Wednesday, February 18, 2026
spot_img
spot_img
Home Blog Page 21

Γεωπολιτικά διδάγματα από το ΟΧΙ

0

Του Νίκου Ιγγλέση

Η φετινή επέτειος του ελληνικού έπους του ’40, στα βουνά της Βορείου Ηπείρου, έφερε στη μνήμη τού γράφοντος τα ερωτήματα των νεανικών μας χρόνων που απασχολούσαν τον τότε κύκλο συζητήσεων και προβληματισμού. Τα ερωτήματα αυτά ήταν:

1] Γιατί το δικτατορικό καθεστώς του Ι. Μεταξά (οι περισσότεροι το αποκαλούσαν φασιστικό) δε συντάχθηκε με τους ομοϊδεάτες του στον Άξονα, τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι;

2] Γιατί το καθεστώς Μεταξά προτίμησε να συνταχθεί με τη Μ. Βρετανία που τη δεδομένη χρονική περίοδο βρισκόταν στρατιωτικά σε πολύ δυσχερή θέση και χωρίς άλλους συμμάχους, πλην αυτών της Κοινοπολιτείας;

3] Γιατί η Ελλάδα δεν επέλεξε την ουδετερότητα, όπως η γειτονική Τουρκία;

4] Το ΟΧΙ το είπε τελικά ο Μεταξάς ή ο λαός, όπως υποστήριζαν οι οπαδοί της Αριστεράς;

Σ’ αυτά τα ερωτήματα θα επιχειρηθεί μια σύντομη απάντηση, όχι για να εμπλουτίσουμε την Ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά για να εξάγουμε τα αναγκαία διδάγματα για το σήμερα.

Ο ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ

Τον Οκτώβριο του 1940 ο Άξονας κυριαρχούσε σ’ όλη σχεδόν την ηπειρωτική Ευρώπη. Η Γερμανία είχε απορροφήσει την Αυστρία, είχε καταλάβει την Τσεχοσλοβακία, το μεγαλύτερο τμήμα της Πολωνίας (το υπόλοιπο καταλήφθηκε από τη Σοβιετική Ένωση με βάση το Σύμφωνο Ρίμπεντροφ – Μολότωφ του 1939), την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Δανία και τη Νορβηγία, ενώ η ηττημένη Γαλλία είχε συνθηκολογήσει. Ο γερμανικός στρατός είχε φτάσει στη Μάγχη και τον Ατλαντικό.

Ο άλλος εταίρος του Άξονα, η Ιταλία, αφού, επωφελούμενη του Α’ Βαλκανικού Πολέμου κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, είχε καταλάβει από το 1912 τη Λιβύη και τα Δωδεκάνησα, εισέβαλε και κατέλαβε, το 1939, την Αλβανία. Ήταν πλέον φανερό ότι η φασιστική Ιταλία, στο ιδεολογικό πλαίσιο αναβίωσης της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, αποτελούσε την κύρια απειλή για την Ελλάδα. Η Ρώμη στόχευε στην προσάρτηση των Επτανήσων και της Ηπείρου, καθώς και τη μετατροπή της υπόλοιπης χώρας μας σε ιταλικό προτεκτοράτο.

Χαρακτηριστικό είναι, ότι μετά την κατάκτηση της Ελλάδας το 1941, οι Γερμανοί ανέλαβαν τον έλεγχο της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, του Έβρου, των νησιών του Α. Αιγαίου και της Κρήτης (πλην Νομού Λασιθίου). Όλη η υπόλοιπη Ελλάδα παραχωρήθηκε στους Ιταλούς, ενώ η Α. Μακεδονία και η Θράκη στους Βούλγαρους. Μόνο μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, το 1943, οι Γερμανοί επέκτειναν τον έλεγχό τους σ’ όλη την Ελλάδα.

Αυτή η γεωστρατηγική επιδίωξη της Ιταλίας καθιστούσε αδύνατη τη συμμαχία της Ελλάδας με τον Άξονα, ακόμα κι αν υπήρχε ιδεολογική συγγένεια των καθεστώτων. Επίσης, καθιστούσε ανέφικτη την οποιαδήποτε προσπάθεια να παραμείνει η Ελλάδα ουδέτερη μεταξύ των εμπολέμων. Η Ιταλία του Μουσολίνι επιζητούσε μόνο την υποταγή της Ελλάδας, τίποτα λιγότερο. Υπήρχαν και πρόσθετοι παράγοντες για το ΟΧΙ, όπως οι δεσμοί του ελληνικού Θρόνου με τον αντίστοιχο βρετανικό, αλλά και η κατακράτηση του μεγαλύτερου μέρους του ελληνικού εξωτερικού χρέους από τις τράπεζες του Λονδίνου.

Στα στρατηγικά σχέδια της ναζιστικής Γερμανίας δεν περιλαμβανόταν η κατάληψη της Ελλάδας. Το Βερολίνο όμως ήθελε πάση θυσία να αποφύγει την επανάληψη ενός σκηνικού ανάλογου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου η Γερμανία με τους συμμάχους της (Αυστροουγγαρία, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Βουλγαρία) πολεμούσαν δυτικά με Γάλλους, Άγγλους και εν συνεχεία Αμερικανούς, νότια με τους Ιταλούς, ανατολικά με την τσαρική Ρωσία και στη Μακεδονία με τους Αγγλογάλλους, Έλληνες και Σέρβους.

Ο Χίτλερ, ο οποίος δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων για την ιταλική επίθεση, δεν είχε λόγο να επέμβει στον ελληνικό χώρο, παρά μόνο για να διασώσει το κύρος του συμμάχου του και να αποτρέψει τη δημιουργία ενός νέου μετώπου με τους Άγγλους, οι οποίοι άρχισαν να αποβιβάζονται στην Ελλάδα μετά την 28η Οκτωβρίου, όχι πριν.

Ο Ι. Μεταξάς είχε αντιληφθεί τις προθέσεις της Γερμανίας γι’ αυτό απαιτούσε από τους Βρετανούς είτε να στείλουν στην Ελλάδα ισχυρές στρατιωτικές και αεροπορικές δυνάμεις ικανές να αποκρούσουν μια γερμανική επίθεση, είτε να μη στείλουν καθόλου δυνάμεις (συμβολικού επιπέδου), που απλώς θα προκαλούσαν τη γερμανική αντίδραση. Αλλά η Μ. Βρετανία, που βομβαρδιζόταν καθημερινά από τη γερμανική αεροπορία και φοβόταν στρατιωτική απόβαση στο έδαφός της, ενώ παράλληλα πολεμούσε τους Ιταλούς και Γερμανούς στη Β. Αφρική, δεν είχε αυτή τη δυνατότητα. Όλα, όμως, άλλαξαν μετά την 28η Οκτωβρίου 1940. Ο «κύβος ερρίφθη», η Ελλάδα θα πολεμούσε εναντίον του Άξονα.

Η χώρα μας πλήρωσε βαρύτατο τίμημα με εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς και τεράστιες υλικές καταστροφές, ενώ και ο εμφύλιος πόλεμος που ακολούθησε, με τις δραματικές συνέπειές του, ήταν απόρροια της κατοχής.  Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν είχε άλλη επιλογή την 28η Οκτωβρίου. Ο Μεταξάς είπε το ΟΧΙ και ο ελληνικός λαός εμφορούμενος από άκρατο πατριωτισμό έγραψε το έπος της Β. Ηπείρου. Μόνο κέρδος, όχι αμελητέο, η ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στον εθνικό κορμό το 1947.

ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ ΜΕ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Εδώ και 51 χρόνια, μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, ο Ελληνισμός απειλείται όχι από τη Δύση αλλά από την Ανατολή. Απειλείται από την Τουρκία, που επιδιώκει την ανασύσταση μιας σύγχρονης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως πριν 85 χρόνια οι Ιταλοί επεδίωξαν μια νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.

Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το «casus belli», η αποστρατικοποίηση των νησιών του Α. Αιγαίου, η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας σε δεκάδες μικρότερα νησιά, η άρνηση του δικαιώματος για ΑΟΖ σ’ όλα τα νησιά, οι επεμβάσεις στη Δ. Θράκη για τη δήθεν προστασία τής μουσουλμανικής μειονότητας, η επιδίωξη αναγνώρισης της κατεχόμενης ζώνης στην Κύπρο ως ανεξάρτητο κράτος και πολλά άλλα, συνιστούν προπαρασκευαστικές ενέργειες με βαθύ χρονικό ορίζοντα. Στο μεσοδιάστημα θα ενισχύεται στρατιωτικά η Τουρκία και θα αναπτύσσει την πολεμική βιομηχανία της.

Η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκονται ήδη σε υβριδικό πόλεμο με την ισλαμική Τουρκία. Αργά ή γρήγορα θα έρθει η στιγμή που θα δεχτούν ένα τελεσίγραφο ανάλογο αυτού που δέχτηκε ο Ιωάννης Μεταξάς την 28η Οκτωβρίου του 1940. Η Τουρκία δε θα απαιτεί τίποτα λιγότερο από την παράδοση του Ελληνισμού. Τότε θα πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στο  ΟΧΙ και την υποταγή.

Για να μπορούν όμως να επιλέξουν το ΟΧΙ απαιτούνται: Παραγωγική και ανεξάρτητη οικονομία, ενεργειακή ασφάλεια, ισχυρές ένοπλες δυνάμεις, αναπτυγμένη αμυντική βιομηχανία, κοινωνική συνοχή, πατριωτικό αίσθημα, αποφασισμένη ηγεσία και σύμμαχοι.

Οι τελευταίοι δεν αρκεί να έχουν αντιτιθέμενα γεωπολιτικά συμφέροντα με την Τουρκία, αλλά πρέπει να διαθέτουν και την απαραίτητη οικονομική και στρατιωτική ισχύ, καθώς και τη βούληση να τα χρησιμοποιήσουν.

Βλέπει κανείς, ότι το ελλαδικό και κυπριακό πολιτικό σύστημα να αντιλαμβάνεται τους κινδύνους και να προετοιμάζεται επαρκώς για την αντιμετώπισή τους;

Θα εξισορροπήσουν τα τουρκικά Eurofighter τα ελληνικά Rafale;

0

Γράφει ο Ιωάννης Αναστασάκης*
©
slpress.gr

Πολύς λόγος έγινε σχετικά με την τουρκική παραγγελία 20 Eurofighter από τη Βρετανία και άλλων 24 μεταχειρισμένων από το Κατάρ και το Ομάν. Λόγω των δεσμεύσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στις εξαγωγές πολεμικού υλικού, η Τουρκία καταφεύγει στην ευρωπαϊκή αγορά, όπως και σε επιμέρους συμφωνίες με αραβικά κράτη, για την προμήθεια αεροσκαφών.

Μήπως η Τουρκία, με την προμήθεια ευρωπαϊκών αεροσκαφών (Eurofighter) – και «σπρώχνοντας» χρήματα στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες κατασκευής των αεροσκαφών – εξασφαλίσει τελικώς την εύνοιά τους σε άλλα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου; Μήπως αλλάζει η ισορροπία δυνάμεων στον αέρα; Ας δούμε την ιστορία από την αρχή, ξεκινώντας με μία ιστορική αναδρομή.

Η ιδέα σχεδίασης και κατασκευής ενός ευρωπαϊκού αεροσκάφους ξεκίνησε αρχές της δεκαετίας του ’80, κυρίως για την αντιμετώπιση της απειλής από τα αεροσκάφη του Συμφώνου της Βαρσοβίας εκείνης της εποχής. Οι χώρες που αρχικά ξεκίνησαν μαζί ήταν: Γαλλία, Δυτική Γερμανία, Αγγλία, Ισπανία, Ιταλία. Η Γαλλία επιθυμούσε το υπό σχεδίαση αεροσκάφος να είναι ικανό και για επιπλέον δυνατότητες, από το να αντιμετωπίζει απλώς την απειλή των Σοβιετικών αεροσκαφών.

Για το λόγο αυτό, το 1985 αποχώρησε από τη συνεργασία και ανέθεσε στην εταιρεία Dassault τη σχεδίαση του Rafale, ενώ οι υπόλοιπες χώρες παρέμειναν στα αρχικά σχέδια και ανέθεσαν στις εταιρείες Airbus, BAE Systems, Leonardo τη σχεδίαση του Eurofighter.

ΣΥΓΚΡΙΣΗ EUROFIGHTER ΚΑΙ RAFALE

Το Eurofighter ως αεροπορική πλατφόρμα ήταν έτοιμο πριν το έτος 2000, αλλά λόγω πολλών εμπλεκομένων (εταιρειών και κρατών) καθυστέρησε η πιστοποίηση συστημάτων και όπλων. Επισημαίνεται ότι επειδή είναι εφοδιασμένο και με Αμερικανικά ηλεκτρονικά συστήματα και όπλα, απαιτούνταν και η σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ. Το Rafale, με αποκλειστικά γαλλική σχεδίαση και κατασκευή –καθώς επίσης εξοπλισμό και γαλλικά όπλα – ήταν έτοιμο και πλήρως πιστοποιημένο από το έτος 2004.

Από τη σχεδίαση, ανάπτυξη, κατασκευή, πιστοποίηση, τροποποιήσεις, εφοδιαστική υποστήριξη κ.λπ., αποδείχθηκε ότι το Eurofighter είχε μεν αρχικά προβλήματα, χωρίς να αποκλείεται να έχει και στο μέλλον και άλλα προβλήματα, σχετικά με «εγκρίσεις και πιθανές αντιρρήσεις» από τις πέντε χώρες που προαναφέρθηκαν. Για παράδειγμα, η Τουρκία μπορεί να αντιμετωπίσει μελλοντικά προβλήματα «διαθεσιμότητας» σε ανταλλακτικά ή και όπλα.

Και τα δύο αεροσκάφη είναι δικινητήρια και θεωρούνται 4,5 Γενεάς. Βασικές διαφορές στην κατασκευή τους είναι:

1] Τα υλικά κατασκευής είναι ανθρακονήματα, λίγο τιτάνιο και αεροπορικό αλουμίνιο για το Eurofighter, ενώ το Rafale έχει ανθρακονήματα, πολύ περισσότερο τιτάνιο σε σημεία της ατράκτου και κράμα αλουμινίου-λιθίου. Το γαλλικό υπερέχει από απόψεως υλικών κατασκευής.

2] Το Eurofighter διαθέτει ψηφιακές οθόνες με ξεχωριστούς διακόπτες, ενώ το Rafale διαθέτει ψηφιακές οθόνες αφής, δηλαδή υπερέχει τεχνολογικά στον τομέα αυτό.

3] Το Eurofighter διαθέτει Radar με μηχανική κεραία που μπορεί να υποστηρίζει μία διαμόρφωση, ενώ το Rafale έχει κεραία ψηφιακής σάρωσης, με δυνατότητα ταυτόχρονης υποστήριξης δύο ή και περισσοτέρων διαμορφώσεων.

4] Στο Eurofighter απαιτείται εξωτερικό ατρακτίδιο σκόπευσης ειδικών συνθηκών, ενώ το Rafale φέρει ενσωματωμένο σύστημα σκόπευσης, με αποτέλεσμα όλοι οι εξωτερικοί φορείς να είναι διαθέσιμοι για φόρτωση όπλων ή δεξαμενών καυσίμου. Στον τομέα σκόπευσης και εξωτερικής διαμόρφωσης, σαφώς υπερέχει το γαλλικό αεροσκάφος.

5] Το Eurofighter δέχεται εξωτερικό φορτίο 16.500 lbs, ενώ το Rafale 21.000 lbs. Πολύ σημαντική διαφορά υπέρ του γαλλικού αεροσκάφους σε μεγάλη εμβέλεια, αλλά και αποτελεσματικότητα της αποστολής.

6] Το Rafale είναι σχεδιασμένο με μικρότερο Radar Cross Section (RCS), δηλαδή δεν εντοπίζεται εύκολα από τα εχθρικά Radar, με αποτέλεσμα να κάνει «αθέατη προσβολή» και να αυξάνεται η δυνατότητα επιβίωσης σε πολεμικές αποστολές.

7] Το Rafale έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει πυρηνικά όπλα, καθώς επίσης υπάρχει μοντέλο για χρήση του αεροσκάφους σε αεροπλανοφόρο, δυνατότητες που δε διαθέτει το Eurofighter.

8] Το Eurofighter φέρει «πανσπερμία» όπλων από διάφορους κατασκευαστές (εταιρείες και κράτη) κυρίως αμερικανικά, ενώ όλος ο εξοπλισμός του Rafale είναι γαλλικής κατασκευής, εξασφαλίζοντας το interoperability και electromagnetic interference στη λειτουργία των επιμέρους ηλεκτρονικών και οπλικών συστημάτων.

9]  Το Eurofighter έχει ισχυρότερους κινητήρες, αλλά με μεγαλύτερη κατανάλωση από αυτούς του Rafale, ενώ η συντήρηση του γαλλικού κινητήρα θεωρείται απλούστερη και οικονομικότερη.

10] Και τα δύο αεροσκάφη είναι σχεδιασμένα με πτέρυγες «DeltaCarards». To Eurofighter είναι ευέλικτο σε υψηλές ταχύτητες, έχοντας τα πτερύγια canards πολύ εμπρός κοντά στο ρύγχος, μακριά από το κέντρο βάρους δημιουργώντας μεγάλη ροπή στρέψης, αλλά μικρότερη ευστάθεια. Στο Rafale είναι κοντά στην πτέρυγα δημιουργώντας μικρότερη ροπή στρέψης, αλλά μεγαλύτερη ευστάθεια. Επίσης διατηρεί άντωση σε μεγάλες γωνίες προσβολής και μικρές ταχύτητες.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί περίπου 600 Eurofighter και περίπου 500 Rafale. Το Κατάρ είναι η μόνη χώρα που διαθέτει και τους δύο τύπους των αεροσκαφών αυτών. Στα πλαίσια των καλών σχέσεων με το εμιράτο, η Τουρκία προσέφυγε σε αυτό για αγορά μεταχειρισμένων Eurofighter. Να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε πώληση μεταχειρισμένων Eurofighter από το Κατάρ στην Τουρκία απαιτεί την έγκριση όλων των χωρών – μελών της κοινοπραξίας που ανέπτυξε το Typhoon: Βρετανίας, Γερμανίας, Ιταλίας και Ισπανίας.

Από τη στιγμή που η Τουρκία έχει στους αέρες της τα Eurofighter και συνεχίσει τη σημερινή πολεμική – επεκτατική ρητορική της και την υποστήριξη της τρομοκρατίας, είναι σίγουρο ότι θα αντιμετωπίσει προβλήματα παρόμοια με αυτά που αντιμετωπίζει με την προμήθεια νέων ή την ανακαίνιση παλαιότερων F-16.

Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής, ότι οι τρεις κατασκευάστριες χώρες, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με την Κύπρο και την Ελλάδα, καθώς επίσης η Αγγλία διατηρεί βάσεις στην Κύπρο. Εκτιμάται ότι οι αποφάσεις όλων αυτών των εμπλεκομένων χωρών θα επηρεάσoυν την αποδέσμευση υλικών συντήρησης, σε περίπτωση που η Τουρκία ξεφύγει από την «πολιτικά ορθή» στάση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνοψίζοντας όλα τα ανωτέρω, το Eurofighter είναι σχεδιασμένο για αεροπορική υπεροχή με αντιπάλους, όπως τα σοβιετικά αεροσκάφη της δεκαετίας του ’80. Το Rafale είναι ένα αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, με εξελιγμένα ηλεκτρονικά συστήματα και μεγάλη εμβέλεια που προσφέρει «λύσεις» στο χρήστη του.

*Ο Ιωάννης Αναστασάκης είναι αντιπτέραρχος (Ι)εα, με εξειδίκευση στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο, τις Διεθνείς Στρατιωτικές Σχέσεις και τις Αμυντικές Επενδύσεις.

Στα 111,62 δις τα ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία

0

Απλήρωτοι φόροι 5,7 δις στο 8μηνο

Μεικτή εικόνα είχε η πορεία των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία το καλοκαίρι. Βάσει των νεότερων στοιχείων που ανακοίνωσε η ΑΑΔΕ για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο 2025, παρατηρείται δημιουργία μεγάλων νέων οφειλών προς το Δημόσιο, αλλά και αισθητή βελτίωση στην είσπραξη παλαιών χρεών.

Αντίστοιχα και αριθμός των οφειλετών παρουσίασε επίσης σημαντικές διακυμάνσεις: από 3.916.603 οφειλέτες τον Ιούνιο (μείωση 3,60% σε ετήσια βάση), ο αριθμός αυξήθηκε στους 4.001.794 τον Ιούλιο (αύξηση 4,50% σε ετήσια βάση) και στη συνέχεια υποχώρησε στους 3.973.220 τον Αύγουστο (μείωση 1,02% σε ετήσια βάση).

Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί, ότι η μεικτή εικόνα αυτή και η απότομη αύξηση οφειλών τον Ιούλιο οφείλεται, εν μέρει, σε μια λανθασμένη καταχώρηση χρεωστικής δήλωσης ΦΠΑ ύψους 0,5 δισ. ευρώ από έναν -και μόνο- φορολογούμενο, η οποία στη συνέχεια διαγράφηκε τον Αύγουστο.

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν, ότι το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος τον Αύγουστο ανήλθε στο ποσό των 111,627 δισ. ευρώ. Από το χρέος αυτό τα 27,17 δισ. ευρώ θεωρούνται ανεπίδεκτα είσπραξης, με το πραγματικό ληξιπρόθεσμο χρέος να περιορίζεται στα 84,46 δισ. Ευρώ.

Στο οκτάμηνο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2025 οι φορολογούμενοι άφησαν απλήρωτους «τρέχοντες» φόρους ύψους 5,7 δισ. ευρώ (νέα ληξιπρόθεσμα χρέη δηλαδή), ενώ μόνο μέσα στο μήνα Αύγουστο οι απλήρωτοι φόροι αυξήθηκαν κατά 1,37 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούλιο. Ενώ συνολικά τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη (ακόμα και από μη φορολογικές οφειλές όπως π.χ. πρόστιμα από Πολεοδομίες ή δικαστικές αποφάσεις κ.λπ.) τα οποία δημιουργήθηκαν από τις αρχές του έτους έως τον Αύγουστο, ανήλθαν σε 6,135 δισ. ευρώ, από 4,667 δισ. ευρώ τον Ιούλιο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, έχουν ήδη ληφθεί αναγκαστικά μέτρα (κατασχέσεις) σε 1.617.052 οφειλέτες, ενώ στον «προθάλαμο» βρίσκονται και άλλα 2.262.821 ΑΦΜ, καθώς έχουν υπερβεί τα όρια ενεργοποίησης των μέτρων, με οφειλές που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ.

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΩΝ ΟΦΕΙΛΩΝ

Το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώθηκε στα 110,82 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, αυξήθηκε στα 111,82 δισ. ευρώ τον Ιούλιο και υποχώρησε οριακά στα 111,62 δισ. ευρώ τον Αύγουστο.

Από τα ποσά αυτά, τα ανεπίδεκτα είσπραξης χρέη παρέμειναν σταθερά γύρω στα 26,3 δισ. ευρώ τον Ιούνιο και Ιούλιο, αυξανόμενα στα 27,17 δισ. ευρώ τον Αύγουστο, λόγω ένταξης περισσοτέρων οφειλών στην κατηγορία αυτή. Έτσι, το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο κυμάνθηκε, από 84,46 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, σε 85,47 δισ. ευρώ τον Ιούλιο και, εν συνεχεία, στα 84,45 δισ. ευρώ τον Αύγουστο. Οι συνολικές εισπράξεις έναντι ληξιπρόθεσμων οφειλών για το οκτάμηνο του 2025 έφτασαν τα 4,289 δισ. ευρώ, έναντι 3,995 δισ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 7,35%.

Παρά την αυξημένη εισπρακτική απόδοση, τα νέα χρέη δημιουργούνται με ταχύτερο ρυθμό, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να παραμένει σημαντικό.

ΝΕΑ ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΑ

6,1 ΔΙΣ. ΣΤΟ 8ΜΗΝΟ

Τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη που προστέθηκαν στα βιβλία της ΑΑΔΕ εμφάνισαν ανησυχητική αύξηση. Συμπεριλαμβανομένων των μη φορολογικών κατηγοριών, τα νέα χρέη έφτασαν τα 415 εκ. ευρώ τον Ιούνιο (μείωση 20,80% σε ετήσια βάση), αυξήθηκαν στα 513 εκ. ευρώ τον Ιούλιο (αύξηση 43,70%) και εκτοξεύθηκαν στο 1,468 δισ. ευρώ τον Αύγουστο (αύξηση 145,48%). Για το οκτάμηνο του 2025, το νέο ληξιπρόθεσμο έφτασε τα 6,135 δισ. ευρώ, έναντι 4,916 δισ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 24,80%.

Εξαιρουμένων των 10 μη φορολογικών κατηγοριών, τα νέα χρέη ανήλθαν στα 375 εκ. ευρώ τον Ιούνιο (μείωση 7,86%), 433 εκ. ευρώ τον Ιούλιο (αύξηση 61,57%) και 1,377 δισ. ευρώ τον Αύγουστο (αύξηση 168,95%).

Το οκτάμηνο έκλεισε με νέα χρέη 5,704 δισ. ευρώ, έναντι 4,244 δισ. ευρώ το 2024 (αύξηση 34,40%).

Οι κατηγορίες που συνέβαλαν περισσότερο στη διόγκωση των νέων χρεών τον Αύγουστο ήταν ο φόρος εισοδήματος (αύξηση 844,72% σε 300 εκ. ευρώ) και ο ΦΠΑ (αύξηση 216,53% σε 889 εκ. ευρώ).

ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ ΠΑΛΑΙΟΥ

ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΟΥ

Οι εισπράξεις έναντι παλαιών ληξιπρόθεσμων χρεών παρουσίασαν θετική εικόνα. Τον Ιούνιο εισπράχθηκαν 263,37 εκ. ευρώ (αύξηση 19,50% σε ετήσια βάση), τον Ιούλιο 303,28 εκ. ευρώ (μείωση 2,03%) και τον Αύγουστο 214,33 εκ. ευρώ (αύξηση 10,04%). Για το οκτάμηνο του 2025, οι συνολικές εισπράξεις παλαιού ληξιπρόθεσμου έφτασαν τα 2,365 δισ. ευρώ, έναντι 2,195 δισ. ευρώ το 2024, σημειώνοντας αύξηση 7,74%.

ΕΙΣΠΡΑΞΕΙΣ ΝΕΟΥ

ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΟΥ

Οι εισπράξεις έναντι νέου ληξιπρόθεσμου χρέους από φόρους (δηλαδή οφειλές εκτός των 10 μη φορολογικών κατηγοριών) εμφάνισαν ακόμη καλύτερη απόδοση. Τον Ιούνιο εισπράχθηκαν 216 εκ. ευρώ (αύξηση 13,09%), τον Ιούλιο 259 εκ. ευρώ (αύξηση 26,34%) και τον Αύγουστο 318 εκ. ευρώ (αύξηση 33,05%). Για το οκτάμηνο, οι εισπράξεις νέου ληξιπρόθεσμου ανήλθαν σε 1,861 δισ. ευρώ, έναντι 1,663 δισ. ευρώ το 2024, με αύξηση 11,91%. Οι κυριότερες κατηγορίες εισπράξεων τον Αύγουστο ήταν οφειλές για φόρο εισοδήματος (103,2 εκ. ευρώ, αύξηση 273,81%) και ΦΠΑ (143,78 εκ. ευρώ, αύξηση 11,44%).

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η Εγκληματικότητα στην Ελλάδα: Τάσεις, Δεδομένα και Προβληματισμοί

0

Η εγκληματικότητα στην Ελλάδα αποτελεί ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο επηρεάζεται από κοινωνικούς, οικονομικούς και πολιτισμικούς παράγοντες. Η τελευταία ετήσια έκθεση της Ελληνικής Αστυνομίας για το οργανωμένο έγκλημα, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025, προσφέρει μια αποκαλυπτική εικόνα για τις τάσεις και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Σύμφωνα με την έκθεση, το λεγόμενο «έγκλημα της καθημερινότητας» – δηλαδή οι κλοπές, οι διαρρήξεις, οι μικροαπάτες και οι επιθέσεις κατά της ιδιοκτησίας – παραμένει η πιο συχνή μορφή εγκληματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα. Παρά τις προσπάθειες των αρχών για ενίσχυση της αστυνόμευσης και την αξιοποίηση τεχνολογικών μέσων, οι δείκτες παραβατικότητας σε αστικές και ημιαστικές περιοχές παραμένουν υψηλοί.

Η έκθεση καταγράφει σημαντική αύξηση στις κλοπές οχημάτων, καθώς και στις διαρρήξεις κατοικιών και καταστημάτων. Οι δράστες επιδεικνύουν αυξημένη εξειδίκευση, χρησιμοποιώντας τεχνικές παρακολούθησης, ηλεκτρονικά μέσα και οργανωμένα δίκτυα διαφυγής. Η αστυνομία σημειώνει ότι πολλές από αυτές τις ενέργειες δεν είναι μεμονωμένες, αλλά εντάσσονται σε ευρύτερα κυκλώματα οργανωμένου εγκλήματος.

ΠΟΙΟΙ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΙΣ

ΚΛΟΠΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΡΡΗΞΕΙΣ

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα της έκθεσης αφορά τη σύνθεση των εγκληματικών ομάδων που ευθύνονται για τις περισσότερες κλοπές και διαρρήξεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, πάνω από το 53% αυτών των εγκλημάτων διαπράττονται από συμμορίες Ρομά.

Οι ομάδες αυτές παρουσιάζουν υψηλό βαθμό οργάνωσης, με σαφείς ρόλους, ιεραρχία και γεωγραφική κατανομή δράσης. Οι «τζίροι» που καταγράφονται από τις δραστηριότητές τους ανέρχονται σε εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Αξιοσημείωτο είναι ότι περίπου το 70% των εγχώριων εγκληματικών ομάδων που εξαρθρώθηκαν από τις αρχές περιλαμβάνουν μέλη Ρομά, ενώ το 84% των Ελλήνων πολιτών που εμπλέκονται σε κλοπές και διαρρήξεις, ανήκουν επίσης σε αυτή την πληθυσμιακή ομάδα.

Η συμμετοχή τους στο έγκλημα είναι δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με το ποσοστό τους στο γενικό πληθυσμό, γεγονός που προκαλεί έντονο προβληματισμό στις αρχές και την κοινωνία.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΠΡΟΕΚΤΑΣΕΙΣ

Η αυξημένη εμπλοκή των Ρομά σε εγκληματικές δραστηριότητες δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένα από τις κοινωνικές συνθήκες που επικρατούν στις κοινότητες τους. Η φτώχεια, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η ελλιπής πρόσβαση στην εκπαίδευση και την εργασία, καθώς και η απουσία ουσιαστικής κρατικής μέριμνας, δημιουργούν ένα περιβάλλον ευάλωτο στην παραβατικότητα. Ωστόσο, η συστηματική εμπλοκή οργανωμένων ομάδων σε εγκληματικές ενέργειες, εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών πρόληψης και καταστολής.

Η Ελληνική Αστυνομία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για ασφάλεια και την προστασία των δικαιωμάτων όλων των πολιτών, αποφεύγοντας τη στοχοποίηση πληθυσμιακών ομάδων.

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ

ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ

Η δημοσιοποίηση της έκθεσης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο δημόσιο διάλογο. Πολιτικά πρόσωπα, όπως η ευρωβουλευτής Αφροδίτη Λατινοπούλου, σχολίασαν τα ευρήματα, τονίζοντας την ανάγκη για αυστηρότερη αντιμετώπιση της εγκληματικότητας των Ρομά. Παράλληλα, οργανώσεις που εκπροσωπούν τις κοινότητες Ρομά εξέφρασαν την ανησυχία τους για τη γενίκευση και την ενίσχυση στερεοτύπων, ζητώντας πιο δίκαιες και στοχευμένες πολιτικές ένταξης. Η συζήτηση αυτή αναδεικνύει την ανάγκη για μια πιο ολιστική προσέγγιση στο ζήτημα της εγκληματικότητας, η οποία να συνδυάζει την αστυνόμευση με την κοινωνική πολιτική, την εκπαίδευση και την ενδυνάμωση των ευάλωτων ομάδων.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Η έκθεση της ΕΛ.ΑΣ. συνοδεύεται από προτάσεις για την ενίσχυση της πρόληψης και της καταστολής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

Η ενίσχυση των τοπικών αστυνομικών τμημάτων με προσωπικό και τεχνολογικά μέσα.

• Η δημιουργία ειδικών μονάδων για την αντιμετώπιση οργανωμένων συμμοριών.

• Η συνεργασία με κοινωνικούς φορείς για την πρόληψη της παραβατικότητας στις κοινότητες Ρομά.

• Η αξιοποίηση δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης για την πρόβλεψη και ανάλυση εγκληματικών τάσεων.

Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών ευκαιριών για τις ευάλωτες ομάδες, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από παραβατικές δραστηριότητες.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η εγκληματικότητα στην Ελλάδα παραμένει ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, με βαθιές ρίζες και σύνθετες αιτίες. Η τελευταία έκθεση της Ελληνικής Αστυνομίας φωτίζει πτυχές που απαιτούν άμεση και συντονισμένη δράση από την Πολιτεία, την κοινωνία των πολιτών και τους ίδιους τους πληθυσμούς που πλήττονται ή εμπλέκονται.

Η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην καταστολή. Απαιτείται μια στρατηγική που να συνδυάζει την ασφάλεια με την κοινωνική δικαιοσύνη, την πρόληψη με την ένταξη και την αυστηρότητα με την κατανόηση. Μόνο έτσι μπορεί να οικοδομηθεί μια κοινωνία όπου η εγκληματικότητα δε θα αποτελεί διέξοδο αλλά παρελθόν.

Αντώνης Μπότσικας

Η διπλή ανάγνωση των δημοσκοπήσεων από την κυβέρνηση

0

Σε ποιο κοινό στοχεύουν οι «γαλάζιοι»

Διπλά μηνύματα εισπράττουν από την ανάγνωση των δημοσκοπήσεων στο κυβερνών κόμμα. Από τη μία πλευρά επικρατεί ικανοποίηση στους «γαλάζιους» για το γεγονός πως παραμένει μεγάλη η ψαλίδα από το δεύτερο κόμμα και μάλιστα σε πολλές μετρήσεις καταγράφεται double score από το ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη πλευρά δεν περνά απαρατήρητο, πως τα ποσοστά της Νέας Δημοκρατίας στην εκτίμηση ψήφου κινούνται κοντά σε αυτά των ευρωεκλογών και παρά το πακέτο της ΔΕΘ δεν υπάρχει αλλαγή στο πολιτικό τοπίο.

Δύο ακόμα θέματα προκαλούν προβληματισμό στο κυβερνών κόμμα: το υψηλό ποσοστό των αναποφάσιστων και το γεγονός πως οκτώ ή εννέα κόμματα φαίνεται πως μπορεί να μπουν στην επόμενη Βουλή. Να σημειωθεί εδώ, πως όσο περισσότερα κόμματα περάσουν το όριο του 3% τόσο δυσκολότερη είναι η επίτευξη αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα. 

Πάντως ο πρωθυπουργός έκλεισε εκ νέου τα σενάρια για αλλαγές στον εκλογικό νόμο και έδειξε πως δεν συζητά το όριο του 3% (για την είσοδο στη Βουλή) να πάει στο 5%. Βέβαια δεν αποτελεί μυστικό, πως «γαλάζιοι» βουλευτές θα έβλεπαν θετικά το να υπάρξουν αλλαγές στον εκλογικό νόμο, ωστόσο υπάρχουν κι αυτοί που λένε πως μία τέτοια κίνηση θα εξέπεμπε μήνυμα ηττοπάθειας.

Να σημειωθεί εδώ, πως σύμφωνα με μέτρηση της Pulse στην πρόθεση ψήφου η ΝΔ είναι στο 24%, διατηρώντας την απόσταση από το ΠΑΣΟΚ που είναι δεύτερο με ποσοστό 11%.  Στην υπόθεση – σενάριο, το κυβερνών κόμμα είναι στο 29%, μακριά δηλαδή από το ποσοστό που απαιτείται για την αυτοδυναμία. Ένα ακόμα στοιχείο που έχει ενδιαφέρον είναι πως το 17,5% των ερωτηθέντων δηλώνει πως είναι στη «γκρίζα ζώνη» των αναποφάσιστων.

Δεν αποτελεί έκπληξη, πως η ακρίβεια παραμένει σε όλες τις μετρήσεις το νούμερο ένα πρόβλημα των νοικοκυριών και στο Μαξίμου γνωρίζουν πως η κυριότερη μάχη θα δοθεί στο πεδίο της οικονομίας. Όσον αφορά την πολυσυζητημένη τροπολογία για τον Άγνωστο Στρατιώτη, με βάση την οποία δε θα επιτρέπονται στο μέλλον εκδηλώσεις διαμαρτυρίας στο χώρο του Μνημείου, οι πολίτες εμφανίζονται διχασμένοι. Ειδικότερα, το 46% δηλώνει ότι «σίγουρα / μάλλον» συμφωνεί, ενώ το 44% λέει πως «μάλλον / σίγουρα» διαφωνεί.

ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΤΑΣΣΕΙ ΤΟ ΑΦΗΓΗΜΑ

ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ 

Επιμένει στο αφήγημα της σταθερότητας η κυβέρνηση, επιδιώκοντας να συσφίξει τις σχέσεις της με ένα κοινό που δε θέλει περιπέτειες. Με ανάλογη στρατηγική θέλουν οι «γαλάζιοι» να πάνε μέχρι τις επόμενες κάλπες, ασκώντας παράλληλα κριτική στην αντιπολίτευση πως δεν καταθέτει αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση.

«Η αντιπολίτευση έχει πρόβλημα αυτή τη στιγμή διακυβερνησιμότητας. Η χώρα έχει σταθερή κυβέρνηση και αποτελεί εξαίρεση στην Ευρώπη. Έχει μία κυβέρνηση με άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με ισχυρή λαϊκή εντολή, μέχρι την άνοιξη του 2027» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, σε πρόσφατη συνέντευξή του.

Στο Μαξίμου διαβάζουν με προσοχή τα ευρήματα των μετρήσεων, αν και γνωρίζουν πως οι δημοσκοπήσεις αποτελούν μια φωτογραφία της στιγμής. Όσον αφορά στην επόμενη ημέρα, σύμφωνα με τη Metron Analysis στο ερώτημα αν προτιμούν ολοκλήρωση της τετραετίας ή πρόωρες εκλογές, το 49% θέλει «να πάμε σε πρόωρες εκλογές», ενώ το 48% ζητά «εξάντληση της τετραετίας». Στην ίδια έρευνα, το 63% δηλώνει ότι θέλει «πολιτική αλλαγή», ενώ το 36% ζητά «πολιτική σταθερότητα». Και μπορεί η πλειοψηφία να θέλει πολιτική αλλαγή, αλλά στην κυβέρνηση δεν περνά απαρατήρητο πως ένα 36% ζητά «πολιτική σταθερότητα» και σε αυτό το κοινό θα επιχειρήσουν να μιλήσουν το επόμενο διάστημα.

«ΦΡΕΝΟ» ΣΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΥ

 «Όχι, δεν υπάρχει ζήτημα ανασχηματισμού» σημείωσε προ ημερών ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, καθώς τις προηγούμενες ημέρες είχαν φουντώσει τα σενάρια για αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα. Βέβαια οι αλλαγές στο υπουργικό συμβούλιο δεν προαναγγέλονται, ωστόσο σε αυτό το timing στο κυβερνών κόμμα δε θέλουν να ανοίξουν νέα θέματα. 

Άλλωστε είναι γνωστό, πως μετά από έναν ανασχηματισμό υπάρχουν δυσαρεστημένοι βουλευτές, κάτι που θα έκανε ακόμα πιο περίπλοκη την κατάσταση στο «γαλάζιο» στρατόπεδο. Πάντως αυτό δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν σκέψεις για αλλαγές στο υπουργικό συμβούλιο, ωστόσο το βασικό σενάριο είναι αυτές να γίνουν αργότερα.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΟΚΚΑΛΙΑΡΗ
© ΕΘΝΟΣ

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού και το κλείσιμο σχολείων στην Ελλάδα: Αιτίες και συνέπειες

0

ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΟΤΣΙΚΑΣ

Από το 2018 έως σήμερα, η Ελλάδα έχει βιώσει μια ανησυχητική εκπαιδευτική πραγματικότητα: σχεδόν 110.000 μαθητές δημοτικού έχουν «χαθεί» από το εκπαιδευτικό σύστημα, ενώ πάνω από 700 σχολικές μονάδες έχουν κλείσει ή συγχωνευθεί. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι απλώς αριθμητικό· αντανακλά βαθιές κοινωνικές, δημογραφικές και πολιτικές μεταβολές που επηρεάζουν τη χώρα.

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΥΡΡΙΚΝΩΣΗ

Ο βασικός λόγος πίσω από τη μείωση του αριθμού των μαθητών, είναι η δημογραφική κρίση. Η Ελλάδα καταγράφει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, οι γεννήσεις μειώνονται σταθερά, με αποτέλεσμα λιγότερα παιδιά να εισέρχονται στο εκπαιδευτικό σύστημα κάθε χρόνο. Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στην περιφέρεια και σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου η ερήμωση των χωριών και η γήρανση του πληθυσμού οδηγούν σε σχολεία με ελάχιστους ή και καθόλου μαθητές.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Η δεκαετής οικονομική κρίση που έπληξε την Ελλάδα είχε σοβαρές επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή. Πολλές οικογένειες αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν στο εξωτερικό αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής και εργασίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, πάνω από 400.000 Έλληνες έχουν φύγει από τη χώρα από το 2010, πολλοί εκ των οποίων ήταν νέοι γονείς. Η φυγή αυτή είχε άμεσο αντίκτυπο στον αριθμό των παιδιών που φοιτούν στα ελληνικά σχολεία.

ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού οδήγησε το Υπουργείο Παιδείας σε πολιτικές συγχωνεύσεων και καταργήσεων σχολικών μονάδων. Στόχος ήταν η εξοικονόμηση πόρων και η καλύτερη διαχείριση του εκπαιδευτικού προσωπικού. Ωστόσο, αυτές οι ενέργειες συχνά προκαλούν αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες, καθώς η ύπαρξη ενός σχολείου αποτελεί βασικό πυλώνα ζωής σε μια κοινότητα. Το κλείσιμο ενός σχολείου μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω ερήμωση της περιοχής και να δυσκολέψει την πρόσβαση των παιδιών στην εκπαίδευση, ειδικά όταν απαιτείται καθημερινή μετακίνηση σε άλλες πόλεις ή χωριά.

ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ

Ένα άλλο φαινόμενο που συμβάλλει στη μείωση των σχολείων είναι η αστικοποίηση. Πολλές οικογένειες μετακινούνται από την επαρχία προς τα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πίεση στα σχολεία των πόλεων και να αδειάζουν τα σχολεία της περιφέρειας. Αυτό δημιουργεί ανισότητες στην ποιότητα της εκπαίδευσης, καθώς τα σχολεία των πόλεων συχνά αντιμετωπίζουν προβλήματα υπερπληθυσμού, ενώ τα σχολεία της επαρχίας υπολειτουργούν ή κλείνουν.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού και το κλείσιμο σχολείων θέτουν σοβαρά ερωτήματα για την εκπαιδευτική πολιτική της χώρας. Πώς μπορεί να διασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση για όλα τα παιδιά, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας; Πώς θα διατηρηθεί η ποιότητα της διδασκαλίας, όταν οι σχολικές μονάδες μειώνονται και οι εκπαιδευτικοί καλούνται να καλύψουν μεγαλύτερες περιοχές; Πώς θα αντιμετωπιστεί η υποβάθμιση της εκπαιδευτικής εμπειρίας σε περιοχές με λίγους μαθητές;

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

Για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο, απαιτείται μια πολυδιάστατη προσέγγιση:

1] Ενίσχυση της οικογένειας: Μέτρα στήριξης για νέες οικογένειες, όπως επιδόματα τέκνων, φορολογικές ελαφρύνσεις και πρόσβαση σε παιδικούς σταθμούς, μπορούν να ενθαρρύνουν τη γονιμότητα.

2] Ανάπτυξη της περιφέρειας: Επενδύσεις σε υποδομές, εργασία και εκπαίδευση στην επαρχία, μπορούν να συγκρατήσουν τον πληθυσμό και να αποτρέψουν την ερήμωση.

3] Εκπαιδευτική αποκέντρωση: Δημιουργία ευέλικτων σχολικών μονάδων, με δυνατότητα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και ενίσχυση της τεχνολογίας, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες μικρών κοινοτήτων.

4] Συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας: Η διατήρηση ενός σχολείου δεν είναι μόνο θέμα αριθμών, αλλά και κοινωνικής συνοχής. Η ενεργή συμμετοχή των κατοίκων μπορεί να συμβάλει στη βιωσιμότητα των σχολικών μονάδων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Η μείωση των μαθητών και το κλείσιμο σχολείων στην Ελλάδα είναι ένα σύνθετο φαινόμενο, που αντανακλά τις βαθύτερες προκλήσεις της ελληνικής κοινωνίας. Δεν πρόκειται απλώς για στατιστικά στοιχεία, αλλά για ανθρώπινες ιστορίες, για κοινότητες που χάνουν τον εκπαιδευτικό τους πυρήνα. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί στρατηγική, ευαισθησία και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ώστε η εκπαίδευση να παραμείνει προσβάσιμη, ποιοτική και ζωντανή, σε κάθε γωνιά της χώρας.

ΤΙΤΛΟΙ

► Η Σιωπή στις Αίθουσες: Γιατί Εξαφανίζονται οι Μαθητές από τα Δημοτικά Σχολεία

► 110.000 Μαθητές Λιγότεροι: Το Φαινόμενο που Αλλάζει το Χάρτη της Εκπαίδευσης

► Όταν Κλείνουν τα Σχολεία: Η Δημογραφική Κρίση και οι Επιπτώσεις της

ΥΠΟΤΙΤΛΟΙ

► Πώς η υπογεννητικότητα, η μετανάστευση και η ερήμωση της περιφέρειας, οδηγούν σε κλείσιμο σχολικών μονάδων

► Από το 2018 η Ελλάδα χάνει μαθητές και σχολεία. Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της εκπαίδευσης;

► Η εκπαιδευτική πραγματικότητα πίσω από τους αριθμούς και οι προκλήσεις για την κοινωνία

Ένας 13χρονος ανέπτυξε τεχνολογία για την ασφάλεια των ηλικιωμένων – και λειτουργεί

0

Σε ηλικία μόλις 13 ετών, ο Kevin Tang [φωτ.] από τη Νότια Καλιφόρνια κάνει αισθητή την παρουσία του στο χώρο της επιστήμης και της φροντίδας ηλικιωμένων, με στόχο να προστατεύσει τη γιαγιά του. Όπως αναφέρει η USA TODAY, ο μαθητής της Γ’ Γυμνασίου κέρδισε πρόσφατα το βραβείο «Κορυφαίος Νεαρός Επιστήμονας της Αμερικής» και χρηματικό έπαθλο 25.000 δολαρίων για την εφεύρεσή του: μια συσκευή ανίχνευσης πτώσεων για ηλικιωμένους.

Η συσκευή του, με την ονομασία FallGuard, διαφέρει από τα γνωστά προϊόντα τύπου Life Alert, τα οποία φοριούνται στο λαιμό, στην τσέπη ή στον καρπό. Το FallGuard είναι ένα σύστημα παρακολούθησης με κάμερες και αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης, που ο ίδιος προγραμμάτισε, ώστε να εντοπίζει πτώσεις και να ειδοποιεί τους φροντιστές. Δεν απαιτείται να φορεθεί – οι κάμερες τοποθετούνται σε διάφορα σημεία του σπιτιού και συνδέονται με ένα μικρό υπολογιστή για συνεχή παρακολούθηση.

Ο Kevin εργάζεται ώστε η συσκευή να παραμείνει δωρεάν ή τουλάχιστον οικονομικά προσιτή για όσους τη χρειάζονται. «Πάντα φτιάχνει περίεργα πράγματα στο σπίτι», δήλωσε ο πατέρας του, Yang Tang, στην εφημερίδα USA TODAY. Αν και αρχικά δε γνώριζε για το συγκεκριμένο πρότζεκτ, μόλις το είδε, κατάλαβε ότι πρόκειται για μια εξαιρετική ιδέα. «Ανεξάρτητα από το αν κέρδιζε το βραβείο ή όχι, του είπα ότι θα φτιάξουμε αυτό το προϊόν για να βοηθήσουμε όλους όσοι το χρειάζονται», πρόσθεσε.

«ΗΤΑΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΟ»

Η ΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΕΝΕΠΝΕΥΣΕ ΤΗΝ ΕΦΕΥΡΕΣΗ

Η έμπνευση για το FallGuard προήλθε από ένα προσωπικό τραύμα. Πριν από πέντε χρόνια, η γιαγιά του Kevin, που ζει με την οικογένεια, έπεσε μέσα στο σπίτι. «Κανείς δεν το αντιλήφθηκε αμέσως και όταν τη βρήκαμε και καλέσαμε το 911, είχε ήδη υποστεί μόνιμες εγκεφαλικές βλάβες», ανέφερε ο ίδιος. «Ήταν πραγματικά τρομακτικό».

Λίγα χρόνια αργότερα, έπεσε και ο παππούς ενός φίλου του, γεγονός που τον έκανε να συνειδητοποιήσει πόσο συχνές και επικίνδυνες είναι οι πτώσεις στους ηλικιωμένους. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), οι πτώσεις αποτελούν την κύρια αιτία τραυματισμών σε άτομα άνω των 65 ετών. Περισσότεροι από 14 εκατομμύρια ηλικιωμένοι – δηλαδή ένας στους τέσσερις – αναφέρουν πτώσεις κάθε χρόνο, ενώ καταγράφονται περίπου 1 εκατομμύριο νοσηλείες ετησίως λόγω πτώσεων. Οι πτώσεις είναι επίσης η συχνότερη αιτία τραυματικών εγκεφαλικών κακώσεων.

Η ανάπτυξη του αλγόριθμου ανίχνευσης πτώσεων δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Όταν ο Kevin έγινε φιναλίστ στο διαγωνισμό 3M Young Scientist Challenge, συνεργάστηκε με το μέντορα Mark Gilbertson για να βελτιώσει τη λειτουργία της συσκευής, ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας. «Εντοπίζει τη θέση του ώμου και της άρθρωσης του αγκώνα χρησιμοποιώντας αλγόριθμους τεχνητής νοημοσύνης, και πάνω σε αυτούς έχτισε το δικό του αλγόριθμο, για να προσδιορίζει πότε κάποιος πέφτει», εξήγησε ο Gilbertson.

Σε αντίθεση με άλλες συσκευές, το FallGuard δεν απαιτεί συνδρομή και λειτουργεί συνεχώς. «Δε χρειάζεται να θυμάσαι να το φοράς», είπε ο Kevin. Ο παππούς του φίλου του είχε ρολόι με τεχνολογία ανίχνευσης πτώσης, αλλά επειδή ξέχασε να το φορτίσει, έπεσε και κανείς δεν το αντιλήφθηκε μέχρι την επόμενη μέρα.

Το κόστος κατασκευής της συσκευής ανέρχεται περίπου στα 90 δολάρια, αλλά ο Kevin προσπαθεί να το μειώσει στα 30 δολάρια χρησιμοποιώντας διαφορετικό υπολογιστή. Μετά τη νίκη του στον εθνικό διαγωνισμό επιστήμης, τουλάχιστον μία εταιρεία καμερών ασφαλείας έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον, ενώ πολλοί ιδιώτες έχουν δηλώσει ότι θέλουν τη συσκευή για την προστασία των δικών τους ανθρώπων. Η οικογένεια Tang έχει ήδη εγκαταστήσει το FallGuard στο σπίτι της, ενώ μία ακόμη οικογένεια το χρησιμοποιεί. Πάνω από δέκα άλλες οικογένειες βρίσκονται σε λίστα αναμονής, και ο Kevin ελπίζει να βοηθήσει πολλές περισσότερες σύντομα.

1,2 εκατ. χρήστες εκφράζουν αυτοκτονικές τάσεις στο ChatGPT

0

Πάνω από ένα εκατομμύριο χρήστες του ChatGPT εκφράζουν αυτοκτονικές τάσεις σε αυτόν το βοηθό τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με στοιχεία που παρείχε ο δημιουργός του, η εταιρεία OpenAI. Η αμερικανική εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) εκτιμά πως περίπου το 0,15% των χρηστών του ChatGPT στέλνουν μηνύματα που υποδηλώνουν «πιθανό σχεδιασμό ή πρόθεση αυτοκτονίας». Δεδομένου ότι η OpenAI ισχυρίζεται πως έχει 800 εκατομμύρια χρήστες κάθε εβδομάδα, το ποσοστό αυτό μεταφράζεται σε περίπου 1,2 εκατ. ανθρώπους.

Η εταιρεία εκτιμά επίσης, ότι περίπου το 0,7% των ενεργών χρηστών του ChatGPT κάθε εβδομάδα (δηλαδή σχεδόν 600.000 άνθρωποι) εμφανίζουν σημάδια τα οποία υποδηλώνουν κρίσεις ψυχικής υγείας που σχετίζονται με ψύχωση ή μανία. Το ζήτημα έχει έρθει στο προσκήνιο μετά το θάνατο ενός εφήβου από την Καλιφόρνια, του Άνταμ Ρέιν. Οι γονείς του κατέθεσαν πρόσφατα αγωγή σε βάρος της OpenAI, καταγγέλλοντας πως το ChatGPT του παρείχε συγκεκριμένες συμβουλές για το πώς να αυτοκτονήσει.

Έκτοτε, η OpenAI έχει ενισχύσει το γονικό έλεγχο και άλλες δικλείδες ασφαλείας, προτρέποντας μεταξύ άλλων τους χρήστες να αναζητήσουν βοήθεια από ειδικούς σε τηλεφωνικές γραμμές έκτακτης ανάγκης.

Γνωστοποίησε εξάλλου πως έχει ενημερώσει το μοντέλο της, για να αναγνωρίζει και να ανταποκρίνεται καλύτερα σε χρήστες που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας. Για το σκοπό αυτό, αναφέρει ότι συνεργάζεται με περισσότερους από 170 επαγγελματίες ψυχικής υγείας, προκειμένου να περιορίσει σημαντικά απαντήσεις που μπορεί να ενθαρρύνουν ανεπιθύμητες συμπεριφορές.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Το Σάββατο 1/11 στην Αθήνα με ιδιωτικό αεροσκάφος

0

Το πάρτι καλωσορίσματος στου Αργυρού
και οι βόλτες στα ελληνικά νησιά

Με ιδιωτικό αεροσκάφος ομογενούς επιχειρηματία, κουμπάρου του Κωνσταντίνου Αργυρού, αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα το Σάββατο 1/11 η νέα πρέσβειρα των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, σύμφωνα με πληροφορίες του «Big Mouth» του powergame.gr.

Όπως έχει ήδη ενημερώσει η στήλη, η υποδοχή της Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα θα πραγματοποιηθεί με έναν ιδιαίτερα πρωτότυπο τρόπο. Σύμφωνα με προσκλήσεις που απέστειλε ο Κωνσταντίνος Αργυρός μέσω της Αμερικανικής Πρεσβείας των Αθηνών, την Κυριακή 2/11 το επίσημο καλωσόρισμα της νέας Αμερικανίδας πρέσβειρας θα λάβει χώρα στο «Κέντρο Αθηνών», όπου τραγουδά ο γνωστός λαϊκός τραγουδιστής. Το ενδεχόμενο να παραστούν υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι, μάλιστα, προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη εκδήλωση.

Επιπλέον, στο πρόγραμμα καλωσορίσματος της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ περιλαμβάνεται δεξίωση στην πρεσβευτική κατοικία, με αφορμή την παρουσία δύο Αμερικανών υπουργών που θα βρεθούν στην Ελλάδα, για να συμμετάσχουν σε σημαντικό συνέδριο για τα ενεργειακά. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, η νέα πρέσβειρα σχεδιάζει επίσης εκδρομές στα ελληνικά νησιά με το σκάφος του ομογενούς Βασιλάτου, κουμπάρου του Αργυρού.

Γαύδος: Χωρίς μαθητές η παρέλαση

0

Την ελληνική σημαία κράτησαν οι κάτοικοι

Με συγκίνηση και περηφάνεια τιμήθηκε και φέτος η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940 στο ακριτικό νησί της Γαύδου. Για πρώτη φορά έπειτα από πολύ καιρό, η παρέλαση στο Καστρί, τον κεντρικό οικισμό του νησιού, πραγματοποιήθηκε χωρίς την παρουσία μαθητών, με τη σημαία να την κρατούν κάτοικοι της Γαύδου. Νωρίτερα πραγματοποιήθηκε δοξολογία, παρουσία της δημάρχου του νησιού, Λίλιαν Στεφανάκη, εκπροσώπων τοπικών φορέων και ενόπλων δυνάμεων και πολιτών.