραύλων S-400 από την Άγκυρα, λίγες μόλις ημέρες πριν από τις αμερικανικές εκλογές, είναι κάτι που θα επιφέρει κυρώσεις. Η εφαρμογή της νομοθεσίας που απαγορεύει τη συνεργασία με Ρωσία, Ιράν και Βόρεια Κορέα (γνωστή με το ακρωνύμιο CAATSA) θα εφαρμοσθεί μετά βεβαιότητας, αν και σταδιακά. Με τον ίδιο αυστηρό τρόπο θα αντιμετωπίζεται και οποιαδήποτε κίνηση του Ερντογάν είναι αντίθετη προς τα αμερικανικά συμφέροντα. Θα πάψει και το βασικό χαρακτηριστικό των αμερικανο-τουρκικών σχέσεων της περιόδου Τραμπ. Ο Ερντογάν μπορούσε με ένα τηλεφώνημα να ανατρέψει το σχεδιασμό και τις εισηγήσεις της αμερικανικής γραφειοκρατίας.
Από εκεί και πέρα όμως, οι ΗΠΑ δε θα απομονώσουν την Τουρκία. Τουναντίον, θα προσπαθήσουν να της προσφέρουν κίνητρα για να «επιστρέψει» στο δυτικό στρατόπεδο. Το ερώτημα είναι, εάν ο κυνικά ρεαλιστής Ερντογάν θελήσει να εκμεταλλευθεί το γεγονός, ότι η Τουρκία είναι η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που βρίσκεται θεωρητικώς «αντιμέτωπη» με τη Ρωσία σε τρία μέτωπα: Συρία, Λιβύη, Καύκασο. Ιδίως στο μέτωπο της Λιβύης, το τουρκικό επιχείρημα ότι δεν πρέπει να αφεθεί η χώρα στα χέρια της Ρωσίας έγινε στο παρελθόν δεκτό από το ΝΑΤΟ.
Τυχόν αποκατάσταση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων μάς αφορά άμεσα. Η πολιτική των ΗΠΑ έναντι χωρών μεσαίου διαμετρήματος (όπως η Ελλάδα), σπανίως (έως ποτέ) παρουσιάζει διακυμάνσεις λόγω της αλλαγής του ενοίκου του Λευκού Οίκου. Εμείς όμως, αντιμετωπιζόμαστε ως μέρος ενός ενιαίου συστήματος ασφαλείας με την Τουρκία. Σήμερα, οι σχέσεις μας με την Αμερική διάγουν μία εξαιρετική περίοδο. Η απερίφραστη αμερικανική καταδίκη των τουρκικών ενεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκει αναλογίες μόνο στην επιστολή του Αμερικανού προέδρου Τζόνσον το 1964. Ήταν τότε που οι ΗΠΑ προειδοποίησαν ευθέως την Τουρκία να μην προχωρήσει σε εισβολή στην Κύπρο. Σε αντίθετη περίπτωση, το ΝΑΤΟ δε θα υποστήριζε την Τουρκία, εάν η τελευταία δεχόταν σοβιετική επίθεση. Χρειάσθηκε να περάσουν 56 χρόνια για να δούμε ανάλογες δηλώσεις. Όλα αυτά αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη καχυποψία των ΗΠΑ έναντι της σημερινής Τουρκίας. Επιπλέον, με πρόεδρο τον Μπάιντεν, η Ελλάδα έχει άμεσους διαύλους επικοινωνίας που είχαν χαθεί επί Τραμπ. Εάν, όμως, βελτιωθούν οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις, θα ξαναγυρίσουμε στα κούφια λόγια Αμερικανών επισήμων περί των ενδόξων προγόνων μας και των ισχυρών δεσμών μας, όπως είχαμε συνηθίσει στο παρελθόν;
Συν Αθηνά και χείρα κίνει. Το επόμενο χρονικό διάστημα χρειάζεται να τονώσουμε την εικόνα της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας. Επιπλέον, πρέπει να αλλάξουμε στα μάτια των Δυτικών την αντιμετώπιση της Ελλάδας ως τμήματος ενός ενιαίου χώρου ασφαλείας με την Τουρκία. Οι συμμαχίες στις οποίες είμαστε μέλη (ΝΑΤΟ και Ε.Ε.) δε μας καλύπτουν επαρκώς στην Ανατολική Μεσόγειο. Η δημιουργία ενός τοπικού συστήματος αμυντικής ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, με συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, Αιγύπτου, Ιορδανίας και Εμιράτων, δείχνει εφικτή. Οι συνεχείς διασκέψεις με ξένους ηγέτες της ευρύτερης γειτονιάς μας, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.

*Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο πανεπιστήμιο | Στις εκλογές του 2019 εξελέγη βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία

Το εμβόλιο της γρίπης μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα, προκειμένου να καταπολεμήσει τον κορωνοϊό. Αυτό δείχνει μια νέα μελέτη – που δεν έχει δημοσιευτεί πάντως ακόμη σε κάποια επιστημονική επιθεώρηση –, η οποία για πρώτη φορά δείχνει τις συνέπειες του εμβολίου της γρίπης σε μοριακό επίπεδο παρουσία του SARS-CoV-2.

Nuňo Domínguez*

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στην Ολλανδία και δείχνει ότι το εμβόλιο της γρίπης προστατεύει ως και σε ποσοστό 39% από τον κορωνοϊό. Ως τώρα, δεν ήταν γνωστό αν τα εμβόλια της γρίπης ή άλλων ασθενειών μπορεί να βελτιώσουν ή να επιδεινώσουν τα προγνωστικά, για κάποιον που έχει προσβληθεί από Covid ή ακόμη και να συμβάλουν στο να μην προσβληθεί. Τους τελευταίους μήνες, διάφορες μελέτες έδειξαν θετικές συνέπειες από το εμβόλιο της γρίπης. Στην Ιταλία παρατηρήθηκε μικρότερη θνησιμότητα από Covid μεταξύ ηλικιωμένων ανθρώπων, που είχαν εμβολιαστεί για τη γρίπη, σε σχέση με εκείνους που δεν είχαν εμβολιαστεί. Η ομάδα που έκανε αυτή τη μελέτη διαπίστωσε ότι ανάλογη ήταν η εικόνα και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παρόλα αυτά, μένουν ορισμένες αμφιβολίες. Υπάρχει μια μελέτη σε αρχικά στάδια που δείχνει το αντίθετο αποτέλεσμα: περισσότερα κρούσματα και μεγαλύτερη θνησιμότητα μεταξύ των εμβολιασμένων. Σύμφωνα με μια άλλη μελέτη, πάλι, το εμβόλιο της φυματίωσης μπορεί να παράσχει μερική προστασία από τον κορωνοϊό.
Η ολλανδική μελέτη υποστηρίζει ότι το εμβόλιο της γρίπης ενισχύει την πρώτη γραμμή άμυνας του ανοσοποιητικού συστήματος, γνωστή ως εγγενή. Η πρώτη αυτή γραμμή ενεργοποιείται λίγο μετά την είσοδο ενός παθογόνου στοιχείου στον οργανισμό και περιλαμβάνει κύτταρα που μπορούν να ταυτοποιήσουν την απειλή και να στείλουν μήνυμα για ενισχύσεις, μεταξύ των οποίων και κύτταρα ικανά να σκοτώσουν τα κύτταρα που έχουν ήδη μολυνθεί.
Η μελέτη αυτή στηρίζεται σε δείγματα αίματος από υγιείς ανθρώπους, στους οποίους πρώτα χορηγήθηκε τετραδύναμο εμβόλιο γρίπης και στη συνέχεια ο SARS-CoV-2. Όπως αποδείχθηκε, η εγγενής γραμμή άμυνας ενισχύθηκε και εκλύθηκε ένας τύπος κυτοκίνης. Παρόλο που αυτές οι πρωτεΐνες του ανοσοποιητικού συστήματος έχουν συνδεθεί με επιδείνωση ή ακόμη και θάνατο από Covid, ανθρώπων σε βαρύ στάδιο της ασθένειας, στις πρώτες φάσεις της μόλυνσης βοηθούν στο να απαντήσει το ανοσοποιητικό σύστημα με πιο ισορροπημένο τρόπο.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν επίσης, ότι το εμβόλιο της γρίπης επιτρέπει την καλύτερη σύνδεση της πρώτης γραμμής άμυνας με τη δεύτερη, η οποία περιλαμβάνει την παραγωγή αντισωμάτων, πρωτεϊνών δηλαδή που ανακόπτουν το δρόμο του ιού για να μη μολύνει περαιτέρω, και κυττάρων που αναγνωρίζουν τον ιό για μήνες ή και χρόνια και τον καταστρέφουν μόλις επανεμφανίζεται.
Η μελέτη, με επικεφαλής τον Μιχαήλ Νετέα από το Ιατρικό Κέντρο του Ναϊμέγκεν, ερευνά επίσης τον αριθμό κρουσμάτων σε 10.000 μέλη του ιατρικού προσωπικού, από τα οποία τα 184 μολύνθηκαν στο Κέντρο, και τα συγκρίνει με άλλα κέντρα υγείας της χώρας. Όπως αποδεικνύεται, ο κίνδυνος μόλυνσης είναι κατά 39% μικρότερος σε όσους είχαν εμβολιαστεί προηγουμένως για τη γρίπη.
Οι ερευνητές προειδοποιούν για ορισμένα όρια στη μελέτη τους. Για παράδειγμα, είναι πιθανό ο κίνδυνος μόλυνσης να είναι μεγαλύτερος για κάποιους νοσηλευτές σε σχέση με κάποιους άλλους, ανεξαρτήτως από το αν έχουν εμβολιαστεί ή όχι. Επιπλέον, οι άνθρωποι που εμβολιάζονται τείνουν να ανησυχούν εν γένει περισσότερο μήπως νοσήσουν από εκείνους που δεν εμβολιάζονται.
«Με βάση αυτά τα στοιχεία και δεδομένου ότι θα χρειαστούν ακόμη μήνες για να εμβολιαστεί όλος ο κόσμος για την Covid, το εμβόλιο της γρίπης μπορεί να βοηθήσει όχι μόνο στη συγκράτηση αυτού του ιού, αλλά και στη μείωση των κρουσμάτων, ιδιαίτερα στα νοσοκομεία», καταλήγει η μελέτη.

*Ο Νούνιο Ντομίνγκεθ είναι αρθρογράφος της El País

Το μέλλον της εργασίας αποτελούσε ήδη αντικείμενο προβληματισμού πολύ πριν από την πανδημία, καθώς ο αυτοματισμός και η υψηλή τεχνολογία επιφέρουν εδώ και χρόνια μεταβολές στο τοπίο της αγοράς εργασίας. Όπως, όμως, διαπιστώνει το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, πολύ πιο δραστική είναι η μεταβολή που επιφέρει η πανδημία, καθώς οδηγεί στη ραγδαία απώλεια θέσεων εργασίας.
Όπως τόνισε πρόσφατα η Σααντία Ζαχίντι (φωτ.), γενική διευθύντρια του φόρουμ, «ο αριθμός των ωρών εργασίας που χάθηκαν φέτος όταν έκλεισαν αναγκαστικά τα γραφεία και οι επιχειρήσεις ισοδυναμεί με 345 εκατομμύρια θέσεις εργασίας». Είναι εν ολίγοις, σα να χάθηκε ένας ιλιγγιώδης αριθμός θέσεων εργασίας, ένας ασύλληπτος αριθμός, όπως τόνισε η κ. Ζαχίντι, που προσέθεσε πως δεν είναι παρά μόνο μία από τις στατιστικές που δόθηκαν στη δημοσιότητα την προηγούμενη εβδομάδα και προκαλούν σοκ. Οι στατιστικές αυτές παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής για την «Επανεκκίνηση των θέσεων εργασίας», μια τετραήμερη σύνοδο με αντικείμενο το μέλλον της εργασίας και της παγκόσμιας αγοράς εργασίας.
Όπως υπογράμμισε το φόρουμ, η πανδημία έχει τεράστιο αρνητικό αντίκτυπο στους εργαζομένους ανά τον κόσμο. Αρκετά εκατομμύρια ανθρώπων έχουν χάσει την εργασία τους εξαιτίας της πανδημίας, ενώ έχει παράλληλα δημιουργήσει ένα νέο τοπίο, μια νέα εποχή, αποτελούμενη από τους ανθρώπους που δουλεύουν από το σπίτι. Ο προβληματισμός για τις εξελίξεις αυτές εκτόπισε την υπόλοιπη θεματολογία της τετραήμερης συνόδου, που κανονικά περιλάμβανε πολλά άλλα θέματα.
Όπως υπογράμμισε η κ. Ζαχίντι στο χαιρετισμό της και στην εισαγωγή της, που μεταδόθηκε με βίντεο, «υπάρχουν πολύ μεγαλύτερα θέματα, πολύ σημαντικότερα ερωτήματα που βρίσκονταν ενώπιον μας και τα οποία είχαμε να αντιμετωπίσουμε πριν από αυτήν την κρίση». Παραθέτοντας ορισμένα από αυτά τα ερωτήματα, η κ. Ζαχίντι αναρωτήθηκε: «Έχουμε το σωστό είδος ανάπτυξης; Ένα είδος ανάπτυξης που δε βλάπτει τον πλανήτη και δεν αφήνει στο περιθώριο την πλειονότητα του παγκόσμιου πληθυσμού;».
Συνεχίζοντας την παρουσίαση των θεμάτων που ήταν ήδη ακανθώδη και απασχολούσαν το φόρουμ πριν από την πανδημία, η κ. Ζαχίντι διερωτήθηκε: «Ποιες είναι οι καλές θέσεις εργασίας, όταν τόσα πολλά επαγγέλματα μπορούν ήδη να αντικατασταθούν από την τεχνολογία του αυτοματισμού; Έχουμε άραγε το σωστό είδος εκπαίδευσης και κατάρτισης που είναι σε θέση να εκπαιδεύσει το εργατικό μας δυναμικό για τις θέσεις εργασίας του μέλλοντος;».
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ είναι βέβαια πολύ πιο γνωστό για τις ετήσιες συναντήσεις του, στο πολυτελές χειμερινό θέρετρο του Νταβός. Διοργανώνει, όμως, και άλλες συνόδους με παγκόσμιο ενδιαφέρον, όπως η συγκεκριμένη σύνοδος κορυφής για «Επανεκκίνηση των θέσεων εργασίας». Όπως τονίζεται στο φόρουμ, «στόχος αυτής της συνόδου είναι να αναδιαμορφώσει ενεργά οικονομίες, οργανισμούς, εταιρείες και χώρους εργασίας, κατά τρόπο που να συμπεριλαμβάνει πολύ μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, με τρόπο πιο δίκαιο και πιο βιώσιμο».
Μία ημέρα νωρίτερα, το φόρουμ είχε δώσει στη δημοσιότητα τα πορίσματα έρευνάς του, με θέμα τις θέσεις εργασίας που απειλούνται από τον αυτοματισμό και την ψηφιακή τεχνολογία. Στην έρευνα συμμετείχαν περίπου 300 επιχειρήσεις και, σε ποσοστό 80%, τα στελέχη τους δήλωσαν πως επισπεύδουν τα σχέδιά τους για στροφή σε νέες τεχνολογίες που θα καταστήσουν άχρηστα πάρα πολλά επαγγέλματα.
Προέκυψε, ωστόσο, πως η στροφή στον αυτοματισμό και στα ρομπότ θα θέσει εκτός αγοράς εργασίας περίπου 85 εκατ. εργαζομένους και μάλιστα μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Από την ίδια έρευνα προέκυψε, πάντως, ότι οι νέες τεχνολογίες μπορούν να δημιουργήσουν έως και 90 εκατ. νέες θέσεις εργασίας σε νέους κλάδους, όπως για παράδειγμα η τεχνητή νοημοσύνη, η πράσινη οικονομία και η λεγόμενη «οικονομία του ενδιαφέροντος».