Μετά από δύο μήνες (Αύγουστος και Σεπτέμβριος) που το ποσοστό ανεργίας είχε «σκαρφαλώσει» στο 7,1% στον Καναδά, τον Οκτώβριο «επέστρεψε» στο ποσοστό του Ιουλίου, δηλαδή στο 6,9% – μείωση δηλαδή κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες. Να σημειωθεί ότι το 7,1% ήταν το υψηλότερο ποσοστό από το Μάιο του 2016 (εξαιρουμένων των ετών 2020 και 2021 κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19).

Εξάλλου, σχεδόν ένας στους πέντε (19,8%) ανέργους το Σεπτέμβριο, είχε βρει δουλειά τον Οκτώβριο. Το ποσοστό αυτό (που αναφέρεται ως ποσοστό εύρεσης εργασίας) αυξήθηκε σε σχέση με 12 μήνες νωρίτερα (16,5%), αλλά ήταν χαμηλότερο από το μέσο όρο των ίδιων μηνών από το 2017 έως το 2019 (24,6%). Το ποσοστό απολύσεων τον Οκτώβριο (0,6%) παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητο σε σύγκριση με 12 μήνες νωρίτερα (0,7%). Αυτό αντιπροσωπεύει το ποσοστό των ατόμων που εργάζονταν το Σεπτέμβριο αλλά είχαν μείνει άνεργοι τον Οκτώβριο ως αποτέλεσμα απόλυσης. Το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων που αναζητούσαν συνεχώς εργασία για 27 εβδομάδες ή περισσότερες από 27εβδομάδες, ανήλθε σε 21,3% τον Οκτώβριο, σημειώνοντας μικρή μεταβολή από 21,2% τον Οκτώβριο του 2024.

Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΤΟΝ ΟΚΤΩΒΡΙΟ,

ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 67.000 (+0,3%) τον Οκτώβριο, η δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία αύξηση. Τα σωρευτικά κέρδη το Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο (+127.000 / +0,6%) αντιστάθμισαν τις σωρευτικές μειώσεις που παρατηρήθηκαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο (-106.000 / -0,5%).

Το ποσοστό απασχόλησης του πληθυσμού ηλικίας 15 ετών και άνω που απασχολείται μειώθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε 60,8% τον Οκτώβριο, επίσης η δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία αύξηση. Το ποσοστό απασχόλησης τον Οκτώβριο παρέμεινε αμετάβλητο σε ετήσια βάση, αλλά παρέμεινε κάτω από το πρόσφατο υψηλό του 61,1% που καταγράφηκε τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο του 2025.

Η αύξηση της απασχόλησης τον Οκτώβριο οφείλεται στη μερική απασχόληση (+85.000 / +2,3%). Αυτό ακολουθεί την αύξηση της πλήρους απασχόλησης το Σεπτέμβριο (+106.000 / +0,6%). Σε ετήσια βάση, η απασχόληση αυξήθηκε τόσο στην πλήρη απασχόληση (+199.000 / +1,2%) όσο και στη μερική απασχόληση (+101.000 / +2,7%).

Η απασχόληση στον ιδιωτικό τομέα αυξήθηκε κατά 73.000 (+0,5%) τον Οκτώβριο, η πρώτη αύξηση από τον Ιούνιο. Υπήρξε μικρή αλλαγή στον αριθμό των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα και στον αριθμό των αυτοαπασχολούμενων τον Οκτώβριο.

Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ

ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Η απασχόληση αυξήθηκε μεταξύ των ανδρών (25 έως 54 ετών) τον Οκτώβριο (+33.000 / +0,5%), σημειώνοντας δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία αύξηση. Μεταξύ των γυναικών βασικής ηλικίας, η απασχόληση άλλαξε ελάχιστα, μετά από άνοδο το Σεπτέμβριο (+76.000 / +1,2%).

Το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών βασικής ηλικίας αυξήθηκε κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στο 86,4% τον Οκτώβριο, ενώ αυτό των γυναικών βασικής ηλικίας παρέμεινε σταθερό στο 80,4%. Και για τις δύο ομάδες, το ποσοστό απασχόλησης τον Οκτώβριο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο σε σύγκριση με 12 μήνες νωρίτερα.

Μεταξύ των νέων (ηλικίας 15 έως 24 ετών), η απασχόληση αυξήθηκε κατά 21.000 (+0,8%) τον Οκτώβριο, η πρώτη αύξηση από τον Ιανουάριο. Αυτό ώθησε το ποσοστό απασχόλησης των νέων κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στο 54,2%. Παρά την αύξηση αυτή, το ποσοστό απασχόλησης των νέων παρέμεινε σημαντικά χαμηλότερο από το πρόσφατο υψηλό του 59,6% που καταγράφηκε το Μάρτιο του 2023, καθώς οι νέοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δύσκολες συνθήκες στην αγορά εργασίας.

ΤΟ ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΕΡΓΙΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟ

Το ποσοστό ανεργίας για τους νέους ηλικίας 15 έως 24 ετών μειώθηκε κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στο 14,1% τον Οκτώβριο, συμπίπτοντας με την αύξηση της απασχόλησης γι’ αυτή την ομάδα. Αυτή ήταν η πρώτη μείωση του ποσοστού ανεργίας των νέων από το Φεβρουάριο. Το ποσοστό ανεργίας των νέων παρουσίαζε ανοδική τάση από τις αρχές του 2023, φθάνοντας σε υψηλό 15ετίας το Σεπτέμβριο του 2025 (εξαιρουμένων των ετών 2020 και 2021).

Το ποσοστό ανεργίας για τους άνδρες μέσης ηλικίας μειώθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 6% τον Οκτώβριο, ενώ μεταβλήθηκε ελάχιστα στο 5,7% για τις γυναίκες μέσης ηλικίας. Και για τις δύο ομάδες, το ποσοστό ανεργίας άλλαξε ελάχιστα σε ετήσια βάση.

Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε επίσης για τα άτομα ηλικίας 55 ετών και άνω τον Οκτώβριο (-0,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 5,3%), αντισταθμίζοντας μια παρόμοια αύξηση το Σεπτέμβριο. Το ποσοστό ανεργίας γι’ αυτή την ηλικιακή ομάδα άλλαξε ελάχιστα σε ετήσια βάση.

ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΟΝΤΑΡΙΟ

Η συνολική αύξηση της απασχόλησης τον Οκτώβριο επικεντρώθηκε στο Οντάριο (+55.000 / +0,7%). Η αύξηση ήταν η πρώτη για την επαρχία από τον Ιούνιο. Το ποσοστό ανεργίας στο Οντάριο μειώθηκε κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στο 7,6% τον Οκτώβριο. Η αύξηση της απασχόλησης τον Οκτώβριο στο Οντάριο αντιστάθμισε τις μειώσεις που καταγράφηκαν νωρίτερα μέσα στο έτος. Αυτές οι μειώσεις συνέπεσαν με την αβεβαιότητα που σχετίζεται με το εμπόριο και τους δασμούς, που επηρέασαν δυσανάλογα τις περιοχές στο Νότιο Οντάριο. Συγκεκριμένα, το ποσοστό ανεργίας στη μητροπολιτική περιοχή απογραφής (CMA) του Windsor έφτασε στο υψηλό του 11,2% τον Ιούνιο, πριν μειωθεί στο 9,6% τον Οκτώβριο.

Η απασχόληση αυξήθηκε επίσης στη Νέα Γη και το Λαμπραντόρ (+4.400 / +1,8%) τον Οκτώβριο, αντισταθμίζοντας δύο διαδοχικές μηνιαίες μειώσεις τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο. Το ποσοστό ανεργίας στην επαρχία άλλαξε ελάχιστα στο 10,1% τον Οκτώβριο.

Από την άλλη, λιγότεροι άνθρωποι εργάζονταν στη Νέα Σκωτία (-4.400 / -0,8%) και στη Μανιτόμπα (-4.000 / -0,5%) τον Οκτώβριο. Στη Νέα Σκωτία, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 6,7%, ενώ στη Μανιτόμπα μειώθηκε κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στο 5,8%, καθώς λιγότεροι κάτοικοι της Μανιτόμπα αναζήτησαν εργασία.

Στο Κεμπέκ, η απασχόληση άλλαξε ελάχιστα για τέταρτο συνεχόμενο μήνα τον Οκτώβριο. Με λιγότερους ανθρώπους να αναζητούν εργασία, το ποσοστό ανεργίας στο Κεμπέκ μειώθηκε κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες στο 5,3%.

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΕΝΑΣ ΣΤΟΥΣ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΚΑΝΑΔΟΥΣ ΖΕΙ ΣΕ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ

ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ

Τον Οκτώβριο του 2025, το 27,7% των Καναδών ηλικίας 15 ετών και άνω ζούσαν σε ένα νοικοκυριό που δυσκολευόταν να καλύψει τις οικονομικές του ανάγκες, όσον αφορά τη μεταφορά, τη στέγαση, τη διατροφή, την ένδυση και άλλα απαραίτητα έξοδα. Το ποσοστό αυτό βρίσκεται σε πτωτική τάση, από το υψηλό που καταγράφηκε τον Οκτώβριο του 2022 (35,5%).

Τον Οκτώβριο του 2025, τα άτομα που ζούσαν σε ενοικιαζόμενες κατοικίες εξακολουθούσαν να είναι πιο πιθανό να αντιμετωπίσουν οικονομικές δυσκολίες του νοικοκυριού (37%) από ό,τι τα άτομα που ζούσαν σε κατοικία που ανήκει σε μέλος του νοικοκυριού (23,6%). Το ποσοστό που αντιμετωπίζει δυσκολίες μειώθηκε, τόσο μεταξύ των ενοικιαστών (-2,2 ποσοστιαίες μονάδες) όσο και μεταξύ των ιδιοκτητών (-0,7 ποσοστιαίες μονάδες) σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Οι νέοι ηλικίας 15 έως 24 ετών (31%) είχαν περίπου τις ίδιες πιθανότητες με τα άτομα της βασικής ηλικίας (25 έως 54 ετών / 30,7%) να ανήκουν σε ένα νοικοκυριό που δυσκολευόταν ή δυσκολευόταν πολύ να καλύψει τις οικονομικές του ανάγκες. Από την άλλη, το ποσοστό ήταν χαμηλότερο μεταξύ των ατόμων ηλικίας 55 ετών και άνω (22,5%).

Το ποσοστό των Καναδών που ζουν σε ένα νοικοκυριό που αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κάλυψη των οικονομικών του αναγκών διέφερε σημαντικά, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Για παράδειγμα, το ποσοστό μεταξύ των ζευγαριών με παιδιά (32,4%) τον Οκτώβριο ήταν υψηλότερο από ό,τι μεταξύ των ζευγαριών χωρίς παιδιά (25,3%). Μεταξύ των μονογονεϊκών οικογενειών βασικής ηλικίας, το ποσοστό αυξήθηκε στο 46,8%.

Η ανεργία μπορεί να συνδεθεί με μεγαλύτερο κίνδυνο οικονομικής δυσπραγίας. Τον Οκτώβριο του 2025, τα άτομα ηλικίας 15 ετών και άνω που ζουν σε νοικοκυριά με τουλάχιστον έναν άνεργο (46,1%) ήταν πιθανότερο να αναφέρουν δυσκολίες στην κάλυψη των οικονομικών τους αναγκών, σε σύγκριση με τα άτομα που ζουν σε νοικοκυριά χωρίς ανέργους (25,8%).

Μεταξύ των 20 μεγαλύτερων CMA, το μερίδιο των ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ήταν υψηλότερο σε περιοχές του Νότιου Οντάριο, όπου το ποσοστό ανεργίας ήταν πάνω από τον εθνικό μέσο όρο. Αυτές οι περιοχές περιλάμβαναν την Oshawa (37,2%), το Barrie (33,7%), το Kitchener–Cambridge–Waterloo (33,5%) και το Τορόντο (32,3%). Από την άλλη, το ποσοστό ήταν χαμηλότερο στο Κεμπέκ (20%), το Μόντρεαλ (23,6%), το Χάλιφαξ (23,6%) και τη Βικτώρια (23,8%), όπου το ποσοστό ανεργίας ήταν χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο.

Παρόλα αυτά παραμένουν αισιόδοξοι αλλά θέλουν οικονομική ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ

Αν και η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση του Μαρκ Κάρνεϊ δημοσίευσε ήδη τον πρώτο της προϋπολογισμό, ο οποίος μάλιστα υπερψηφίστηκε τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 2025, εντούτοις οι Καναδοί εξακολουθούν να πιστεύουν, ότι η καναδική οικονομία είναι πιθανότερο να χειροτερέψει στο άμεσο μέλλον, παρά να βελτιωθεί. Ωστόσο, παρά αυτήν τη μακροοικονομική απαισιοδοξία, πολλοί διατηρούν σταθερές προσδοκίες για τα δικά τους οικονομικά, αποκαλύπτοντας μια επιφυλακτική αλλά ανθεκτική δημόσια διάθεση.

Σύμφωνα λοιπόν με έρευνα της Abacus Data Inc (η έρευνα διεξήχθη με 2.922 Καναδούς από τις 24 έως τις 29 Οκτωβρίου 2025) σχεδόν οι μισοί (46%) των Καναδών αναμένουν ότι η εθνική οικονομία θα επιδεινωθεί τους επόμενους 12 μήνες, σε σύγκριση με μόνο το 19% που πιστεύει ότι θα βελτιωθεί. Αυτή η απαισιοδοξία διαπερνά κάθε περιοχή και δημογραφικό, αλλά η ένταση ποικίλλει. Οι νεότεροι Καναδοί (18-29) είναι οι λιγότερο μελαγχολικοί, με το ένα τρίτο (30%) να αναμένει βελτίωση, ενώ η απαισιοδοξία κορυφώνεται μεταξύ των ατόμων 60+, όπου το 52% αναμένει ότι τα πράγματα θα επιδεινωθούν.

Σε περιφερειακό επίπεδο, η Αλμπέρτα (50%) και οι Σασκάτσουαν / Μανιτόμπα (53%) ηγούνται της αρνητικότητας, ενώ το Κεμπέκ και ο Ατλαντικός Καναδάς είναι οριακά λιγότερο αισιόδοξοι. Οι πολιτικές πεποιθήσεις επηρεάζουν επίσης την αντίληψη: το 61% των Συντηρητικών ψηφοφόρων πιστεύει ότι η οικονομία θα επιδεινωθεί, σε σύγκριση με μόνο το 29% των Φιλελεύθερων.

Όταν πρόκειται για τα προσωπικά τους οικονομικά, οι Καναδοί είναι λιγότερο μοιρολάτρες. Το 21% αναμένει ότι η κατάστασή τους θα βελτιωθεί και το 41% πιστεύει ότι θα παραμείνει περίπου η ίδια, ενώ το 34% αναμένει πτώση. Οι νεότεροι ερωτηθέντες είναι και πάλι πιο αισιόδοξοι, το 38% των ατόμων ηλικίας 18-29 ετών προβλέπει κέρδη, ενώ η απαισιοδοξία συγκεντρώνεται μεταξύ των ηλικιωμένων και των Συντηρητικών ψηφοφόρων (το 43% των Συντηρητικών αναμένει ότι η κατάστασή τους θα επιδεινωθεί).

Εν ολίγοις: οι περισσότεροι Καναδοί αναμένουν εθνικές αναταράξεις, αλλά πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν ότι μπορούν να τις αντιμετωπίσουν προσωπικά.

Η ΑΤΖΕΝΤΑ ΤΟΥ CARNEY «GETTING THINGS BUILT»:

ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΑ ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΑΚΟΜΗ ΠΕΠΕΙΣΜΕΝΗ

Ερωτηθέντες πόσο πιθανό είναι η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ να καταφέρει να κατασκευάσει μεγάλα έργα, η μισή χώρα (49%) λέει ότι είναι πιθανό, ωστόσο μόνο το 12% είναι πολύ πιθανό να το πιστεύει.

Αυτό το μικρό περιθώριο εμπιστοσύνης υποδηλώνει μια λεπτή ιστορία: οι Καναδοί είναι ανοιχτοί στην αισιοδοξία αλλά δεν έχουν πειστεί από την κυβερνητική παράδοση. Οι υποστηρικτές των Φιλελευθέρων είναι προβλέψιμα σίγουροι (71% πιθανό), ενώ μόλις το 31% των Συντηρητικών συμμερίζεται αυτήν την άποψη. Ωστόσο, ο κομματικός διαχωρισμός δεν είναι απόλυτος: σχεδόν οι μισοί ψηφοφόροι του NDP (45%) και του Μπλοκ (48%) εμπίπτουν επίσης στο «κάπως πιθανό» στρατόπεδο, σηματοδοτώντας ήπια αισιοδοξία χωρίς σταθερή πεποίθηση.

Σε περιφερειακό επίπεδο, η πίστη στην ικανότητα του Carney να παραδίδει έργα είναι υψηλότερη στον Ατλαντικό Καναδά (57%), το Οντάριο (50%) και το Κεμπέκ (48%) και χαμηλότερη στην Αλμπέρτα (43%) και στο Σασκάτσουαν / Μανιτόμπα (43%). Το μοτίβο ενισχύει ένα γνωστό χάσμα – την επιφυλακτική εμπιστοσύνη του κεντρικού Καναδά έναντι του διαρκούς σκεπτικισμού του Δυτικού Καναδά για την Οτάβα.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΙ: Η ΣΤΕΓΑΣΗ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ

ΤΗΣ ΛΙΣΤΑΣ, ΑΛΛΑ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ

Όταν ρωτήθηκαν ποια μεγάλα έργα χρειάζεται επειγόντως ο Καναδάς, τα τρία πρώτα αντικατοπτρίζουν τόσο τις τρέχουσες ανησυχίες όσο και τις μακροπρόθεσμες προτεραιότητες: Στέγαση και αστικές υποδομές (58%), έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (43%) και νέοι αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου (42%).

Όλες οι άλλες κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινητοδρόμων, των λιμανιών, των τερματικών σταθμών LNG και των πυρηνικών αντιδραστήρων, ακολουθούν το εύρος 20-30%, υποδηλώνοντας ευρεία αλλά ρηχή υποστήριξη για μια ποικιλία πρωτοβουλιών.

Οι περιφερειακές διαιρέσεις είναι έντονες: τα δύο τρίτα των κατοίκων της Αλμπέρτα (63%) θέλουν νέους αγωγούς, σε σύγκριση με μόνο 28% στο Κεμπέκ. Το αντίστροφο ισχύει για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπου οι μισοί κάτοικοι του Κεμπέκ δίνουν προτεραιότητα, σε σύγκριση με μόλις 30% στην Αλμπέρτα.

Εν τω μεταξύ, οι κάτοικοι του Οντάριο (28%) είναι πιο πιθανό να πουν ότι οι νέοι πυρηνικοί αντιδραστήρες πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα, μια αντανάκλαση του ενεργειακού μείγματος αυτής της επαρχίας και της ρεαλιστικής συζήτησης για την κλιματική πολιτική.

ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ: Η ΩΘΗΣΗ ΤΟΥ CARNEY

ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΕΤΑΙΡΟΥΣ ΒΡΙΣΚΕΙ ΕΥΡΕΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ

Όσον αφορά το εμπόριο, η συναίνεση είναι ασυνήθιστα ισχυρή. Το 63% των Καναδών θέλει ο Carney να δώσει προτεραιότητα στην εύρεση νέων εμπορικών σχέσεων, ενώ μόλις το 27% προτιμά να επικεντρωθεί στη διατήρηση των δεσμών με τις ΗΠΑ.

Η υποστήριξη είναι ιδιαίτερα υψηλή μεταξύ των ηλικιωμένων Καναδών (76% αυτών των 60+), μια υπενθύμιση του πόσο οι Baby Boomers ηγούνται της εκλογικής περιφέρειας.

Υπάρχουν κομματικά χάσματα αλλά δεν είναι ακραία: το 73% των Φιλελευθέρων και το 55% των Συντηρητικών υποστηρίζουν τη διαφοροποίηση.

Αυτό υποδηλώνει μια κοινή όρεξη για οικονομική ανθεκτικότητα εν μέσω πολιτικής αβεβαιότητας των ΗΠΑ, ακόμη και αν η έννοια της «ανεξαρτησίας» ποικίλλει σε όλο το φάσμα. Η εμπιστοσύνη στην ικανότητα του Carney να αποδώσει σε αυτό το μέτωπο είναι ανάμεικτη: το 64% πιστεύει ότι οι προσπάθειές του να βρει νέους εμπορικούς εταίρους μπορούν να πετύχουν, αν και μόνο το 20% είναι αρκετά σίγουρο για να πει σίγουρα. Αυτή η αισιοδοξία ανεβαίνει στο 87% μεταξύ των Φιλελευθέρων, αλλά πέφτει στο 45% μεταξύ των Συντηρητικών.

ΠΡΟΘΥΜΙΑ ΓΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΤΗΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

Τέλος, ένα εντυπωσιακό 70% των Καναδών συμφωνεί ότι είναι πρόθυμοι να δεχτούν βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη, εάν αυτό σημαίνει μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ. Η συμφωνία διαπερνά την ηλικία, την περιοχή και το κόμμα: ακόμη και το 55% των Συντηρητικών ψηφοφόρων λένε ότι είναι έτοιμοι να κάνουν αυτό το συμβιβασμό. Αυτή η σπάνια συναίνεση αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο για την εθνική διάθεση. Υπάρχει η επιθυμία για έλεγχο και αυτοδιάθεση, ακόμη και σε βάρος της βραχυπρόθεσμης ευημερίας.

ΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ

Η διάθεση του Καναδά στα τέλη του 2025 για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό καθορίζεται από συγκρατημένο ρεαλισμό. Οι Καναδοί αναμένουν οικονομικές αναταράξεις και είναι δύσπιστοι ότι η κυβέρνηση μπορεί να τηρήσει τις υποσχέσεις της, ωστόσο εξακολουθούν να επιθυμούν απτή πρόοδο και εθνική ανθεκτικότητα. Θέλουν ανάπτυξη την οποία να νιώθουν ότι είναι κερδισμένη και ασφαλής, όχι εύθραυστη ή εξαρτημένη. Εάν ο Carney μπορεί να συνδυάσει την αξιοπιστία με την παράδοση, μπορεί να βρει Καναδούς πρόθυμους να του δώσουν χρόνο. Αλλά η υπομονή ενός προσεκτικού κοινού έχει όρια.

Πολλαπλές αντιδράσεις: Ικανοποιημένα τα Συνδικάτα αλλά οι συνταξιούχοι εκφράζουν ανησυχία

Του Martin C. Barry

Ο προϋπολογισμός του Καναδά για το 2025 πέρασε από τη Βουλή των Κοινοτήτων με οριακή πλειοψηφία στις 18 Νοεμβρίου, συγκεντρώνοντας 170 ψήφους υπέρ έναντι 168 κατά. Η ψηφοφορία θεωρήθηκε ψήφος εμπιστοσύνης και η έγκριση έσωσε την κυβέρνηση μειοψηφίας του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ από τον κίνδυνο πρόωρων εκλογών.

Καθοριστική ήταν η στήριξη της αρχηγού των Πρασίνων, Ελίζαμπεθ Μέι, μετά από δέσμευση για τήρηση των στόχων της Συμφωνίας του Παρισιού, καθώς και η απουσία τεσσάρων βουλευτών της αντιπολίτευσης. Η έγκριση θεωρείται κομβική για την προσπάθεια αναζωογόνησης της οικονομίας, που δοκιμάζεται από εμπορικές πιέσεις και δασμούς των ΗΠΑ. Από εργατικά συνδικάτα και ενώσεις συνταξιούχων, μέχρι εμπορικούς φορείς και ομάδες πίεσης, η γενική αντίδραση στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό που παρουσίασε στις 4 Νοεμβρίου στην Οτάβα, ο Υπουργός Οικονομικών, Φρανσουά-Φιλίπ Σαμπάν, ήταν θετική, με ορισμένες σημαντικές εξαιρέσεις.

Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε ο Πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, στόχος είναι η μετάβαση της καναδικής οικονομίας από εξάρτηση σε έναν εμπορικό εταίρο (ΗΠΑ) σε ένα πιο αυτάρκες και ανθεκτικό μοντέλο απέναντι σε διεθνείς οικονομικές αναταράξεις.

Ο προϋπολογισμός προβλέπει επενδύσεις ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων μέσα σε πέντε χρόνια, με κεντρικό άξονα την πολιτική «Αγοράζουμε Καναδικά». Για την εφαρμογή της στρατηγικής αυτής, η κυβέρνηση διαθέτει αρχικά 186 εκατομμύρια δολάρια.

«Ο Προϋπολογισμός 2025 είναι το σχέδιό μας για έναν ισχυρό Καναδά – με μεγάλα έργα υποδομής, εκατομμύρια νέες κατοικίες, νέες αμυντικές βιομηχανίες και χιλιάδες ποιοτικές θέσεις εργασίας», δήλωσε ο Κάρνεϊ. «Θα χτίζουμε Καναδικά και θα αγοράζουμε Καναδικά».

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΩΣΗ

ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ (AQDR)

Η AQDR υπογράμμισε ότι οι ηλικιωμένοι παραμένουν στο περιθώριο: «Οι πιο ευάλωτοι συνταξιούχοι πλήττονται από τον πληθωρισμό και μένουν πίσω», ανέφερε η ανακοίνωση. Δεν υπάρχει πρόβλεψη για κατοικίες, ειδικά για ηλικιωμένους, ενώ τα βασικά ομοσπονδιακά επιδόματα είναι κάτω από τον κατώτατο μισθό, τόνισε ο πρόεδρος Πιερ Λινς. Η AQDR χαιρέτισε πάντως την πρόθεση για Εθνική Στρατηγική κατά της Απάτης, ελπίζοντας να προστατευτούν οι ηλικιωμένοι από εξελιγμένες απάτες.

ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑ ΚΡΙΤΙΚΗ

ΣΤΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ UNIFOR

Η Unifor, που εκπροσωπεί 310.000 εργαζόμενους, καλωσόρισε τις επενδύσεις σε υποδομές και στέγαση, ζητώντας όμως να μεταφραστούν σε καναδικές θέσεις εργασίας και παραγωγή. Η πρόεδρος Λάνα Πέιν προειδοποίησε για τον κίνδυνο των δασμών Τραμπ και ζήτησε ισχυρές βιομηχανικές στρατηγικές.
Θετικά ήταν τα σχόλια για το πρόγραμμα Build Canada Homes ύψους 13 δισ. – αλλά και κριτική για την απουσία σχεδίου ενίσχυσης των ενεργειακών σιδηροδρομικών συνδέσεων. Η Unifor εξέφρασε επίσης ανησυχία για τάσεις ιδιωτικοποίησης σε δημόσιες υπηρεσίες και αεροδρόμια.

ΤΑ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΑ ΒΛΕΠΟΥΝ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

Το Συμβούλιο Καναδικών Αεροδρομίων (CAC) χαιρέτισε τον προϋπολογισμό για τη στήριξη υποδομών και εμπορίου. Η αύξηση κατά 55 εκατ. δολάρια στο πρόγραμμα ACAP για μικρά και περιφερειακά αεροδρόμια θεωρείται «κρίσιμη» για ασφάλεια και βιωσιμότητα. «Με συνεργασία και επενδύσεις, τα αεροδρόμια μας μπορούν να γίνουν πύλες ανάπτυξης και παγκόσμιου εμπορίου», δήλωσε η πρόεδρος Μονέτ Πάσερ.

Η χρήση των κεφαλαίων του ταμείου συντάξεων (QPP) για πολιτικούς σκοπούς, υπονομεύει την ουδετερότητα της CDPQ, λέει αναλυτής του MEI

Του Martin C. Barry

Το Montreal Economic Institute (MEI) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, γι’ αυτό που θεωρεί σχέδιο της κυβέρνησης Coalition Avenir Québec (CAQ) του πρωθυπουργού François Legault [φωτ.] να αξιοποιήσει τα περισσότερα από 473 δισ. δολάρια του δημόσιου συνταξιοδοτικού ταμείου QPP για να ενισχύσει την οικονομία της επαρχίας, η οποία αντιμετωπίζει αυξανόμενες παγκόσμιες πιέσεις.

«Το σχέδιο του Legault για την οικονομία του Κεμπέκ είναι να παίξει τζόγο με τη σύνταξή σας», δήλωσε ο Gabriel Giguère, ανώτερος αναλυτής πολιτικής του MEI. «Η σκόνη από το αποτυχημένο στοίχημα στα ηλεκτρικά οχήματα δεν έχει καταλαγιάσει και ήδη διπλασιάζει το ρίσκο με τις αποταμιεύσεις των Κεμπεκιωτών», πρόσθεσε.

Η ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΗΣ CAQ

Το MEI αντέδρασε σε νέο κείμενο θέσεων της κυβέρνησης, με τίτλο Le Pouvoir Québécois: réponse au nouveau contexte mondial, όπου παρουσιάζεται μια μακροπρόθεσμη οικονομική στρατηγική που περιλαμβάνει ενεργό ρόλο για το δημόσιο συνταξιοδοτικό ταμείο Caisse de dépôt et placement du Québec (CDPQ).

Σύμφωνα με το κείμενο, η κυβέρνηση σκοπεύει να «κινητοποιήσει» οικονομικούς φορείς, δημόσιους και ιδιωτικούς, με την CDPQ να καλείται να παίξει κεντρικό ρόλο, καθώς η εντολή της είναι «να δημιουργεί αποδόσεις για τους καταθέτες και να συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη του Κεμπέκ».

Η ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ CDPQ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ

Το MEI προειδοποιεί, ότι αυτή η κίνηση «θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία μεταξύ των διαφορετικών εντολών του ταμείου». Όταν ιδρύθηκε το 1965, η CDPQ είχε διπλή αποστολή: να διαχειρίζεται με σύνεση τα δημόσια συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά κεφάλαια και να συμβάλλει στην ανάπτυξη της οικονομίας του Κεμπέκ, χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις.

Το Ινστιτούτο υπενθυμίζει, ότι η CDPQ δημιουργήθηκε για να λειτουργεί ανεξάρτητα, με γνώμονα το συμφέρον των καταθετών και όχι τις πολιτικές προτεραιότητες.

ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στον πρόλογο του κειμένου πολιτικής, ο Legault γράφει ότι «ο εθνικισμός δεν πρέπει να θεωρείται εμπόδιο για την οικονομία. Αντίθετα, είναι κινητήριος δύναμη». Το κείμενο κάνει επανειλημμένες αναφορές στο Κεμπέκ ως «έθνος», συνδέοντας την οικονομική στρατηγική με πολιτικό εθνικισμό.

Ο Giguère υποστηρίζει ότι «η εργαλειοποίηση της CDPQ ως μοχλού για πολιτικά σχέδια ουσιαστικά ακυρώνει την ουδετερότητά της. Και το χειρότερο: η κυβέρνηση θέλει να το κάνει για μια οικονομική στρατηγική που έχει αποτύχει ξανά και ξανά».

ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ CAQ

Παρά τις επιδοτήσεις ύψους 25,3 δισ. δολαρίων σε επιχειρήσεις από το 2018, το MEI σημειώνει ότι η κυβέρνηση έχει καταγράψει σημαντικές αποτυχίες:

➥ Northvolt: ζημιά 270 εκατ. δολαρίων. Πτώχευση στις ΗΠΑ (Νοέμβριος 2024) και στη Σουηδία (Μάρτιος 2025) – η μεγαλύτερη βιομηχανική χρεοκοπία στη σύγχρονη ιστορία της Σουηδίας.

➥ Lion Electric: ζημιά 143 εκατ. δολαρίων. Αναδιάρθρωση και πώληση σε επενδυτές το καλοκαίρι του 2025.

➥ Taiga Motors: ζημιά 20 εκατ. δολαρίων. Κατασκευαστής ηλεκτρικών snowmobiles και watercraft στο Μόντρεαλ, που γλίτωσε οριακά την πτώχευση πριν από ένα χρόνο.

«ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ

ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ»

Το MEI θεωρεί ότι το ιστορικό αποτυχημένων επενδύσεων της κυβέρνησης είναι σαφής ένδειξη ότι δεν πρέπει να ρισκάρει τις συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις των πολιτών. «Είναι απερίσκεπτο να παίζεις τζόγο με τις συντάξεις των Κεμπεκιωτών», δήλωσε ο Giguère.