Νοσοκόμοι ασθενοφόρων σε διαμαρτυρία έξω από το Κοινοβούλιο του Κεμπέκ (Φωτ., Ryan Remiorz/The Canadian Press)
Καθώς εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι του Κεμπέκ, εξακολουθούν να περιμένουν έναν οικογενειακό γιατρό, και τα νοσοκομεία να είναι συχνά υπερφορτωμένα και να λειτουργούν με υπερπλήρη χωρητικότητα, η υγειονομική περίθαλψη έχει εμφανιστεί σε εξέχουσα θέση στην προεκλογική εκστρατεία της επαρχίας.
Ωστόσο, παρά την έμφαση που δίνεται στις λύσεις υγειονομικής περίθαλψης, ελάχιστα έχουν ειπωθεί για το προνοσοκομειακό δίκτυο, το οποίο κοστίζει περισσότερα από μισό δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως, και τις κρίσιμες ελλείψεις προσωπικού που απειλούν την ποιότητα της περίθαλψης, όπως δείχνουν οι εκθέσεις. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη για πολλούς νοσοκόμους ασθενοφόρων που εργάζονται στο Μόντρεαλ, μια από τις περιοχές που πλήττονται σκληρά από τις ελλείψεις.
Η υπηρεσία ασθενοφόρων έχει τρομερές ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό εδώ και αρκετούς μήνες, καθώς οι παραϊατρικοί παραιτούνται, συνταξιοδοτούνται ή πηγαίνουν σε άδεια. Αυτές οι αναχωρήσεις περιλαμβάνουν 24 που παραιτήθηκαν ή πήγαν σε προσωρινή άδεια από το Μάιο έως τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους – διπλάσιος από τον αριθμό που έφυγαν μεταξύ Αυγούστου και Οκτωβρίου του περασμένου έτους. Τις περισσότερες μέρες, το Urgences-santé λειτουργεί με μόνο το μισό προσωπικό από ότι χρειάζεται. Τα Σαββατοκύριακα είναι ακόμα χειρότερα, λέει η ένωσή τους, το Syndicat préhospitalier.
Ένα άλλο πλήγμα στον κλάδο ήρθε τον Αύγουστο, όταν το Université de Montréal ανέστειλε τις εισαγωγές στο προηγμένο πρόγραμμα επείγουσας προνοσοκομειακής περίθαλψης για το σχολικό έτος 2023-2024. Μια επιστολή προς τους φοιτητές ανέφερε την πρόθεση του υπουργείου Υγείας να μειώσει τον αριθμό των παραϊατρικών προηγμένης φροντίδας που εργάζονται εκτός Μόντρεαλ ως παράγοντα της απόφασης. Το νέο πρόγραμμα απέκτησε τους πρώτους του αποφοίτους μόλις το 2018.
Όσον αφορά την προεκλογική εκστρατεία, οι υποσχέσεις για προνοσοκομειακή περίθαλψη ήταν ελάχιστες – και πολλές από αυτές φαίνονται άσχετες με αυτό που ζητούν οι παραϊατρικοί, λένε οι ηγέτες συνδικάτων και εργαζόμενοι.
Οι εργαζόμενοι στο Urgences-santé λένε ότι είναι τόσο αδύνατοι όσο το υπόλοιπο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης στο Κεμπέκ, αλλά ο τομέας τους δε φαίνεται να τραβάει πολύ την προσοχή στην τρέχουσα εκλογική εκστρατεία για την επαρχία.
ΤΙ ΥΠΟΣΧΟΝΤΑΙ ΤΑ ΚΟΜΜΑΤΑ
Το Québec Solidaire (QS) θέλει να απαλλαγεί από το συνονθύλευμα των δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών ασθενοφόρων σε όλη την επαρχία, κάνοντάς τα όλα δημόσια. Αυτή τη στιγμή το Urgences-santé είναι η μόνη υπηρεσία στην επαρχία που ανήκει στο δημόσιο.
Το QS και το Parti Québécois (PQ) υποσχέθηκαν επίσης να καταργήσουν τον προγραμματισμό που ζητά από ορισμένους παραϊατρικούς να είναι διαθέσιμοι 24/7.
Εν τω μεταξύ, ο Συνασπισμός Avenir Québec (CAQ) και το Parti Québécois (PQ) υποστηρίζουν τη δημιουργία ενός επαγγελματικού τάγματος για παραϊατρικούς, κάτι για το οποίο κάποιοι παραϊατρικοί έχουν πιέσει από τη δεκαετία του ’70.
Σε συνεντεύξεις τους στα ΜΜΕ ορισμένοι νοσοκόμοι ασθενοφόρων είπαν ότι οι παραϊατρικοί πιστεύουν, ότι μια επαγγελματική εντολή θα τους επέτρεπε να παρέχουν πιο προηγμένη περίθαλψη, ενώ άλλοι λένε ότι το μόνο πράγμα που απαιτείται είναι η πολιτική βούληση. Επί του παρόντος, οι παραϊατρικοί του Κεμπέκ δεν επιτρέπεται να θεραπεύουν ασθενείς με φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε άλλες επαρχίες, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία μιας κρίσης ή τη διαχείριση του πόνου για ένα σπασμένο πόδι.
Το CAQ θέλει επίσης να διευρύνει το πεδίο πρακτικής των παραϊατρικών, αναθέτοντας τους κατ’ οίκον επισκέψεις και εργασίες σε ER για να μειώσουν την πίεση στα νοσοκομεία.
ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ή ΠΙΟ ΕΞΥΠΝΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ;
Οι Φιλελεύθεροι λένε ότι είναι πρόβλημα χρηματοδότησης που δε συμβαδίζει. «Δεν είναι φυσιολογικό ότι η ζήτηση σε όλη την επαρχία έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία τέσσερα έως πέντε χρόνια και ότι οι προϋπολογισμοί να μην την ακολουθούν», είπε ο Αντρέ Φορτέν, ο επίσημος υποψήφιος των Φιλελευθέρων στο Pontiac.
Εκτός από το Urgences-santé, οι εταιρείες ασθενοφόρων στην επαρχία είναι ιδιωτικές, αλλά λαμβάνουν επαρχιακή χρηματοδότηση η οποία έχει ανέλθει στα 703 εκατομμύρια δολάρια, χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο όμως, σύμφωνα με το γενικό ελεγκτή της επαρχίας.
«Η χρηματοδότηση για εταιρείες ασθενοφόρων δε βασίζεται στο πραγματικό κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών. Το Υπουργείο Υγείας και οι περιφερειακές αρχές υγείας δε γνωρίζουν ούτε την οικονομική κατάσταση αυτών των εταιρειών, ούτε το πραγματικό τους κέρδος», έγραψε ο γενικός ελεγκτής του Κεμπέκ το 2020.
Είναι πολύ παράξενο αλλά και παράδοξο, πως ο Καναδάς μέσα σε 20 σχεδόν χρόνια, κατάφερε και εκδίωξε τη φαρμακευτική βιομηχανία και προπαντός τις έρευνες, που σήμερα η χώρα θα μπορούσε να είχε τη λύση για τον Κορωνοϊό.
Του Γιώργου Στυλ. Γκιούσμα*
Ακόμα και σήμερα, η παράξενη στάση της καναδικής κυβέρνησης δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. Πριν φτάσουμε όμως στα τελευταία λάθη, αξίζει να μάθουμε το ιστορικό της φαρμακευτικής βιομηχανίας στον Καναδά.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Για όσους δε γνωρίζεται, η πρώτη φαρμακευτική βιομηχανία στον Καναδά δημιουργήθηκε το 1879 στο Τορόντο, ενώ το 1887 εγκαταστάθηκε η αμερικανική φαρμακευτική βιομηχανία PARKE, εκμεταλλευόμενη τα προνόμια που της έδινε η τότε καναδική κυβέρνηση, όσον αφορά τους δασμούς και την προστασία από ξένες φαρμακευτικές. Με άλλα λόγια, η εγκατάσταση φαρμακευτικών στον Καναδά – ανοίγοντας παραρτήματα – επέτρεπε καλύτερο ανταγωνισμό στις τιμές φαρμάκων με άλλες ξένες φαρμακευτικές. Στα παραρτήματα όμως γινόταν απλώς η σμίξει ενεργών και μη ενεργών χημικών ουσιών για την παρασκευή φαρμάκων. Οι έρευνες όμως, εκείνη την εποχή, δε γινόντουσαν στα καναδικά παραρτήματα. Αυτό είχε αγνοηθεί από την τότε καναδική κυβέρνηση, που έδινε προτερήματα στις εργασίες των φαρμακευτικών. Ναι μεν δημιούργησαν δουλειές στον τομέα αυτό, αλλά δεν επωφελήθηκε ο Καναδάς και οι καναδοί πολίτες όπως θα έπρεπε: καλύτερες τιμές και ευθύς πρόσβαση στα φάρμακα. Με άλλα λόγια, οι φαρμακευτικές επωφελήθηκαν την αφέλεια της καναδικής κυβέρνησης, για να αυξήσουν τα παγκόσμια κέρδη τους.
Το 1940, οδήγησε πολλά εγχώρια φαρμακευτικά εργαστήρια να πουληθούν στα καναδικά παραρτήματα των ξένων φαρμακευτικών, για να επιζήσουν. Όσα δε δέχτηκαν να «ενσωματωθούν» αναγκάστηκαν να κλείσουν, μια και δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν εφόσον δε διέθεταν τον εξοπλισμό και την τεχνολογία, για να βγάλουν στο εμπόριο φθηνότερα φάρμακα. Για άλλη μια φορά, η καναδική κυβέρνηση δεν προστάτευσε την εγχώρια έρευνα και παραγωγή.
Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε μερικά από τα ξακουστά παγκόσμια επιτεύγματα Καναδικής Φαρμακευτικής Έρευνας. Τα φάρμακα όπως η Ινσουλίνη αλλά και τα φάρμακα για διφθέρα και πολιομυελίτιδα, βγήκαν χάρις τις έρευνες (και παρασκευάστηκαν για παγκόσμια διανομή) από τα εργαστήρια της Connaught Laboratories το 1922. Ήταν στην ίδια κατηγορία με το Ινστιτούτο Pasteur στο Παρίσι και το Ινστιτούτο Lister Institute του Λονδίνου.
Αυτό το μικρό παράδειγμα, αποδεικνύει ότι αν οι καναδικές κυβερνήσεις είχαν επενδύσει αποτελεσματικά στην Καναδική Φαρμακευτική Έρευνα, καθώς και στις δομές παραγωγής φαρμάκων, ο Καναδάς θα ήταν στις πρώτες χώρες στον τομέα αυτό και προπαντός αυτοσυντήρητος στα φάρμακα και στα εμβόλια. Αλλά δεν είναι, όπως θα δούμε στη συνέχεια…
Οι λανθασμένες κυβερνητικές αποφάσεις, μας οδήγησαν ως επί το πλείστων, στην αυτο-εξάρτηση από τους κολοσσούς των φαρμακευτικών της Γερμανίας και των ΗΠΑ. Μπορούσαμε όμως ακόμα κα σήμερα να ακολουθούσαμε το παράδειγμα της Αυστραλίας, η οποία απαίτησε από την Oxford και AstraZeneca, η παραγωγή εμβολίων να γίνει στη χώρα τους. Αλλά δεν το κάναμε…
Στη δεκαετία 1970 (Φιλελεύθερη κυβέρνηση Pierre Elliot Trudeau) και στη δεκαετία 1980 (Συντηρητική κυβέρνηση Brian Mulroney), τα πράγματα κάπως πήγαιναν να αλλάξουν.
Ήταν οι δεκαετίες, όπου οι τότε κυβερνήσεις επένδυσαν και βοήθησαν στη δημιουργία Καναδικών Φαρμακευτικών εταιρειών, οι οποίες πουλούσαν στο εμπόριο ισοδύναμα φάρμακα απ’ αυτά που είχαν οι ξένες φαρμακοβιομηχανίες, υπό την ονομασία τους. Αλλά αυτό άλλαξε με τη «Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου».
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ…
Η τότε Συντηρητική κυβέρνηση του Brian Mulroney πίστευε ότι «εφόσον μπορούμε να αγοράσουμε από αλλού πιο φθηνά, συμφέρει οικονομικά καλύτερα τους Καναδούς…».
Έτσι, στις 17 Δεκεμβρίου 1992, στο Σαν Αντόνιο του Τέξας, υπογράφτηκε η «Συμφωνία Ελευθέρου Εμπορίου» από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπους, τον καναδό πρωθυπουργό Μαλρόνεϊ και τον πρόεδρο του Μεξικού Σαλίνας. Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ των τριών κρατών άρχισε να λειτουργεί στις 1 Ιανουαρίου 1994. Αφαιρούσε τους φόρους στα εμπορευόμενα προϊόντα μεταξύ των ΗΠΑ, του Καναδά και του Μεξικού. Επίσης, προστάτευε τα πνευματικά δικαιώματα, τις ευρεσιτεχνίες και τις εμπορικές επωνυμίες, μεταξύ αυτών των τριών κρατών. Υπάρχουν πολλά ερωτηματικά για τη ΣΥΜΦΩΝΙΑ αλλά αυτό είναι ένα πιο μεγάλο θέμα.
Το 1993 προεκλογικά, ο τότε φιλελεύθερος ηγέτης είχε υποσχεθεί να επανεξετάσει τη ΣΥΜΦΩΝΙΑ, η οποία είχε πολλά σημεία που δε βοηθούσαν τον Καναδά, όπως τη διοχέτευση καναδικού πετρελαίου και αερίου για να καλυφτούν οι ανάγκες πετρελαίου των ΗΠΑ σε περίπτωση εμπάργκο πετρελαίου. Όπως ξέρουμε όμως, όταν ανέλαβε πρωθυπουργός το 1993, όχι μόνο δεν άλλαξε τη ΣΥΜΦΩΝΙΑ αλλά και δεν ακύρωσε το φόρο πώλησης των συντηρητικών GST, του οποίου αύξησε το ποσοστό, βοηθώντας τη μείωση του καναδικού ετήσιου ελλείματος των 40 δις$ της προηγούμενης κυβέρνησης Mulroney. Η επικύρωση της ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ, ήταν και η αρχή του «γκρεμίσματος» της Καναδικής Φαρμακευτικής Βιομηχανίας που κατάφεραν να δημιουργήσουν οι προηγούμενες κυβερνήσεις.
Οι μεγάλες μη καναδικές φαρμακευτικές εταιρείες, ήθελαν να ρίξουν τις τιμές των φαρμάκων που πρόσφεραν οι καναδικές, όπως η APOTEX, χάρις την προστασία πατεντών που είχαν. Όμως με την πάροδο του χρόνου, κατάφεραν μέσω λόμπι και «κομματικών χορηγιών» να αλλάξουν το τοπίο. Υποσχέθηκαν στην κυβέρνηση Mulroney ότι, αν άρει την υποχρεωτική χορήγηση άδειας φαρμάκων, θα επενδύσουν σε φαρμακευτικές έρευνες. Η τότε κυβέρνηση τροποποίησε το εν λόγω νομοσχέδιο, δίδοντας περισσότερα προνόμια στις φαρμακευτικές των ΗΠΑ και της Ευρώπης, δημιουργώντας προβλήματα στις καναδικές εταιρίες, από τις οποίες οι περισσότερες, που δεν μπορούσαν πια να ανταγωνιστούν, πουλήθηκαν ως «παραρτήματα» των ξένων κολοσσών. Έτσι, για να έχουν το ολιγοπώλιο, αφού πρώτα αγόρασαν τα καναδικά εργοστάσια φαρμάκων, έκλεισαν τα περισσότερα…
ΜΕΤΟΧΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΠΛΟΚΕΣ
Ένα από τα παράδοξα της τότε συντηρητικής κυβέρνησης Harper, ήταν το 25% μετοχών που είχε ο τότε υπουργός υγείας – κυπριακής καταγωγής – Tony Clement στη φαρμακευτική χημική εταιρεία CHEM. Όσοι θυμάστε, οι επικρίσεις εκείνη την εποχή από τα καναδικά ενημερωτικά μέσα ήταν συνεχόμενες και αυστηρές, για τη σύγκρουση συμφερόντων του υπουργού. Ήταν βασισμένες στις αποφάσεις που έπαιρνε η αρμόδια υπηρεσία υγείας του Καναδά προς όφελος των φαρμακευτικών και της εταιρείας του υπουργού. Στο τέλος, μετά από πιέσεις του Τύπου και τις αντιπολίτευσης, ο Clement μετέφερε τις μετοχές του στον πρόεδρο της εταιρείας CHEM, χωρίς αποζημίωση.
Επίσης, το Μάρτιο του 2007, επί κυβέρνησης Harper, το λόμπι των φαρμακευτικών κατάφεραν να αποσπάσουν «αστραπιαία» 300 εκατομμύρια δολάρια για το αμφιλεγόμενο εμβόλιο αποτροπής καρκίνου της μήτρας «Gardasil» της φαρμακευτικής Merck-Frosst. Χρειάστηκε χρόνος – ρεκόρ μόνο 8 μηνών για να εγκριθεί το εμβόλιο…
Για να επισπεφτεί η αγωγή στις νεαρές κοπέλες, η φαρμακευτική, διόρισε την παγκόσμια εταιρεία δημόσιων σχέσεων Hill and Knowlton (την ίδια έχει και ο τέως Βασιλιάς Κωνσταντίνος), για να προωθήσει το εμβόλιο στις νεαρές κοπέλες. Όπως είχε αναφέρει τότε μια καναδική εφημερίδα, ο υπεύθυνος προώθησης του εμβολίου ήταν ο Ken Boessenkool (αντιπρόεδρος της Hill and Knowlton) που παρεμπιπτόντως, ήταν στενός φίλος και σύμβουλος του πρωθυπουργού Harper. Ήταν επίσης και ο κύριος σύμβουλος στην προεκλογική εκστρατεία του, το 2004. Μετά την επιτυχία που είχε με το εμβόλιο… κατάφερε και προώθησε τα ηλεκτροφόρα όπλα των αστυνομικών αρχών της χώρας TASER.
Τον Απρίλιο του 2007 η κυβέρνηση Harper έδωσε παράταση στις πατέντες που διαθέτουν οι φαρμακευτικές, που ήδη είχαν 20 χρόνια, δίνοντας τους μονοπώλιο στην πώληση των φαρμάκων τους. Το Νοέμβριο του 2007, το Ανώτατο Δικαστήριο του Καναδά δικαίωσε την ένσταση που έκαναν σε αυτό το θέμα οι «μικρές καναδικές εταιρείες». Και πάλι η τότε κυβέρνηση πήρε την πλευρά των φαρμακευτικών κολοσσών, κάνοντας τροποποιήσεις στη νομοθεσία, πράγμα που δεν άρεσε στις κυβερνήσεις των επαρχιών.
Τον Απρίλιο του 2008 η κυβέρνηση κατέθεσε το νομοσχέδιο C-51 που ξανά-τροποποίησε τη χορήγηση άδειας φαρμάκων και πατεντών.
Εδώ χρειάζεται προσοχή: Σ’ ένα από τα άρθρα του νομοσχέδιου δίνεται πλήρη δικαιοδοσία στις φαρμακευτικές να μη δημοσιοποιήσουν τις επιδράσεις που έχουν τα φάρμακα τους, τηρώντας πλήρη… μυστικότητα, ενώ δεν ευθύνονται για τις ανθρώπινες επιδράσεις και προστατεύονται από οποιεσδήποτε μηνύσεις ατόμων και εταιρειών!
Με άλλα λόγια, οι φαρμακευτικές έχουν το δικαίωμα να εισάγουν νέα φάρμακα στην αγορά πριν ακόμα τελειώσουν οι έρευνες και οι μελέτες που χρειαζόντουσαν στο παρελθόν. Τα αποτελέσματα των μελετών θα αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου και τη χρησιμοποίηση τους από τους ασθενείς, ή αν θέλετε, από μη αμειβόμενα ανθρώπινα… πειραματόζωα.
Αυτό είναι φυσικά απαράδεκτο, όταν έχουμε συμβάντα όπου το φάρμακο Vioxx είχε ανακαλεστεί από την Υπηρεσία Υγείας του Καναδά το 2004, καθώς και στις ΗΠΑ, όπου δημιούργησε ως παρενέργεια μεταξύ 90 και 140 χιλιάδες καρδιακές προσβολές.
Αποδείχτηκε λοιπόν ότι κυκλοφορούσαν φάρμακα που προωθούσαν οι φαρμακευτικοί κολοσσοί με μεγάλες διαφημιστικές εκστρατείες και με τη «βοήθεια προώθησης ορισμένων συμφεροντολόγων γιατρών» χωρίς καν να έχουν τελειώσει οι μελέτες και χωρίς καν να έχουν γνώση ποιες είναι οι βλαβερές παρενέργειες. Αξίζει να μάθετε, ότι 10 φαρμακευτικές το 2017-2018, «λάδωσαν» με 151 εκατομμύρια ιατρούς και νοσοκομεία του Καναδά για να προωθήσουν τα προϊόντα τους… Στην Αμερική υπάρχει καταγραφή των μπόνους – λάδωμα, στον Καναδά όμως, ο νόμος δεν το επιτρέπει ποιοι τα… τσάκωσαν χονδρά. Ο καθένας λοιπόν μπορεί να διαπιστώσει πόσο «δουλεύουν» για την… υγεία της Κοινότητας.
Επανερχόμενοι στο νόμο C-51, πρέπει να προστεθεί, ότι η Υπηρεσία Υγείας του Καναδά (Health Canada) έχει τη δικαιοδοσία να βάλει πρόστιμο ως $5 εκατομμύρια, σε εταιρείες φυσικών προϊόντων που δεν έχουν εγκριθεί, μια και τις περισσότερες φορές η έγκριση έρχεται καθυστερημένη, και όταν έρχεται, η εταιρεία έχει ήδη κλείσει.
Επιπλέον, η κυβέρνηση Harper, έκοψε και μείωσε τις χορηγίες για έρευνα στους τελειόφοιτους μαθητές στους επιστημονικούς κλάδους. Αυτό οδήγησε πολλούς να εγκαταλείψουν τη χώρα και να πάνε εκεί που τα κράτη χρηματοδοτούν τις έρευνες, όπως η Αμερική. Αυτό που συνήθως γίνεται είναι ότι οι έρευνες στα πανεπιστήμια συνάμα χρηματοδοτούνται και από τις φαρμακευτικές βιομηχανίες για εύρεση νέων φαρμάκων. Η βάση όμως είναι οι κυβερνητικές χορηγήσεις. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους, που ο Καναδάς δεν είχε τη δυνατότητα να κάνει έρευνες πάνω στα εμβόλια.
ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΙ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ
Η εξάρτηση των Καναδών από τις ξένες φαρμακευτικές, έχει οδηγήσει στη συνεχή αύξηση των τιμών που πληρώνουμε για φάρμακα. Ένας από τους ποθητούς σκοπούς στο πρόγραμμα των φιλελεύθερων, στον εκλογικό αγώνα του Οκτώβρη 2019, ήταν η μείωση των τιμών των φαρμάκων.
Θέλοντας να βάλουν φρένο, τον Αύγουστο του 2019, πέντε φαρμακευτικές κατέθεσαν αγωγή κατά της κυβέρνησης, ότι αυτό που θέλει να κάνει η κυβέρνηση είναι αντισυνταγματικό. Η αγωγή έγινε στο Ανώτατο δικαστήριο του Κεμπέκ από τα καναδικά παραρτήματα των: αμερικανικών Merck & Co και Johnson & Johnson’sJanssenInc, των γερμανικών BayerAG και BoehringerIngelheim και της γαλλικής ServierInc.
Και οι δέκα, δικαιολογήθηκαν ότι οι τιμές των φαρμάκων θεσπίζονται από τις επαρχιακές κυβερνήσεις και ότι η μείωση των τιμών θα αποτρέψει περαιτέρω επενδύσεις στην έρευνα για νέα φάρμακα.
Υπενθυμίζουμε, ότι παρόμοιο πόλεμο έκανε ο Trump, κατά των φαρμακευτικών εταιριών, εισάγοντας στην αρχή τα προϊόντα των… καναδικών εταιρειών φαρμάκων! Άγνωστο όμως είναι, αν οι εισαγωγές προερχόντουσαν από τα καναδικά παραρτήματα των αμερικανικών εταιρειών…
Τόσο μεγάλη είναι η δύναμη των φαρμακευτικών εταιρειών, που τον Οκτώβριο του 2020 απείλησαν την κυβέρνηση Trudeau, ότι δεν πρόκειται να λανσάρουν καινούργια φάρμακα στον Καναδά, που μπορεί να σώσουν ζωές, επειδή η κυβέρνηση συνεχίζει να βάζει πίεση για χαμηλές τιμές φαρμάκων.
Συγκεκριμένα, το 2019 ο οργανισμός της Αμερικής FDA, που ελέγχει και δίνει άδεια κυκλοφορίας στα φάρμακα, έχει δώσει το «πράσινο φως» σε 54 νέα φάρμακα, τα οποία μόνο 15 έχουν δοθεί για έλεγχο από την Υπηρεσία Υγείας του Καναδά (Health Canada). Τα υπόλοιπα οι φαρμακευτικές δεν πρόκειται να δώσουν για έγκριση, ως αντίποινα της προσπάθειας της Καναδικής Κυβέρνησης να μειώσει τις τιμές όλων των φαρμάκων που έχουν φτάσει στα ύψη. Με άλλα λόγια, εκβιάζουν!
Η κυβέρνηση όμως έχει απόλυτο δίκιο να θέλει να μειώσει τις τιμές των φαρμάκων. Σύμφωνα με στοιχεία, η τιμή τους έχει αυξηθεί μεταξύ το 1997 και το 2005 κατά 12,2%, και από το 2007 ως το 2020 άλλο 17%. Αυτό προτρέπει τις επαρχίες να ζητούν περισσότερα χρήματα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση για την υγεία. Εδώ θα πρέπει να γνωρίζουμε, ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πληρώνει μόνο το 3% των φαρμακευτικών δαπανών των επαρχιών.
Η φαρμακευτική αγωγή είναι πολύ δαπανηρή για τους πολίτες. Μόνο στο Κεμπέκ, τα πράγματα είναι καλύτερα, μια και υπάρχει το κυβερνητικό πρόγραμμα φαρμάκων, κάτι που θέλει να θεσπίσει παν-καναδικά η Οτάβα, όπως και παρουσίασε στον πρόσφατο προϋπολογισμό, αν την «αφήσουν» οι φαρμακευτικοί κολοσσοί.
ΚΕΡΔΗ ΜΕ ΤΗ ΣΕΣΟΥΛΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ…
Το 2011, η αγορά φαρμάκων στον Καναδά ήταν η όγδοη σε πωλήσεις, αντιπροσωπεύοντας το 2,6% όλων των πωλήσεων στον κόσμο. Το 2013 οι 574 εκατομμύρια αγωγές – συνταγές φαρμάκων απέφεραν 29 δις. Τα πρωτεία είχε η Johnson & Johnson με 1,75 δις σε πωλήσεις. Η μοναδική καναδική εταιρεία Apotex που βρίσκεται στις πρώτες 10 (πέμπτη σε πωλήσεις) είχε 1,21 δις έσοδα. Από το 2011 ως το 2019 οι πωλήσεις φαρμάκων αυξήθηκαν κατά 35%.
Εδώ ανοίγουμε μία παρένθεση, για τον ανεξήγητο φόνο του ιδιοκτήτη της Apotex Barry Sherman και της συζύγου του, στις 15 Δεκεμβρίου 2017, στην οικία τους στο Τορόντο. Αν και υπάρχει αμοιβή 10 εκατομμύριων για εξυγίανση της υπόθεσης, ο φόνος του ζευγαριού Sherman παραμένει μυστήριο…
Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρουμε τα κέρδη των φαρμακευτικών που προωθήθηκαν χάρις τον κορωνοϊό.
Ως τώρα, μιλάμε για 26 δις σε κέρδη. Να φανταστείτε ότι η ASTRAZENECA παρόλες τις επικρίσεις και τις ολίγες θρομβώσεις που δημιουργήθηκαν στους εμβολιασμένους από το εμβόλιο της, τριπλασίασε τα κέρδη της φτάνοντας στα 1,5 δις.
Και γιατί όχι, εφόσον αυτή και οι άλλες φαρμακευτικές έχουν ένα προϊόν που επιβάλλεται στους καιρούς μας, ακόμα και με «το ζόρι» από ορισμένες κυβερνήσεις. Μην αμφισβητείται ότι αργά η γρηγορά αυτή η επιβολή θα γενικευτεί…
ΤΑ ΛΑΘΗ ΤΗΣ ΚΑΝΑΔΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ
Εδώ και δύο εβδομάδες, στο αμερικανικό τηλεοπτικό πρόγραμμα πολιτικού περιεχομένου του NBC, MeetthePress, ο πρωθυπουργός JustinTrudeau ανέφερε ότι ο Καναδάς θα είχε τα μέσα να αναπτύξει ένα εμβόλιο κατά του ιού COVID-19 πριν από μερικά χρόνια, αλλά εξήγησε ότι η παγκοσμιοποίηση είχε μειώσει σημαντικά τις δυνατότητες των καναδικών φαρμακευτικών εταιρειών.
«Είχαμε τις δυνατότητες τις τελευταίες δεκαετίες. Όμως, η υπεξαίρεση και η παγκοσμιοποίηση, σήμαινε ότι δεν είχαμε πλέον την ικανότητα», δήλωσε ο πρωθυπουργός.
Αυτό που έπρεπε να τονιστεί στη συνέντευξη, ήταν η αποχώρηση της καναδικής κυβέρνησης επί σχεδόν τρεις δεκαετίες από τη χρηματοδότηση της επιστημονικής έρευνας, που γίνεται στα διάφορα πανεπιστήμια και εργαστήρια. Μόλις φέτος, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα επενδύσει σημαντικά στην εγχώρια φαρμακευτική έρευνα και βιομηχανία. Όπως ως τώρα αυτό δεν ισχύει.
Εμπράκτως, τα πράγματα δείχνουν, ότι ενώ η καναδική κυβέρνηση τα δίνει όλα στους ξένους γίγαντες της φαρμακοβιομηχανίας, οι χρηματοδοτήσεις στην εγχώρια φαρμακευτική βιομηχανία και στην εγχώρια έρευνα είναι λιγοστή ή σε πολλές περιπτώσεις ανύπαρκτη. Με άλλα λόγια, αγοράζουμε τα ξένα «προϊόντα» αλλά δεν προσπαθούμε να επενδύσουμε στα καναδικά, μη τυχόν και μας ξανακάνουν «νταντά».
Έτσι είχε γίνει με την επιμονή των Αμερικάνων να καταστρέψει ο Καναδάς το πρωτοπόρο και καταπληκτικό πολεμικό αεροπλάνο Arrow της αεροναυτικής καναδικής εταιρείας Avro. Το αεροπλάνο αυτό πετούσε σε ύψος 50.000 πόδια και σε υπέρ-ταχύτατα Max 1,9 – σχεδόν δύο φορές την ταχύτητα του ήχου. Σε σύγκριση με το CONCORDE που πετούσε στα 60.000 πόδια και με ταχύτατα Max 2,09 – δύο φορές την ταχύτητα του ήχου.
Μόνο που το Arrow κατασκευάστηκε το 1958 και θα γινόταν εκείνη την περίοδο το καλύτερο αεροπλάνο που υπήρχε. Αλλά όπως είπαμε, αυτό ήταν αντίθετο στα σχέδια του Αμερικανικού πενταγώνου και της πολεμικής βιομηχανίας των Αμερικανών. Με τι δικαίωμα μια μικρή και αδύναμη χώρα θα μπορούσε να υπερισχύσει στην τεχνολογία της Αμερικής και να γίνει υπερδύναμη καθώς και εξαγωγέας πολεμικών αεροπλάνων του ΝΑΤΟ και άλλων χωρών; Ποτέ των ποτών. Ο τότε καναδός πρωθυπουργός υπέκυψε για διάφορους λόγους στην αμερικανική επιβουλή και στις 20 Φεβρουαρίου 1959 σταμάτησε το πρόγραμμα κατασκευής των Arrow, ενώ μέσα σε δύο μήνες τα πάντα, από μηχανήματα, καλούπια και φυσικά τα ίδια πρωτότυπα αεροπλάνα, ΚΑΤΑΣΤΡΑΦΗΚΑΝ. Από τότε ο Καναδάς προμηθεύεται αεροπλάνα από τη σύμμαχο γείτονα χώρα, Αμερική.
Κάτι παρόμοιο φαίνεται κατάφεραν οι σύμμαχοι Αμερικάνοι να κάνουν και με τη φαρμακευτική βιομηχανία μας. Αυτό αποδεικνύεται ακόμα και σήμερα από τις «κραυγές» απόγνωσης των καναδικών φαρμακευτικών εργοστασίων που αγνοεί η καναδική κυβέρνηση.
«ΦΩΝΗ ΒΟΩΝΤΟΣ ΕΝ ΤΗ ΕΡΗΜΩ»
Κάθε μέρα που περνάει, έρχονται στο προσκήνιο και άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν την έλλειψη στήριξης της Καναδικής κυβέρνησης στις εγχώριες φαρμακευτικές εταιρείες. Ορισμένες από αυτές μάλιστα, αναγκάστηκαν να ζητήσουν βοήθεια από άλλες χώρες οι οποίες -όπως το Ισραήλ- άρπαξαν την ευκαιρία και έγιναν συνεταίροι και χορηγοί των καναδικών βιομηχανιών. Η έλλειψη οικονομικής υποστήριξης από την καναδική κυβέρνηση οδήγησε το κλείσιμο πολλών από αυτών.
Ένα από τα παραδείγματα είναι το επιστημονικό κέντρο έρευνας λοιμώξεων ασθενειών του πανεπιστημίου Λαβάλ, όπου λόγω απόρριψης χρηματοδότησης 2 εκατομμυρίων δολαρίων, αναγκάστηκε να σταματήσει τις έρευνες που έκανε για τον Κορωνοϊό.
Η φαρμακευτική ProvidenceTherapeutics με έδρα το Τορόντο έμεινε σημαντικά πίσω στον αγώνα κατασκευής εμβολίων, διότι έλαβε μόνο 8 εκατομμύρια δολάρια ενίσχυση από την καναδική κυβέρνηση, ενώ αντιθέτως η κυβέρνηση των ΗΠΑ επένδυσε 1 δισεκατομμύριο δολάρια στη Moderna για την έρευνα και κατασκευή των εμβολίων της. Αυτά είναι δύο από τα πολλά παραδείγματα. Υπάρχει όμως και το «κερασάκι στην τούρτα» που μας κάνει να αναρωτιόμαστε… γιατί;
ΣΤΟ ΡΑΦΙ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΚΑΝΑΔΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ
Ενώ λοιπόν οι κυβερνήσεις, τόσο η ομοσπονδιακή όσο και οι επαρχιακές, «κόβουν φλέβες» για την προώθηση των ξένων εμβολίων, μια καναδική θεραπεία αντισωμάτων COVID-19 κάθεται σε ράφια νοσοκομείων και φαρμακείων εν μέσω του τρίτου κύματος της πανδημίας της χώρας, επειδή οι γιατροί λένε ότι δεν έχει προγραμματιστεί ως τώρα από τις κυβερνήσεις και τις υγειονομικές αρχές η χορήγηση του φαρμάκου.
«Είναι πραγματικά πολύ απογοητευτικό που διαθέτουμε μια θεραπεία που δεν μπορούμε πραγματικά να χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε ο ειδικός για τις ασθένειες μόλυνσης Dr. DeepaliKuma στα Καναδικά ενημερωτικά μέσα, όπως το CTV.
Πρόκειται για το bamlanivimab ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που στρέφεται εναντίον της ακίδας πρωτεΐνης του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί COVID-19. Το φάρμακο μιμείται την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταπολεμά τον ιό και αναπτύχθηκε από την καναδική AbCelleraBiologicsInc. του Βανκούβερ με την υποστήριξη (επιτέλους…) της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η οποία είχε δεσμεύσει έως και 175,6 εκατομμύρια δολάρια στην εταιρεία το Μάιο του 2020 για την ανάπτυξη θεραπειών αντισωμάτων.
Σύμφωνα με τη Health Canada, το bamlanivimab μπορεί να αποτρέψει την επιδείνωση των συμπτωμάτων και να μειώσει τη νοσηλεία σε ασθενείς υψηλού κινδύνου που έχουν μολυνθεί με COVID-19.
Η θεραπεία μίας δόσης, η οποία πωλείται από την EliLillyCanadaInc., μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης όπως τα νοσοκομεία, καθώς χορηγείται ενδοφλέβια στους ασθενείς.
«Ως θεραπεία αντισωμάτων, αποτελεί μέρος μιας μεγάλης κατηγορίας φαρμάκων που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία ασθενειών, όπως ο καρκίνος και η ρευματοειδής αρθρίτιδα»,δήλωσε ο SachdevSidhu, καθηγητής μοριακής γενετικής στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, τονίζοντας ότι ως μέθοδος θεραπείας είναι μια… επικυρωμένη μορφή.
Η Health Canada ενέκρινε το φάρμακο το Νοέμβριο του 2020 με την προσωρινή εντολή που αφορά την εισαγωγή, πώληση και διαφήμιση φαρμάκων για χρήση σε σχέση με το COVID-19. Σύμφωνα με τη Health Canada, 26.000 δόσεις της θεραπείας αγοράστηκαν για 40 εκατομμύρια δολάρια και διανεμήθηκαν μεταξύ των επαρχιών. Ωστόσο, σχεδόν καμία από αυτές τις δόσεις δεν έχει χρησιμοποιηθεί…
«Χώρες σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν το bamlanivimab για να βοηθήσουν να κρατήσουν τους ασθενείς με COVID-19 εκτός νοσοκομείου και να μειώσουν τους θανάτους για μήνες. Περισσότεροι από 400.000 ασθενείς με COVID-19 παγκοσμίως έχουν επωφεληθεί από το φάρμακο»,όπως αναφέρει ο MichaelMcDougall, εκπρόσωπος της EliLilly.
Σύμφωνα με την AbCelleraBiologics, μελέτες έχουν δείξει ότι η θεραπεία είναι αποτελεσματική έναντι του SARS-CoV-2 και η παραλλαγή εντοπίστηκε για πρώτη φορά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παρ’ όλα αυτά, οι επαρχιακές υγειονομικές αρχές δεν έχουν ακόμη διαθέσει τη θεραπεία στους Καναδούς…
Ο διευθύνων σύμβουλος της AbCelleraBiologics, CarlHansen, βρίσκει «θλιβερό» ότι το φάρμακο δεν είναι προσβάσιμο στον Καναδά.
Ο Χάνσεν είπε ότι η επαρχιακή κυβέρνηση της Βρετανικής Κολομβίας δεν εξέδωσε σχέδιο, σχετικά με τον τρόπο χορήγησης της θεραπείας, αναγκάζοντας τους γιατρούς να την αφήσουν στα ράφια.
Εν τω μεταξύ, η πρόσφατη ανάκληση της αδειοδότησης έκτακτης ανάγκης του bamlanivimab από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ θα μπορούσε να προκαλέσει σύγχυση με το κοινό.
«Δεν υπάρχει καμία αλλαγή στην εξουσιοδότηση bamlanivimab στον Καναδά και η EliLilly δε ζήτησε από την HealthCanada να ανακαλέσει την εξουσιοδότησή της. Το Bamlanivimab που χρησιμοποιείται από μόνο του, είναι αποτελεσματικό έναντι της παραλλαγής B.1.1.7 (UK), η οποία είναι η κύρια παραλλαγή που κυκλοφορεί στον Καναδά το τελευταίο διάστημα»,δήλωσε ο GeoffroyLegault – Thivierge της HealthCanada.
Δεδομένου ότι χορηγείται μέσω ενδοφλέβιας, οι ειδικοί λένε ότι το Bamlanivimab πρέπει να χορηγείται σε νοσοκομείο εντός 10 ημερών από την εμφάνιση συμπτωμάτων. Εάν ένας ασθενής είναι πολύ άρρωστος, η θεραπεία δεν μπορεί να χορηγηθεί.
Στις ΗΠΑ, νοσοκομεία όπως το Johns Hopkins Medicine έχουν δημιουργήσει κέντρα έγχυσης μονοκλωνικών αντισωμάτων εξωτερικών ασθενών, για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της θεραπείας.
«Τα φάρμακα για αντισώματα είναι επίσης πιο δύσκολο να γίνουν»,είπε ο καθηγητής Sidhu και με τη δόση να κοστίζει άνω των 1.500$ το bamlanivimab δεν είναι και το φθηνότερο φάρμακο.
Στις ΗΠΑ, οι ερευνητές διερευνούν επίσης τη χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων ως προληπτική επιλογή για ευάλωτες ομάδες, όπως ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, που δεν ανταποκρίνονται στα εμβόλια COVID-19. Αυτοί οι ασθενείς παράγουν λίγα ή καθόλου αντισώματα, είτε ως αποτέλεσμα θεραπείας για άλλες ασθένειες, όπως ο καρκίνος, είτε επειδή γεννήθηκαν με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Ομοίως, το bamlanivimab αποδείχθηκε ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης συμπτωματικών COVID-19 μεταξύ των κατοίκων και του προσωπικού των εγκαταστάσεων μακροχρόνιας περίθαλψης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας κλινικής δοκιμής φάσης III από την Eli Lilly που διεξήχθη σε συνεργασία με το Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργίας και Μολυσματικών ασθενειών (NIAID) και το δίκτυο πρόληψης COVID-19. Καθώς οι λοιμώξεις συνεχίζουν να αυξάνονται, η αξιοποίηση αυτής της «παραμελημένης» θεραπείας θα έσωζε ζωές.
Ο ιατρός Kumar προτρέπει τους επαρχιακούς ηγέτες και αξιωματούχους υγείας, να συμφωνήσουν για να βρουν έναν τρόπο για την εφαρμογή του Bamlanivimab στο σύστημα υγείας του Καναδά. Τα νοσοκομεία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κινητές κλινικές και κέντρα έγχυσης, για να βοηθήσουν στη διάθεση της θεραπείας αντισωμάτων σε όσους θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτήν.
«Τα νέα δεδομένα που έρχονται, δείχνουν ότι αυτές οι θεραπείες αποτρέπουν πραγματικά το θάνατο και αποτρέπουν τις νοσηλείες και εάν πρόκειται να μειώσουμε το βάρος στα δωμάτια έκτακτης ανάγκης και στα κρεβάτια του νοσοκομείου μας, τότε πρέπει πραγματικά να καταλάβουμε πώς να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις θεραπείες σε μεγάλη κλίμακα»,ανέφερε ο Kumar.
Πάνω από δώδεκα γιατροί και μέλη του συμβούλιου μολυσματικών ασθενειών υπέγραψαν επιστολή, καλώντας όλα τα επίπεδα κυβέρνησης να συνεργαστούν με κλινικές και νοσοκομεία για να αυξήσουν την πρόσβαση σε μονοκλωνικά αντισώματα και να επισπεύσουν την έγκριση συνδυασμένων μονοκλωνικών αντισωμάτων.
«Τα στοιχεία για αυτές τις θεραπείες είναι τώρα αρκετά ισχυρά – και οι παρενέργειες είναι αρκετά περιορισμένες – ότι οι Καναδοί γιατροί θα πρέπει να μπορούν να προσφέρουν αυτές τις θεραπείες σε επιλέξιμους ασθενείς», αναφέρει η επιστολή. «Πράγματι, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδέχονται αυτά τα στοιχεία και έχουν ήδη δημιουργήσει πάνω από 5.000 τόπους έγχυσης, που έχουν χορηγήσει αυτή τη θεραπεία σε περίπου ένα εκατομμύριο ανθρώπους», σημειώνεται στην επιστολή.
Οι επιστήμονες ιατροί πιστεύουν ότι είναι απαραίτητο ο Καναδάς να αρχίσει τη χορήγηση δόσεων της θεραπείας για να αποτρέψει περισσότερους Καναδούς από το θάνατο του COVID-19. Μια θεραπεία που ήδη έχει χρυσοπληρωθεί από τους καναδούς φορολογούμενους και κάθεται στα ράφια.
Τέλος να υπενθυμίσουμε, ότι η φαρμακευτική εταιρία SATONIZE (https://sanotize.com/) με έδρα στο Βανκούβερ, που πρόκειται να βγάλει έως το τέλος του έτους σπρέϊ θεραπείας του ιού, χρηματοδοτείτε από το… Ισραήλ (η ιδιοκτήτρια Dr. Gilly Regev είναι Καναδο-ισραηλινή) αντί από τον Καναδά. Γιατί άραγε;
*Ο Γιώργος Στυλ. Γκιούσμας είναι συν-εκδότης της έντυπης εφημερίδας ΕΛΛΗΝΟΚΑΝΑΔΙΚΑ ΝΕΑ και της ιστοσελίδας www.tanea.ca
Η θεσμική βία την οποία βιώνει ο Έλλην Πολίτης, ένεκεν της σωρείας καταστρατηγήσεων του Καταστατικού Χάρτη του Ελλαδικού Συντάγματος, ενεργοποιούν αυτοδικαίως την ακροτελεύτια διάταξη του άρθρου 120 παράγραφος 4 του Συντάγματος, ήτοι την, κατά το προσφυώς λεγόμενον, «Επιτομή του Συνταγματικού Πατριωτισμού», καθότι, η εν θέματι διάταξη, αναγνωρίζει ευθέως προς τον Έλληνα Πολίτη, το δικαίωμα και την υποχρέωση, να αντλήσει την εξουσία αυτή, εκ του ως άνω άρθρου, ίνα καταστεί αυτόκλητος θεματοφύλακας και άγρυπνος φρουρός της Συνταγματικής Νομιμότητας, δοθέντος ότι η παράγραφος 2 του άρθρου 120, απαιτεί από τον Έλληνα πολίτη τον σεβασμό προς το Σύνταγμα και τους Νόμους οι οποίοι συμφωνούν με αυτό, αλλά και την αφοσίωση εις την πατρίδα και την Δημοκρατία.
Ως εκ τούτου επαφίεται εις τον Πατριωτισμό των Ελλήνων, η σύννομη _κατά την υποκειμενική μου γνώμη, κατά διασταλτική ερμηνεία της ως άνω διάταξης, αντίδραση του πολίτη_, εν προκειμένω, κατά των σφετεριστών της λαϊκής κυριαρχίας, οι οποίοι πραξικοπηματικά καταλύουν θεμελιώδεις διατάξεις του Συντάγματος, φαλκιδεύοντας δυσανάλογα των αντικειμενικών περιστάσεων μείζονα δικαιώματα των πολιτών (κατά κατάφωρη παραβίαση δηλαδή της περίπτυστης αρχής της αναλογικότητας, ειδικότερης έκφανσης του Κράτους Δικαίου κατ’ άρθρο 25 του Συντάγματος), όπως η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας ως προς το σύνολο των επιμέρους πτυχών και εκφάνσεώς της (ατομική-επαγγελματική δράση, απρόσκοπτη μετακίνηση) αλλά και την μείζονα αποστέρηση της ελευθέρας βούλησης αποφάσεως περί της αυτοδιάθεσης της υγείας αυτής καθ’ αυτήν των πολιτών, αλλά και της ανεπηρέαστης αλλά και κατόπιν ρητής εμφατικής αξιώσεως τους (νοείται των πολιτών), δια ειδικής έγκυρης και εμπεριστατωμένης ιατρικής πληροφόρησης περί της πανδημίας και των παρενεργειών της υπό της Πολιτείας, ούτως ώστε εν τέλει να συγκαταθέσουν συνειδητά, προς πάσα επιγενόμενη Ιατρική πράξη.
Η ανεδαφική και στερούμενη, επαρκούς τεκμηριώσεως, θεμελίωση του όρου «δημόσια υγεία» και ο δογματικός και άκρατος μονισμός ενημέρωσης από μία συγκεκριμένη μερίδα Λοιμοξιολόγων εν Ελλάδι, περί του αντικειμενικώς ή επιστημονικώς κατά το μάλλον ή ήττον, «ορθώς λαμβάνειν» ως προφυλακτικό μέτρο εξουδετερώσεως διασποράς του σύγχρονου επάρατου ιού, εν συνδυασμώ με τον σιδηρούν αποκλεισμό της ανεμπόδιστης ελευθερίας εκφράσεως, αντιφρονούντων ιατρών εις τα, εν Ελλάδι, συστημικά Μ.Μ.Ε, ελεγχόμενα απεριφράστως υπό τους μη διαυγείς μηχανισμούς, ορισμένου εσμού συμφερόντων, ήγειραν ευλόγως υποψίες προς τους γρηγορούντες πολίτες, περί της φυόμενης, εις τον αντίποδα, οιονεί «επιδημίας», καθολικής ποδηγέτησης των Μ.Μ.Ε, περί καλλιέργειας συλλογική φόβου, δια μέσου της παράνομης κατακράτησης και βιαίας στέρησης της προσωπικής ελευθερίας των πολιτών, δια των αλλεπάλληλων εγκλεισμών, υπό την «ιδιώνυμη» επαχθή απειλή επιβολής διοικητικού προστίμου και απηνούς ασκήσεως ποινικής διώξεως.
Ως εκ τούτου, την κατηγορία των σκεπτικιστών πολιτών, περί του τρόπου επιβολής της πανδημίας και των επιπτώσεων εις τα δημοκρατικά τους δικαιώματα, άρχισαν, οι διάφοροι μηχανισμοί, να τους στιγματίζουν με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς, κατονομάζοντας τους αορίστως ως «σεσημασμένους εγκληματίες του νεοπαγούς ιού, ψεκασμένους, συνομωσιολόγους, ακροδεξιούς», δια τον απλούστατο λόγο ότι τόλμησαν, να αμφισβητήσουν την αυθεντία της εξουσίας, η οποία επιβάλλει δια πυρός και σιδήρου, την ιατρικώς αναιτιολόγητη υποχρέωση, διαρκούς λογοδοσίας των πολιτών δια πάσα κίνηση τους, η την δια νόμου επιβολή αμφίβολης αποτελεσματικότητας προφυλακτικών μέτρων.
Η συλλογική αυτή αντίδραση νέων επιστημόνων προς την Νέα Τάξη Πραγμάτων προς μία άκρως ιατρικώς αβάσιμη αλλά και νομικώς αντισυνταγματική και καθόλα έκνομη, επιβολής συλλήβδην και κατά συρροή μέτρων, τα οποία προσβάλλουν ευθέως την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, προϊόν επεξεργασίας επιβολής υπερεθνικών αλλότριων συμφερόντων της, προφανώς ανησύχησε τους κρατούντες.
Η πατερναλιστική αυτή υπερ-εξουσία της κυβέρνησης, ομοιάζει με αστυνομικό κράτος ολοκληρωτικού τύπου, το οποίο υπό τον μανδύα της επίφασης της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, επιχειρεί να περιάγει την χώρα, προς μία μόνιμη κατάσταση πολιορκίας, η οποία δήθεν δικαιολογείται και συγχωρείται, από την πολύκροτη πανδημία ως παγίως επαπειλούμενο κίνδυνο της δημόσιας υγείας, εξ αυτού του λοιπόν του λόγου ο πολίτης σήμερα απολύεται εκδικητικά από την εργασία του, ακόμη και τα παιδιά στερούνται της εκπαιδεύσεως, άνευ ετέρου τινός εν είδει τιμωρίας, ως αντιφρονούντες και μη συμμορφούμενη προς την άλογη κρατική βία.
Η διχοστασία εις τους κόλπους της κοινωνίας καθώς και η ρατσιστική βία προς τους έχοντες μία τεκμηριωμένα διαφορετική άποψη αμφισβήτησης του ως άνω επιβεβλημένου «αφηγήματος» διώκεται καθοιονδήποτε τρόπο, με την μομφή του αρνητή της αυθεντίας της δεσποτείας του αδιαμφισβήτητου κύρους του «Ηγεμόνα».
Εν τω πλαισίω αυτό, νύκτωρ, βεβιασμένα, εν κρυπτώ και παραβύστω, ψηφίστηκε, στις 22-4-2021, άρον άρον, το ανεύθυνο των «Λοιμοξιολόγων», μία θεσμικώς πραξικοπηματική ενέργεια, η οποία σηματοδοτεί εκκωφαντικά, τον ενταφιασμό της Δημοκρατίας και την πρόδηλη κατάλυση των Δημοκρατικών Θεσμών.
Η περί ης ο λόγος ψήφιση άπτεται της περί της αφέσεως της ποινικής ευθύνης των μελών της Εθνικής Επιτροπής Προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του Κορωνοϊού COVID-19, της Επιτροπής Αντιμετώπισης Εκτάκτων Συμβάντων Δημόσιας Υγείας από Λοιμογόνους Παράγοντες της Επιτροπής Εμβολιασμών, οι οποίοι εφεξής δεν ευθύνονται, δεν διώκονται και δεν εξετάζονται για γνώμη που διατύπωσαν ή ψήφο που έδωσαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στο πλαίσιο λειτουργίας των ως άνω Επιτροπών. Δίωξη επιτρέπεται μόνο για συκοφαντική δυσφήμιση ή εξύβριση.
Πρόκειται για το άρθρο 4, της επίμαχης τροπολογίας προσθήκης του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Κώδικα Δικαστικών Υπαλλήλων» όπου το άρθρο 32ο του Ν. 4771/2021 (Α’ 16) αντικαθίσταται με βάσει τα ως άνω προρρηθέντα, υπογεγραμμένο υπό των Υπουργών Οικονομίας και Υγείας.
Η ως άνω, διάταξη, αποτελεί βραδυφλεγή βόμβα εις τα θεμέλια του Δημοκρατικού μας Πολιτεύματος αναγνωρίζοντας συλλήβδην προληπτική ασυλία προς τους «πρωταγωνιστές» της Πανδημίας με ό,τι τούτο συνεπάγεται της δημόσιας υγείας, των πλημμελειών (ιατρικών και διοικητικών) ως προς την διαχείριση αυτής, με αποτέλεσμα δηλαδή, να αμνηστεύεται εκ των προτέρων και να καθαγιάζεται ως αυθεντικά ανεπίδεκτη, ποινικής διερεύνησης οιαδήποτε τυχόν μη ορθή λήψη αποφάσεως, η οποία αντικειμενικά δεν επέφερε το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα αλλά ενδεχομένως να αποτέλεσε γενεσιουργό αιτία, πολλαπλών άστοχων ενεργειών και παραλείψεων ως προς την ιταμή διαχείριση της περιλάλητης πανδημίας.
Η εν λόγω ανεκδιήγητη πράξη, όζει ολοκληρωτισμό, και συνιστά ανυπερθέτως εκκωφαντική ομολογία αφενός αποτυχίας της κυβερνήσεως, η οποία φοβούμενη τυχόν, παρέμβαση της Δικαιοσύνης, ως έδει, _καθότι φρονούμε ότι ζούμε σε Συντεταγμένο Κράτος Δικαίου, όπου η λειτουργική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, δύναται να παρέμβει, κατόπιν ελευθέρας ασκήσεως του προσήκοντος, νομικού και ουσιαστικά βάσιμου ένδικου βοηθήματος, υπό οιονδήποτε πολίτη προς τυχόν διαλεύκανση της υποθέσεως της πανδημίας και αφετέρου απερίφραστη παραδοχή ότι ημείς οι πολίτες καθιστάμεθα ανυπόληπτα ενεργούμενα ψεκασμένοι, οι οποίοι στερούμεθα οιασδήποτε προστασίας, ακόμη και της δικαστικής προστασίας, καθότι, απλώς αποτελούμε μία διανοητικώς λοβοτομημένη, ευκαταφρόνητη και ανυπόληπτη υδαρή μάζα, προκειμένου η ελίτ να πειραματίζεται εις την αντοχή της υγείας μας.
Η θέσπιση της ποινικής ανευθυνότητας συνεπάγεται εις το διηνεκές ατιμωρησία των πρωταγωνιστών διαχείρισης της πανδημίας και πηδαλιουχήσεως της κοινωνίας περί της λήψεως των προσηκόντων κατά το δοκούν μέτρων, δηλαδή, εν άλλοις λόγοις, η διάταξη αυτή, απαλλάσσει τα μέλη, κατά τρόπο πρόδηλα αντισυνταγματικό διότι παραβιάζει το άρθρο 4 του Συντάγματος σύμφωνα με το οποίο «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου», καθόσον με το ακαταδίωκτο και επί δολίων πράξεων ή παραλείψεών τους επέρχεται αδικαιολόγητη ευνοϊκή μεταχείριση υπέρ αυτών και μη εφαρμογή των ελληνικών ποινικών νόμων υπέρ της συγκεκριμένης κατηγορίας, ως υπαλλήλων εν ευρεία εννοία, έναντι άλλων κατηγοριών υπαλλήλων, δοθέντος ότι η άνω διάταξη του Συντάγματος κατοχυρώνει όχι μόνο την ισότητα των Ελλήνων πολιτών έναντι του νόμου αλλά και την ισότητα του νόμου έναντι αυτών.
Είναι γεγονός, ότι ο νομοθέτης μπορεί να προβαίνει σε διαφορετική ρύθμιση, όταν τούτο επιβάλλεται από λόγους γενικότερου κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος, για τους οποίους είναι δυνατό να κάμπτεται νομοθετικώς η προεκτεθείσα αρχή της ισότητας των πολιτών έναντι του νόμου (Ολ. Α.Π. 4/2012, 11/2008, 3/2006, 38/2005).
Τούτο, όμως, δεν μπορεί να ισχύσει στην περίπτωση τελέσεως εκ δόλου αξιόποινων πράξεων παρά οιουδήποτε, αφού επί τέτοιου είδους πράξεων δεν είναι νοητή ύπαρξη λόγων γενικότερου κοινωνικού ή δημόσιου συμφέροντος, που να δικαιολογούν συνταγματικώς τη διαφορετική ρύθμιση με τη θέσπιση ακαταδίωκτου υπέρ των ανωτέρω προσώπων κατά την εκφορά γνώμης ή διενέργεια πράξεως, που ανάγονται στα καθήκοντά τους
Έτι περαιτέρω και συμπληρωματικώς προς την εθνική νομοθεσία λειτουργεί και η ευρωπαϊκή και ειδικότερα το άρθρο 14 της ΕΣΔΑ που καθιερώνει την αρχή της ισότητας και απαγορεύει τις διακρίσεις ορίζοντας ότι «η χρήσις των αναγνωριζομένων εν τη παρούση Συμβάσει δικαιωμάτων και ελευθεριών δέον να εξασφαλισθεί ασχέτως διακρίσεως φύλου, φυλής, χρώματος, γλώσσης, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, εθνικής ή κοινωνικής προελεύσεως, συμμετοχής εις εθνική μειονότητα, περιουσίας, γεννήσεως ή άλλης καταστάσεως».
Ειδικότερα, στόχος της ευρωπαϊκής νομοθεσίας κατά των διακρίσεων είναι να εξασφαλίσει σε όλα τα άτομα ισότιμες και δίκαιες προοπτικές πρόσβασης στις ευκαιρίες που παρουσιάζονται στην κοινωνία.
Μάλιστα, αυτή η νομοθεσία δεν παρουσιάζει μόνο μια μονόπλευρη διάσταση αξιώνοντας την απαγόρευση των διακρίσεων στις σχέσεις κράτους πολίτη, αλλά ταυτόχρονα τριτενεργεί και στις σχέσεις μεταξύ των ιδιωτών.
Εξειδικεύοντας παρατηρούμε ότι η απαγόρευση των διακρίσεων αναλύεται ως εξής:
Προβλέπει ότι τα πρόσωπα που βρίσκονται σε όμοιες καταστάσεις πρέπει να τυγχάνουν όμοιας μεταχείρισης και να μην υφίστανται δυσμενέστερη μεταχείριση λόγω κάποιου ιδιαίτερου «προστατευόμενου» χαρακτηριστικού το οποίο διαθέτουν. Αυτές είναι οι «άμεσες» διακρίσεις που υπόκεινται σε ένα γενικό κριτήριο αντικειμενικής αιτιολόγησης. Ειδικότερα το ΕΔΔΑ έχει κρίνει ότι «[…] διαφορετική μεταχείριση ατόμων που βρίσκονται σε σχετικά όμοιες καταστάσεις […] μπορεί να θεωρηθεί διάκριση εάν στερείται αντικειμενικής και εύλογης αιτιολογίας, με άλλα λόγια εάν δεν επιδιώκει την επίτευξη ενός θεμιτού σκοπού ή εάν δεν υπάρχει εύλογη σχέση αναλογικότητας μεταξύ των χρησιμοποιούμενων μέσων και του σκοπού που επιδιώκεται να επιτευχθεί».
Συνελόντι ειπείν, η κυβέρνησις, τελεί εις ρόλο ωσεί «Ποντίου Πιλάτου», ο οποίος ναι μεν θεσπίζει την ατιμωρησία, κατά τον πιο ιταμό, Αντισυνταγματικό και αντιδημοκρατικό τρόπο, δια ένα τόσο καίριο, ακανθώδες και ιστορικό ζήτημα, καταφάσκοντας όμως δε, εμμέσως πλην σαφώς, ενδεχόμενο δόλο ως προς την αποτυχία της μέχρι τούδε διαχείρισης της πανδημίας αλλά εν ταυτώ και δια το μέλλον, νίπτοντας ανενδοιάστως, τας χείρας της, αποτινάσσοντας οιαδήποτε ανάληψη ουσιαστικά πολιτικής ευθύνης, πλήττοντας όμως τοιουτοτρόπως, εκ βάθρων τα θεμέλια της κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας μας.
Την επί της αρχής συμφωνία «για συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τους αγρότες τη Δευτέρα 19/1 στις 13:00 το μεσημέρι στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό τον όρο οι δρόμοι να είναι και να παραμείνουν ανοιχτοί» ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Παύλος Μαρινάκης, κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών (Πέμπτη 15/1). Σύμφωνα με τον κ. Μαρινάκη, όρος της κυβέρνησης είναι οι δρόμοι να είναι ανοιχτοί από την πλευρά των αγροτών. Επίσης, δε θα πρέπει να μετέχουν «πρόσωπα ελεγχόμενα ή πρόσωπα με παραβατικές συμπεριφορές και ένας αριθμός ατόμων που να μπορεί να κάνει τη συνάντηση λειτουργική και αποτελεσματική». Η κυβέρνηση θέλει να ακούσει τους «σκληρούς» αγρότες τι έχουν να πουν και τα ιδιαίτερα τοπικά θέματα που αντιμετωπίζουν, ανέφερε, ξεκαθαρίζοντας ότι «άλλα μέτρα δεν υπάρχουν» και ό,τι ανακοινώθηκε είναι βελτιώσεις στα προηγούμενα μέτρα. «Εφόσον υπάρξουν παρατηρήσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε τεχνικές λύσεις χωρίς δημοσιονομικό κόστος, μπορούν να γίνουν δεκτές», ανέφερε. Ο κ. Μαρινάκης υπεραμύνθηκε της συνάντησης αντιπροσωπείας 14 μπλόκων με τον πρωθυπουργό, απορρίπτοντας την κριτική που έχει γίνει περί έλλειψης αντιπροσωπευτικότητας. «Ήταν πολύ αντιπροσωπευτικός διάλογος, ιστορία γράφουν οι παρόντες. Αν δεν ήταν, δε θα ήθελαν και οι υπόλοιποι να συναντηθούν με τον πρωθυπουργό».
Ο κ. Μαρινάκης χαρακτήρισε «σπέκουλα» και «προπαγάνδα» τις αιτιάσεις περί έλλειψης αντιπροσωπευτικότητας. «Ξύδι σε όσους δεν τους νοιάζει το καλό των αγροτών και του κάθε ανθρώπου», κατέληξε. Ερωτηθείς για τις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης και συγκεκριμένα της βουλευτού του ΠΑΣΟΚ, Ευαγγελίας Λιακούλη, για το χειρισμό της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, ο κ. Μαρινάκης επισήμανε ότι «δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για την ευλογιά των προβάτων στην Ευρώπη, όπως και στην Ελλάδα. Και το ΑΠΘ και της Θεσσαλίας έχουν τοποθετηθεί για την ανάγκη να εφαρμοστεί η υφιστάμενη πολιτική και όχι ο εμβολιασμός. Ο κ. Τσιάρας έχει απαντήσει με σαφήνεια στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, υπενθυμίζοντας ότι ο αρμόδιος Επίτροπος χαρακτήρισε τον εμβολιασμό ως ύστατο μέτρο κι όχι ως βασική στρατηγική».
Η κυρία Λιακούλη «είτε δεν τις έχει διαβάσει, είτε δε λέει αλήθεια», είπε.
ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ
ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ – ΕΡΝΤΟΓΑΝ
Ο κ. Μαρινάκης επιβεβαίωσε επίσης, ότι η Αθήνα βρίσκεται σε συνεργασία με την Άγκυρα για συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. «Είναι τα δύο επιτελεία σε αναζήτηση κοινής ημερομηνίας για το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, πιθανώς εντός Φεβρουαρίου. Δεν έχει υπάρξει ακόμη ημερομηνία», είπε. «Ως προς την ατζέντα, συνολικά, διαχρονικά, χωρίς να υπάρχει διαφοροποίηση, μία είναι η διαφορά με την Τουρκία. Όλα τα υπόλοιπα σοβαρά θέματα μεταξύ των κρατών είναι καλό να τίθενται στο τραπέζι του διαλόγου», διευκρίνισε. Ερωτηθείς για τις δημοσκοπήσεις και τις επιδόσεις που καταγράφουν το υπό διαμόρφωση κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού και του Αλέξη Τσίπρα, ο κ. Μαρινάκης ανέφερε: «Δεν ανήκουμε στα κόμματα που πυροβολούν τους δημοσκόπους, τις διαβάζουμε όλες τις μετρήσεις. Είναι άτοπο να συγκρίνεις υπαρκτά κόμματα, με υπό διαμόρφωση ή υπό δημιουργία κόμματα. Στις εκλογές, οι πολίτες θα πρέπει να κοστολογήσουν το πρόγραμμά τους, τις θέσεις τους. Όλα τα υπόλοιπα είναι θεωρίες». Ο κ. Μαρινάκης ρωτήθηκε και για τις ευθύνες που υπάρχουν για το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών και απέρριψε τα περί πολιτικής ευθύνης, καθώς όπως είπε, οι όποιες συζητήσεις για την αναβάθμιση των συστημάτων της ΥΠΑ έγιναν πριν το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών.
Φθηνά προϊόντα που πολλές φορές είναι και υψηλής ποιότητας και σε πολύ χαμηλές τιμές θα εκτοπίσουν αντίστοιχα ελληνικά στις ευρωπαϊκές και εγχώριες αγορές
Εδώ και δύο αιώνες οι ΗΠΑ καταφεύγουν στην ίδια πρακτική με τον Μαδούρο όταν θεωρήσουν ότι «απειλούνται» τα συμφέροντά τους ◙ Οι 19+1 περιπτώσεις που δόθηκε εντολή για «εισβολή/απαγωγή»
Του Αντώνη Μπότσικα
Με τη διαταγή του Ντόναλντ Τραμπ για εισβολή στη Βενεζουέλα και σύλληψη του Νικολά Μαδούρο, πολλοί έχουν σπεύσει να προσδώσουν αποκλειστικά την ευθύνη στο πρόεδρο των ΗΠΑ. Είναι όμως έτσι;
Όταν μιλάμε για τις ΗΠΑ, και ειδικότερα για την εξωτερική της πολιτική, καλό είναι να καταφεύγουμε και σε ιστορικές πληροφορίες, όσον αφορά το παρελθόν. Χωρίς να έχουμε καμία απολύτως διάθεση να «αθωώσουμε» τον Ντόναλντ Τραμπ, πρέπει παρ’ όλα αυτά να αποδώσουμε «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι». Ψάξαμε λοιπόν και βρήκαμε, ήδη από την… αρχή της ιστορίας των ΗΠΑ και τον πρώτο πρόεδρο Τζορτζ Ουάσιγκτον, πόσες φορές έχει συμβεί το ίδιο. Το αποτέλεσμα εντυπωσιάζει και δείχνει ότι όχι μόνο ανάλογες περιπτώσεις υπήρξαν πολλές, αλλά ότι ουσιαστικά, αποτελούν συνήθη πρακτική των ΗΠΑ και προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό την εξωτερική της πολιτική. Πάμε λοιπόν να δούμε, πόσες φορές ιστορικά πρόεδρος των ΗΠΑ έχει διατάξει την εισβολή σε άλλο κράτος και την απαγωγή/εκτέλεση άλλου ηγέτη. Μάλιστα, τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας των ΗΠΑ, αυτό συνέβη και στο εσωτερικό των Πολιτειών, λόγω μεταξύ τους προστριβών. Έχουμε και λέμε λοιπόν:
18ΟΣ ΚΑΙ 19ΟΣ ΑΙΩΝΑΣ
➥ Περίοδος Τζορτζ Ουάσιγκτον (1794): Κατά τη διάρκεια της «Επανάστασης του Ουίσκι» (Whiskey Rebellion), ο Ουάσιγκτον έγινε ο μόνος εν ενεργεία Πρόεδρος που ηγήθηκε προσωπικά στρατευμάτων για να καταστείλει μια εξέγερση και να συλλάβει τους ηγέτες της εντός της επικράτειας.
➥ Τόμας Τζέφερσον (1807): Διέταξε τη σύλληψη του πρώην Αντιπροέδρου του, Άαρον Μπερ, ο οποίος κατηγορήθηκε ότι οργάνωσε στρατιωτική εκστρατεία για να καταλάβει εδάφη και να ιδρύσει δικό του κράτος. Η σύλληψη έγινε από ομοσπονδιακά στρατεύματα.
➥ Άντριου Τζάκσον (1832): Διέταξε στρατιωτική δράση κατά του αρχηγού BlackHawk των ιθαγενών, οδηγώντας στην ήττα και τη σύλληψή του, με σκοπό τον έλεγχο των εδαφών τους.
➥ Πόλεμος ΗΠΑ-Μεξικού (1846-1848): Υπό τον Πρόεδρο Τζέιμς Πολκ, οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Μεξικό, κατέλαβαν την Πόλη του Μεξικού και ανάγκασαν την κυβέρνηση σε παραίτηση και την παραχώρηση τεράστιων εδαφών.
ΑΡΧΕΣ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ («ΠΟΛΕΜΟΙ ΤΗΣ ΜΠΑΝΑΝΑΣ»)
➥ Λιλίουοκαλάνι (Χαβάη, 1893): Με την υποστήριξη Αμερικανών πεζοναυτών, ανατράπηκε η Βασίλισσα της Χαβάης, ανοίγοντας το δρόμο για την προσάρτηση των νησιών από τις ΗΠΑ.
➥ Νικαράγουα & Ονδούρα (1903-1925): Οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν δεκάδες επεμβάσεις για να προστατεύσουν εταιρικά συμφέροντα, συχνά ανατρέποντας ή εγκαθιστώντας ηγέτες («Banana Wars»).
ΨΥΧΡΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (1945-47 / 1989-91)
➥ Μοχάμεντ Μοσαντέκ (Ιράν, 1953): Ο Πρόεδρος Αϊζενχάουερ ενέκρινε την επιχείρηση «Ajax» της CIA, η οποία οδήγησε στην ανατροπή και τη σύλληψη του εκλεγμένου πρωθυπουργού.
➥ Χακόμπο Άρμπενζ (Γουατεμάλα, 1954): Ανατράπηκε με εισβολή μισθοφόρων που οργάνωσε η CIA υπό τις εντολές της κυβέρνησης Αϊζενχάουερ.
➥ Πατρίς Λουμούμπα (Κονγκό, 1961): Η κυβέρνηση των ΗΠΑ (υπό τους Αϊζενχάουερ και Κένεντι) ενεπλάκη στην επιχείρηση που οδήγησε στην ανατροπή και τη δολοφονία του.
➥ Νγκο Ντιν Ντιέμ (Νότιο Βιετνάμ, 1963): Οι ΗΠΑ ενθάρρυναν πραξικόπημα που κατέληξε στη δολοφονία του ηγέτη του Νοτίου Βιετνάμ, ο οποίος είχε θεωρηθεί πλέον ανεπιθύμητος σύμμαχος.
Ενώ οι σύγχρονες περιπτώσεις (Μαδούρο, Σαντάμ) είναι πιο γνωστές λόγω της τηλεοπτικής κάλυψης, η πρακτική της χρήσης ισχύος για την εξουδετέρωση ηγετών αποτελεί μέρος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εδώ και δύο αιώνες.
➥ Χάντσον Όστιν (Γρενάδα, 1983): Ο Ρόναλντ Ρέιγκαν διέταξε εισβολή (Operation Urgent Fury) που οδήγησε στην ανατροπή της στρατιωτικής κυβέρνησης.
ΑΛΛΕΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ
➥ Ιστορικές απόπειρες της CIA: Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, υπήρξαν σχέδια ή απόπειρες κατά των Φιντέλ Κάστρο (Κούβα), Πατρίς Λουμούμπα (Κονγκό) και Ραφαέλ Τρουχίγιο (Δομινικανή Δημοκρατία).
ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1989 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ
1] Μανουέλ Νοριέγκα (Παναμάς, 1989)
➥ Πρόεδρος: Τζορτζ Χ.Ο. Μπους.
☛Επιχείρηση: «Operation Just Cause». Οι ΗΠΑ εισέβαλαν στον Παναμά με κύριο στόχο τη σύλληψη του Νοριέγκα, ο οποίος κατηγορούνταν για διακίνηση ναρκωτικών.
☛Αποτέλεσμα: Ο Νοριέγκα παραδόθηκε, μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ, δικάστηκε και φυλακίστηκε.
2] Σαντάμ Χουσεΐν (Ιράκ, 2003)
➥ Πρόεδρος: Τζορτζ Ο. Μπους.
☛Επιχείρηση: Εισβολή στο Ιράκ. Πριν την έναρξη, δόθηκαν εντολές για «πλήγματα αποκεφαλισμού» (decapitation strikes) κατά της ηγεσίας.
☛Αποτέλεσμα: Ο Σαντάμ συνελήφθη από τις αμερικανικές δυνάμεις τον Δεκέμβριο του 2003 και αργότερα εκτελέστηκε από την ιρακινή κυβέρνηση.
3] Μουαμάρ Καντάφι (Λιβύη, 2011)
➥ Πρόεδρος: Μπαράκ Ομπάμα.
☛Επιχείρηση: Οι ΗΠΑ συμμετείχαν σε στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ για την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων και την προστασία αμάχων.
☛Αποτέλεσμα: Αν και επίσημα ο στόχος δεν ήταν η δολοφονία του, οι αεροπορικές επιθέσεις κατέστρεψαν τις δυνάμεις του, οδηγώντας στην αιχμαλωσία και τον θάνατό του από επαναστάτες.
4] Οσάμα μπιν Λάντεν (Πακιστάν, 2011):
➥ Πρόεδρος: Μπαράκ Ομπάμα.
☛Επιχείρηση: Ο Μπαράκ Ομπάμα διέταξε ειδική επιχείρηση (Operation Neptune Spear) εντός του Πακιστάν για την εξόντωσή του. ☛Αποτέλεσμα: Εκτέλεση του Μπιν Λάντεν.
5] Κασέμ Σουλεϊμανί (Ιράν/Ιράκ, 2020)
➥ Πρόεδρος: Ντόναλντ Τραμπ.
☛Επιχείρηση: Στοχευμένη επίθεση με drone στο αεροδρόμιο της Βαγδάτης.
☛Αποτέλεσμα: Ο Σουλεϊμανί, κορυφαίος στρατιωτικός ηγέτης του Ιράν, σκοτώθηκε ακαριαία.
Όπως βλέπουμε, υπάρχουν πολλές ιστορικές περιπτώσεις που χρονολογούνται από την ίδρυση των ΗΠΑ. Αν και ο όρος «εισβολή για απαγωγή/εκτέλεση ηγέτη» με τη σύγχρονη έννοια (όπως η περίπτωση Μαδούρο) εμφανίζεται συχνότερα μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η στρατιωτική ισχύς χρησιμοποιήθηκε για την ανατροπή ή τη σύλληψη ηγετών και εχθρών του κράτους από την εποχή του Τζορτζ Ουάσιγκτον, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι αυτού του είδους οι «επιχειρήσεις» δεν είναι «προνόμιο» ενός προέδρου αλλά αποτελούν αναπόσπαστο «εργαλείο» της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ εδώ και δύο αιώνες…
Η μέγιστη ημερήσια έκταση καταγράφηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025 και ανήλθε στα 22,86 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου 30% μικρότερη από το ιστορικό χαμηλό του 2006
Η τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική το 2025 ήταν από τις μικρότερες των τελευταίων δεκαετιών, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της NASA και της NOAA. Η μέση έκτασή της, που καταγράφηκε μεταξύ 7 Σεπτεμβρίου 2025 και 13 Οκτωβρίου 2025, και έφτασε τα 18,71 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα, αποτελεί την πέμπτη μικρότερη από το 1992, χρονιά κατά την οποία τέθηκαν σε ισχύ οι πρώτοι παγκόσμιοι περιορισμοί για τις ουσίες που καταστρέφουν το όζον.
Αν και εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται «ηπειρωτικής κλίμακας», η φετινή τρύπα σχηματίστηκε αργότερα και διαλύεται σχεδόν τρεις εβδομάδες νωρίτερα, σε σύγκριση με την τάση της τελευταίας δεκαετίας. Η μέγιστη ημερήσια έκταση καταγράφηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2025 και ανήλθε στα 22,86 εκατ. τετραγωνικά χιλιόμετρα, περίπου 30% μικρότερη από το ιστορικό χαμηλό του 2006.
ΤΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ότι η σταδιακή μείωση των ουσιών που καταστρέφουν το όζον – κυρίως των χλωροφθορανθράκων και άλλων ενώσεων πλούσιων σε χλώριο και βρώμιο – αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ του 1987, που θεωρείται μία από τις πιο επιτυχημένες παγκόσμιες περιβαλλοντικές πολιτικές.
«Όπως αναμενόταν, βλέπουμε μια τάση μείωσης της έκτασης της τρύπας του όζοντος, σε σύγκριση με τις αρχές της δεκαετίας του 2000», εξηγεί ο Πολ Νιούμαν, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στο Goddard Space Flight Center της NASA.
«Σχηματίζονται αργότερα μέσα στη σεζόν και διαλύονται νωρίτερα. Ωστόσο, έχουμε ακόμη δρόμο μέχρι να επιστρέψουμε στα επίπεδα της δεκαετίας του 1980».
Ο επιστήμονας της NOAA Στίβεν Μοντζκά σημειώνει ότι οι συγκεντρώσεις των επιβλαβών αυτών ενώσεων έχουν μειωθεί κατά περίπου ένα τρίτο από το μέγιστο που καταγράφηκε το 2000, ωστόσο οι ρύποι αυτοί παραμένουν στην ατμόσφαιρα για δεκαετίες και συνεχίζουν να απελευθερώνονται από παλαιά προϊόντα, όπως μονώσεις και αποσυρμένο εξοπλισμό. Η πλήρης αποκατάσταση του στρώματος του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική, δεν αναμένεται πριν από τα τέλη της δεκαετίας του 2060.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΟΖΟΝΤΟΣ
ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ
Το στρώμα του όζοντος, που εκτείνεται σε ύψος 11 έως 50 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης, λειτουργεί ως «φυσικό αντηλιακό», φιλτράροντας μεγάλο μέρος της επιβλαβούς υπεριώδους ακτινοβολίας. Όταν τα επίπεδά του μειώνονται, η έκθεση στην UV ακτινοβολία αυξάνεται, με σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία και τα οικοσυστήματα, όπως μεγαλύτερη συχνότητα καρκίνου του δέρματος και καταρράκτη, αλλά και ζημιές στις καλλιέργειες. Η διαδικασία αποδόμησης του όζοντος συνδέεται με την παρουσία στην ανώτερη ατμόσφαιρα μορίων που περιέχουν χλώριο και βρώμιο, τα οποία προέρχονται από παλαιά CFCs που χρησιμοποιούνταν σε ψυγεία, κλιματιστικά, αφρούς μόνωσης και σπρέι. Όταν φτάνουν στη στρατόσφαιρα, η ηλιακή ακτινοβολία διασπά τις ενώσεις αυτές, απελευθερώνοντας άτομα που καταστρέφουν τα μόρια του όζοντος.
Σύμφωνα με τον Νιούμαν, «η φετινή τρύπα θα ήταν πάνω από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά μίλια μεγαλύτερη, αν υπήρχαν ακόμη στη στρατόσφαιρα τα ίδια επίπεδα χλωρίου όπως πριν από 25 χρόνια».
ΑΚΡΙΒΕΣΤΕΡΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ
Για την ανάλυση της εξέλιξης της τρύπας του όζοντος χρησιμοποιείται ένα εκτεταμένο δίκτυο δορυφόρων και επίγειων οργάνων, όπως οι δορυφόροι Aura της NASA, NOAA-20, NOAA-21 και η πλατφόρμα Suomi-NPP.
Πάνω από την Ανταρκτική, σημαντικά δεδομένα παρέχουν και μετεωρολογικά μπαλόνια που εκτοξεύονται από το σταθμό South Pole Atmospheric Baseline Observatory. Τα δεδομένα από τα μπαλόνια κατέγραψαν ελάχιστη τιμή 147 μονάδων Dobson στις 6 Οκτωβρίου 2025, ενώ η χαμηλότερη τιμή που έχει μετρηθεί ποτέ στο Νότιο Πόλο ήταν 92 μονάδες το 2006.
Μία μονάδα Dobson αντιστοιχεί στην ποσότητα όζοντος που, αν συμπιεστεί σε κανονική πίεση και θερμοκρασία, θα σχημάτιζε στρώμα πάχους ενός εκατοστού του χιλιοστού.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ
Πέρα από τα αέρια που καταστρέφουν το όζον, κλιματικοί παράγοντες όπως η θερμοκρασία και η ένταση του πολικού στροβίλου επηρεάζουν επίσης το μέγεθος της τρύπας. Φέτος, ένας ασυνήθιστα αδύναμος πολικός στρόβιλος και υψηλότερες από το μέσο όρο θερμοκρασίες συνέβαλαν πιθανότατα στη μικρότερη έκταση που παρατηρήθηκε.
ΕΝΘΑΡΡΥΝΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Παρά την επιφυλακτικότητα που εξακολουθούν να εκφράζουν οι ειδικοί, τα δεδομένα του 2025 αποτελούν σαφές θετικό μήνυμα και επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα των διεθνών πολιτικών προστασίας του όζοντος. Η πλήρης αποκατάσταση θα χρειαστεί ακόμη αρκετές δεκαετίες, ωστόσο η τάση είναι ξεκάθαρη: ο πλανήτης ανακτά αργά αλλά σταθερά τη φυσική του ασπίδα απέναντι στην υπεριώδη ακτινοβολία.
Διαδηλώσεις το Σάββατο 17/1 κατά των σχεδίων Τραμπ
Αποστολή στη Γροιλανδία για την ΕΡΤ & το ERTNEWS.GR: Φάνης Παπαθανασίου
Σημαντικές εξελίξεις δρομολογούνται για το μέλλον της Γροιλανδίας, μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Λευκό Οίκο και τις δημόσιες τοποθετήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Ο ίδιος έκανε λόγο για «δυνατότητα εξεύρεσης λύσης» αναφορικά με το καθεστώς του νησιού, τονίζοντας ωστόσο ότι δεν προτίθεται να αποκαλύψει τις επόμενες κινήσεις του, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Γροιλανδίας για την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Την ίδια ώρα, η στρατιωτική παρουσία στην περιοχή ενισχύεται αισθητά. Πολυεθνικές δυνάμεις από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γερμανία και τη Γαλλία αναπτύσσονται στη Γροιλανδία, στο πλαίσιο της δανικής στρατιωτικής άσκησης «Operation Arctic Endurance» («Άσκηση Αρκτικής Αντοχής»). Στόχος της αποστολής είναι η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων σε αρκτικές συνθήκες και η στήριξη της συνολικής αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Γροιλανδίας, Μούτε Μπ. Έγκεδε επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διάλογος με τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμμαχικές χώρες του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ωστόσο ότι παραμένουν ανοιχτά και ασαφή ζητήματα. Τόνισε την ανάγκη ενότητας της κοινωνίας της Γροιλανδίας, ενόψει κρίσιμων και υπεύθυνων αποφάσεων για το μέλλον του νησιού.
Από την πλευρά της, η υπουργός Εξωτερικών της Γροιλανδίας, Βίβιαν Μότσφελντ, υπογράμμισε ότι τα σύνορα και το διεθνές δίκαιο πρέπει να γίνονται απολύτως σεβαστά, ξεκαθαρίζοντας πως η Γροιλανδία δε διατηρεί δεσμούς ή επενδύσεις με την Κίνα ή τη Ρωσία. Όπως ανέφερε, η γεωπολιτική θέση της χώρας συνεπάγεται αυξημένες ευθύνες, αλλά και ετοιμότητα για συνεργασία με τους συμμάχους.
Παράλληλα, αντιδράσεις καταγράφονται στο εσωτερικό της Γροιλανδίας. Διαδηλώσεις κατά των σχεδίων Τραμπ για πιθανή προσάρτηση του νησιού έχουν προγραμματιστεί για το Σάββατο 17 Ιανουαρίου στο Νουούκ, καθώς και σε άλλες πόλεις της Γροιλανδίας και της Δανίας. Οι διοργανωτές καταγγέλλουν «παράνομα και απαράδεκτα σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών» και στέλνουν μήνυμα υπέρ της δημοκρατίας, της αυτοδιάθεσης και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Η χώρα μας δεν είναι προς πώληση», δηλώνει χαρακτηριστικά η Μπίκι Γέπσεν, μία εκ των διοργανωτριών, την ώρα που η Γροιλανδία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής εξίσωσης με σύνθετες διεθνείς προεκτάσεις.
ΖΑΧΑΡΟΒΑ: Η ΜΟΣΧΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΗΛΩΣΕΙ ΠΟΤΕ
ΟΤΙ ΕΧΕΙ ΣΧΕΔΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΕΙ ΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ
Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε την Πέμπτη 15/1, ότι ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα έχουν δηλώσει ποτέ ότι έχουν σχέδια να καταλάβουν τη Γροιλανδία. Η δήλωση αυτή έρχεται μετά τα σχόλια του Ντόναλντ Τραμπ ότι «το πρόβλημα είναι πως η Δανία δεν μπορεί να κάνει κάτι εάν η Ρωσία ή η Κίνα θελήσουν να καταλάβουν τη Γροιλανδία».
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι «οι ΗΠΑ όμως μπορούν να κάνουν ό,τι χρειαστεί. Το διαπιστώσατε αυτό την περασμένη εβδομάδα, με τη Βενεζουέλα».
Η ΜΟΣΧΑ ΕΚΦΡΑΖΕΙ «ΣΟΒΑΡΗ ΑΝΗΣΥΧΙΑ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ
ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΝΑΤΟΪΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΣΤΗ ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ
Τη «σοβαρή ανησυχία» της, σχετικά με την ανακοίνωση περί αποστολής επιπλέον στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία, έπειτα από τη συνάντηση των ηγετών της Γροιλανδίας, της Δανίας και των ΗΠΑ στο Λευκό Οίκο, εξέφρασε η ρωσική διπλωματία.
«Αντί να κάνει εποικοδομητικό έργο στο πλαίσιο των υπαρχόντων θεσμών, κυρίως του Συμβουλίου της Αρκτικής, το ΝΑΤΟ επέλεξε το δρόμο της ταχείας στρατιωτικοποίησης του Βορρά και ενισχύει εκεί τη στρατιωτική του παρουσία, υπό το φανταστικό πρόσχημα κάποιας αυξανόμενης απειλής της Μόσχας και του Πεκίνου», αναφέρεται σε ανακοίνωση που εξέδωσε η ρωσική πρεσβεία στις Βρυξέλλες, έδρα της Ατλαντικής Συμμαχίας.
Η αγορά εργασίας του Καναδά ολοκλήρωσε το έτος 2025 με μια απρόσμενη άνοδο του ποσοστού ανεργίας, το οποίο σκαρφάλωσε στο 6,8% το Δεκέμβριο, από 6,5% που ήταν το Νοέμβριο. Παρά την προσθήκη 8.200 νέων θέσεων εργασίας, ο ρυθμός δημιουργίας απασχόλησης δεν κατάφερε να συμβαδίσει με την αύξηση του εργατικού δυναμικού, καθώς χιλιάδες νέοι εργαζόμενοι εισήλθαν στην αγορά αναζητώντας εργασία.
Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
Η οριακή αύξηση των 8.200 θέσεων εργασίας (+0,0%) το Δεκέμβριο, σηματοδοτεί τον τέταρτο συνεχή μήνα ανάπτυξης, αν και με σημαντικά βραδύτερο ρυθμό σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες. Συνολικά, το 2025 έκλεισε με την προσθήκη περίπου 226.300 θέσεων εργασίας σε ετήσια βάση, μια αύξηση 1,1% σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2024. Ένα αξιοσημείωτο στοιχείο του Δεκεμβρίου ήταν η μετατόπιση προς την πλήρη απασχόληση, η οποία αυξήθηκε κατά 50.200 θέσεις, ενώ η μερική απασχόληση κατέγραψε σημαντική πτώση κατά 42.000 θέσεις.
Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΑΝΑ ΕΠΑΡΧΙΑ
Η εικόνα της ανεργίας παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις από ακτή σε ακτή, με τις ανατολικές επαρχίες να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά, ενώ το Κεμπέκ διατηρεί την πιο ανθεκτική αγορά. Τα ποσοστά ανεργίας το Δεκέμβριο 2025 στις 10 Επαρχίες ήταν τα εξής:
✓Νέα Γη και Λαμπραντόρ: 10,7% (αύξηση από 10,4% το Νοέμβριο)
✓Οντάριο: 7,9% (αύξηση από 7,3% το Νοέμβριο)
✓Νήσος του Πρίγκιπα Εδουάρδου: 7,3% (πτώση από 7,7%)
✓Αλμπέρτα: 6,8% (αύξηση από 6,5%)
✓Νέο Μπράνσγουικ: 6,6% (σταθερό)
✓Νέα Σκωτία: 6,5% (πτώση από 6,7%)
✓Σασκάτσουαν: 6,5% (αύξηση από 5,6%)
✓Βρετανική Κολομβία: 6,4% (σταθερό)
✓Μανιτόμπα: 5,7% (πτώση από 6,1%)
✓Κεμπέκ: 5,4% (αύξηση από 5,1%)
ΚΛΑΔΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Ο τομέας της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας συνέχισε να ηγείται της ανάπτυξης με 21.000 νέες θέσεις εργασίας, ακολουθούμενος από τον κλάδο των υπηρεσιών προσωπικής συντήρησης και επισκευών (+15.000). Στον αντίποδα, σημαντικές απώλειες καταγράφηκαν στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές υπηρεσίες (-18.000), καθώς και στον τομέα της εστίασης και παροχής καταλυμάτων (-12.000), κλάδοι που επηρεάστηκαν από την ευρύτερη οικονομική αβεβαιότητα και τις εμπορικές πιέσεις. Η ανεργία στους νέους (ηλικίες 15-24) παραμένει πηγή ανησυχίας, καθώς αυξήθηκε στο 13,3%, με 27.000 λιγότερους νέους να απασχολούνται το Δεκέμβριο.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Η άνοδος της ανεργίας αποδίδεται εν μέρει στην αύξηση των ατόμων που αναζητούν ενεργά εργασία, γεγονός που ώθησε το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό στο 65,4%. Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δασμοί των ΗΠΑ και οι εμπορικές εντάσεις συνέχισαν να ασκούν πιέσεις στις προσλήψεις στον ιδιωτικό τομέα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Παρά την αύξηση της ανεργίας, οι μισθοί συνέχισαν να αυξάνονται, με τις μέσες ωριαίες αποδοχές να ενισχύονται κατά 3,4% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 37,06 δολάρια, αν και ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε ελαφρώς σε σχέση με το Νοέμβριο.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία αναμένεται να αποτελέσουν κεντρικό σημείο εξέτασης για την Τράπεζα του Καναδά στην επερχόμενη συνεδρίασή της στις 28 Ιανουαρίου, καθώς προσπαθεί να εξισορροπήσει την ανάγκη για οικονομική σταθερότητα με τα σημάδια χαλάρωσης στην αγορά εργασίας.
Πηγή: Statistics Canada, Labour Force Survey, December 2025
Με αφορμή μια ανάρτηση – που μάλλον πέρασε στα ψιλά – ο Πρόεδρος της Αυστρίας, Αλεξάντερ Βαν ντερ Μπέλεν, επανάφερε στο προσκήνιο μια παλιά και κάθε άλλο παρά αθώα συζήτηση: τη μαντίλα, τη μπούρκα και τα όρια ανάμεσα στην αλληλεγγύη, το συμβολισμό και την πολιτική αμηχανία.
Ο Αυστριακός πρόεδρος έγραψε πρόσφατα στο κοινωνικό δίκτυο Χ: «Με την αυξανόμενη ισλαμοφοβία, θα έρθει η μέρα που θα πρέπει να ζητήσουμε από όλες τις γυναίκες να φορούν μαντίλα, για να δείξουν αλληλεγγύη σε όσες το κάνουν για θρησκευτικούς λόγους». Μια δήλωση, που θα πρέπει να πούμε δεν προκάλεσε ιδιαίτερο «σεισμό» εντός Αυστρίας.
Βέβαια, ο Βαν ντερ Μπέλεν δεν ανακάλυψε τώρα αυτό το αφήγημα. Από την εποχή της εκλογής του στην προεδρία το 2017, είχε διατυπώσει παρόμοιες απόψεις, υποστηρίζοντας ότι οι μουσουλμάνες γυναίκες που φορούν μαντίλα υφίστανται διακρίσεις σε τέτοιο βαθμό, ώστε ίσως θα έπρεπε «όλες οι γυναίκες να τη φορούν από… συμπόνια».
Το χρονικό πλαίσιο της δήλωσης είναι αυτό που κάνει τα πράγματα ακόμα πιο αμήχανα. Την ίδια στιγμή που γυναίκες στο Ιράν – και όχι μόνο – ρισκάρουν τη ζωή τους για να πετάξουν τη μαντίλα και να διεκδικήσουν το αυτονόητο δικαίωμα της επιλογής, ένας ευρωπαίος πρόεδρος προτείνει, έστω θεωρητικά, την καθολική χρήση της ως πράξη… αλληλεγγύης. Εκεί που άλλες γυναίκες αγωνίζονται να βγάλουν το πέπλο, η Ευρώπη συζητά αν πρέπει να το φορέσει από… ενσυναίσθηση.
Η ιστορία βέβαια δεν είναι καινούργια. Στο Ιράν, μετά την επανάσταση του Χομεϊνί, το πέπλο επιβλήθηκε ως κρατική υποχρέωση. Σε κάθε περίπτωση, το κοινό νήμα είναι ένα: η γυναίκα ως πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης, είτε στο όνομα της θρησκείας είτε στο όνομα της προόδου.
Και εδώ γεννιέται το εύλογο ερώτημα: τι έχουν να πουν τώρα οι φεμινίστριες, οι αντιρατσίστριες και όλες οι αυτοπροσδιοριζόμενες «προοδευτικές» φωνές της Αυστρίας – και της Ευρώπης γενικότερα; Θα φορέσουν και αυτές μαντίλες και μπούρκες για να δείξουν τη… συμπόνια τους; Ή μήπως η αλληλεγγύη εξαντλείται στα λόγια, αρκεί να μην αγγίζει άβολες αντιφάσεις;
Το εντυπωσιακό και ίσως το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο είναι, η σχεδόν εκκωφαντική σιωπή που ακολούθησε τη δήλωση του Βαν ντερ Μπέλεν εντός της ίδιας της Αυστρίας. Καμία μαζική κατακραυγή, καμία έντονη δημόσια συζήτηση, κανένα κύμα αντίδρασης. Σαν να πρόκειται για μια ακόμα «θεωρητική άσκηση» πολιτικής ορθότητας, που όλοι προτιμούν να αφήσουν να αιωρείται, μήπως και εξαφανιστεί από… μόνη της.
Τελικά, ίσως το πρόβλημα δεν είναι η μαντίλα αυτή καθαυτή, αλλά η ευκολία με την οποία κάποιοι στην Ευρώπη μιλούν για δικαιώματα χωρίς να ακούν όσους παλεύουν γι’ αυτά. Διότι η πραγματική αλληλεγγύη δεν επιβάλλεται, δε γενικεύεται και σίγουρα δε φοριέται σαν αξεσουάρ πολιτικής ευαισθησίας.
Κατά τα άλλα, όλα καλά: η υποκρισία, όπως φαίνεται, παραμένει διαχρονικά της μόδας, και ευτυχώς, αυτή δε χρειάζεται μαντίλα για να τη… φορέσεις.
Όταν η βία φτάνει στο κατώφλι των νοσοκομείων του Μόντρεαλ
Η εικόνα ενός δημόσιου νοσοκομείου όπου οι ασθενείς και οι συνοδοί τους περνούν από ανιχνευτές μετάλλων πριν φτάσουν στα επείγοντα, δεν παραπέμπει σε σενάριο ταινίας. Είναι πλέον πραγματικότητα στο κέντρο του Μόντρεαλ, όπου το Notre-Dame Hospital εγκατέστησε συστήματα ελέγχου ασφαλείας στην είσοδο του τμήματος επειγόντων, ως απάντηση σε αυξανόμενα περιστατικά βίας.
Η απόφαση εφαρμόστηκε την παραμονή των Χριστουγέννων και ήρθε έπειτα από μια μακρά περίοδο ανησυχίας του προσωπικού, αλλά και μετά από σοβαρά επεισόδια που ανέδειξαν τα κενά ασφάλειας. Από τη στιγμή που τέθηκαν σε λειτουργία οι ανιχνευτές, βρέθηκαν πάνω σε ασθενείς και συνοδούς αντικείμενα όπως μεγάλα μαχαίρια, σφυριά, μεταλλικές ράβδοι, τσεκούρια, ακόμη και πυροβόλα όπλα ή απομιμήσεις τους.
Περίπου 700 ασθενείς περνούν κάθε εβδομάδα από τα επείγοντα του νοσοκομείου και πλέον όλοι υποβάλλονται σε υποχρεωτικό έλεγχο. Το ίδιο ισχύει και για τους συνοδούς, οι οποίοι πρέπει να φορούν ειδικό βραχιολάκι ταυτοποίησης. Όπως εξηγούν στελέχη της υγειονομικής αρχής, ο στόχος δεν είναι η ποινικοποίηση των ασθενών αλλά η πρόληψη ατυχημάτων και επιθέσεων, σε έναν χώρο όπου η ένταση, ο πόνος και το άγχος συχνά ξεπερνούν τα όρια.
Η εγκατάσταση των ανιχνευτών δεν ήταν αιφνιδιαστική κίνηση. Οι πρώτες διαβουλεύσεις είχαν ξεκινήσει ήδη από το 2024, μετά από συστάσεις της επιτροπής ασφάλειας στην εργασία του Κεμπέκ. Αφορμή αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, ένα περιστατικό του 2023, όταν δύο ασθενείς ενεπλάκησαν σε αιματηρή συμπλοκή εντός του νοσοκομείου. Σύμφωνα με διοικητικά στελέχη, το προσωπικό εξέφραζε όλο και πιο έντονα το φόβο ότι θα μπορούσε να επαναληφθεί ένα παρόμοιο επεισόδιο.
Οι ανιχνευτές μετάλλων αποτελούν μόνο ένα μέρος ενός ευρύτερου πλέγματος μέτρων. Τον τελευταίο χρόνο ενισχύθηκε η παρουσία φυλάκων ασφαλείας, εγκαταστάθηκαν κάμερες παρακολούθησης, ενώ άλλαξαν ακόμη και πρακτικές καθημερινής λειτουργίας. Κάδοι απορριμμάτων στερεώθηκαν στους τοίχους ώστε να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αυτοσχέδια όπλα, ενώ πιάτα και μαχαιροπίρουνα αντικαταστάθηκαν με μιας χρήσης. Κάθε λεπτομέρεια επαναξιολογήθηκε υπό το πρίσμα της ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια των ελέγχων, επισημαίνουν οι υπεύθυνοι, επιτρέπεται να επιστραφούν μόνο αντικείμενα που είναι νόμιμα και δεν κρίνονται επικίνδυνα. Όσα εμπίπτουν στην κατηγορία απαγορευμένων όπλων δεν επιστρέφονται. Παράλληλα, παρέχονται ντουλάπια ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να αφήνουν τα προσωπικά τους αντικείμενα πριν περάσουν από τον έλεγχο.
Το νοσοκομείο εξυπηρετεί ένα ιδιαίτερα ποικιλόμορφο κοινό. Στα επείγοντα καταφεύγουν άτομα που βιώνουν την αστεγία, άνθρωποι με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, αλλά και πολίτες κάθε κοινωνικού στρώματος.
Η διοίκηση του νοσοκομείου τονίζει, ότι δεν πρέπει να δημιουργείται αυτόματη σύνδεση ανάμεσα στις κοινωνικές αυτές πραγματικότητες και τη βία. Ωστόσο, παραδέχεται ότι η συνύπαρξη διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων σε έναν ήδη πιεσμένο χώρο, αυξάνει τις προκλήσεις.
Ορισμένες οργανώσεις υπεράσπισης δικαιωμάτων ατόμων με ψυχικές ασθένειες εκφράζουν επιφυλάξεις. Υποστηρίζουν ότι η έμφαση στην ασφάλεια αποτελεί σύμπτωμα βαθύτερων κοινωνικών προβλημάτων και ότι η πολιτεία θα έπρεπε να επενδύει περισσότερα σε κοινοτικές υπηρεσίες και πρόληψη, αντί να μετατρέπει τα νοσοκομεία σε χώρους που θυμίζουν ελεγχόμενες ζώνες. Κατά την άποψή τους, τα μέτρα ασφαλείας μπορεί να αποτρέπουν τα επεισόδια, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τις αιτίες που τα γεννούν.
Οι υγειονομικές αρχές απαντούν ότι οι επενδύσεις στην κοινότητα είναι αναγκαίες, αλλά δεν αναιρούν την υποχρέωση να προστατευτούν άμεσα οι εργαζόμενοι και οι ασθενείς. Στα επείγοντα εργάζονται περίπου 130 άτομα, τα οποία καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν περιστατικά ζωής και θανάτου σε περιβάλλον αυξημένης έντασης.
Η εγκατάσταση ανιχνευτών μετάλλων σε ένα δημόσιο νοσοκομείο αποτελεί ισχυρό σύμβολο μιας ευρύτερης κρίσης. Αντανακλά την αυξανόμενη βία στον αστικό ιστό, την πίεση που δέχεται το σύστημα υγείας και τα όρια της κοινωνικής συνοχής. Για πολλούς, το μέτρο ήταν αναπόφευκτο. Για άλλους, είναι ένα ανησυχητικό καμπανάκι, ότι η βία έχει πλέον περάσει το κατώφλι χώρων που παραδοσιακά συνδέονται με τη φροντίδα και την ασφάλεια.
Οι κάτοικοι του Κεμπέκ πληρώνουν ακόμα το Ολυμπιακό Στάδιο του Μόντρεαλ
ΠΕΝΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΥΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ 1976, το Ολυμπιακό Στάδιο του Μόντρεαλ παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά αλλά και πιο δαπανηρά δημόσια έργα στην ιστορία του Κεμπέκ. Το 2026 ξεκίνησε, συμβολικά και ειρωνικά, όπως ξεκίνησαν και οι Αγώνες πριν από μισό αιώνα, με το στάδιο ξανά υπό κατασκευή και χωρίς λειτουργική στέγη. Για πολλούς Κεμπεκιώτες, το «Big O», ή όπως συχνά αποκαλείται σκωπτικά το «Big Owe», εξακολουθεί να αποτελεί μνημείο φιλοδοξίας, αρχιτεκτονικού οράματος αλλά και διαχρονικής «οικονομικής αιμορραγίας».
Σύμφωνα με τα ΜΜΕ, η κυβέρνηση του Κεμπέκ ανακοίνωσε το 2024 ότι θα δαπανήσει 870 εκατομμύρια δολάρια για την αντικατάσταση της στέγης του σταδίου, η οποία είχε σκιστεί σε περισσότερα από 20.000 σημεία και απειλούσε να οδηγήσει στο πλήρες κλείσιμό του. Και αυτό το ποσό δεν περιλαμβάνει όλες τις σχετικές δαπάνες. Στον κατάλογο των τρεχόντων έργων υποδομής προστίθενται επιπλέον 20 εκατομμύρια για την αντικατάσταση του ηχητικού εξοπλισμού και 28,6 εκατομμύρια για την αναβάθμιση του ηλεκτρικού συστήματος.
Πρόκειται απλώς για τον τελευταίο γύρο χρηματοδότησης ενός έργου που έχει στοιχίσει ακριβά στους φορολογούμενους. Το Ολυμπιακό Στάδιο, που σχεδιάστηκε από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Roger Taillibert, δεν ήταν ποτέ ένα συνηθισμένο κτίριο. Όπως επισημαίνουν ειδικοί στις κατασκευές και τη μηχανική, επρόκειτο περισσότερο για ένα αρχιτεκτονικό «concept» παρά για έναν πρακτικό, λειτουργικό χώρο, προσαρμοσμένο στο κλίμα και τις ανάγκες του Κεμπέκ.
Καθηγητής πολιτικών μηχανικών στο McGill University εξηγεί, ότι το στάδιο σχεδιάστηκε με τρόπο που αψηφούσε τη βαρύτητα και τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής. Η αρχική σύλληψη περιλάμβανε έναν τεράστιο θόλο από σκυρόδεμα και μια αναδιπλούμενη στέγη, που θα στηριζόταν σε καλώδια κρεμασμένα από τον ψηλότερο κεκλιμένο πύργο στον κόσμο, ύψους 165 μέτρων. Ένα φιλόδοξο όραμα, το οποίο όμως εξελίχθηκε σε εφιάλτη μηχανικής, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον με βαριούς χειμώνες και έντονες χιονοπτώσεις.
Η στέγη, μάλιστα, δεν ολοκληρώθηκε εγκαίρως για τους Αγώνες του 1976, αλλά παραδόθηκε τελικά το 1987. Το 1998 αντικαταστάθηκε με μη αναδιπλούμενη στέγη από υαλονήματα επικαλυμμένα με τεφλόν, η οποία αποδείχθηκε εξίσου προβληματική, καθιστώντας το στάδιο μη λειτουργικό όταν έπεφταν περισσότερα από τρία εκατοστά χιονιού. Για δεκαετίες, κάθε χειμώνας συνοδευόταν από ανησυχία, ακυρώσεις εκδηλώσεων και νέες δαπάνες.
Η κυβέρνηση του Κεμπέκ υποστηρίζει ότι η νέα στέγη θα επιτρέψει στο στάδιο να λειτουργεί όλο το χρόνο και θα μπορούσε σχεδόν να τριπλασιάσει τα ακαθάριστα έσοδα. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2028 και οι υπεύθυνοι διαβεβαιώνουν ότι η νέα κατασκευή θα έχει διάρκεια ζωής 50 ετών. Στο εσωτερικό του σταδίου, οι εργασίες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, με δεκάδες οχήματα, γερανούς και εργάτες να κινούνται κάτω από τη σκιά του εμβληματικού πύργου.
Στελέχη του έργου δηλώνουν ότι το χρονοδιάγραμμα και ο προϋπολογισμός τηρούνται, κάτι που, αν επιβεβαιωθεί μέχρι το τέλος, θα αποτελεί αξιοσημείωτη εξαίρεση στην ιστορία του σταδίου. Η νέα στέγη δε θα είναι αναδιπλούμενη, αλλά θα διαθέτει ημιδιαφανή περίμετρο, ώστε να επιτρέπει τη διέλευση του φυσικού φωτός. Παράλληλα, εγκαθίσταται ένας τεχνικός δακτύλιος γύρω από την κορυφή του σταδίου, που θα φιλοξενεί συστήματα εξαερισμού, φωτισμού και νέο ηχητικό εξοπλισμό.
Ωστόσο, ακόμα και οι πιο αισιόδοξες φωνές αναγνωρίζουν, ότι το στάδιο θα χρειαστεί και άλλες παρεμβάσεις στο μέλλον. Πολλά τμήματα του κτιρίου χαρακτηρίζονται «φθαρμένα» και απαιτούν αντικατάσταση ή εκσυγχρονισμό. Οι συζητήσεις με την κυβέρνηση για το ποιες επενδύσεις θα προτεραιοποιηθούν βρίσκονται σε εξέλιξη, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων δαπανών.
Από οικονομική σκοπιά, οι αμφιβολίες παραμένουν έντονες. Οικονομολόγοι που μελετούν τη βιωσιμότητα μεγάλων αθλητικών εγκαταστάσεων υποστηρίζουν, ότι τέτοια έργα σπάνια αποφέρουν τις αποδόσεις που υπόσχονται οι πολιτικοί. Η ιδέα ότι ένα στάδιο μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης οικονομικής ανάπτυξης και να δημιουργήσει γύρω του άνθηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τους ίδιους, σπανίως επαληθεύεται στην πράξη. Το Ολυμπιακό Στάδιο του Μόντρεαλ, παρά το μέγεθος και την ιστορική του σημασία, δε φαίνεται να αποτελεί εξαίρεση.
Με χωρητικότητα 56.000 θέσεων, παραμένει ο μεγαλύτερος χώρος εκδηλώσεων στο Κεμπέκ. Παρ’ όλα αυτά, θεωρείται απίθανο να επιλεγεί για μεγάλες διεθνείς διοργανώσεις χωρίς περαιτέρω ανακαινίσεις, ιδίως αν δεν προσαρμοστεί στις σύγχρονες απαιτήσεις, όπως περισσότερες πολυτελείς θέσεις κοντά στον αγωνιστικό χώρο. Κάτι τέτοιο, φυσικά, θα σήμαινε νέες επενδύσεις.
Υπάρχουν, βέβαια, και όσοι υπερασπίζονται τη διατήρηση του σταδίου. Εκπρόσωποι οργανισμών πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως η Heritage Montreal, τονίζουν ότι το στάδιο αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του ορίζοντα της πόλης και φορέα συλλογικών αναμνήσεων, ακόμη κι αν αυτές περιλαμβάνουν οικονομικά σκάνδαλα και κακοδιαχείριση. Υπενθυμίζουν επίσης ότι η κατεδάφισή του θα κόστιζε περίπου 2 δισεκατομμύρια δολάρια, πέρα από τις περιβαλλοντικές και πολιτιστικές απώλειες.
Για πολλούς ειδικούς, η κατεδάφιση δεν αποτελεί ρεαλιστική επιλογή. Αντίθετα, υποστηρίζουν ότι η πρόκληση είναι να διορθωθούν τα λάθη και η αμέλεια του παρελθόντος και να αξιοποιηθεί το υπάρχον κτίριο με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ακόμη και όσοι αναγνωρίζουν τις αδυναμίες του σταδίου εκφράζουν την πεποίθηση ότι, με σωστή συντήρηση, το κόστος θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί τα επόμενα χρόνια.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει αμείλικτο: πόσα ακόμη θα κληθούν να πληρώσουν οι Κεμπεκιώτες για ένα όραμα του παρελθόντος; Πενήντα χρόνια μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, το Ολυμπιακό Στάδιο εξακολουθεί να συμβολίζει όχι μόνο τη φιλοδοξία μιας εποχής, αλλά και τη δυσκολία του δημοσίου να απεμπλακεί από ένα έργο που ποτέ δεν έπαψε να κοστίζει. Για τους φορολογούμενους, η ελπίδα είναι αυτή τη φορά οι υποσχέσεις ανθεκτικότητας και σταθερότητας να αποδειχθούν κάτι περισσότερο από μια ακόμη αισιόδοξη δήλωση.
Λιγότερος χώρος, περισσότερα κέρδη και οι επιβάτες στο σκοτάδι
Η οικονομική θέση στα αεροπλάνα δεν ήταν ποτέ συνώνυμο της άνεσης. Τα τελευταία χρόνια, όμως, πολλοί επιβάτες διαπιστώνουν, ότι ο χώρος για τα πόδια έχει περιοριστεί σε βαθμό που η πτήση μετατρέπεται σε δοκιμασία αντοχής. Το πιο ανησυχητικό δεν είναι μόνο η ίδια η μείωση του χώρου, αλλά το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες δεν υποχρεούνται να ενημερώνουν εκ των προτέρων τους επιβάτες για το πόσος χώρος θα τους αναλογεί. Με άλλα λόγια, ο καταναλωτής αγοράζει ένα προϊόν χωρίς να γνωρίζει ένα βασικό χαρακτηριστικό του.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε πρόσφατα στον Καναδά, όταν ένα βίντεο που έγινε viral έδειχνε οικογένεια από την Αλμπέρτα να δυσκολεύεται εμφανώς να καθίσει σε νέας διαμόρφωσης καθίσματα αεροσκάφους της WestJet. Στο βίντεο, ένας από τους επιβάτες φαίνεται να μην μπορεί καν να τοποθετήσει τα πόδια του ευθεία μπροστά, λόγω της ελάχιστης απόστασης από το κάθισμα που βρίσκεται μπροστά του. Η εικόνα αυτή άγγιξε χιλιάδες ταξιδιώτες που αναγνώρισαν τη δική τους εμπειρία.
Σύμφωνα με τα ΜΜΕ, η συγκεκριμένη πτήση πραγματοποιήθηκε με αεροσκάφος που ανήκει σε στόλο «νέας διαμόρφωσης», στο πλαίσιο της προσπάθειας της εταιρείας να αυξήσει τον αριθμό των θέσεων. Ο τρόπος; Η μείωση του λεγόμενου «seat pitch», δηλαδή της απόστασης από το πίσω μέρος ενός καθίσματος μέχρι το πίσω μέρος του επόμενου. Στον καναδικό κλάδο, το σύνηθες seat pitch στην οικονομική θέση είναι περίπου 30 ίντσες. Σε ορισμένα από τα αναδιαμορφωμένα αεροσκάφη, αυτή η απόσταση μειώθηκε στις 28 ίντσες. Η διαφορά των δύο ιντσών μπορεί να ακούγεται μικρή στα χαρτιά, αλλά στην πράξη μεταφράζεται σε σημαντική απώλεια άνεσης, ιδιαίτερα για επιβάτες μέσου ή μεγαλύτερου αναστήματος.
Συχνός ταξιδιώτης με τη συγκεκριμένη εταιρεία περιέγραψε, σε γενικές γραμμές, ότι παλαιότερα μπορούσε να κάθεται σχετικά άνετα στην οικονομική θέση, με μικρό αλλά επαρκή χώρο μπροστά από τα γόνατα. Σήμερα, όπως ανέφερε, αυτό δεν ισχύει, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να καθίσει με τα πόδια τεντωμένα, ακόμη και σε πτήσεις μικρής διάρκειας.
Το πιο προβληματικό στοιχείο, όπως τονίζουν ειδικοί και επιβάτες, είναι η έλλειψη διαφάνειας κατά την κράτηση. Κατά τη διαδικασία αγοράς εισιτηρίου, δεν αναφέρεται αν το κάθισμα έχει seat pitch 28 ή 30 ιντσών. Ο επιβάτης βλέπει μόνο προσφορές για «αναβάθμιση με περισσότερο χώρο για τα πόδια», χωρίς να γνωρίζει ποιο είναι το αρχικό σημείο αναφοράς. Έτσι, η άνεση μετατρέπεται σε προαιρετικό πρόσθετο, αντί να αποτελεί μέρος μιας στοιχειώδους παροχής.
Ειδικός στην αεροπορία από το McGill University επισημαίνει, ότι στον Καναδά δεν υπάρχει κανονιστική υποχρέωση για τις αεροπορικές εταιρείες να δηλώνουν το seat pitch κατά την κράτηση. Σε αντίθεση, όπως σημειώνει, με ορισμένες χαμηλού κόστους ευρωπαϊκές εταιρείες, που αναφέρουν ξεκάθαρα την απόσταση των καθισμάτων, ακόμη και ως στοιχείο του μάρκετινγκ τους. Κατά τον ίδιο, ο επιβάτης θα έπρεπε να γνωρίζει εκ των προτέρων το επίπεδο άνεσης που αγοράζει, ώστε να μπορεί να κρίνει αν το αποδέχεται ή όχι.
Οι ανησυχίες, ωστόσο, δεν περιορίζονται στην άνεση. Εκπρόσωποι πιλότων έχουν προειδοποιήσει, ότι η υπερβολική μείωση του χώρου μπορεί να επηρεάσει τα περιθώρια ασφάλειας, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις έκτακτης εκκένωσης. Παρότι οι νέες διαρρυθμίσεις έχουν εγκριθεί από τις αρχές, η στενότητα καθισμάτων μπορεί να δυσκολέψει την κίνηση επιβατών μεγαλύτερου σωματότυπου σε κρίσιμες στιγμές.
Από την πλευρά του, το Transport Canada έχει δηλώσει, ότι οι τροποποιήσεις συμμορφώνονται με τους ομοσπονδιακούς κανονισμούς ασφαλείας, οι οποίοι όμως δεν ορίζουν ελάχιστο seat pitch. Αυτό αφήνει ουσιαστικά ελεύθερο πεδίο στις εταιρείες να «στριμώχνουν» όλο και περισσότερο τους επιβάτες, αρκεί να πληρούνται οι βασικές τεχνικές προδιαγραφές.
Παράλληλα, ανακύπτουν σοβαρά ζητήματα υγείας. Νομικοί και ιατρικοί αναλυτές επισημαίνουν, ότι η παρατεταμένη ακινησία σε περιορισμένο χώρο αυξάνει τον κίνδυνο θρομβώσεων, ειδικά σε πτήσεις μεγάλης διάρκειας. Σε γενικευμένες μαρτυρίες επιβατών που έχουν μιλήσει στα μέσα ενημέρωσης, περιγράφονται περιστατικά όπου η έλλειψη χώρου και η αδυναμία κίνησης συνέβαλαν σε σοβαρά προβλήματα υγείας κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την πτήση.
Η ανησυχία αυτή συνδέεται άμεσα με τις οδηγίες του World Health Organization, οι οποίες συνιστούν συχνή κίνηση των ποδιών και τακτικό περπάτημα, σε ταξίδια άνω των τεσσάρων ωρών. Όταν όμως ο χώρος είναι τόσο περιορισμένος ώστε ακόμη και το απλό τέντωμα των ποδιών να είναι δύσκολο, οι επιβάτες πρακτικά αδυνατούν να ακολουθήσουν αυτές τις οδηγίες.
Πολλοί ειδικοί καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: χρειάζεται ρύθμιση. Όχι απαραίτητα για να επιβληθεί πολυτέλεια στην οικονομική θέση, αλλά για να καθοριστεί ένα ελάχιστο επίπεδο υπηρεσίας που θα περιλαμβάνει σαφή ενημέρωση και βασικά όρια άνεσης. Χωρίς τέτοιους κανόνες, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, η αγορά λειτουργεί σαν «Άγρια Δύση», όπου το κέρδος προηγείται της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Σε μια εποχή που τα αεροπορικά ταξίδια παρουσιάζονται ως ολοένα και πιο προσβάσιμα, το ερώτημα παραμένει: προσβάσιμα για ποιον και με ποιο κόστος; Όσο οι επιβάτες καλούνται να πληρώνουν περισσότερα για λιγότερο χώρο, χωρίς καν να γνωρίζουν τι ακριβώς αγοράζουν, η δυσπιστία απέναντι στις αεροπορικές εταιρείες θα εντείνεται. Και μαζί της, η απαίτηση για κανόνες που θα βάζουν τον άνθρωπο, και όχι μόνο το κέρδος, στο επίκεντρο της αερομεταφοράς.
