Δόθηκε… χώρος στη διπλωματία, μπήκαν στο ράφι οι κυρώσεις και πριν αλέκτορα φωνήσαι, ο Ερντογάν έστειλε την κίνηση καλής θέλησης της ΕΕ στα αζήτητα. Οι Τούρκοι προχώρησαν στο άνοιγμα τμήματος της παραλιακής περιοχής της περίκλειστης πόλης της κατεχόμενης Αμμοχώστου.

Γράφει ο Κώστας Βενιζέλος*

Οι παρασκηνιακές διεργασίες που διεξήχθησαν την περασμένη εβδομάδα, πριν και κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, διευκόλυναν εν πολλοίς την υλοποίηση των επεκτατικών σχεδίων της κατοχικής δύναμης.
Η καγκελάριος Μέρκελ, που βρισκόταν σε ανοικτή γραμμή με τον Ερντογάν, έπεισε τον Κύπριο πρόεδρο πως ο Τούρκος ομόλογος του θα απέσυρε το γεωτρύπανο «Γιαβούζ» και ως απάντηση στην κίνηση «καλής θέλησης» της κατοχικής δύναμης, δε θα έπρεπε η Λευκωσία να επιμένει στις κυρώσεις κατά της Άγκυρας. Αυτό ακριβώς έγινε.
Και ενώ ήταν γνωστό εδώ και μια εβδομάδα, ότι ο Ερντογάν είχε δώσει εντολές στο κατοχικό καθεστώς να προχωρήσει σε βήμα σταδιακού ανοίγματος της περίκλειστης πόλης, είτε τη Δευτέρα (5/10) είτε την Τρίτη (6/10), τούτο υποβαθμίστηκε. Όχι από τη Λευκωσία που κινείτο από την πρώτη στιγμή σε όλα τα διπλωματικά επίπεδα, αλλά από τη φίλη του Ερντογάν, την κυρία Μέρκελ, τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και την Κομισιόν.
Η Μέρκελ πήρε ως έπαθλο την (προσωρινή) αποχώρηση του «Γιαβούζ», αλλά άφησε το θέμα της Αμμοχώστου εκτός των συζητήσεων. Και αυτό, γιατί προφανώς ο Τούρκος πρόεδρος δεν το συζητούσε, καθώς ήταν αποφασισμένος να προχωρήσει και μάλιστα ανενόχλητος. Άλλωστε πήρε το μήνυμα από την ΕΕ. Μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, να απειλεί, να παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών της και να μην τιμωρείται. Σημειώνεται συναφώς ότι την Τρίτη 6 Οκτωβρίου, μετά από παρέμβαση του προέδρου Αναστασιάδη, η Γερμανίδα καγκελάριος επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ερντογάν.

ΕΥΘΥΝΕΣ ΕΧΕΙ ΚΑΙ Ο ΟΗΕ
Η επικοινωνία έγινε πριν τις κοινές ανακοινώσεις του Ερντογάν με τον ψευδοπρωθυπουργό Ερσίν Τατάρ στην Άγκυρα. Είναι πρόδηλο εκ του αποτελέσματος, ότι οι παροτρύνσεις Μέρκελ δεν απέδωσαν. Η τελευταία εισέπραξε και παράπονα από το συνομιλητή της επειδή, όπως ισχυρίσθηκε «τα ευρωπαϊκά συμφέροντα δεν πρέπει να τελούν υπό την ομηρεία της Ελλάδας και της Κύπρου».
Στο κάδρο εκείνων που πρέπει να χρεωθούν την εξέλιξη με την Αμμόχωστο, χωρίς να συγκαλύπτονται πιθανά δικά μας λάθη, είναι και τα Ηνωμένα Έθνη, τα οποία γνώριζαν τι θα γινόταν. Και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες και η εδώ εκπρόσωπος του διεθνούς οργανισμού Ελίζαμπεθ Σπέχαρ. Όμως δεν έκαναν τίποτε απολύτως.
Πολλοί θεωρούν πως η ενέργεια αυτή έγινε μόνο και μόνο για να ενισχυθεί ο εκ των εγκάθετων της Άγκυρας στα Κατεχόμενα Ερσίν Τατάρ, ενόψει των παράνομων εκλογών της ερχόμενης Κυριακής (11/10). Αυτή είναι η μισή αλήθεια. Το άνοιγμα του παραλιακού τμήματος, αποτελεί βήμα για τον πλήρη εποικισμό της περίκλειστης περιοχής.
Πάντα ήταν σχέδιο της Άγκυρας να εποικίσει την περιοχή. Δεν το έκανε, όσο θεωρούσε πως μπορούσε να χρησιμοποιήσει το χαρτί αυτό σε συνομιλίες για το Κυπριακό. Τώρα, προφανώς και τερματίζει, με την κίνηση τούτη, κάθε προσπάθεια προς την κατεύθυνση επίτευξης συμφωνίας για την περίκλειστη περιοχή.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Η ΛΕΥΚΩΣΙΑ
Τι μπορεί όμως να γίνει;
Πρώτον, προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Αυτό χρειάζεται χρόνο και θα πρέπει να αξιολογηθούν και τα ενδεχόμενα αποτελέσματα. Εάν πρόκειται να εγκριθεί μια προεδρική δήλωση, να επαναληφθούν αναφορές σε προηγούμενα ψηφίσματα, τότε η Τουρκία θα προχωρήσει ανενόχλητη. Από τέτοιες αναφορές έχουμε βαρεθεί και η Τουρκία δε συγκινείται!
Δεύτερον, στο πεδίο της ΕΕ υπάρχουν εργαλεία. Η Λευκωσία θα πρέπει να αισθάνεται ότι την έχουν ξεγελάσει από τα όσα σημειώθηκαν την περασμένη εβδομάδα. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να προχωρήσει με κάθε τρόπο να αξιοποιήσει δυνατότητες μέσα από την Ένωση. Μεταξύ άλλων, κινήσεις για πάγωμα κονδυλίων προς τα Κατεχόμενα και την Τουρκία. Ούτε ευρώ λοιπόν στην κατοχική Τουρκία και στα Κατεχόμενα! Υπάρχουν και άλλα μέτρα που θα μπορούν να δημιουργήσουν κόστος στην τουρκική πλευρά, αλλά δεν είναι της παρούσης.
Είναι προφανές, πως συνομιλίες για το Κυπριακό υπό αυτές τις συνθήκες δε μπορούν να διεξαχθούν. Και αυτό δεν είναι ευθύνη της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά της Τουρκίας, όσων τη στηρίζουν εντός και εκτός της ΕΕ και όσων επιμένουν στην πολιτική του κατευνασμού. Οι ευθύνες της Λευκωσίας βρίσκονται στους χειρισμούς που έγιναν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Δε δόθηκε λοιπόν «χώρος στη διπλωματία», αλλά στην κατοχική Τουρκία, προκειμένου να προχωρήσει στην υλοποίηση των επεκτατικών της σχεδιασμών.

*Ο Κώστας Βενιζέλος είναι δημοσιογράφος, αρχισυντάκτης στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου. Είναι συγγραφέας βιβλίων για το Κυπριακό και διδάκτορας σε θέματα Επικοινωνίας.

Η Συμφωνία των Πρεσπών, είτε χαρακτηρίζεται «ιστορική» για τη σημασία του γεγονότος της επίλυσης μιας πολύχρονης διαφοράς ή ακόμη και για το περιεχόμενο της, είτε χαρακτηρίζεται «κακή» συμφωνία, αποτελεί πλέον ένα πραγματικό γεγονός.

Γράφει ο Νίκος Μελέτης*

Είναι μια συμφωνία η οποία δεν ανατρέπεται, τουλάχιστον με ειρηνικό τρόπο, και αποτελεί πλέον το πλαίσιο για τη διαμόρφωση του πλαισίου των διμερών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.
Το να δηλώνει η σημερινή κυβέρνηση ότι δεν υποστήριξε τη Συμφωνία των Πρεσπών την οποία θεωρούσε κακή συμφωνία, δεν αλλάζει την πραγματικότητα, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει καθαρά, ότι εάν ψηφισθεί και τεθεί σε εφαρμογή η Συμφωνία των Πρεσπών δεν ανατρέπεται πλέον.
Η άρνηση της πραγματικότητας σήμερα από την κυβέρνηση, η οποία σκιαμαχεί με αυτό που δεν ανατρέπεται, είτε αναβάλλοντας την ψήφιση των επιμέρους συμφωνιών με τη Βόρεια Μακεδονία, είτε σπεύδοντας να κρύψει την αναφορά σε «ιστορική» Συμφωνία στην κοινή διακήρυξη μετά τις συνομιλίες Δένδια–Πομπέο και το κρυφτούλι, για να μη φανεί ότι υπήρχαν καλεσμένοι και υπουργοί από τη Βόρεια Μακεδονία σε επιχειρηματικό φόρουμ παρουσία του Πομπέο στη Θεσσαλονίκη, βλάπτει σοβαρά την εικόνα της κυβέρνησης και αφήνει εκτεθειμένες τις σχέσεις των δύο χωρών σε επικίνδυνες εκτροπές.
Διότι η Συμφωνία των Πρεσπών άφησε πολλές «μαύρες τρύπες» που αφήνουν πεδίο για παραποίηση, αλλοίωση ακόμη και αδρανοποίηση ρυθμίσεων, από τις ελάχιστες θετικές που είχε εξασφαλίσει η τότε κυβέρνηση.
Έτσι, για να μην «αμαρτήσει» η κυβέρνηση, αναπτύσσοντας σχέσεις με τη «Βόρεια Μακεδονία», οι Επιτροπές για τις αλλαγές στα σχολικά βιβλία έχουν παγώσει και συνεχίζεται η διδασκαλία του «μακεδονικού» αλυτρωτισμού, η Επιτροπή παρακολούθησης εφαρμογής των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η άλλη πλευρά έχει παγώσει, η Επιτροπή για αναζήτηση λύσης στο θέμα της εμπορικής χρήσης του όρου «Μακεδονία» δεν έχει συγκληθεί εδώ και πολλούς μήνες, αφήνοντας να καθιερώνεται έτσι στη διεθνή αγορά η «υποκλοπή» του λογότυπου «Μακεδονικός».
Με αυτή την αδράνεια προκειμένου να μη «μολυνθεί» κανένα κυβερνητικό στέλεχος ερχόμενο σε επαφή με αξιωματούχους, που εκπροσωπούν χώρα που έχει στο όνομα της τον όρο «Μακεδονία», απλώς δίνεται η ευκαιρία σε εκείνους από την άλλη πλευρά των συνόρων να θέλουν να προωθήσουν σιωπηρά και όλα όσα δε μπόρεσαν να επιτύχουν με τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Γιατί όσο καλές κι αν είναι οι προθέσεις της κυβέρνησης Ζάεφ, ο στόχος είναι η διολίσθηση, με αξιοποίηση των «παράθυρων» που άφησε η Συμφωνία των Πρεσπών, σε μια μορφή διπλής ονομασίας, που ήταν ο βασικός στόχος των εκφραστών του μακεδονισμού από την αρχή της διένεξης.
Η κυβέρνηση δεν κινδυνεύει από την αποδοχή της πραγματικότητας και την εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Κινδυνεύει να καταγραφεί ότι συνέβαλε και η ίδια, ώστε αυτή η προβληματική Συμφωνία που υπέγραψε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, να προκαλέσει ακόμη χειρότερες συνέπειες και να υπονομεύει μακροπρόθεσμα τα εθνικά συμφέροντα.
Και τότε η σημερινή δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων της κυβέρνησης θα μετατραπεί σε απογοήτευση και οργή, επειδή η κυβέρνηση τους ήταν αυτή που το επέτρεψε να συμβεί.

*Ο Νίκος Μελέτης γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά το 1962. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Νομικής Σχολής Αθηνών. Άρχισε να εργάζεται ως δημοσιογράφος το 1987. Από το 1990 καλύπτει το διπλωματικό ρεπορτάζ, αρχικά στην ΕΡΤ και κατόπιν και στην εφημερίδα «Έθνος». Αρθρογραφεί στον Φιλελεύθερο και στο liberal.gr

Είναι γεγονός ότι η Άγκυρα θα ζητήσει στις επικείμενες ελληνοτουρκικές διαπραγματεύσεις αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου. Το λένε επίσημα τουρκικά χείλη και για να μην υπάρξει καμία αμφιβολία, ελήφθη σχετική απόφαση και από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, υπό την προεδρία του Ερντογάν.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*

Τις προηγούμενες ημέρες είχαν κυκλοφορήσει πληροφορίες ότι ασκούνται στην Αθήνα πιέσεις και από το Βερολίνο και από την Ουάσιγκτον για να αποδεχθεί «μερική αποστρατιωτικοποίηση». Κατά τις ίδιες πληροφορίες, μάλιστα, ο Πομπέο θα ασκήσει και σχετικό εκβιασμό για να επιτύχει την απόσυρση αμερικανικών οπλικών συστημάτων από τα ελληνικά νησιά.
Είχε προηγηθεί η δήλωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών ότι «πρέπει να μειώσουμε το στρατιωτικό αποτύπωμα παντού και πρέπει να χρησιμοποιήσουμε διπλωματικά μέσα, όχι στρατιωτικά». Η δήλωση αυτή, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η κυβέρνηση παρέμενε για ημέρες σιωπηλή, τροφοδότησε σχετικά δημοσιεύματα, υποχρεώνοντας τον πρεσβευτή Πάιατ να προβεί σε διάψευση μέσω Twitter: «Η Αμερική δεν κάνει τέτοιες προτάσεις (για αποστρατιωτικοποίηση). Μια ασφαλής και ισχυρή Ελλάδα είναι προς το συμφέρον της Αμερικής». Λίγο αργότερα, ο Έλληνας κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι δεν τίθεται θέμα αποστρατιωτικοποίησης.
Στο σημείο αυτό, είναι χρήσιμο να υπογραμμισθεί, ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Άγκυρα θέτει ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών. Μετά την κρίση στα Ίμια (1996), οι Αμερικανοί είχαν ρίξει στο τραπέζι την πρόταση η Ελλάδα να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά, αφήνοντας εκεί μόνο τις δυνάμεις που προβλέπουν οι Συνθήκες της Λοζάνης (του 1923 για το βορειοανατολικό Αιγαίο) και των Παρισίων (του 1947 για τα Δωδεκάνησα). Σε αντάλλαγμα, οι Τούρκοι θα απέσυραν τη Στρατιά του Αιγαίου στο εσωτερικό και τον αποβατικό στόλο τους από τα μικρασιατικά παράλια.

Η ΠΡΟΦΑΝΗΣ ΠΑΓΙΔΑ
Αν και τότε οι γνωστοί κύκλοι στην Αθήνα, συζητούσαν με διάθεση αποδοχής αυτή την πρόταση, η παγίδα ήταν πολύ προφανής για να γίνει αποδεκτή από την κυβέρνηση. Είναι προφανές, ότι σε περίπτωση κρίσης οι τουρκικές χερσαίες δυνάμεις και ο αποβατικός στόλος θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε 24 ώρες, ενώ ο επανεξοπλισμός των νησιών θα απαιτούσε μήνες, εάν καθίστατο εφικτός.
Έτσι, στο διπλωματικό παρασκήνιο είχε πέσει και δεύτερη πρόταση. Τότε, η Ελλάδα είχε προτείνει την παραπομπή στη Χάγη, αφενός του ζητήματος της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, αφετέρου της κυριαρχίας των Ιμίων. Για να διευκολύνει την υιοθέτηση της πρότασης από τους Τούρκους, μάλιστα, η Αθήνα είχε απελευθερώσει το χρηματοδοτικό πρωτόκολλο της ΕΕ προς την Τουρκία, που μέχρι τότε μπλόκαρε.
Οι Τούρκοι, όμως, είχαν άλλα σχέδια. Στόχος τους ήταν να παραπεμφθεί στη Χάγη η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Ήθελαν να εκμεταλλευθούν τη μάλλον ασθενή νομική θέση της Ελλάδας για το ζήτημα, προκειμένου να θέσουν τα νησιά σε καθεστώς ομηρίας και κατ’ επέκταση να μπορούν να εκβιάζουν αποτελεσματικά την Αθήνα. Ακόμα κι αν η αποστρατιωτικοποίηση πήγαινε πακέτο με τα Ίμια και την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, η Άγκυρα εκτιμούσε (όχι αβάσιμα) πως θα έχανε το έλασσον και θα κέρδιζε το μείζον, δηλαδή την αποστρατιωτικοποίηση.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
Στο σημείο αυτό είναι αναγκαία μία παρένθεση. Η Συνθήκη της Λοζάνης προβλέπει ότι στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου μπορούν να υπάρχουν μόνο δυνάμεις από ντόπιους στρατεύσιμους. Η δε Συνθήκη των Παρισίων προβλέπει για τα Δωδεκάνησα την ύπαρξη δυνάμεων εσωτερικής ασφάλειας, όχι στρατού. Οι δεσμεύσεις αυτές είχαν επιβληθεί, επειδή οι Τούρκοι είχαν υποστηρίξει ότι τα νησιά μπορεί να χρησιμοποιηθούν από την Ελλάδα ως βάση εισβολής στη Μικρά Ασία. Σήμερα ο ισχυρισμός αυτός προκαλεί γέλια.
Μέχρι το 1974, η Ελλάδα σεβόταν τις συνθήκες. Μετά το 1974 η τουρκική απειλή κατέστη συγκεκριμένη, όχι μόνο λόγω της εισβολής στην Κύπρο, αλλά και λόγω του ότι το 1975 συστάθηκε με έδρα τη Σμύρνη η στρατιά του Αιγαίου, που έχει ως στόχο τα ελληνικά νησιά. Έτσι, η Ελλάδα υποχρεώθηκε να τα οχυρώσει. Το νομικό επιχείρημά της είναι το άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, που υπερισχύει των συνθηκών και το οποίο διασφαλίζει σε κάθε κράτος το δικαίωμα της άμυνας. Παρόλα αυτά, όμως, κανείς δε μπορεί να προεξοφλήσει την απόφαση που θα έβγαζε το Διεθνές Δικαστήριο.

ΠΑΚΕΤΟ ΣΤΗ ΧΑΓΗ ΚΑΙ
Η ΑΠΟΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
Η ελληνική πλευρά είχε και έχει νομικά το δικαίωμα, να αρνηθεί την παραπομπή του συγκεκριμένου θέματος, γιατί δεν έχει αναγνωρίσει στο Διεθνές Δικαστήριο δικαιοδοσία για θέματα άμυνας. Πολιτικά, όμως, είχε βρεθεί σε μειονεκτική θέση, γιατί η ίδια η Αθήνα είχε από πολύ νωρίς αναγάγει τη Χάγη σε κεντρικό διπλωματικό εργαλείο επίλυσης των ελληνοτουρκικών.
Αυτό είχε φανεί, από όταν οι Αμερικανοί στη δεκαετία του 1990 είχαν υιοθετήσει την τουρκική απαίτηση και πίεζαν ασφυκτικά τον τότε υπουργό Εξωτερικών Πάγκαλο, να αναγνωρίσει στη Χάγη και δικαιοδοσία για θέματα άμυνας, ή να αρχίσει μία συνολική διαπραγμάτευση για το Αιγαίο. Όταν ο Πάγκαλος είχε αρνηθεί, η Ουάσιγκτον είχε ζητήσει και επισήμως να παραπεμφθούν στη Χάγη όλες οι «εδαφικές διαφορές»!
Δικαιολογημένα ο τότε Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Ισμαήλ Τζεμ, είχε δηλώσει ότι εκείνη «η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ πλησιάζει τις τουρκικές θέσεις», προσθέτοντας με εμφανή ικανοποίηση ότι γι’ αυτό και είχε προκαλέσει σοκ στην Αθήνα. Κι όμως, η εξέλιξη εκείνη δεν ήταν έκπληξη. Από την άνοιξη του 1996 και επανειλημμένως είχα γράψει στην «Καθημερινή» και στον «Επενδυτή» ότι η Ουάσιγκτον θα προωθούσε τη φόρμουλα του πακέτου, δηλαδή την παραπομπή στη Χάγη αθροιστικά όλων των θεμάτων που θα έθετε η μία και η άλλη πλευρά, μετατρέποντας τη Χάγη σε μπούμερανγκ για την ελληνική διπλωματία.

ΑΠΟΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
ΚΑΙ «ΕΠΙΘΕΤΙΚΑ» ΟΠΛΑ
Αυτά τότε. Ισχύουν ακριβώς τα ίδια και σήμερα; Η απάντηση είναι όχι. Μπορεί και σήμερα οι Τούρκοι να θέτουν ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης, αλλά γνωρίζουν ότι καμία ελληνική κυβέρνηση δε μπορεί να αφοπλίσει τα νησιά. Γιατί το θέτουν τότε; Το θέτουν, όχι τόσο για να πάρουν κάποιο αντάλλαγμα κάπου αλλού, όσο επειδή ελπίζουν ότι υπό το κράτος του φόβου, η ελληνική κυβέρνηση αποσύρει σιωπηλά από τα νησιά τα «επιθετικά» όπλα, δηλαδή οπλικά συστήματα που μπορούν να πλήξουν στόχους στη ζώνη των τουρκικών ακτών.
Κυρίως, όμως, το θέτουν για να αποτρέψουν τη μετατροπή των νησιών σ’ αυτό που μπορούν να μετατραπούν: σε μία αλυσίδα βάσεων «έξυπνων» πυραυλικών συστημάτων (εδάφους-εδάφους, εδάφους-αέρος και εδάφους-θαλάσσης), τα οποία πραγματικά θα αποτελούν την καλύτερη αποτροπή. Κι αυτό, επειδή θα μπορούν να ελέγξουν σε μεγάλο βαθμό το Αιγαίο σε αέρα και θάλασσα, αλλά και να πλήξουν με ακρίβεια ζωτικούς στόχους σε μεγάλο βάθος στη δυτική Τουρκία, αν όχι και ανατολικότερα.
Αυτός είναι ο δυνητικός εφιάλτης των Τούρκων στο στρατιωτικό επίπεδο. Ακόμα κι αν σε μία σύγκρουση κατάφερναν με απόβαση να καταλάβουν ένα ή και δύο ελληνικά νησιά, το στρατιωτικό και οικονομικό κόστος που θα πλήρωναν θα ήταν πολλαπλάσιο. Με άλλα λόγια, η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική θα αποκτούσε πολύ πιο αξιόπιστη βάση. Η Άγκυρα θα υποχρεωνόταν να εγκαταλείψει τα νταηλίκια, με τα οποία προωθεί τις μονομερείς επεκτατικές διεκδικήσεις της σε βάρος της Ελλάδας.

Η ΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ
Εδώ ακριβώς «μπαίνουν στη σκηνή» η Ουάσιγκτον και το Βερολίνο. Ο Πάιατ, όπως και ο Γερμανός πρεσβευτής στην Αθήνα, δε λένε ψέματα, όταν δηλώνουν πως οι κυβερνήσεις τους δεν πιέζουν την Ελλάδα να αποστρατιωτικοποιήσει τα νησιά. Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, όμως, την πιέζουν να δεσμευτεί πως θα αποσύρει «επιθετικά» όπλα ή τουλάχιστον δε θα εγκαταστήσει «έξυπνα» πυραυλικά συστήματα στα νησιά, όπως επιβάλει στοιχειώδης στρατιωτική και πολιτική λογική, προκειμένου η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική να καταστεί συμπαγής, αξιόπιστη και τελικώς αποτελεσματική.
Αυτό το νόημα είχε η δήλωση Πομπέο, περί μείωσης του στρατιωτικού αποτυπώματος. Το ίδιο νόημα έχουν και οι συναφείς δηλώσεις από εταίρους και συμμάχους. Ακριβώς γι’ αυτό, δεν αρκεί η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι δεν τίθεται θέμα αποστρατιωτικοποίησης. Η δήλωση διά στόματος του πρωθυπουργού, που πραγματικά θα καθησύχαζε, είναι ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αναλάβει την οποιαδήποτε δέσμευση έναντι είτε της Τουρκίας, είτε των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, αναφορικά με την άμυνα των νησιών.
«Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα» κύριε Μητσοτάκη.

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Επιστολές οργής των παμμακεδονικών οργανώσεων στο Μητσοτάκη! «Πρόδωσες κι εσύ τη Μακεδονία» | Σοβαρό πολιτικό θέμα εντός της ΝΔ | Ομολογία Τασούλα! «Δεν περνάνε από τη Βουλή οι συμφωνίες με τα Σκόπια. Πάνε για του χρόνου…»

Εκνευρισμό και αμηχανία προκαλεί στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Ν.Δ., που φέρει ήδη βαρέως την υπόθεση με την ασυλία Πολάκη, το ζήτημα της ψήφισης των συμφωνιών με τα Σκόπια. Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο στις γκρίνιες για την ονομαστική ψηφοφορία που θα διεξαχθεί μετά το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά, από ό,τι φαίνεται, ακόμη και στο ποιος θα είναι εισηγητής της πλειοψηφίας για τις συγκεκριμένες συμφωνίες.
Παρότι το προφίλ του εισηγητή είναι σχετικά ξεκάθαρο, καθώς για επικοινωνιακούς λόγους δε μπορεί να είναι κάποιος από αυτούς που στο παρελθόν είχαν πάρει σθεναρή θέση κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών – τακτική ιδιαίτερα δημοφιλής στο παρελθόν για πολλούς νυν «γαλάζιους» βουλευτές – το να βρεθεί δεν είναι ιδιαίτερα εύκολο.
Και τα προβλήματα δε σταματούν εκεί, καθώς μια ενδεχόμενη διαφοροποίηση Σαμαρά μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα εξελίξεων στη Νέα Δημοκρατία. Θα είναι, άλλωστε, η «Τρίτη και φαρμακερή» μετά τη διαφοροποίησή του και στη διαδικασία για την εκλογή της Κατερίνας Σακελλαροπούλου στο θώκο του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά και στην περίφημη τροπολογία για τη μείωση των ποινών των ΠΑΕ σχετικά με παραβάσεις πολύ-ϊδιοκτησίας, που είχε κοντέψει να τινάξει στον αέρα την κυβέρνηση. Μάλιστα, ίσως να μην είναι ο μόνος πρώην πρωθυπουργός που το «σκέφτεται», καθώς και ο Κ. Καραμανλής του «βέτο στο Βουκουρέστι» προκαλεί προβληματισμό. Πάντως, με μια ειρωνική ανακοίνωση, ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Νάσος Ηλιόπουλος δήλωσε πρόθυμος να τους δώσει ένα δικό τους εισηγητή.

«ΒΡΑΖΟΥΝ» ΟΙ ΠΑΜΜΑΚΕΔΟΝΙΚΕΣ
Επιστολές οργής, με σκληρή κριτική στον πρωθυπουργό, έστειλαν οι παμμακεδονικές οργανώσεις, με αφορμή τη στάση του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Συμφωνία των Πρεσπών και τη διαφορετική πολιτική που εφαρμόζει σε σχέση με όσα υποστήριζε κατά την προεκλογική περίοδο.
Σε επιστολές τους οι Παμμακεδονικές Οργανώσεις ΗΠΑ, Αυστραλίας, Καναδά, Αφρικής, Οντάριο και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (Ελλάδα) εκφράζουν την πλήρη απογοήτευσή τους, εμμένουν στον αγώνα τους και καταγγέλλουν πως εδώ και ένα χρόνο ο πρωθυπουργός αρνείται να συναντηθεί μαζί τους.
Απευθυνόμενες στον πρωθυπουργό, οι παμμακεδονικές οργανώσεις σημειώνουν: «Κύριε Μητσοτάκη, οι Έλληνες νιώθουν προδομένοι για ακόμη μία φορά, ενώ την ίδια ώρα το ερώτημα είναι βασανιστικό! Με τον τρόπο που χειριστήκατε το ζήτημα της Συμφωνίας των Πρεσπών χάσαμε πλήρως την εμπιστοσύνη! Γίναμε μάρτυρες των χειρισμών και στο ζήτημα της Αγίας Σοφίας και διερωτόμαστε: Με τον ίδιο τρόπο άραγε θα διαπραγματευθείτε και για το Αιγαίο και τα άλλα εθνικά μας θέματα; Πού είναι όλοι όσοι χρησιμοποίησαν την οργή των Ελλήνων για δικό τους εκλογικό όφελος; Ο ελληνικός λαός νιώθει ότι προδόθηκε και πλέον στο μυαλό της πλειοψηφίας των Ελλήνων κυριαρχεί η σκέψη ότι η τότε αξιωματική αντιπολίτευση ήταν σε συνεννόηση με την Κυβέρνηση των Συριζανέλ! Όλοι εμείς που βάζουμε την πατρίδα πάνω από κόμματα τρώγαμε τα χημικά της αριστερής δημοκρατίας και την ίδια στιγμή εσείς κύριοι της Κυβέρνησης κλείνατε το μάτι πονηρά στον Αλέξη Τσίπρα και το Νίκο Κοτζιά» αναφέρουν.
Εδώ και ένα χρόνο, όπως λένε οι εκπρόσωποι των παμμακεδονικών ενώσεων σε Ελλάδα και ΗΠΑ, «ζητούν συνάντηση μαζί σας, αλλά αρνείστε να μας δεχτείτε. Οι απανταχού Μακεδόνες, να μην πούμε η πλειονότητα του Ελληνισμού, με αγωνία περίμεναν αυτή τη συνάντηση. Θέλουμε να σας υπενθυμίσουμε τα αποτελέσματα ημερίδας καταξιωμένων επιστημόνων, ότι η Συμφωνία των Πρεσπών μπορεί να ακυρωθεί, αλλά και το ότι για κάθε προσφυγή ακύρωσής της σε διεθνή δικαστήρια και οργανισμούς απαιτείται κρατική υποστήριξη. Προφανώς δε μας δέχεστε, γιατί δε θέλετε να την ακυρώσετε και όχι ότι δεν ακυρώνεται».
Χαρακτηρίζουν «κατακριτέο» όχι μόνον όποιον υπέγραψε και ψήφισε τη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και όποιον «την εφαρμόζει παριστάνοντας το δήθεν πατριώτη».
Παράλληλα, εκφράζουν την απογοήτευσή τους, όταν στις 16 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον πρωθυπουργό των Σκοπίων, «εμφανιστήκατε φανατικότερος υποστηρικτής της Συμφωνίας των Πρεσπών και από τον ίδιο τον Τσίπρα, ο οποίος έφθασε στο σημείο να σας χαρακτηρίσει, περιπαικτικά, “Βορειομακεδονομάχο”».
Δυστυχώς, λένε τα μέλη των παμμακεδονικών οργανώσεων προς τον πρωθυπουργό, «δε μπορέσατε να υπερασπιστείτε τα ελληνικά συμφέροντα, αλλά και τις προεκλογικές σας εξαγγελίες, όπως έκανε ο Βούλγαρος πρωθυπουργός, ο οποίος, για μία ακόμη φορά, αρνήθηκε την ύπαρξη “μακεδονικής γλώσσας και εθνότητας”. Πρέπει να γνωρίζετε ότι για τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, σε όλον τον κόσμο, πολύ δε περισσότερο για εμάς τους Μακεδόνες Έλληνες, το θέμα δεν έχει κλείσει και ούτε θα κλείσει, εάν δεν καταργηθεί η απαράδεκτη αυτή συμφωνία».
Η παραχώρηση του ονόματος «Μακεδονία» στους Σλάβους των Σκοπίων και η προσπάθεια σλαβοποίησης του σύγχρονου Μακεδονικού Ελληνισμού, σύμφωνα με τις σχετικές επιστολές, «είναι εντελώς ανιστόρητα και προσβλητικά για εμάς».

ΤΑΣΟΥΛΑΣ: «ΠΑΜΕ ΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ…»
«Στην κόψη του ξυραφιού» βαδίζει πλέον η ελληνική κυβέρνηση εξαιτίας των επίμαχων συμφωνιών με τα Σκόπια που κατατέθηκαν προς κύρωση στη Βουλή. Το Μαξίμου, υπό το φόβο «γαλάζιων» διαρροών και αντιδράσεων, οι οποίες θεωρούνται δεδομένες, επέλεξε να μεταθέσει το πρόβλημα γι αργότερα, αναβάλλοντας επ’ αόριστον τη συζήτηση των τριών συμφωνιών Αθήνας – Σκοπίων, απόφαση που αν μη τι άλλο φανερώνει το μείζον εσωκομματικό πρόβλημα της Ν.Δ., το οποίο παραμένει προσώρας άλυτο.
Ειδικότερα, τα τρία μνημόνια δε θα εισαχθούν στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής ούτε την ερχόμενη εβδομάδα, ενώ στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα καταγράφεται κλίμα παραπομπής της ψήφισής τους στις καλένδες. Και αυτό, διότι πιθανότατα δε θα ψηφιστούν ούτε τον επόμενο μήνα, αλλά προς το τέλος του έτους… Ο πρόεδρος της Βουλής Κώστας Τασούλας, ενημερώνοντας τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες, υποστήριξε ότι δεν είναι επείγουσα προτεραιότητα της κυβέρνησης να ψηφιστούν. «Δεν υπάρχει τέτοια πρεμούρα» είπε χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους.
Το παιχνίδι των καθυστερήσεων θεωρήθηκε αυτή τη στιγμή η καλύτερη λύση για την κυβέρνηση, εν όψει του κινδύνου καταψήφισης των ενδοτικών συμφωνιών με τα Σκόπια, όχι μόνο από τον Αντώνη Σαμαρά, αλλά από σωρεία Βορειοελλαδιτών βουλευτών της Ν.Δ., που είχαν ταχθεί αναφανδόν κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών. Ενδεικτική της κυβερνητικής αμηχανίας ήταν η απάντηση που έδωσε προ ημερών ο Στέλιος Πέτσας, ερωτηθείς εάν θα ψηφίσει τις συμφωνίες ο πρώην πρωθυπουργός. «Όταν γίνει αυτό θα δείτε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα. Δε μπορούμε να πούμε αν θα παραστεί κάποιος όταν δεν έχουμε ημερομηνία» υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση της κυβέρνησης να βάλει στην πολιτική «κατάψυξη» τις συμφωνίες, προκάλεσε, όπως αναμενόταν, την αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ, που σχολίασε πως δεν έχει μείνει «ούτε φύλλο συκής» στον Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ αιχμές άφησε και για τον Κώστα Τασούλα, αναφέροντας ότι «η κυνική παραδοχή του προέδρου της Βουλής ότι η κυβέρνηση, υπό το φόβο διαρροών, παραπέμπει στις καλένδες την ψήφιση των συμφωνιών, συνιστά επιβεβαίωση του ευτελισμού της κοινοβουλευτικής διαδικασίας και της προεκλογικής εξαπάτησης του κ. Μητσοτάκη».
Το σχόλιο της Κουμουνδούρου ενόχλησε τον Κώστα Τασούλα, ο οποίος δήλωσε ότι απλώς ενημέρωσε πως οι τρεις κυρώσεις δεν έχουν χαρακτήρα επείγοντα. «Όλα τα άλλα που εγράφησαν αφορούν προφανώς κάποιον άλλον πρόεδρο, κάποιας άλλης Βουλής» ανέφερε. /

Με την παραίτηση-αποπομπή του Γιώργου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία και το σχηματισμό της κυβέρνησης Παπαδήμου, ο δρόμος για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ είχε ανοίξει διάπλατα για τον τότε υπουργό Οικονομικών Βαγγέλη Βενιζέλο. Η «ενθρόνισή» του λίγο καιρό αργότερα, ικανοποίησε την αρχηγική φιλοδοξία του, αλλά σίγουρα δεν είχε τίποτα από την αίγλη που είχε ονειρευθεί.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*

Η εκλογή του ήταν κακέκτυπο της τελετουργικής «στέψης» του Γιώργου Παπανδρέου στις αρχές του 2004. Οι «πράσινοι» είχαν ελπίσει ότι η αλλαγή ηγεσίας (από τον Σημίτη στο γιο του ιδρυτή) θα λειτουργούσε σαν Κολυμβήθρα του Σιλωάμ, αλλά τα γεγονότα τους διέψευσαν. Μάλιστα, η μεταλλαγή του ΠΑΣΟΚ από υπερασπιστή των μη προνομιούχων σε σημαιοφόρο του Μνημονίου το 2010, το έφερε σε μετωπική σύγκρουση με τα μικρομεσαία στρώματα, τα οποία το στήριζαν για δεκαετίες.
Το γεγονός ότι με επικεφαλής τον Βενιζέλο συνέχισε ακριβώς την ίδια πορεία, απέδειξε ότι ο νέος αρχηγός ήταν αντάξιος συνεχιστής του μεγάλου «κατεδαφιστή» Γιώργου Παπανδρέου. Μπορεί οι δύο τους να είναι διαμετρικά αντίθετες προσωπικότητες, αλλά αυτό που μέτρησε πολιτικά, ήταν ο κοινός παρονομαστής τους: η ταύτιση με το Μνημόνιο. Το ΠΑΣΟΚ των δύο επιγόνων (Γιώργου Παπανδρέου και Βενιζέλου) μόνο το όνομα είχε κοινό με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου.
Το άλλοτε κραταιό Κίνημα είχε «καεί» πολιτικά-εκλογικά. Αυτό πρακτικά σήμαινε, ότι έπαψε να ισχύει πια το δόγμα ότι όποιος καθίσει στο «θρόνο» του ΠΑΣΟΚ αργά ή γρήγορα θα καθίσει και στον πρωθυπουργικό θώκο. Η κρίση δεν προκάλεσε μόνο οικονομικά και κοινωνικά ερείπια. Προκάλεσε και μία πρωτοφανή κρίση πολιτικής αντιπροσώπευσης. Το εκλογικό αποτέλεσμα του Μαΐου 2012 επισφράγισε την ανατροπή των ισορροπιών του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος.

Η ΦΥΓΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ
ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Η «ΕΛΙΑ»
Με την αντικατάσταση του παραδοσιακού δικομματισμού (ΠΑΣΟΚ-ΝΔ) από το δίπολο ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ υποβαθμίσθηκε από αυτοδύναμος πόλος σε μικρομεσαίο κόμμα. Για την ακρίβεια, λόγω του μνημονιακού στίγματος και της βεντέτας του Βενιζέλου με τον ΣΥΡΙΖΑ, μετατράπηκε σε πολιτικό συμπλήρωμα της ΝΔ, στο πλαίσιο της «παράταξης του Μνημονίου», ή, όπως ευσχήμως αργότερα απεκλήθη, του «ευρωπαϊκού τόξου».
Η Κεντροαριστερά, βεβαίως, δεν έπαψε να είναι ο ένας από τους δύο μεγάλους ιδεολογικοπολιτικούς χώρους. Οι κεντροαριστεροί ψηφοφόροι, όμως, κατά κανόνα έπαψαν να εκφράζονται πολιτικά από το ΠΑΣΟΚ. Κατέφυγαν στον ΣΥΡΙΖΑ ως εκλογικοί πρόσφυγες. Εξαρχής φάνηκε πως επρόκειτο για πολιτικό διαζύγιο και όχι για προσωρινή διάσταση. Με άλλα λόγια, ο «πράσινος ήλιος» έδυε οριστικά ως πρωταγωνιστής του πολιτικού συστήματος.
Σε μία προσπάθεια να ανακτήσει πολιτική δυναμική, ο Βενιζέλος, ως αρχηγός τού (και υπερχρεωμένου στις τράπεζες) ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να «αλλάξει ρούχα» και να κρυφτεί κάτω από την ομπρέλα της «Ελιάς». Ήλπιζε ότι η έμμεση αλλαγή ονομασίας και η συνεργασία με ορισμένες προσωπικότητες του Σημιτισμού θα τον διέσωζε. Η «Ελιά», όμως, ήταν ανίκανη να ανασυγκροτήσει την όλη Κεντροαριστερά, επειδή παρέμεινε και μάλιστα με αυξημένο φανατισμό, στο πλαίσιο των μνημονιακών πολιτικών. Πώς να επανασυσπειρώσει τους πρώην «πράσινους» ψηφοφόρους, ξανασερβίροντάς τους με άλλο περιτύλιγμα την πολιτική που τους έδιωξε;

Η ΕΚΛΟΓΗ ΓΕΝΝΗΜΑΤΑ
Οι εκλογές του 2015 επιβεβαίωσαν τον πολιτικό υποβιβασμό του ΠΑΣΟΚ στη Β’ κατηγορία και οδήγησαν σε αλλαγή ηγεσίας. Έτσι βρέθηκε στο τιμόνι η Φώφη Γεννηματά. Αν και στη μέχρι τότε πορεία της δεν είχε να επιδείξει τίποτα αξιοσημείωτο, το γεγονός ότι είναι θυγατέρα του Γιώργου Γεννηματά έφθασε για να της εξασφαλίσει την εσωκομματική νίκη.
Επιβεβαιώθηκε για μία ακόμα φορά, ότι το σύνδρομο της δυναστείας ζει και βασιλεύει στην ελληνική πολιτική σκηνή. Πρόσθετη μεταγενέστερη επιβεβαίωση ήταν η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ. Είχαν, βεβαίως, προηγηθεί ο Κώστας Καραμανλής και ο Γιώργος Παπανδρέου, αμφότεροι «πορφυρογέννητοι», ο ένας ανιψιός του ιδρυτή της ΝΔ και ο άλλος γιος του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ.
Η Γεννηματά μπορεί να μην έγερνε προς τη ΝΔ τόσο πολύ όσο ο προκάτοχός της Βενιζέλος, αλλά ήταν εξαρχής σαφές ότι το κύριο μέτωπο το έχει εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό δεν οφειλόταν μόνο στην -σε μεγάλο βαθμό- ιδεολογική προσχώρηση του «πράσινου» στελεχιακού δυναμικού στο φιλελευθερισμό. Οφειλόταν και στον υπαρξιακό ανταγωνισμό: Το δόγμα που κυριαρχούσε και συνεχίζει να κυριαρχεί στα ηγετικά κλιμάκια του ΠΑΣΟΚ, είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μάς άρπαξε τους ψηφοφόρους και για να τους πάρουμε πίσω πρέπει να τον εξοντώσουμε πολιτικά!

ΜΑΧΗ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
Επειδή, όμως, η πολεμική εναντίον της κυβέρνησης Τσίπρα αποδείχθηκε πως δεν επαναπατρίζει ψηφοφόρους, η Φώφη επαναλαμβάνει το εγχείρημα του Βενιζέλου. Αυτή τη φορά δεν είναι η «Ελιά», αλλά το «Κίνημα Αλλαγής» (ΚΙΝΑΛ). Το εγχείρημα επανασυγκόλλησης κάποιων πολιτικών κινήσεων, με μικρή ή και ασήμαντη κοινωνική αναφορά, βρίσκεται σε εξέλιξη και ήδη συνωστίζονται πολλοί υποψήφιοι αρχηγοί, χωρίς, όμως, να παρατηρείται προσέλευση ψηφοφόρων.
Στην πραγματικότητα, η φιλολογία για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς αφορούσε μόνο τη μνημονιακή ή αλλιώς φιλελεύθερη πτέρυγά της, η οποία είναι μειονότητα στο συγκεκριμένο χώρο. Πλειονότητα στο χώρο, όμως, είναι οι μικρομεσαίοι ψηφοφόροι, που είδαν τις σταθερές του βίου τους να ανατρέπονται και οι ίδιοι να έχουν πέσει στο γκρεμό, ή να ισορροπούν με δυσκολίες στο χείλος του. Αυτοί αποζητούν μία άλλη πολιτική, η οποία να προστατεύει τον κόσμο της εργασίας.
Λόγω του 3ου Μνημονίου, πολλοί εξ αυτών των ψηφοφόρων έχουν απογοητευθεί από την κυβέρνηση Τσίπρα και αρκετοί πήραν αποστάσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν επέστρεψαν μαζικά στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, όμως, επειδή το θεωρούν πλέον όχι μόνο μνημονιακό κόμμα, αλλά και πολιτικό συμπλήρωμα της ΝΔ. Αυτό φάνηκε πολύ καθαρά στις ευρωεκλογές του Μαΐου.
Τιμώρησαν την κυβέρνηση Τσίπρα, αλλά όταν είδαν τη σαρωτική νίκη της ΝΔ σε όλα τα επίπεδα, μερικές εβδομάδες αργότερα, στις εθνικές εκλογές, παλινδρόμησαν και έδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν 32%, ένα ποσοστό που τον κατέστησε αναμφισβήτητο κυρίαρχο στον αντιδεξιό χώρο. Παρόλα αυτά, υφίσταται εμφανές κενό πολιτικο-κομματικής εκπροσώπησης στην ευρύτερη Κεντροαριστερά, το οποίο επιχειρεί να καλύψει μόνιμα ο Τσίπρας με την Προοδευτική Συμμαχία. Το κενό αυτό, ωστόσο, θα καλυφθεί πραγματικά, μόνο όταν εκφρασθούν ιδεολογικο-πολιτικά οι βασικές κοινωνικο-οικονομικές ανάγκες των ψηφοφόρων, που συναποτελούν τον κορμό αυτού του χώρου.

Τέλος του αφιερώματος

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.