Περίοδος χάριτος για τις χριστιανικές πασχαλινές πομπές
Του Γιώργου Στυλ. Γκιούσμα
Υπάρχει μια λαϊκή παροιμία που λέει ότι «κοντά στο ξερό καίγεται και το χλωρό». Έτσι έγινε και κατέληξε η κυβέρνηση του Κεμπέκ να ψηφίσει την Πέμπτη 2 Απριλίου το νομοσχέδιο 9, που απαγορεύει να γίνονται σε δημόσιους χώρους (δρόμους, πάρκα, κ.λπ.) θρησκευτικές συναθροίσεις και τελετουργίες.
Από τώρα και στο εξής, απαγορεύονται οι συλλογικές θρησκευτικές πρακτικές σε δημόσιους δρόμους ή σε πάρκα, που λαμβάνουν χώρα χωρίς δημοτική άδεια ή που θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια ή παρεμποδίζουν την κυκλοφορία, με ποινή προστίμου έως και 1.125 δολάρια. Οι πόλεις πρέπει πλέον να αξιολογούν όλες τις θρησκευτικές συγκεντρώσεις που πραγματοποιούνται εντός της επικράτειάς τους.
Ο υπουργός Γαλλικής Γλώσσας, Μετανάστευσης, Κοσμικότητας και Δημοκρατικών Θεσμών του Κεμπέκ, Jean–François Roberge, έχει δηλώσει ότι ο νόμος του αποσκοπεί πρωτίστως στο να θέσει τέλος στις απρογραμμάτιστες διαδηλώσεις που εμποδίζουν τη λειτουργία δημόσιων δρόμων, όπως οι ισλαμικές προσευχές που πραγματοποιήθηκαν το 2025 μπροστά από τη Βασιλική της Παναγίας των Παρισίων στο Μόντρεαλ.
Το νομοσχέδιο 9, με τίτλο «Νόμος που σέβεται την ενίσχυση της λαϊκής τάξης στο Κεμπέκ», βασίζεται σε δύο προηγούμενους νόμους, που ψηφίστηκαν υπό τον πρωθυπουργό Φρανσουά Λεγκώ.
Υπέρ του νόμου ψήφισαν το κόμμα CAQ (ο Συνασπισμός Avenir Québec του Legault) καθώς και το Parti Québécois. Οι Φιλελεύθεροι και το Quebec Solidaire ψήφισαν κατά.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι το νομοσχέδιο 9 ψηφίστηκε την τελευταία ημέρα της θητείας του Λεγκώ στην Εθνοσυνέλευση ως πρωθυπουργού. Για όσους δε γνωρίζουν ή δε… θυμούνται, ο Φρανσουά Λεγκώ παραιτήθηκε από τη θέση του στις 14-1-2026. Θα παραμείνει όμως ως αρχηγός του κόμματος και πρωθυπουργός μέχρι τις 12 Απριλίου, ημέρα που θα ανακοινωθεί ο νέος πρόεδρος του CAQ και ταυτόχρονα πρωθυπουργός του Κεμπέκ, μέχρι τις επόμενες εκλογές της Επαρχίας, που θα γίνουν στις 4 Οκτωβρίου 2026. Η ψηφοφορία που θα γίνει τηλεφωνικά, με σύστημα κατάταξης προτίμησης, άρχισε στις 7 Απριλίου και θα διαρκέσει έως τις 12 Απριλίου 2026. Οι Bernard Drainville και Christine Fréchette είναι οι δύο υποψήφιοι για το αξίωμα.
ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ 9
Οι κυριότερες αλλαγές που επιφέρει ο νόμος 9 είναι οι εξής:
➤ Απαγόρευση συλλογικής προσευχής σε δημόσιους χώρους: Απαγορεύεται η ομαδική προσευχή σε δρόμους, πάρκα και άλλους δημόσιους χώρους, χωρίς ειδική άδεια από τον εκάστοτε δήμο.
➤ Κατάργηση χώρων προσευχής: Απαγορεύεται η λειτουργία ειδικών χώρων προσευχής σε δημόσια ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των πανεπιστημίων και των κολεγίων (CEGEP).
➤ Επέκταση της απαγόρευσης θρησκευτικών συμβόλων: Η απαγόρευση φορώντας θρησκευτικά σύμβολα (όπως το χιτζάμπ, το τουρμπάνι ή ο σταυρός) επεκτείνεται πλέον και στους εργαζόμενους σε επιδοτούμενους παιδικούς σταθμούς (daycares).
➤ Κάλυψη προσώπου: Επιβάλλεται η υποχρέωση να είναι το πρόσωπο ακάλυπτο για όποιον βρίσκεται σε εκπαιδευτικά ιδρύματα (από παιδικούς σταθμούς έως πανεπιστήμια), τόσο για το προσωπικό όσο και για τους επισκέπτες.
➤ Περιορισμοί στα γεύματα βάσει θρησκείας: Τα δημόσια ιδρύματα, όπως τα νοσοκομεία, δεν επιτρέπεται πλέον να προσφέρουν μενού που βασίζονται αποκλειστικά σε θρησκευτικές παραδόσεις (π.χ. αποκλειστικά γεύματα halal ή kosher). Τέτοια γεύματα μπορούν να υπάρχουν ως επιλογή, αλλά πρέπει να προσφέρονται και εναλλακτικές.
➤ Ιδιωτικά θρησκευτικά σχολεία: Προβλέπεται η σταδιακή κατάργηση της δημόσιας χρηματοδότησης για ιδιωτικά σχολεία που επιλέγουν μαθητές ή προσωπικό με βάση τη θρησκεία τους ή που διδάσκουν θρησκευτικό περιεχόμενο κατά τις ώρες του επίσημου προγράμματος σπουδών.
Η κυβέρνηση του Κεμπέκ υποστηρίζει, ότι ο νόμος αποσκοπεί στη διασφάλιση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους και της ισότητας όλων των πολιτών. Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θρησκευτικές κοινότητες έχουν εκφράσει έντονες αντιδράσεις, θεωρώντας ότι ο νόμος περιορίζει θεμελιώδεις ελευθερίες και στοχοποιεί συγκεκριμένες μειονότητες.
ΟΙ ΤΕΛΕΤΕΣ ΤΟΥ ΦΕΤΙΝΟΥ ΠΑΣΧΑ
Οι τελετές του καθολικού Πάσχα έγιναν όπως τα προηγούμενα χρόνια μια και είχαν προγραμματιστεί πριν την ψήφιση του νομοσχεδίου. Όσον αφορά το Πάσχα στις εκκλησίες της Ελληνικής Κοινότητας Μείζονος Μόντρεαλ, σύμφωνα με το γενικό διευθυντή της ΕΚΚΜ Γιώργο Τσαντρίζο, έχουν ήδη παρθεί οι ανάλογες άδειες για την περιφορά των Επιταφίων τη Μ. Παρασκευή, όπως και για την Ανάσταση, το βράδυ του Μ. Σαββάτου.
ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
Κατόπιν επαλήθευσης από την Επισκοπή του Κεμπέκ, οι αστυνομικές δυνάμεις συνήθως ενημερώνονταν για τις διάφορες λιτανείες που πραγματοποιούνταν στην περιοχή με την ευκαιρία της Μεγάλης Παρασκευής, μέσω επίσημης φόρμας.
Ο Αρχιεπίσκοπος του Μόντρεαλ, Christian Lépine, δεν έκρυψε τις ανησυχίες του σχετικά με το νέο νόμο που διέπει τις θρησκευτικές διαδηλώσεις στους δρόμους. Δήλωσε χαρακτηριστικά – την Παρασκευή 3 Απριλίου – ότι η ελευθερία εκδήλωσης της πίστης κάποιου, μόνος του ή σε κοινότητα, κατ’ ιδίαν ή δημόσια, αναγνωρίζεται από την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και τους Χάρτες Δικαιωμάτων και Ελευθεριών του Κεμπέκ και του Καναδά.
Το Εθνικό Συμβούλιο Καναδών Μουσουλμάνων άδραξε την ευκαιρία. «Με την υιοθέτηση του νομοσχεδίου 9, η κυβέρνηση του CAQ καταχράται για άλλη μια φορά τον κοσμικό χαρακτήρα, για να νομιμοποιήσει περαιτέρω τον αποκλεισμό των κατοίκων του Κεμπέκ που έχουν θρησκευτικές πεποιθήσεις», αντέδρασε ο Διευθύνων Σύμβουλός του, Στίβεν Μπράουν.
Η Ligue des droits et libertés , μια ομάδα πολιτικών ελευθεριών, δήλωσε ότι οι νέοι κανόνες θα έχουν «καταστροφικές συνέπειες» για πολλούς κατοίκους του Κεμπέκ.
«Είναι σαν να λέμε στη σημερινή κοινωνία του Κεμπέκ, ότι είναι θεμιτό μια κυβέρνηση, στο όνομα της πλειοψηφίας της, να περιφρονεί ανοιχτά τα δικαιώματα ορισμένων μειονοτήτων», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Πολ-Ετιέν Ρενβίλ, υπεύθυνος πολιτικών υποθέσεων της ομάδας.
