Ωραίοι οι εντυπωσιασμοί με τον ηγετικό ρόλο που αναλαμβάνει η Ελλάδα στα Βαλκάνια, ωραία και η «εμβάθυνση» της συμμετοχής μας στο Ουκρανικό, κάποια στιγμή όμως θα έρθει η ώρα του λογαριασμού

Η Ελλάς, ηγέτιδα χώρα των Βαλκανίων. Τον έχουμε ξαναδοκιμάσει αυτό το ρόλο του 2003. Πράγματι. Επί πρωθυπουργίας Κώστα Σημίτη. Πρόκειται για εξωτερική πολιτική βενιζελικής εμπνεύσεως: μπαίνουμε μπροστά για να εξυπηρετήσουμε ως περιφερειακοί ατζέντηδες τα συμφέροντα των συμμάχων και δι’ αυτού του τρόπου θεωρούμε ότι εξυπηρετούμε και τα δικά μας συμφέροντα.

Γράφει ο δημοσιογράφος

Μανώλης Κοττάκης
© Newsbreak.gr

Ήταν μία πολιτική που άρεσε πάρα πολύ και στο Γεώργιο Παπανδρέου, αλλά διαφωνούσε με αυτήν, μολονότι λεηλάτησε τη λοιπή βενιζελική πολιτική κληρονομιά στις προεκλογικές περιόδους ο Ανδρέας Παπανδρέου (αυτό προκύπτει από τις διηγήσεις του στο Θανάση Λάλα). Το να ηγείται η Ελλάς όταν μπορεί και να διευρύνει ντε φάκτο τα σύνορά της με όπλο την οικονομική ισχύ, και θεμιτό είναι και σκόπιμο. Για τον εαυτό της όμως.

Το ζήτημα που προκύπτει, αν κάνουμε μια πρόχειρη αναδρομή στην εξωτερική μας πολιτική, είναι τι κατάφερε να κερδίσει η Ελλάς κάθε φορά που ηγήθηκε στην ευρύτερη περιοχή μας για λογαριασμό άλλων. Ως λαγός άλλων. Το 2003 πράγματι ο Κώστας Σημίτης με τη σύνοδο της Χαλκιδικής, θέλησε να τεθεί επικεφαλής της προσπάθειας διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Βαλκάνια. Πρόκειται για μια τεράστια λωρίδα γης που ξεκινά δυτικά από την Αδριατική, καταλήγει ανατολικά στο Βόσπορο και στη Μαύρη Θάλασσα και πάντοτε ενδιαφέρει γεωπολιτικά, τόσο την Αμερική όσο και τη Γερμανία.

Την Αμερική, επειδή τα Βαλκάνια είναι το προγεφύρωμά της από το Βορρά προς το Νότο προς τη Μέση Ανατολή αλλά και ανάποδα, από το Νότο προς το Βορρά προς την ανατολική Ευρώπη. Την Ουκρανία και τις λοιπές βαλτικές χώρες που βρίσκονται στην αυλή της Ρωσίας.

Τη Γερμανία την ενδιαφέρουν τα Βαλκάνια, επειδή αποτελούν ζωτικό οικονομικό χώρο για τη διεύρυνση της κυκλοφορίας του ευρώ και για τις εμπορικές εξαγωγές της. Βεβαίως και την Ιταλία (και το Βατικανό), όπως έδειξαν οι διακοπές που έκανε στον Αυλώνα η πρωθυπουργός της γείτονος Τζόρτζια Μελόνι.

Σε κάθε περίπτωση, η περιοχή αυτή είναι στρατηγικής σημασίας για τη Δύση, καθώς σε αυτήν ανακόπτεται παραδοσιακά η επιρροή της Ρωσίας προς το Νότο. Η Ελλάδα λίγο πριν από την είσοδό της στην ΟΝΕ, έπαιξε όλα της τα χαρτιά υπέρ της αμερικανικής και της γερμανικής πολιτικής στα Βαλκάνια. Τα στρατεύματα του ΝΑΤΟ προς τη Γιουγκοσλαβία χρησιμοποίησαν το ελληνικό έδαφος για την εισβολή τους σε αυτήν, κατά παράβαση του ελληνικού Συντάγματος. Χωρίς άδεια της ελληνικής Βουλής. Μετά τους βομβαρδισμούς, η Ελλάδα ανέλαβε για λογαριασμό των Αμερικανών να προωθήσει τα συμφέροντα της Δύσης στα Βαλκάνια. Μεγαλοπιανόμασταν τότε ότι εμείς ήμασταν η κυρίαρχη χώρα στην περιοχή.

Και ήμασταν. Αλλά πώς ήμασταν! Φτάσαμε να αναμειχθούμε για λογαριασμό των ΗΠΑ στα εσωτερικά βαλκανικών κρατών και να μετέχουμε ακόμα και σε ανατροπές κυβερνήσεων, όπως στη Σερβία! Να μη θυμηθούμε ποιος συνεργάτης του Γιώργου Παπανδρέου πρωταγωνίστησε σε αυτά…

Στο πλαίσιο αυτό διεξήχθη και η «ιστορική» σύνοδος της Θεσσαλονίκης, τα γενέθλια της οποίας γιόρτασε τη Δευτέρα 21/8 με ηγεσίες γειτονικών χωρών ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το επίμονο ερώτημα που θέτουμε κάθε φορά που πάμε να κάνουμε πάνω στη σκακιέρα τις βρομοδουλειές των άλλων, είναι τι ανταλλάγματα κερδίζουμε εμείς.

Το τι ανταλλάγματα κερδίσαμε στη Μικρασιατική Εκστρατεία, όταν αναλάβαμε τις βρομοδουλειές των Άγγλων, το γνωρίζουμε. Τα συζητάμε μέχρι τις μέρες μας. Ο πόνος της προσφυγιάς διαρκεί και οι αναμνήσεις δε φεύγουν. Το να είσαι αυτοφωράκιας στην εξωτερική πολιτική στην αρχή δοξάζεται, αλλά στο τέλος πληρώνεται. Τι ανταλλάγματα κερδίσαμε από την πρωτοβουλία Σημίτη το 2003 επίσης γνωρίζουμε.

Η πρώτη δουλειά που έκαναν οι Γερμανοί και οι Αυστριακοί εκεί αμέσως μετά την υπαγωγή της χώρας μας στα Μνημόνια το 2010 ήταν να μας εξαναγκάσουν να εκποιήσουμε όλο το τραπεζικό δίκτυο του χρηματοπιστωτικού τομέα που είχαν στήσει οι τράπεζες Alpha, Eurobank, Πειραιώς και Εθνική στα Βαλκάνια και σε όλη την ανατολική Ευρώπη. Ακόμη και στην Τουρκία, όπου η κυβέρνηση Καραμανλή είχε επιτύχει το πρωτοφανές, την εξαγορά της τράπεζας Finansbank από την Εθνική Τράπεζα τον καιρό που αυτής ηγείτο ο διοικητής Τάκης Αράπογλου. Και το εκποίησαν για να το αγοράσουν τράπεζες αυστριακών και γερμανικών συμφερόντων.

Η πρώτη δουλειά που έκαναν αμέσως μόλις η χώρα βρέθηκε στα δύσκολα, ήταν να επιδιώξουν την πάση θυσία αποβολή μεγάλων ελληνικών κρατικών ομίλων – ιδιαίτερα στις τηλεπικοινωνίες και στην ενέργεια – από τα Βαλκάνια. Ζήτησαν και πέτυχαν αριστοτεχνικά την έξωση τότε του ΟΤΕ από τη Σερβία, τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και αλλού. Αυτή ήταν η ανταμοιβή! Η κατίσχυσή μας στα Βαλκάνια ήταν εικονική.

Θα σας πω και ένα μυστικό: ο βασικός λόγος που παρέμεινε η Ελλάδα στο ευρώ ήταν βασικά γεωπολιτικός και συνδεόταν με τα Βαλκάνια. Οι Γερμανοί κατάλαβαν εγκαίρως, πως μια Ελλάδα της δραχμής σπαρασσόμενη, διχασμένη, σε εμφύλια κατάσταση, θα γινόταν εύκολα βορά εθνικισμών και αλυτρωτικών εισβολών από γείτονες στα βόρεια σύνορά της. Κυρίως Αλβανούς, Βούλγαρους και υπό προϋποθέσεις ακόμη και Σκοπιανούς.

Η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα προκαλούσε βαλκανικό πόλεμο, θα άλλαζε τα σύνορα ξανά στα Βαλκάνια και θα άναβε το φιτίλι στην πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης, την οποία έκαναν αμάν Βερολίνο και Ουάσιγκτον για να ελέγξουν και να σταθεροποιήσουν ως προγεφύρωμά τους. Σε περίπτωση που αυτό συνέβαινε, το κόστος επιστροφής στην ειρήνη για το Βερολίνο θα ήταν απείρως πολλαπλάσιο από τα 86 δισ. ευρώ που προέβλεπε το τρίτο Μνημόνιο Τσίπρα, τα οποία μάλιστα δε χρησιμοποιήθηκαν στο σύνολό τους.

Στην πραγματικότητα, λοιπόν, κάθε φορά που παίζουμε παιχνίδια για λογαριασμό άλλων και όχι αυθεντικά για δικό μας λογαριασμό, ιστορικά μέχρι στιγμής βγαίνουμε χαμένοι… Και στη Μικρασία βγήκε χαμένος ο Βενιζέλος και στην Κύπρο με το πραξικόπημα Σαμψών βγήκαν χαμένοι οι «όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια» δικτάτορες και στα Βαλκάνια βγήκε χαμένος ο Σημίτης. Ο οποίος ένα χρόνο μετά το 2003, στις αρχές του 2004, όταν ήρθε η ώρα να δρέψει τους καρπούς της ηγεσίας του στα Βαλκάνια (για λογαριασμό των ΗΠΑ) στα Ελληνοτουρκικά και αποδέχθηκε τη γεωγραφική διαφοροποίηση των χωρικών υδάτων, οι Τούρκοι αρνήθηκαν στις διερευνητικές να του δεσμευτούν ότι δε θα εγείρουν ποτέ ξανά θέμα κυριαρχίας στο Αιγαίο. Και οι σύμμαχοι για χάρη των οποίων «ηγηθήκαμε» σιώπησαν.

Με συνέπεια αυτός ο μέγας Σημίτης, που συνεχώς εγκαλεί τη Νέα Δημοκρατία επειδή δε συνέχισε την πολιτική του στα Ελληνοτουρκικά, να εγκαταλείψει την προσπάθεια της υπογραφής συνυποσχετικού και παραπομπής της διαφοράς στη Χάγη. Γιατί ήξερε πως, αν υπέγραφε, θα τον κυνηγούσαν για καιρό πολύ οι Ερινύες. Όπως τον κυνηγούν και τώρα, καθώς μετά το ταξίδι του στις Ηνωμένες Πολιτείες την άνοιξη του 1996 (και αφού είχαν προηγηθεί τα Ίμια) υπέγραψε τη Μαδρίτη (1997) και ακολούθως το Ελσίνκι (1999). Κείμενα πάνω στα οποία – κυρίως στη Μαδρίτη – «πάτησαν» οι Τούρκοι για να αναπτύξουν την πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

«Γαλάζια Πατρίδα» χωρίς τη Μαδρίτη, που αναγνώριζε «νόμιμα και ζωτικά συμφέροντα για την Τουρκία στο Αιγαίο», δε θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει.

Παρέλκει βεβαίως να επισημάνουμε, τι κερδίσαμε που «ηγηθήκαμε» στα Βαλκάνια επί Σημίτη. Ούτε τα Σκόπια έκαναν υποχωρήσεις για το όνομα, ούτε οι Αλβανοί για τους Τσάμηδες και για τις περιουσίες που διεκδικούν στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια, ωραίοι οι εντυπωσιασμοί με τον ηγετικό ρόλο που αναλαμβάνει η Ελλάδα στα Βαλκάνια, ωραίες οι φωτογραφίες, ωραία τα φλας, ωραία και η «εμβάθυνση» της συμμετοχής μας στον πόλεμο της Ουκρανίας, κάποια στιγμή όμως θα έρθει η ώρα του λογαριασμού. Και τότε θα δούμε τι κερδίσαμε και τι χάσαμε. Όταν πάντως κάνεις τα θελήματα των άλλων και όχι τη δική σου θέληση, στο τέλος την πληρώνεις. Η ίδια η ζωή μάς το λέει.

Παρά τα όσα πιστεύουν οι περισσότεροι πολίτες ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού είναι πυκνός σε γεγονότα και ειδήσεις

Ο Ανδρέας Παπανδρέου στην πρώτη οκταετία (1981-1989) της διακυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ, καθιέρωσε τη φράση «τα μπάνια του λαού», όταν του εισηγήθηκαν να προχωρήσει σε πρόωρες εκλογές το καλοκαίρι του 1984, απορρίπτοντας χωρίς δεύτερη κουβέντα τη συγκεκριμένη πρόταση.

Του Νεκτάριου Χρήστου

© iapopsi.gr

Εννέα χρόνια αργότερα, το Δεκέμβριο του 1993, κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το βιβλίο του Ουμπέρτο Έκο (5 Ιανουαρίου1932 – 19 Φεβρουαρίου 2016) «Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις». Μέσα από το συγκεκριμένο βιβλίο ο σπουδαίος Ιταλός σημειολόγος, δοκιμιογράφος, φιλόσοφος, κριτικός λογοτεχνίας και μυθιστοριογράφος, άδραξε την ευκαιρία να γράψει για την πολύπαθη δεοντολογία στη λειτουργία των μέσων μαζικής επικοινωνίας. Επί της ουσίας το βιβλίο εξακολουθεί να παραμένει ένα χρήσιμο μάθημα, τόσο για τους δημοσιογράφους όσο και, κυρίως, για τους αναγνώστες και τηλεθεατές.

Για πολλά χρόνια κυριάρχησε η ιδέα στην ελληνική κοινωνία, ότι όντως τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις, καθώς οι εκάστοτε κυβερνήσεις προσπάθησαν να συνδυάσουν το βιβλίο του Έκο με την ατάκα του Παπανδρέου για τα μπάνια του λαού.

Κι όμως, η δολοφονία του Μιχάλη Κατσουρή στη Νέα Φιλαδέλφεια, το βράδυ της 7^ης Αυγούστου, όταν ήταν σε εξέλιξη η έξοδος των μυρίων από τα αστικά κέντρα για τις καλοκαιρινές διακοπές, ήρθε για να διαψεύσει όλους όσοι υποστηρίζουν ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις. Τουναντίον, εάν ψάξουμε τι έχει συμβεί μήνα Αύγουστο τα τελευταία χρόνια, τότε το συμπέρασμα που εξάγεται είναι πως ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού κρύβει όλο το ζουμί.

Τον Αύγουστο του 2022 κυριάρχησε το θέμα των υποκλοπών. Σε συνέχεια της καταγγελίας του Νίκου Ανδρουλάκη ότι παρακολουθείτο το κινητό τηλέφωνό του, στις 5 Αυγούστου 2022 ο γενικός γραμματέας του πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης και ο διοικητής της ΕΥΠ Παναγιώτης Κοντολέων παραιτήθηκαν από τις θέσεις τους. Στις 8 Αυγούστου του 2022 ο κ. Μητσοτάκης σε δήλωσή του μίλησε για την πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης. Επίσης, τον Αύγουστο του 2022 υπήρξε και η θετική εξέλιξη με την έξοδο της χώρας μας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας στη μετά μνημονίου εποχή.

Αλλά και τα προηγούμενα χρόνια, τον Αύγουστο όχι μόνο υπήρχαν ειδήσεις, αλλά και γεγονότα που αξίζουν μνημόνευσης.

Τον Αύγουστο του 2021 κυριάρχησαν οι μεγάλες πυρκαγιές σε Αττικής, Εύβοια και Ηλεία. Είναι χαρακτηριστικό, ότι στις 5 Αυγούστου του 2021 ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης με δήλωση του υπογράμμισε την σοβαρότητα της κατάστασης με τις καταστροφικές πυρκαγιές. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 18 Αυγούστου, έγινε στο Μαξίμου σύσκεψη για την ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών της βόρειας Εύβοιας και μία εβδομάδα αργότερα, στις 25 του μηνός, η διαχείριση των πυρκαγιών και τα μέτρα αποκατάστασης συζητήθηκαν στη Βουλή σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών. Το ίδιο καλοκαίρι κεντρικό θέμα, που απασχόλησε τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ στις 18 Αυγούστου, ήταν και η κρίση στο Αφγανιστάν, που ολοκληρώθηκε με την ανάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.

Η ΕΝΤΑΣΗ ΜΕ ΤΟΥΡΚΙΑ

Τον Αύγουστο του 2020 κυριάρχησε η ένταση στο μέτωπο με την Τουρκία, η οποία σε αντίδραση της επίτευξης συμφωνίας για τον καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου ανέβασε κατακόρυφα τις προκλήσεις. Η Άγκυρα έβγαλε το ερευνητικό «Ορούτς Ρέις» στην Ανατολική Μεσόγειο, στα όρια των ελληνικών χωρικών υδάτων, συνοδεία δεκάδων τουρκικών πολεμικών πλοίων. Η Αθήνα αντέδρασε αναπτύσσοντας δυνάμεις του Πολεμικού Ναυτικού και οι στόλοι των δύο χωρών βρέθηκαν να αναπτύσσονται ο ένας απέναντι στον άλλο. Η συμφωνία με την Αίγυπτο υπογράφηκε στις 6 Αυγούστου και στις 10 του μηνός συνεδρίασε το ΚΥΣΕΑ στη σκιά της αναβαθμισμένης τουρκικής προκλητικότητας. Τις επόμενες ημέρες ο κ. Μητσοτάκης ενημέρωσε την Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τους πολιτικούς αρχηγούς για τις εξελίξεις, ενώ αναφέρθηκε στην αντίδραση της Τουρκίας σε δημόσια δήλωσή του στις 12 Αυγούστου, υπογραμμίζοντας ότι «η χώρα μας απάντησε στην ανάπτυξη του στόλου της Τουρκίας με ανάπτυξη των δυνάμεων του Πολεμικού Ναυτικού».

Οι αποσταθεροποιητικές ενέργειες της Τουρκίας βρέθηκαν στο επίκεντρο επικοινωνιών που είχε το επόμενο διάστημα ο κ. Μητσοτάκης με τους Άγκελα Μέρκελ και Εμανουέλ Μακρόν αλλά και με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Στις 26 Αυγούστου, μάλιστα, διεξήχθη στη Βουλή και η συζήτηση για την κύρωση των συμφωνιών οριοθέτησης ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο.

Ο Αύγουστος του 2020 ήταν επίσης ένας κρίσιμος μήνας στη διαχείριση της πανδημίας, με επαναλαμβανόμενες τακτικές συσκέψεις υπό τον πρωθυπουργό για τις εξελίξεις στο μέτωπο του κορωνοϊού, αλλά και την προετοιμασία για το άνοιγμα των σχολείων και τον προγραμματισμό για τη διάθεση των πρώτων εμβολίων, που αναμενόταν να διατεθούν τους επόμενους μήνες. Επίσης τον Αύγουστο του 2020 επήλθε και η συμφωνία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη σύσταση του Ταμείου Ανάκαμψης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ζημιές από το κλείσιμο των οικονομιών λόγω της πανδημίας.

Τον Αύγουστο του 2019 κυριάρχησαν οι κινήσεις για τον προγραμματισμό έργου της νέας κυβέρνησης, τα πρώτα νομοσχέδια που έφερε στη Βουλή, όπως αυτό για το Επιτελικό Κράτος στις 6 του μηνός.

ΕΠΙ ΣΥΡΙΖΑ

Το 2018, κατά την περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ο Αύγουστος ήταν ο μήνας διαχείρισης των επιπτώσεων από την καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι. 

Στις 3 του μηνός, ο τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, έκανε δεκτή την παραίτηση του Νίκου Τόσκα από το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και στις 9 του μηνός παρουσιάστηκε το νέο σχέδιο για την Πολιτική Προστασία. Στις 23 Αυγούστου ο κ. Τσίπρας συναντήθηκε με τον καθηγητή Γκόλνταμερ και συμφωνήθηκε η σύσταση επιτροπής για τη διερεύνηση των αιτιών της πυρκαγιάς στο Μάτι. Παράλληλα, στις 14 Αυγούστου απελευθερώθηκαν οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί που είχαν συλληφθεί το Μάρτιο στον Έβρο και κρατούνταν από τις τουρκικές Αρχές.

Στις 21 Αυγούστου του 2018 ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε με διάγγελμα από την Ιθάκη την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια. Στις 28 του μηνός έγινε ανασχηματισμός της κυβέρνησης.

Με εξαίρεση την εκδήλωση πυρκαγιών, ο Αύγουστος ήταν ένας ήσυχος μήνας για το 2017, όπως και το 2016. Αντιθέτως, το 2015 ήταν μια χρονιά πυκνών γεγονότων, καθώς στις 14 του μηνός εισήλθε στη Βουλή προς ψήφιση το 3^ο μνημόνιο, που συμφώνησε ο Αλέξης Τσίπρας με τους εταίρους. Δεν το ψήφισαν 43 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά υπερψηφίστηκε από 222 βουλευτές συνολικά. Στις 20 Αυγούστου ο Αλέξης Τσίπρας με διάγγελμα γνωστοποίησε την πρόθεσή του να οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές, που διεξήχθησαν ένα μήνα αργότερα.

Αυτό το τεράστιο εκλογικό πλεονέκτημα έφερε, καθώς φαίνεται στην πράξη, μόνο αλαζονεία και αδιαφορία

Πάντοτε σεβόμουν τις αποφάσεις του κυρίαρχου λαού στην κάλπη. Συμφωνούσα ή όχι με το αποτέλεσμα, μου άρεσε – δε μου άρεσε, η οπτική μου ουδέποτε άλλαξε: δημοκρατία έχουμε, άρα αποφασίζουν οι περισσότεροι για όλους.

Γράφει ο δημοσιογράφος
Βασίλης Βέργης

© Newsbreak.gr

Όταν μάλιστα η πλειοψηφία των ψηφοφόρων επιλέγει να δώσει για δεύτερη συνεχόμενη φορά τα ηνία της χώρας στην ίδια παράταξη και στον ίδιο πρωθυπουργό, σημαίνει ότι τον εμπιστεύεται, με βάση τα πεπραγμένα του την προηγούμενη 4ετία. Πόσο μάλλον όταν του χαρίζουν το εντυπωσιακό 41%, με περισσότερες των 20 μονάδων διαφορά από το δεύτερο κόμμα.

Όλα αυτά δε συνέβησαν πριν από… τρία χρόνια, αλλά λιγότερο από τρεις μήνες νωρίτερα. Πιο φρέσκια εντολή δε γίνεται! Ούτε τις περιβόητες 100 πρώτες ημέρες δεν έχουμε συμπληρώσει. Πώς γίνεται λοιπόν να… γκρινιάζουν, να φωνάζουν, ενίοτε να κραυγάζουν οι περισσότεροι πολίτες, για την οικονομική «θηλιά» που σφίγγει ολοένα περισσότερο στο λαιμό κάθε οικογένειας;

• Επειδή τα καύσιμα, εν μέσω καλοκαιριού – διακοπών, ανέβηκαν και πάλι στον… Όλυμπο, με τη βενζίνη να ξεπερνά τα 2 ευρώ το λίτρο και στα νησιά να φτάνει μέχρι και στα 2,5; Κορυφαίοι στην Ευρώπη!

• Επειδή οι λογαριασμοί ρεύματος είναι πιο ληστρικοί από ποτέ και πλέον δεν ψιθυρίζεται, αλλά ακούγεται ανοιχτά ότι επίκειται η κατάργηση της επιδότησης, άρα οι λογαριασμοί θα γίνουν ακόμα πιο φρικτοί;

• Επειδή το λάδι σε λίγο θα αγγίξει τα 40 ευρώ το 4λιτρο; Ή μήπως γιατί τα φρούτα έγιναν είδος πολυτελείας; Δεκαπέντε ευρώ τα σύκα ούτε… κατοχή να είχαμε!

Εμπιστοσύνη έδειξαν σε μια κυβέρνηση, η οποία αδυνατεί -ή, σωστότερα, αδιαφορεί- να βάλει φρένο στο ράλι της αισχροκέρδειας, το οποίο λυγίζει τις ελληνικές οικογένειες. Μια κυβέρνηση που έμεινε στα αστεία «καλάθια του νοικοκυριού» και στα pass της επαιτείας, μη πράττοντας το παραμικρό για την ελάφρυνση του κόσμου που της προσέφερε δεύτερη ευκαιρία, και μάλιστα τόσο απλόχερα.

Κι όλα αυτά, ενώ οι πυρκαγιές κατέκαψαν για ακόμα μία σεζόν τη χώρα. Υπήρξαν φωτιές που έσβησαν στη θάλασσα.

Το χειρότερο; Η κάθοδος των Κροατών ναζί, οι οποίοι ανενόχλητοι σουλάτσαραν στη χώρα, προτού ενωθούν με Έλληνες συνεργούς, με αποτέλεσμα τα αιματηρά επεισόδια έξω από την «OPAP Arena» και τη δολοφονία του Μιχάλη Κατσουρή. Μια κυβέρνηση που τα φόρτωσε μόνο στην ανικανότητα των στελεχών της Ελληνικής Αστυνομίας και προχώρησε σε αποτάξεις… τροχονόμων!

Όποιος φωνάζει λοιπόν για ΟΟΟΟΛΛΑ αυτά που προανέφερα, όποιος προσπαθεί να βγάλει το μήνα με τα ίδια έσοδα, αλλά τιμές στο +50%, όποιος… αναζητά την κυβερνητική παρέμβαση και δεν τη βλέπει πουθενά, αρκεί να σκεφτεί μόνο τούτο: αυτή τη «θηλιά» ο ίδιος την πριμοδότησε – η πλειοψηφία, για να είμαι δίκαιος.

Το περιβόητο «41τακατό», που έχει γίνει trend στα social media, δεν έπεσε από τον ουρανό. Ήταν η δημοκρατική απόφαση του ελληνικού λαού. Αυτή η τεράστια πριμοδότηση έφερε, καθώς φαίνεται στην πράξη, αλαζονεία και αδιαφορία. Το αντίθετο, δηλαδή, απ’ ό,τι θα έπρεπε να πράξει μια κυβέρνηση με τόσο φρέσκια και βροντερή λαϊκή εντολή.
Για τα κανάλια, που «παίζουν» πλέον με ευκολία «ρεπορτάζ ακρίβειας», δε χρειάζεται να σχολιάσει κανείς το παραμικρό. Αν αύριο είχαμε ξανά εκλογές, θα το γύριζαν το… φύλλο με κλασική κωλοτούμπα.

Το θέμα είναι για τον κόσμο που ψήφισε και τώρα φωνάζει, εξαιτίας της φρίκης που βιώνει. Πριν από την κριτική, χρήσιμη θα ήταν η ΑΥΤΟΚΡΙΤΙΚΗ. Γιατί ήξερες και το επέλεξες συνειδητά. Οπότε τώρα, δυστυχώς, «λουζόμαστε» τα αποτελέσματα των επιλογών…

ΥΓ.: Κι όλα τούτα με ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ αξιωματική αντιπολίτευση. Ό,τι χειρότερο, δηλαδή, για τον πολίτη…

Σε προηγούμενα άρθρα έχω εξηγήσει, ότι το Διεθνές Δικαστήριο είναι πρακτικά αδύνατον να οριοθετήσει την υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ Ελλάδας και Τουρκίας σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, ακόμα και στην απίθανη περίπτωση που οι δύο χώρες συνυπέγραφαν σχετικό συνυποσχετικό για παραπομπή στη Χάγη. Είναι πρακτικά αδύνατον, επειδή η θάλασσα οριοθετείται με βάση την ξηρά και επειδή η Τουρκία αμφισβητεί με τη θεωρία περί «γκρίζων ζωνών» την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας. Η «συνεκτική εκμετάλλευση» είναι ένας τρόπος για να παρακαμφθεί το εμπόδιο.

Σταύρος Λυγερός*
© slpress.gr

Θεωρητικά, θα μπορούσε η Άγκυρα να εγκαταλείψει τη μονομερή επεκτατική της αυτή διεκδίκηση, αλλά μόνο θεωρητικά. Οι Τούρκοι εργάζονται συστηματικά τον τελευταίο μισό αιώνα για να οικοδομήσουν τη δέσμη μονομερών επεκτατικών διεκδικήσεών τους σε βάρος της Ελλάδας και δεν πρόκειται ποτέ να παραιτηθούν από αυτές, χωρίς να εξασφαλίσουν σοβαρά ανταλλάγματα.

Αφού, λοιπόν, η Άγκυρα συνεχίζει να θεωρεί, πως ένας μεγάλος αριθμός ελληνικών νησίδων (κατοικημένων και βραχονησίδων) είναι «τουρκικές υπό ελληνική κατοχή», η οριοθέτηση με βάση την αρχή της μέσης γραμμής – έστω και τροποποιημένης ώστε να δίνει περισσότερη υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ στην Τουρκία – είναι πρακτικά αδύνατη. Ιδανικά, οι Τούρκοι θα ήθελαν να «σβήσουν» τα νησιά και να οριοθετήσουν με βάση τις ακτογραμμές της Μικράς Ασίας και της ηπειρωτικής Ελλάδας. Είναι προφανές, όμως, ότι η Αθήνα δεν πρόκειται ποτέ να δεχθεί να αυτοκτονήσει.

Κατόπιν αυτών, πώς είναι δυνατόν να γίνει παραπομπή στη Χάγη; Κι όμως είναι. Το Διεθνές Δικαστήριο θα βρισκόταν πράγματι σε αδιέξοδο, εάν οι δύο χώρες τού ζητούσαν να οριοθετήσει με βάση το Διεθνές Δίκαιο, δηλαδή με βάση την αρχή της μέσης γραμμής, ενδεχομένως τροποποιημένης με βάση την αρχή της αναλογικότητας. Δε θα βρισκόταν, όμως, σε κανένα αδιέξοδο, εάν οι δύο χώρες με το συνυποσχετικό τού ζητούσαν να επικυρώσει με απόφασή του οριοθέτηση, η οποία έχει συμφωνηθεί από Αθήνα και Άγκυρα και η οποία συμφωνία έχει αποτυπωθεί στο συνυποσχετικό. Υπογραμμίζουμε πως, εάν οι δύο χώρες συμφωνούν, το Δικαστήριο δεν έχει κανένα πρόβλημα να βάλει τη σφραγίδα του, ακόμα κι αν η συμφωνία είναι εκτός Διεθνούς Δικαίου.

«ΣΥΝΕΚΤΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ»

Δεν πρόκειται για μία υπόθεση. Όπως προκύπτει από τα πρακτικά των άτυπων διερευνητικών επαφών του 2002-03 (επικεφαλής οι πρέσβεις Αναστάσιος Σκοπελίτης και Ουγούρ Ζιγιάλ επί κυβέρνησης Σημίτη με υπουργό Εξωτερικών τον Γιώργο Παπανδρέου) στο τραπέζι είχαν πέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την παράκαμψη του εμποδίου των «γκρίζων ζωνών». Η τουρκική πλευρά είχε προτείνει και η ελληνική είχε συζητήσει τη λεγόμενη «συνεκτική εκμετάλλευση».

Τί σημαίνει αυτή; Η Άγκυρα ήταν διατεθειμένη να αναγνωρίσει ελληνική υφαλοκρηπίδα στην περιοχή των ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου (όχι πλήρη επήρεια και χωρίς να αναγνωρίσει σε επίπεδο αρχών ότι τα νησιά δικαιούνται υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ), εάν η Αθήνα τής παραχωρούσε ένα 23% της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου (δε συζητούσαν τότε για Ανατολική Μεσόγειο).

Συγκεκριμένα, οι Τούρκοι είχαν θέσει ως όρο να τους δοθεί ενιαία κι όχι διάσπαρτη υφαλοκρηπίδα στο βόρειο Αιγαίο, στην περιοχή που ορίζεται (εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων) από το Άγιον Όρος και τη Σιθωνία, τη Σκύρο, τη βραχονησίδα Καλόγεροι (δυτικά της Χίου), τον Άγιο Ευστράτιο και τη Λέσβο. Ας σημειωθεί, ότι στη συγκεκριμένη περιοχή υπάρχουν εκτεταμένα διεθνή ύδατα και επιπροσθέτως εκεί υπάρχουν τα όποια κοιτάσματα πετρελαίου στο Αιγαίο, σύμφωνα με τις υπάρχουσες ενδείξεις. Εναλλακτικά, οι Τούρκοι είχαν προτείνει συνεκμετάλλευση με προκαθορισμένα ποσοστά, αρχίζοντας από μισά-μισά!

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, οι δύο πλευρές διαπραγματεύονταν όχι τη μέθοδο οριοθέτησης, αλλά το χάρτη της οριοθέτησης, με σκοπό να ζητήσουν από το Διεθνές Δικαστήριο να βάλει απλώς τη σφραγίδα του. Με τη σφραγίδα της Χάγης η συμφωνία θα περνούσε ευκολότερα στην ελληνική κοινή γνώμη. Όπως επίσης προκύπτει από τα πρακτικά, η Άγκυρα ζητούσε από την Αθήνα να συνυπογράψει ένα συνυποσχετικό για να παρακαμφθούν τα δικαιώματα, τα οποία παρέχει το Διεθνές Δίκαιο στην Ελλάδα!

«ΠΑΡΕΜΠΙΠΤΟΝΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ»

Η ελληνική πλευρά είχε αποδεχθεί ως βάση διαπραγμάτευσης τις προαναφερθείσες τουρκικές προτάσεις, προκειμένου να παραπεμφθεί η «διαφορά» στη Χάγη. Την άνοιξη του 2003, όμως, στον 27^ο γύρο των άτυπων διερευνητικών επαφών, προέκυψε το εμπόδιο των «γκρίζων ζωνών», το οποίο μέχρι τότε είχε παρακαμφθεί με τον τρόπο που περιγράψαμε. Πριν συνεχίσουμε, είναι χρήσιμο να υπογραμμιστεί ότι μέχρι τότε, η Ελλάδα δε ζητούσε γενικά οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου. Ζητούσε οριοθέτηση στη θαλάσσια προέκταση της συνοριακής γραμμής στον Έβρο και στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ των ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου και των μικρασιατικών παραλίων.

Η διεκδίκηση της Άγκυρας για τουρκική υφαλοκρηπίδα δυτικά των ελληνικών νησιών του ανατολικού Αιγαίου, άλλαζε ποιοτικά τα δεδομένα. Όχι μόνο για οικονομικούς (επειδή εκεί βρίσκονταν κοιτάσματα σύμφωνα με τις ενδείξεις), αλλά και για γεωπολιτικούς λόγους. Πάγιος στόχος των Τούρκων ήταν να εγκλωβίσει τα ελληνικά νησιά του ανατολικού Αιγαίου σε τουρκική υφαλοκρηπίδα, εγγράφοντας υποθήκη για μελλοντικές διεκδικήσεις. Κατά συνέπεια, και μόνο το γεγονός ότι η ελληνική πλευρά είχε συζητήσει τέτοιες προτάσεις, στο πλαίσιο διαμόρφωσης σχεδίου συνυποσχετικού, συνιστούσε μεγάλη υποχώρηση.

Το πιο επικίνδυνο, όμως, ήταν, πως αναφερόταν ρητά σ’ αυτό ότι οι δύο πλευρές συναινούσαν να επιλυθούν από το Διεθνές Δικαστήριο και τα «παρεμπίπτοντα ζητήματα». Όταν ο Σκοπελίτης είχε ζητήσει να καθορισθούν τα «παρεμπίπτοντα ζητήματα», ο Ζιγιάλ είχε αποφύγει να τα κατονομάσει, δηλώνοντας ότι η Άγκυρα θα έχει δικαίωμα να θέσει όποιο ζήτημα θέλει, προφανώς και «γκρίζες ζώνες» και αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.

Και μάλιστα είχε ξεκαθαρίσει, ότι θα διατηρήσει ακέραιες τις θέσεις της, ακόμα κι αν το Δικαστήριο έκρινε μη «παρεμπίπτοντα» τα ζητήματα που θα έθετε η τουρκική πλευρά και αρνιόταν να τα κρίνει. Ας σημειωθεί, ότι ο Ζιγιάλ άφηνε να εννοηθεί, χωρίς όμως να δεσμεύεται, ότι αν η Άγκυρα έπαιρνε αυτά που ζητούσε σε υφαλοκρηπίδα δε θα έπαιζε σ’ εκείνη τη φάση δυνατά το χαρτί των «γκρίζων ζωνών».

ΠΟΛΛΑΠΛΟΥ ΕΥΡΟΥΣ
ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ

Ένα ζήτημα που κατά έναν τρόπο συνδέεται με την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας – ΑΟΖ ήταν τα χωρικά ύδατα. Συνδέεται, διότι είναι σκόπιμο να έχουν επεκταθεί τα χωρικά ύδατα πριν την οριοθέτηση, επειδή μετά το δικαίωμα επέκτασης μπορεί να αμφισβητηθεί. Ο Σκοπελίτης το είχε θέσει από νωρίς, αλλά ο συνομιλητής του είχε αρνηθεί να το συζητήσει, επικαλούμενος την απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης ότι η επέκταση αποτελεί αιτία πολέμου.

Παρόλα αυτά, η ελληνική πλευρά είχε ρίξει στο τραπέζι διάφορες προτάσεις, κοινός παρονομαστής των οποίων ήταν το εύρος των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο να ποικίλλει από 6-8 μέχρι 12 μίλια. Σε λίγες περιοχές, κυρίως στο βορειοδυτικό Αιγαίο και στην ανατολική Πελοπόννησο, όπου η επέκταση δεν επηρεάζει τις τουρκικές διεκδικήσεις, θα επεκτείνονταν με τη σιωπηρή συναίνεση των Τούρκων στα 12 μίλια.

Στο νότιο και στο ανατολικό Αιγαίο, όμως, όπου η επέκταση επηρεάζει και την υφαλοκρηπίδα και το εύρος του διεθνούς εναερίου χώρου που χρησιμοποιούν τα τουρκικά μαχητικά, τα ελληνικά χωρικά ύδατα θα παρέμεναν στα έξι μίλια, ή το πολύ σε μερικές περιοχές του κεντρικού Αιγαίου στα οκτώ μίλια, χωρίς δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης. Σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες, η φόρμουλα εκείνη είχε αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αλλά η τουρκική πλευρά είχε αποφύγει να δεσμευτεί.

Έδωσα μεγάλη έμφαση στο τι διαπραγματεύονταν το 2003, επειδή – σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες – στον επικείμενο κύκλο διμερούς διαπραγμάτευσης, οι δύο πλευρές θα ξαναπιάσουν το νήμα από εκεί που το είχαν αφήσει πριν 20 χρόνια. Το υλικό που είχε συγκεντρωθεί σ’ εκείνες τις διαπραγματεύσεις θα είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό το πλαίσιο της νέας ελληνοτουρκικής διαπραγμάτευσης. Θα είναι τα ίδια προβλήματα που θα μπουν στο τραπέζι, αν και τώρα η οριοθέτηση θα αφορά και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η τουρκική επιδίωξη, όμως, στην Ανατολική Μεσόγειο, ουσιαστικά είναι να μηδενίσει την ελληνική υφαλοκρηπίδα – ΑΟΖ ανατολικά του μεσημβρινού που διέρχεται από τη Ρόδο και να υπάρξει μοιρασιά των κυριαρχικών δικαιωμάτων που παραχωρεί το διεθνές δίκαιο στην Ελλάδα στα δυτικά του ίδιου μεσημβρινού. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο μπορεί να γίνει αντικείμενο διαπραγμάτευσης, αλλά θα αλλάξει μόνο εάν η Άγκυρα εξασφαλίσει τον κορμό όσων επιδιώκει σ’ εκείνη την περιοχή.

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.