Γιατί ο Καναδάς δύσκολα θα πετύχει συμφωνία με τον Τραμπ πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ
Η προοπτική μιας νέας εμπορικής συμφωνίας ανάμεσα στον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες, για την άρση ή τον περιορισμό των αμερικανικών δασμών, φαίνεται να απομακρύνεται, τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρωθούν οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες το φθινόπωρο. Αυτή είναι η εκτίμηση του Στιβ Βερχιούλ (Steve Verheul), του ανθρώπου που διαπραγματεύτηκε εκ μέρους του Καναδά τη Συμφωνία Καναδά–ΗΠΑ–Μεξικού (CUSMA) κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ.
Μιλώντας σε διαδικτυακή εκδήλωση της Τράπεζας του Μόντρεαλ (BMO), ο Βερχιούλ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, χωρίς όμως να πιστεύει ότι μια ουσιαστική συμφωνία βρίσκεται προ των πυλών. Όπως εξήγησε, ο Λευκός Οίκος ίσως αναζητήσει μια σημαντική πολιτική επιτυχία λίγο πριν από τις εκλογές, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα μικρό «παράθυρο ευκαιρίας» για πρόοδο στις συνομιλίες. Ωστόσο, ο ίδιος θεωρεί πιθανότερο ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν και μετά τις εκλογές, ίσως ακόμη και μέσα στο 2027, καθώς οι εμπορικές διαφορές μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν ιδιαίτερα σύνθετες.
Η ΚΡΙΣΙΜΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ CUSMA
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Την 1η Ιουλίου ξεκινά επίσημα η διαδικασία επανεξέτασης της Συμφωνίας Ελεύθερου Εμπορίου Καναδά–ΗΠΑ–Μεξικού (CUSMA), η οποία αντικατέστησε τη NAFTA το 2020.
Ο Καναδάς και το Μεξικό επιθυμούν την ανανέωση της συμφωνίας για ακόμη 16 χρόνια, πέρα από το 2036, ώστε να εξασφαλιστεί μακροχρόνια σταθερότητα στις επενδύσεις και στο εμπόριο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, όμως, έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ένα διαφορετικό μοντέλο, με ετήσιες επανεξετάσεις, διατηρώντας έτσι συνεχή διαπραγματευτική πίεση προς τους εταίρους τους.
Επιπλέον, σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, ο εκάστοτε Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να κινήσει διαδικασία αποχώρησης από την CUSMA με προειδοποίηση έξι μηνών, κάτι που ο Ντόναλντ Τραμπ έχει κατά καιρούς αφήσει να εννοηθεί δημόσια.
Ο ΤΡΑΜΠ ΔΕΝ ΑΓΑΠΑ ΤΗΝ CUSMA,
ΑΛΛΑ ΔΥΣΚΟΛΑ ΘΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΕΙ
Παρά τις επανειλημμένες επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη συμφωνία, ο Βερχιούλ εκτιμά ότι οι πιθανότητες πλήρους κατάργησής της παραμένουν μικρές. Όπως υπογράμμισε, η CUSMA απολαμβάνει ισχυρή υποστήριξη όχι μόνο από μεγάλες αμερικανικές επιχειρήσεις αλλά και από γερουσιαστές, μέλη του Κογκρέσου και σημαντικό μέρος της αμερικανικής επιχειρηματικής κοινότητας. Η οικονομική ολοκλήρωση των τριών χωρών είναι πλέον τόσο βαθιά, ώστε μια απότομη αποχώρηση θα προκαλούσε σοβαρές αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες της Βόρειας Αμερικής.
Ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει αυτή την εκτίμηση είναι το γεγονός, ότι η συντριπτική πλειονότητα των καναδικών εξαγωγών εξακολουθεί να προστατεύεται από τους γενικούς δασμούς χάρη στις προβλέψεις της CUSMA. Αυτό, σύμφωνα με τον πρώην επικεφαλής διαπραγματευτή, αποδεικνύει ότι ακόμη και η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει την αξία της συμφωνίας.
ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΛΑΔΙΚΟΙ ΔΑΣΜΟΙ
Παρότι η διατήρηση της CUSMA θεωρείται πιθανή, ο Καναδάς συνεχίζει να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις λόγω των αμερικανικών δασμών σε συγκεκριμένους τομείς. Οι βιομηχανίες χάλυβα και αλουμινίου εξακολουθούν να πλήττονται, ενώ αντίστοιχες πιέσεις δέχεται και η αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς και ορισμένοι ακόμη βιομηχανικοί και πρωτογενείς κλάδοι.
Ο Βερχιούλ τόνισε, ότι μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί κάποια πρόταση που να μπορεί να χαρακτηριστεί πραγματικά επωφελής για τον Καναδά. Παράλληλα, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τις εμπορικές συμφωνίες που έχει συνάψει η κυβέρνηση Τραμπ με άλλες χώρες, υποστηρίζοντας ότι πολλές από αυτές στερούνται σταθερών θεμελίων και δύσκολα θα αντέξουν στο χρόνο.
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΕ ΦΑΣΗ ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗΣ
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της BMO, Νταγκ Πόρτερ, παρουσίασε μια συγκρατημένη εικόνα για την πορεία της καναδικής οικονομίας. Όπως ανέφερε, οι εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δεχθεί σημαντικό πλήγμα εξαιτίας των δασμών, με αποτέλεσμα η οικονομική ανάπτυξη του τελευταίου έτους να παραμένει ουσιαστικά στάσιμη, παρόλες τις πολλαπλές προσπάθειες του Καναδού πρωθυπουργού Μάρκ Κάρνεϊ, και τις αλλεπάλληλες διαδοχικές συμφωνίες με ξένα κράτη.
Παρά την αδύναμη εικόνα, ο ίδιος δε θεωρεί ότι ο Καναδάς βρίσκεται σήμερα σε ύφεση. Οι προβλέψεις της BMO κάνουν λόγο για περιορισμένη ανάπτυξη καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, ενώ η ουσιαστικότερη ανάκαμψη αναμένεται το 2027, υπό την προϋπόθεση ότι η αμερικανική εμπορική πολιτική δε θα επιδεινωθεί περαιτέρω.
Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΚΑΡΝΕΪ
Ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ έχει ήδη αναγνωρίσει δημόσια, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αποτελεί ένθερμο υποστηρικτή της CUSMA. Παρ’ όλα αυτά, η καναδική κυβέρνηση συνεχίζει να εργάζεται σε τομείς όπου υπάρχουν κοινά οικονομικά συμφέροντα, επιδιώκοντας πρακτικές λύσεις αντί για δημόσιες αντιπαραθέσεις. Η οικονομική στρατηγική της Οτάβας φαίνεται να βασίζεται στην υπομονή και στη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, γνωρίζοντας ότι οι πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσιγκτον ενδέχεται να μεταβληθούν μετά τις εκλογές.
ΕΝΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ
Οι επόμενοι μήνες αναμένονται ιδιαίτερα κρίσιμοι για τις εμπορικές σχέσεις των δύο χωρών. Αν και η πλήρης κατάρρευση της CUSMA θεωρείται σήμερα απίθανη, η επίλυση των σημαντικών διαφορών γύρω από τους δασμούς φαίνεται πως θα απαιτήσει χρόνο, πολιτική βούληση και δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Για τις καναδικές επιχειρήσεις, τους εξαγωγείς και τους εργαζόμενους που εξαρτώνται από την πρόσβαση στη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου, η αβεβαιότητα συνεχίζει να αποτελεί το μεγαλύτερο αντίπαλο. Και όπως όλα δείχνουν, οι αποφάσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον του εμπορίου στη Βόρεια Αμερική ίσως ληφθούν όχι μέσα στο καλοκαίρι, αλλά μετά την ετυμηγορία των Αμερικανών ψηφοφόρων στις κάλπες.
