Ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή της Βόρειας Μακεδονίας έλαβε λίγο πριν από τα μεσάνυχτα της Κυριακής 30/8 η φιλοδυτική κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ, μετά τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν στη χώρα της Βαλκανικής την 15η Ιουλίου.
Υπέρ της κυβέρνησης του Ζάεφ ψήφισαν 62 βουλευτές (από τους 120 που αριθμεί το νομοθετικό σώμα της χώρας), ενώ 51 βουλευτές ψήφισαν κατά.
Η κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ υπερψηφίστηκε από τους βουλευτές του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDSM) του οποίου ηγείται ο ίδιος και από τους βουλευτές του μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος, του DUI του Αλί Αχμέτι, καθώς και από ένα βουλευτή που εξέλεξε το μικρό Δημοκρατικό Κόμμα Αλβανών (DPA). Τα συγκεκριμένα τρία κόμματα συμμετείχαν και στην προηγούμενη κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας.
Εναντίον της κυβέρνησης του Ζ. Ζάεφ ψήφισαν οι παρόντες βουλευτές του δεξιού εθνικιστικού κόμματος VMRO-DPMNE, καθώς και εκείνοι της αντιπολιτευόμενης Συμμαχίας για τους Αλβανούς και του λαϊκίστικου κόμματος Levica («Αριστερά»).
Υπουργός Εξωτερικών στη νέα κυβέρνηση ανέλαβε ο μέχρι χθες αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, αρμόδιος για ευρωπαϊκές υποθέσεις, Μπούγιαρ Οσμάνι (προέρχεται από το DUI), τη θέση του οποίου στη νέα κυβέρνηση καταλαμβάνει ο μέχρι χθες υπουργός Εξωτερικών, Νίκολα Ντιμιτρόφ.
Το νέο κυβερνητικό σχήμα αποτελείται από 19 υπουργούς, 7 λιγότερους σε σχέση με την απερχόμενη κυβέρνηση.
Ο Ζόραν Ζάεφ κατά την ανάγνωση των προγραμματικών δηλώσεων της κυβέρνησής του, ανέφερε ότι προτεραιότητες της θα αποτελέσουν η καταπολέμηση της διαφθοράς και η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που κρίνονται απαραίτητες για την προώθηση της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας, καθώς και η αντιμετώπιση της υγειονομικής και οικονομικής κρίσης που προκαλεί η πανδημία του κορωνοϊού.
Ακόμη, ο ίδιος ανέφερε ότι η νέα κυβέρνηση θα σεβαστεί και θα υλοποιήσει πλήρως τις τρεις συμφωνίες-κλειδιά για τη χώρα: Τη Συμφωνία των Πρεσπών, τη Συμφωνία της Βόρειας Μακεδονίας με τη Βουλγαρία για Σχέσεις Καλής Γειτονίας και Συνεργασίας, καθώς και την ειρηνευτική Συμφωνία της Οχρίδας.
Στις εκλογές της 15ης Ιουλίου, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDSM) του Ζόραν Ζάεφ ήρθε πρώτο, καταλαμβάνοντας 46 έδρες στη νέα Βουλή. Δεύτερο ήρθε το VMRO-DPMNE του Χρίστιαν Μίτσκοσκι (44 έδρες), τρίτο το αλβανικό κόμμα DUI του Αλί Αχμέτι (15 έδρες), τέταρτη η αντιπολιτευόμενη Συμμαχία για τους Αλβανούς (12 έδρες), πέμπτο το κόμμα Levica (2 έδρες) και έκτο το Δημοκρατικό Κόμμα Αλβανών (1 έδρα).

Τελικά συνέβη στην Αμερική. Έχουμε φονικές μάχες στους δρόμους ανάμεσα στις δύο φυλές της πολωμένης πολιτικής μας. Και η αλήθεια είναι πως ακόμη και λίγα λεπτά χάους και βίας μπορεί να περιέχουν άφθονα πολύπλοκα γεγονότα, κίνητρα και δυναμικές. Πρέπει όμως να αντισταθούμε στον πειρασμό να χαρακτηρίζουμε τη μια πλευρά αλάνθαστη και την άλλη πηγή όλων των κακών.

Γράφει ο Andrew Sullivan*
Υποστηρίζω πως πρέπει να ερευνούμε τις αμαρτίες του παρελθόντος, και ιδιαίτερα την κληρονομιά της δουλείας και των φυλετικών διακρίσεων. Με την έννοια αυτή, συμφωνώ με τα κίνητρα όσων διαδηλώνουν με σύνθημα «Black Lives Matter». Από την άλλη πλευρά, όμως, διαφωνώ με την επιμονή τους να απορρίπτουν την πρόοδο που έχει γίνει και να αποκαλούν την πιο ανεκτική χώρα του πλανήτη μια μορφή «λευκής κυριαρχίας». Κουράστηκα να ακούω την Κάμαλα Χάρις, την υποψήφια του Δημοκρατικού Κόμματος για την αντιπροεδρία, να λέει πως «η ζωή ενός μαύρου στην Αμερική δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ως απολύτως ανθρώπινη».
Αυτό για το οποίο είμαι βέβαιος είναι ότι οι λεηλασίες και η ανομία είναι απαράδεκτες. Και αν ένα κόμμα εκπροσωπεί όλα όσα πιστεύω αλλά δεν υποστηρίζει την ανάγκη τήρησης του νόμου και της τάξης, θα ψηφίσω το κόμμα που το κάνει. Με αυτή την έννοια, είμαι ένας μονοθεματικός ψηφοφόρος, γιατί χωρίς νόμο και τάξη δεν υπάρχει χώρος για άλλα ζητήματα. Η αταξία φέρνει κι άλλη αταξία. Και αν δεν υπερασπιστούν οι φιλελεύθεροι την τάξη, θα το κάνουν οι φασίστες.
Στο συνέδριο των Δημοκρατικών, δεν άκουσα σχεδόν τίποτα για την ανάγκη τερματισμού της ανομίας. Όταν όμως ένα πολιτικό κόμμα αγκαλιάζει τόσο πολύ μια νέα και ισχυρή ιδεολογία, ώστε δε μπορεί να μιλήσει για τη βία όταν τη βλέπει, τότε οδεύει κατευθείαν προς μια μεγάλη παγίδα. Όταν διανοούμενοι και δημοσιογράφοι ανταγωνίζονται για το ποιος θα φωνάξει πιο δυνατά ότι η Αμερική είναι εγγενώς κακή, τότε οι περισσότεροι καθημερινοί άνθρωποι απομακρύνονται.
«Πώς ζητά το Δημοκρατικό Κόμμα να ηγηθεί της χώρας μας όταν δαπανά τόσο χρόνο για να τη διχάζει;» αναρωτήθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ στην ομιλία του στο συνέδριο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ήταν μια εύκολη βολή, πράγματι. Στη σημερινή συγκυρία, όμως, έπεσε διάνα. Το βασικό θέμα του συνεδρίου ήταν να θυμίσει στους πολίτες αυτό που αποτελούσε κάποτε το αμερικανικό αφήγημα. Την ίδια στιγμή, η Κενόσα καιγόταν, στη Μινεάπολη μια αυτοκτονία είχε οδηγήσει σε λεηλασίες και στην Ουάσιγκτον διαδηλωτές ζητούσαν από τους περαστικούς να υψώσουν τη γροθιά σε ένδειξη συμπαράστασης. Αυτοί οι φανατικοί αποτελούν σήμερα τη βιτρίνα των Δημοκρατικών. Και οι φιλελεύθεροι, από το επιτελείο του Μπάιντεν μέχρι τους New York Times, φοβούνται να τους καταδικάσουν.
Θυμάστε τη στιγμή αυτού του καλοκαιριού που οι New York Times υπέκυψαν στον ακτιβισμό του προσωπικού τους και απέλυσαν τον Τζέιμς Μπένετ; Δεν είναι τυχαίο ότι η πέτρα του σκανδάλου ήταν ένα άρθρο που υποστήριζε ότι αν δε μπορεί η Νέα Υόρκη να σταματήσει τις λεηλασίες, πρέπει να το κάνει ο στρατός. Ο ίδιος ο πρόεδρος, βέβαια, γνωρίζει ότι το χάος βοηθά πάντα τους αυταρχικούς ηγέτες και απολαμβάνει να επιτίθεται στους Δημοκρατικούς δημάρχους και κυβερνήτες επειδή το ανέχονται. Έχει επίσης στείλει μηνύματα στην αστυνομία ότι υποστηρίζει την κακοποίηση των υπόπτων και αδιαφορεί για την απειλή του λευκού εθνικισμού στις τάξεις της αστυνομίας.
Οι σημερινές εικόνες στην Αμερική θυμίζουν σε ένα βαθμό τη Βαϊμάρη. Το κέντρο έχει καταρρεύσει. Ένοπλες συμμορίες της άκρας Δεξιάς και της άκρας Αριστεράς πολεμούν στους δρόμους. Το σενάριο είναι γνωστό αν διδασκόμαστε κάτι από την ιστορία. Μια οικονομική κρίση που οδηγεί σε μαζική ανεργία, οι ψυχολογικές επιπτώσεις ενός μακροχρόνιου εγκλεισμού, η αδυναμία των φιλελεύθερων να υπερασπιστούν τις αξίες της φιλελεύθερης δημοκρατίας και η ανικανότητα των συντηρητικών να πάρουν τις αποστάσεις τους από τους δημαγωγούς.
Αυτό που θέλει ο περισσότερος κόσμος σε ένα τέτοιο είδος αστάθειας, είναι μια φυσιογνωμία που θα βγει μπροστά και θα την τερματίσει. Ο Τραμπ είναι κάποιος που ευχαρίστως θα περιφρονούσε κάθε δημοκρατικό κανόνα για να το κάνει. Και η Αριστερά μοιάζει να τον παρακαλεί να το κάνει, προκειμένου να δικαιωθεί.
Έχουμε μπροστά μας κρίσιμες εκλογές. Αν ο Τραμπ ηττηθεί με μικρή διαφορά, δε θα το παραδεχθεί ποτέ, και αν αναγκαστεί να το κάνει θα εξαπολύσει εκστρατεία απονομιμοποίησης του νικητή. Ο Μπάιντεν είναι αδύναμος και έχει παραδοθεί στην άκρα Αριστερά. Nαι, έχει καταδικάσει τις ταραχές, αλλά με αστερίσκους. Οι αστερίσκοι αυτοί πρέπει να φύγουν. Όσο πιο γρήγορα, τόσο καλύτερα.

*O Άντριου Σάλιβαν είναι αρθρογράφος των Times

Είναι πλέον σαφές, ότι η COVID-19 σχετίζεται σημαντικά με την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος έναντι του νέου κορωνοϊού SARS-CoV-2. Παράλληλα, έχει διαπιστωθεί ότι η ηλικία αλλά και το φύλο (άντρες ή γυναίκες) επηρεάζουν την κλινική πορεία και τη βαρύτητα της νόσου.
Οι άντρες-ασθενείς με COVID-19 φάνηκαν από την αρχή της πανδημίας να είναι πιο ευαίσθητοι και σε παγκόσμιο επίπεδο οι περισσότεροι θάνατοι από COVID-19 αφορούν άντρες-ασθενείς. Μάλιστα, μετά από στατιστική ανάλυση μεγάλου αριθμού περιστατικών, διαπιστώθηκε τόσο σε χώρες της Ευρώπης (Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία, Ελβετία) όσο και σε μη Ευρωπαϊκές χώρες (Κίνα, Καναδά, Β. Κορέα), ότι όχι μόνο οι καταγεγραμμένοι θάνατοι από COVID-19 είναι συχνότεροι (κατά 1,5 φορά) στους άνδρες, αλλά οι άνδρες-ασθενείς που χρειάστηκαν διασωλήνωση, ήταν 3-4 φορές περισσότεροι από τις γυναίκες- ασθενείς, και οι άνδρες-ασθενείς που χρειάστηκε να νοσηλευτούν ήταν επίσης κατά 50% περισσότεροι από τις γυναίκες. Είναι επίσης γνωστό, ότι η ευαισθησία ανδρών και γυναικών και σε άλλες λοιμώξεις είναι διαφορετική.
Για παράδειγμα, η λοίμωξη από τον ιό της ηπατίτιδας Α και η φυματίωση είναι συχνότερες στους άνδρες, ενώ άνδρες μολυσμένοι από τον ιό της ηπατίτιδας C ή από τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) έχουν σταθερά υψηλότερα ιϊκά φορτία. Αντίθετα, το ανοσοποιητικό σύστημα των γυναικών απαντά ισχυρότερα στα εμβόλια και αδρανοποιεί ικανοποιητικότερα πολλούς λοιμογόνους παράγοντες.
Στα δεδομένα αυτά βασίστηκε η πρόσφατη δημοσίευση στο έγκριτο περιοδικό Nature της ομάδας του Takahashi και συνεργατών από το Πανεπιστήμιο Yale των ΗΠΑ, η οποία μελέτησε τις διαφορές της ανοσολογικής απόκρισης μεταξύ ανδρών και γυναικών έναντι στο νέο κορωνοϊό. Τα κύρια σημεία και τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής συνοψίζονται από τους Καθηγητές του ΕΚΠΑ, Ουρανία Τσιτσιλώνη, Ευάγγελο Τέρπο και Θάνο Δημόπουλο (Πρύτανη ΕΚΠΑ).
Πιο αναλυτικά, οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Yale κατέγραψαν τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών με COVID-19 ως προς το ιϊκό φορτίο, την παραγωγή ειδικών για τον SARS-CoV-2 αντισωμάτων, τις παραγόμενες από τον οργανισμό κυτταροκίνες (διαλυτές πρωτεΐνες που ρυθμίζουν την ανοσολογική απόκριση) και το φαινότυπο των ανοσοκυττάρων (την παρουσία δηλαδή ειδικών δεικτών σε αυτά) στο αίμα ασθενών με COVID-19. Στη μελέτη συμμετείχαν 98 ασθενείς, 47 άνδρες και 51 γυναίκες, με επιβεβαιωμένη (με μοριακό έλεγχο) λοίμωξη από τον SARS-CoV-2, που είχαν εκδηλώσει μέσης βαρύτητας νόσο και δεν είχαν λάβει θεραπεία με ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.
Οι ερευνητές μέτρησαν τα επίπεδα αντισωμάτων (IgG και IgM) έναντι του SARS-CoV-2 και 71 διαφορετικών κυτταροκινών στο πλάσμα των ασθενών, και παράλληλα ανέλυσαν λεπτομερώς τα κύτταρα του αίματός τους με πολυχρωματική κυτταρομετρία ροής για την παρουσία 40 διαφορετικών επιφανειακών και ενδοκυτταρικών δεικτών. Εκτός από το φύλο, συνεκτίμησαν την ηλικία, το δείκτη μάζας-σώματος, τη θεραπευτική αγωγή που έλαβαν οι ασθενείς και τη βαρύτητα της νόσου, ενώ στην ανάλυση συμπεριελήφθη και ο χρόνος, δηλ. οι ημέρες από την εμφάνιση συμπτωμάτων και/ή εισαγωγής σε μονάδα εντατικής θεραπείας.
Ως προς το ιϊκό φορτίο, τα επίπεδα μεταξύ ανδρών και γυναικών με COVID-19 στην αρχή της νόσου ήταν παρόμοια. Αντίστοιχα παρόμοια μεταξύ των δύο φύλων ήταν και τα επίπεδα παραγωγής αντισωμάτων, τόσο στην αρχή αλλά και κατά την πορεία της νόσου. Από τις μελετηθείσες κυτταροκίνες, οι σχετιζόμενες με τη φλεγμονή ιντερλευκίνη-8 (IL-8) και IL-18 ήταν αυξημένες στην αρχή και η χημειοκίνη CCL5 αυξήθηκε σταδιακά κατά την πορεία της νόσου, κυρίως στους άνδρες και λιγότερο στις γυναίκες-ασθενείς.
Τα αυξημένα επίπεδα αυτών των κυτταροκινών που σχετίζονται με τη φλεγμονή, είχαν αντίκτυπο και στον αριθμό συγκεκριμένων πληθυσμών από κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι ερευνητές κατέγραψαν διαφορές στα ποσοστά των μονοκυττάρων, δηλαδή κυττάρων της φυσικής ανοσίας με κύριους ρόλους να φαγοκυτταρώνουν και να καταστρέφουν τα παθογόνα που μολύνουν τον οργανισμό και να ενεργοποιούν τα λεμφοκύτταρα. Ενώ ο αριθμός των κλασικών μονοκυττάρων (που χαρακτηρίζονται από την παρουσία του δείκτη CD14 και την απουσία του CD16, είναι δηλαδή CD14+CD16-) ήταν παρόμοια μεταξύ ανδρών και γυναικών-ασθενών, τα ενδιάμεσα μονοκύτταρα (CD14+CD16+) ήταν αυξημένα στις γυναίκες. Αντίθετα, αυτά που ονομάζουμε «μη κλασικά» μονοκύτταρα (CD14-CD16+) ήταν πολύ υψηλότερα στους άνδρες με COVID-19.
Ως προς τα λεμφοκύτταρα, ενώ στην αρχή της COVID-19 δεν παρατηρήθηκαν διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, κατά την πορεία της νόσου οι άντρες-ασθενείς εμφάνισαν πολύ χαμηλότερα επίπεδα Τ λεμφοκυττάρων σε σχέση με τις γυναίκες. Οι γυναίκες-ασθενείς είχαν περισσότερα καλά διαφοροποιημένα και ενεργοποιημένα κυτταροτοξικά T λεμφοκύτταρα, τα οποία παρήγαγαν αρκετή ιντερφερόνη-γ όπως και παράγοντες που ενεργοποιούν άλλα κυτταροτοξικά κύτταρα (πχ. IL-15 που ενεργοποιεί τα φυσικά φονικά κύτταρα, M-CSF που ενεργοποιεί τα μακροφάγα). Αντίθετα, οι άνδρες-ασθενείς με COVID-19 εμφάνισαν χαμηλότερη ενεργοποίηση των κυτταροτοξικών Τ λεμφοκυττάρων τους και χαμηλότερη παραγωγή ιντερφερόνης-γ, στοιχεία τα οποία σε συσχέτιση με την αυξημένη ηλικία και τον υψηλότερο δείκτη μάζας-σώματος, αποτέλεσαν παράγοντες δυσμενέστερης πρόγνωσης.
Συνδυάζοντας τα παραπάνω δεδομένα, φαίνεται ότι η συνολική απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος στις γυναίκες-ασθενείς με COVID-19 είναι πολύ διαφορετική από αυτή των ανδρών. Στις γυναίκες, ακόμα και προχωρημένης ηλικίας, τα χαμηλά επίπεδα παραγόμενων κυτταροκινών που σχετίζονται με τη φλεγμονή (των IL-8, IL-18 και κυρίως της CCL5) επιδρούν στα μονοκύτταρά τους σταματώντας τη μετάβασή τους προς ενδιάμεσα μονοκύτταρα, χωρίς να επηρεάζεται η λειτουργικότητα και ο αριθμός των Τ λεμφοκυττάρων.
Στους άνδρες αντίθετα, τα υψηλά επίπεδα κυτταροκινών που σχετίζονται με τη φλεγμονή (IL-8, IL-18, CCL5) επιδρούν στα μονοκύτταρά τους μετατρέποντάς τα σε «μη κλασικά» (άρα και μη λειτουργικά), και συγχρόνως επιδρούν στα Τ λεμφοκύτταρά τους οδηγώντας σε μείωση του αριθμού τους. Το αποτέλεσμα είναι χαμηλή απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος, μειωμένη δυνατότητα περιορισμού της λοίμωξης από το νέο κορωνοϊό, εντονότερη φλεγμονή και τελικά, δυσμενέστερη έκβαση της COVID-19 στους άνδρες-ασθενείς.
Τα ευρήματα αυτά δίνουν για πρώτη φορά μια πιθανή εξήγηση, για τις παρατηρούμενες φυλετικές διαφορές ως προς την ευαισθησία και την πρόγνωση της COVID-19. Προτείνουν επίσης, ότι λόγω των ανοσολογικών διαφορών, η θεραπευτική προσέγγιση ανδρών και γυναικών με COVID-19 μάλλον θα πρέπει να είναι και αυτή διαφορετική.

Οι εμπρηστικές δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και άλλων τούρκων αξιωματούχων με φόντο την Ανατολική Μεσόγειο έχουν δυναμιτίσει επικίνδυνα το κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Οι ακραίες προκλήσεις του τούρκου προέδρου, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι «oι κινήσεις μας στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο είναι κινήσεις για να αποδοθεί δικαιοσύνη» έχουν θορυβήσει την Κομισιόν, η οποία φέρνει στο προσκήνιο την επιβολή κυρώσεων στην Άγκυρα, ενώ έντονος προβληματισμός επικρατεί και στις ΗΠΑ, με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να τονίζει ότι οι κινήσεις της Άγκυρας αυξάνουν τις εντάσεις και αποσταθεροποιούν την περιοχή.

ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑ ΕΡΝΤΟΓΑΝ
Ο τούρκος πρόεδρος Ερντογάν δείχνει για την ώρα να αγνοεί τις εκκλήσεις για αποκλιμάκωση από πλευρά της Άγκυρας, καθώς και τις απειλές της Κομισιόν ότι θα προχωρήσει σε κυρώσεις έναντι της Άγκυρας, εάν η χώρα δεν αλλάξει… ρότα.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για μία ακόμη φορά τα τελευταία 24ωρα, μίλησε απαξιωτικά για την Ελλάδα λέγοντας χαρακτηριστικά: «Είναι αστείο να βλέπεις μια χώρα που πνίγεται σε μια κουταλιά νερό να θέλει να πλήξει την Τουρκία στη διεθνή αρένα».
Συνεχίζοντας τον παραληρηματικό του λόγο, πρόσθεσε ότι «πλέον ό,τι και να κάνουν, δε μπορούν να μας σταματήσουν. Κουραστήκαμε με αυτό το παιχνίδι σκιών. Είναι αστείο (άλλες χώρες) να χρησιμοποιούν την Ελλάδα, που είναι ανίκανη, ως δόλωμα, κατά μίας περιφερειακής και παγκόσμιας δύναμης όπως η Τουρκία».

ΑΠΕΙΛΕΣ ΤΣΑΒΟΥΣΟΓΛΟΥ
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο οποίος αναφέρθηκε στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι η τροφοδότηση της έντασης στην περιοχή θα βλάψει μόνο την Ελλάδα. Σύμφωνα με τη Sabah, ο τούρκος ΥΠΕΞ δήλωσε πως η χώρα του είναι υπέρ του διαλόγου «σχετικά με τα δικαιώματα και τους πόρους της Μεσογείου», για να αναφερθεί στο Καστελόριζο και να συμπληρώσει ότι «εάν υπάρχουν όπλα που υπερβαίνουν το όριο, η Ελλάδα θα χάσει».

«ΠΥΡΑ» ΤΣΕΛΙΚ
ΣΕ ΕΛΛΑΔΑ – ΓΑΛΛΙΑ
Στις ακραίες δηλώσεις τούρκων αξιωματούχων, προστέθηκε και ο εκπρόσωπος του κόμματος Ερντογάν, Ομέρ Τσελίκ, ο οποίος απείλησε τόσο την Ελλάδα όσο και τη Γαλλία, η οποία έχει ταχθεί αναφανδόν υπέρ της χώρας μας. «Αν ο Μακρόν έχει βάλει κόκκινη γραμμή για τη «Γαλάζια Πατρίδα», του την επιστρέφουμε και έχουμε τη δύναμη να την επιστρέψουμε» επεσήμανε μεταξύ άλλων ο Τούρκος αξιωματούχος.
Προς σ’ αυτή την κατεύθυνση ο τούρκος αξιωματούχος κατηγόρησε τη χώρα μας πως «λειτουργεί σαν πειρατική χώρα στην Ανατολική Μεσόγειο» και μάλιστα «προσπαθεί να ξεπεράσει το μπόι της».
Ενώ σχετικά με την παραμονή του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Ομέρ Τσελίκ επεσήμανε πως «διεξάγουμε μελέτες στην υφαλοκρηπίδα μας, σε περιοχή που ανήκει στη θαλάσσια δικαιοδοσία μας».
«Δεν υπάρχει τίποτα που να αφορά την Ελλάδα» πρόσθεσε.

«ΒΥΘΙΣΗ ΠΛΟΙΟΥ
ή ΚΑΤΑΡΡΙΨΗ ΜΑΧΗΤΙΚΟΥ»
Η χρονική στιγμή κατά την οποία η Τουρκία επιλέγει αυτή τη ρητορική, συμπίπτει με αλλεπάλληλες τα τελευταία 24ωρα «ενδείξεις» που εμφανίζουν την Τουρκία ως αποφασισμένη να προκαλέσει πολεμική εμπλοκή με την Ελλάδα. Τελευταίο δημοσίευμα-βόμβα έρχεται από τη γερμανική Die Welt σύμφωνα με το οποίο, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν φέρεται να ζήτησε από τους στρατηγούς του να προκαλέσουν θερμό επεισόδιο, βυθίζοντας ελληνικό πλοίο ή καταρρίπτοντας ελληνικό μαχητικό αεροσκάφος.
Ειδικότερα, η γερμανική εφημερίδα, η οποία επικαλείται τουρκικές στρατιωτικές πηγές στην Άγκυρα, υποστηρίζει πως πριν λίγες ημέρες ο «σουλτάνος» διέταξε τους στρατηγούς του να βυθίσουν πολεμικό πλοίο, χωρίς όμως να υπάρξουν πολλές ανθρώπινες απώλειες.
Σύμφωνα πάντα με το ίδιο δημοσίευμα, οι στρατηγοί αρνήθηκαν να ακολουθήσουν τις εντολές, με αποτέλεσμα να προκριθεί το σενάριο κατάρριψης ελληνικού αεροσκάφους, όπου και ο πιλότος θα είχε τη δυνατότητα να εγκαταλείψει το αεροσκάφος.
Πρόθεση δηλαδή της Άγκυρας φαίνεται πως ήταν η πρόκληση θερμού επεισοδίου χωρίς ανθρώπινες απώλειες, σχέδια πάντως τα οποία απορρίφθηκαν από τους Τούρκους στρατηγούς.
Κι αυτό γιατί, όπως αναφέρει η Die Welt, όταν προετοιμάζεται ένας πόλεμος, ο στρατός ακολουθεί συγκεκριμένη διαδικασία, σύμφωνα με την οποία αρχικά γίνονται συζητήσεις στο παρασκήνιο με τα εμπλεκόμενα μέρη, στη συνέχεια διεξάγονται αερομαχίες, ακολουθούν προειδοποιητικές βολές και στο τέλος η επίθεση.
Αξίζει να σημειωθεί πως την ανησυχία του για την πρόκληση θερμού επεισοδίου στην Ανατολική Μεσόγειο είχε διατυπώσει κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Χάικο Μάας.
«Η παρούσα κατάσταση είναι παιχνίδι με τη φωτιά και η οποιαδήποτε σπίθα μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή» είχε επισημάνει στις κοινές του δηλώσεις με το Νίκο Δένδια, επισημαίνοντας πως η κλιμάκωση των τελευταίων εβδομάδων προκαλεί ανησυχία και προβληματισμό.

ΚΟΜΙΣΙΟΝ ΚΑΙ ΗΠΑ
ΚΑΤΑ ΑΓΚΥΡΑΣ
Η ακραία προκλητικότητα της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας προβληματίζει τόσο την Κομισιόν όσο και τις ΗΠΑ, οι οποίες ζητούν από την Άγκυρα να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση της έντασης.
Ενδεικτικά, την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι οι κινήσεις της Άγκυρας αυξάνουν τις εντάσεις και αποσταθεροποιούν την περιοχή, ενώ σημειώθηκε πως στόχος της Ουάσιγκτον είναι να υπάρξει αποκλιμάκωση και να επιστρέψουν όλα τα μέρη στο τραπέζι του διαλόγου και γι αυτό ακριβώς τονίστηκε ότι δε μπορεί να υπάρξει διάλογος μέσα από την επίδειξη ισχύος.
Την ίδια ώρα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έστειλε και δεύτερο μήνυμα στην Άγκυρα, αυτή τη φορά μέσω Κύπρου, ανακοινώνοντας τη μερική άρση του εμπάργκο πώλησης αμερικανικών όπλων στη Κυπριακή Δημοκρατία. Η συγκεκριμένη κίνηση γίνεται στο πλαίσιο του γνωστού Νόμου «EastMed Act» και θα έχει μερικό χαρακτήρα, καθώς η απαγόρευση για την πώληση όπλων που έχουν φονικό χαρακτήρα (lethal weapon) θα παραμείνει σε ισχύ. Ωστόσο, η κίνηση αυτή προκάλεσε τον εκνευρισμό της Άγκυρας απειλώντας με αντίμετρα.
Η ΕΕ από την πλευρά της, έστειλε εκ νέου μήνυμα αλληλεγγύης υπέρ της Ελλάδας. Όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, αρμόδιος για Θέματα Εξωτερικών Υποθέσεων, Πίτερ Στάνο, «τo μήνυμα της ΕΕ ήταν ξεκάθαρο όσον αφορά στην αλληλεγγύη στην Κύπρο και την Ελλάδα και ήταν ξεκάθαρο σε ό,τι αφορά σε αυτά που περιμένουμε από την Τουρκία για να υπάρξει αποκλιμάκωση».
Παράλληλα, επισήμανε ότι «οι υπουργοί ήταν επίσης πολύ ξεκάθαροι για τα χρονοδιαγράμματα, μέχρι πότε αναμένουμε την αλλαγή συμπεριφοράς (της Τουρκίας) όπως επίσης ήταν ξεκάθαροι για τις συνέπειες εάν δεν υπάρξει αλλαγή σε αυτή τη συμπεριφορά, η οποία συμβάλλει στην κλιμάκωση της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο»._

Η Τουρκία, «οχυρωμένη» πίσω από τα τετελεσμένα που θεωρεί ότι έχει δημιουργήσει, δηλαδή από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τη μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ στην αν. Μεσόγειο, την οικειοποίηση της ΑΟΖ της Κύπρου και τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», τα οποία θεωρεί αδιαπραγμάτευτα, οδηγεί τις εξελίξεις σε μια προδιαγεγραμμένη μείζονα κρίση με την Ελλάδα, που κανείς δε μπορεί να προεξοφλήσει πού και πώς θα καταλήξει.

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης*

Το σημαντικό είναι ότι ακριβώς επειδή πρόκειται για ένα αυταρχικό έως απολυταρχικό καθεστώς, εμπότισε την τουρκική κοινή γνώμη με αισθήματα εθνικού καθήκοντος, ότι κάθε Τούρκος πολίτης είναι υποχρεωμένος να υπερασπιστεί τα τετελεσμένα, τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Κύπρο, στην αν. Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Αυτό σημαίνει ότι έχει ελάχιστα περιθώρια να θέσει τα ζητήματα αυτά σε διαπραγμάτευση, πόσο δε να κάνει πίσω και να ακυρώσει, για παράδειγμα, το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Αυτό δημιουργεί μια κατάσταση, την οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να διαχειριστεί η Ελλάδα.

Υπάρχουν δε χειροπιαστά παραδείγματα, που δείχνουν ποια στρατηγική θα ακολουθήσει η Τουρκία από τούδε και στο εξής στο ζήτημα των λεγόμενων διερευνητικών επαφών, της διαπραγμάτευσης και του διαλόγου. Δεν επέλεξα τυχαία τη λέξη στρατηγική και εξηγούμαι μέσω παράθεσης δύο παραδειγμάτων:
ΠΡΩΤΟΝ, η Γερμανίδα υπουργός Άμυνας, Ανεγκρέτ Κραμπ Κάρενμπαουερ, ερωτηθείσα από τον κ. Μπορέλ, ύπατο εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, πώς εξελίχθηκαν οι επαφές (προφανώς του Γερμανού ΥΠΕΞ κ. Μάας) με Αθήνα και Άγκυρα, απάντησε: «Δύσκολα. Λίγο πιο ομαλά με την ελληνική πλευρά, αλλά πολύ δύσκολα με την τουρκική πλευρά». Από την πλευρά του ο κ. Μπορέλ απάντησε ότι «οι Τούρκοι είναι πολύ εκνευρισμένοι» και ότι «αισθάνονται ότι οι Έλληνες δεν είναι αξιόπιστοι».
ΔΕΥΤΕΡΟΝ, η τηλεφωνική επικοινωνία που είχε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον κ. Μητσοτάκη και τον κ. Ερντογάν. Όσον αφορά τη συνομιλία του κ. Τραμπ με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, όπως ανακοινώθηκε από το γραφείο του πρωθυπουργού, ο κ. Μητσοτάκης «έθεσε το ζήτημα των αποσταθεροποιητικών ενεργειών της Τουρκίας, που βάζουν σε κίνδυνο την ειρήνη και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή και δοκιμάζουν τη συνοχή του ΝΑΤΟ». Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι «η Ελλάδα είναι έτοιμη να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση, υπό την προϋπόθεση ότι η Τουρκία θα σταματήσει άμεσα τις προκλητικές της ενέργειες».
Από την πλευρά του ο Ερντογάν, σύμφωνα με το Πρακτορείο Ανατολή, θεώρησε υπεύθυνη για την κλιμάκωση της έντασης την Ελλάδα, προσθέτοντας πως «η Τουρκία έχει αποδείξει με σαφείς κινήσεις ότι θέλει να μειώσει τις εντάσεις και να οικοδομήσει το διάλογο».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, «ο πρόεδρος Τραμπ επαναβεβαίωσε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία πρέπει να δεσμευτούν σε διάλογο, ο οποίος είναι ο μόνος δρόμος για την επίλυση των διαφορών τους».
Από τα δύο παραδείγματα εξάγονται τα εξής συμπεράσματα:
ΠΡΩΤΟΝ, σύμφωνα με τη γερμανική πλευρά, η Ελλάδα είναι έτοιμη να κάνει υποχωρήσεις, ενώ η Τουρκία τηρεί άτεγκτη στάση.
ΔΕΥΤΕΡΟΝ, οι ΗΠΑ προκρίνουν διάλογο, χωρίς στην ουσία να μπαίνουν στη διαδικασία να επιρρίψουν ευθύνες στην πλευρά που προκαλεί την ένταση.
ΤΡΙΤΟΝ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΤΕΡΟ: Για να φθάσει στο σημείο ο πρόεδρος των ΗΠΑ να κάνει κάτι που δεν έκανε μέχρι σήμερα στην καριέρα του, δηλαδή ταυτόχρονη παρέμβαση στις δύο χώρες, για να αποφευχθεί η κλιμάκωση της κρίσης, σημαίνει ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες τον ενημέρωσαν ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η κρίση να οδηγήσει σε ένοπλη αναμέτρηση Ελλάδα και Τουρκία.

Γενικό συμπέρασμα, που εξάγεται και από τις απανωτές δηλώσεις Ερντογάν και Ακάρ, είναι ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να κάνει πίσω ούτε πόντο από τις θέσεις της και οι αναφορές σε διάλογο είναι απλά ένα διπλωματικό παιχνίδι να’ χαμε να λέγαμε. Άλλωστε, μας το δήλωσε με κάθε επισημότητα ο εκπρόσωπος του κόμματος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Ομέρ Τσελίκ, σε ανάρτησή του, στην οποία αναφέρει: «Δε θα εκχωρήσουμε ούτε μία σταγόνα θάλασσας από τη “Γαλάζια Πατρίδα”».
Τις τελευταίες ώρες η Τουρκία τεντώνει ακόμα περισσότερο το σκοινί. Εκτός από τις ευθείες απειλές του Ερντογάν εναντίον της Ελλάδας, παρόμοιες των οποίων δεν έχουν εκτοξευθεί από στόμα ηγέτη της Τουρκίας τις τελευταίες δεκαετίες, έχουμε τη νέα NAVTEX, η οποία καλύπτει και πάλι την ελληνική ΑΟΖ, και τις δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων ότι το «ORUC REIS» δεν πρόκειται να αποχωρήσει από την περιοχή, αν δεν ολοκληρώσει τις έρευνές του.
Είναι προφανές ότι η Τουρκία ακολουθεί το εξής δόγμα: Με διάφορες ενέργειες που έχει κάνει, σύμφωνα με την άποψή της, έχει ιδιοποιηθεί μια ευρύτατη θαλάσσια περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, έχει επιβάλει με το έτσι θέλω τη θέση της ότι τα ελληνικά νησιά δε δικαιούνται υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης των 6 ναυτικών μιλίων, και θεωρεί ότι αυτή η περιοχή πλέον της ανήκει. Οποιαδήποτε συζήτηση ή διάλογος ακολουθήσει θα αφορά άλλα θέματα, όπως η κυριαρχία στα νησιά «αδιευκρίνιστης κυριαρχίας», η στρατιωτικοποίηση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, τα αλιευτικά δικαιώματα εθιμικώ δικαίω της Τουρκίας στο εκτός «Γαλάζιας Πατρίδας» Αιγαίο, τα δικαιώματα των μουσουλμάνων της Θράκης (και γιατί όχι και των μουσουλμάνων αλλοδαπών που εισέβαλαν στην πατρίδα μας, σε συνεργασία με το τουρκικό κράτος) κ.λπ.
Θεωρώ ότι είναι περίπου αδύνατον να ξεσπάσει ένας ενδονατοϊκός πόλεμος, γιατί αυτό θα ήταν καταστροφή και για τη Συμμαχία, εκτός φυσικά από τις δύο χώρες.
Άρα, θα ασκηθούν αφόρητες πιέσεις για να αποφευχθεί. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να υποχωρήσει, για να μην ξεσπάσει αυτός ο πόλεμος. Τη στάση της Τουρκίας την περιέγραψα. Ας κάνει τους υπολογισμούς και τους δικούς της λογαριασμούς η Ελλάδα, με βάση τα παραπάνω.
Πάντως, σε μια αντίστοιχη στιγμή, την περίοδο 1963-64, όταν η Τουρκία απειλούσε να εισβάλει στην Κύπρο, ο Γέρος της Δημοκρατίας Γεώργιος Παπανδρέου είχε τονίσει στον πρόεδρο των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον, που του εξηγούσε ότι η Τουρκία απειλεί να εισβάλει, ότι «αν η Τουρκία ανοίξει την πόρτα του φρενοκομείου, είμαστε υποχρεωμένοι να εισέλθωμεν»! Τώρα η πόρτα είναι μισάνοιχτη… Ας πάρει ο καθένας μας τις αποφάσεις του.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής