Ο πληθωρισμός, οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και τα αυξανόμενα επιτόκια, θα ωθήσουν την καναδική οικονομία σε μέτρια ύφεση το επόμενο έτος, σύμφωνα με τη Royal Bank of Canada.
Η οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί με ετήσιο ρυθμό 0,5% το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο του 2023, σύμφωνα με νέες προβλέψεις οικονομολόγων της μεγαλύτερης τράπεζας του Καναδά. Η μέση ανάπτυξη θα είναι 0,8% το επόμενο έτος, έναντι 3,7% φέτος.
«Η ύφεση θα είναι μέτρια και βραχύβια για τα ιστορικά δεδομένα και μπορεί να αντιστραφεί μόλις ο πληθωρισμός σταθεροποιηθεί αρκετά, ώστε οι κεντρικές τράπεζες να μειώσουν τα επιτόκια», ανέφεραν οι οικονομολόγοι Claire Fan και Nathan Janzen την προηγούμενη εβδομάδα.
«Αν και τα υψηλότερα επιτόκια θα ωθήσουν τεχνικά την οικονομία του Καναδά σε συρρίκνωση, η Τράπεζα του Καναδά δεν έχει πλέον άλλη επιλογή από το να δράσει», δήλωσαν οι Fan και Janzen. «Ο πληθωρισμός ήταν πολύ ισχυρός για πάρα πολύ καιρό και αρχίζει να εισχωρεί στις μακροπρόθεσμες προσδοκίες των επιχειρήσεων και των καταναλωτών».
Στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, οι τριμηνιαίες έρευνες της κεντρικής τράπεζας σε στελέχη και καταναλωτές, έδειξαν ότι οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό τα επόμενα δύο χρόνια έχουν σημειώσει ρεκόρ: το 78% των επιχειρήσεων αναμένει ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή θα ξεπεράσει το 3% τα επόμενα δύο χρόνια.
Ενώ οι Καναδοί συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ανάκαμψη στους τομείς των ταξιδιών και της φιλοξενίας και οι υψηλότερες τιμές των εμπορευμάτων έχουν τονώσει τις βιομηχανίες εξόρυξης και ενέργειας, οι αυξανόμενες τιμές μειώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Οι επιχειρήσεις αγωνίζονται να βρουν τους εργαζόμενους που χρειάζονται για να επεκταθούν. Και η αγορά κατοικίας υποχωρεί σε ορισμένες περιοχές – οι τιμές στο Τορόντο έχουν πέσει 11% σε τέσσερις μήνες.
Καθώς η οικονομική συρρίκνωση εξελίσσεται το 2023, το ποσοστό ανεργίας του Καναδά πιθανότατα θα αυξηθεί περίπου 1,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 6,6%.
Ο Καναδάς θα πετάξει περίπου 13,6 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου Oxford – AstraZeneca Covid-19, επειδή δεν μπόρεσε να βρει κανένα παραλήπτη είτε στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό της χώρας.
Εξαιτίας της περιορισμένης ζήτησης για το εμβόλιο αλλά και προβλημάτων στη διανομή του σε άλλες χώρες
Ο Καναδάς θα πετάξει περίπου 13,6 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου Oxford – AstraZeneca Covid-19, επειδή δεν μπόρεσε να βρει κανένα παραλήπτη είτε στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό της χώρας. Η χώρα είχε υπογράψει συμβόλαιο με την AstraZeneca το 2020 για να λάβει 20 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου του και 2,3 εκατομμύρια Καναδοί έλαβαν τουλάχιστον μία δόση από αυτό, κυρίως μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου του 2021. Μετά από ανησυχίες την άνοιξη του 2021 σχετικά με σπάνιους αλλά δυνητικά θανατηφόρους θρόμβους αίματος από το εμβόλιο, ο Καναδάς επικεντρώθηκε στη χρήση των άφθονων προμηθειών των εμβολίων mRNA από την Pfizer-BioNTech και τη Moderna. Τον Ιούλιο του 2021, ο Καναδάς υποσχέθηκε να δωρίσει περίπου 17,7 εκατομμύρια δόσεις σε άλλες χώρες. Αλλά σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η Health Canada ανέφερε ότι παρά τις προσπάθειες για την εκπλήρωση αυτής της δέσμευσης, 13,6 εκατομμύρια δόσεις έχουν λήξει και θα πρέπει να απορριφθούν.
Συνολικά, ο Καναδάς δώρισε 8,9 εκατομμύρια δόσεις AstraZeneca — 4,8 εκατομμύρια δόσεις από την κύρια προμήθεια του και 4,1 εκατομμύρια δόσεις που αγόρασε από το πρόγραμμα κοινής χρήσης εμβολίων COVAX.
Καναδάς στέλνει την τουρμπίνα Nord Stream 1 στη Γερμανία – Οργή στην Ουκρανία
Τα υπουργεία Ενέργειας και Εξωτερικών της Ουκρανίας δήλωσαν την Κυριακή (10 Ιουλίου) ότι είναι «βαθιά απογοητευμένα» από την απόφαση του Καναδά να παραδώσει πίσω στη Γερμανία μια τουρμπίνα φυσικού αερίου που απαιτείται για τον αγωγό Nord Stream 1.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, η κρατικά ελεγχόμενη ρωσική Gazprom μείωσε τη χωρητικότητα κατά μήκος του αγωγού Nord Stream 1 μόλις στο 40% των συνήθων επιπέδων, επικαλούμενη την καθυστερημένη επιστροφή μιας τουρμπίνας που συντηρείται από τη γερμανική Siemens Energy, στον Καναδά.
Ο αγωγός Nord Stream 1 μεταφέρει 55 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου ετησίως από τη Ρωσία στη Γερμανία κάτω από τη Βαλτική Θάλασσα. Η Ουκρανία είχε παροτρύνει τον Καναδά να μην επιστρέψει το επισκευασμένο τμήμα, λέγοντας ότι αυτό θα υπονόμευε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η Siemens δήλωσε ότι η απόφαση του Καναδά να επιτρέψει την αποστολή μιας τουρμπίνας από το επισκευαστικό της κατάστημα στον Καναδά στη Γερμανία ήταν ένα απαραίτητο πρώτο βήμα για την επιστροφή της στο ρωσικό αγωγό που διαχειρίζεται, και ότι στοχεύει να τη μεταφέρει εκεί το συντομότερο δυνατό.
«Η πολιτική απόφαση για τις εξαγωγές είναι ένα απαραίτητο και σημαντικό πρώτο βήμα για την παράδοση της τουρμπίνας. Επί του παρόντος, οι εμπειρογνώμονές μας εργάζονται εντατικά για όλες τις περαιτέρω επίσημες εγκρίσεις και την υλικοτεχνική υποδομή», ανέφερε η Siemens Energy σε ανακοίνωσή της.
«Μεταξύ άλλων, αυτό περιλαμβάνει τις νομικά απαιτούμενες διαδικασίες ελέγχου εξαγωγών και εισαγωγών. Στόχος μας είναι να μεταφέρουμε την τουρμπίνα στον τόπο λειτουργίας της το συντομότερο δυνατό», πρόσθεσε.
Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς δήλωσε ανακουφισμένος που ο Καναδάς άνοιξε το δρόμο για την παράδοση της τουρμπίνας. «Χαιρετίζουμε την απόφαση των Καναδών φίλων και συμμάχων μας», δήλωσε.
Η επιστροφή του αεριοστρόβιλου στη Ρωσία, μετά από συντήρηση στον Καναδά, ανέδειξε τις απρόβλεπτες συνέπειες των δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ως απάντηση στην απρόκλητη εισβολή της στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο πλαίσιο του συμβιβασμού, η τουρμπίνα θα σταλεί πρώτα στη Γερμανία, ώστε ο Καναδάς να μην παραβιάσει τις κυρώσεις. Στη συνέχεια, η Γερμανία θα παραδώσει την τουρμπίνα στη Ρωσία.
Τα υπουργεία Ενέργειας και Εξωτερικών της Ουκρανίας δήλωσαν την Κυριακή 10/7 ότι είναι «βαθιά απογοητευμένα» από την απόφαση του Καναδά να παραδώσει την επισκευασμένη τουρμπίνα στη Γερμανία.
Η ανακοίνωση, που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του υπουργείου Ενέργειας, κάλεσε την καναδική κυβέρνηση να ανακαλέσει την απόφασή της και ανέφερε ότι η επιστροφή της τουρμπίνας θα ισοδυναμούσε με προσαρμογή των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα «στα καπρίτσια της Ρωσίας».
• Στο 4,9% για 5ο συνεχόμενο μήνα και 4ο συνεχόμενο με ρεκόρ! • Σε χαμηλή «πτήση» και το Κεμπέκ (4,3%)
Για 4ο συνεχόμενο μήνα, το ποσοστό ανεργίας στον Καναδά έφτασε στο νέο ιστορικό χαμηλό του 4,9% τον Ιούνιο, μειωμένο κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες από το προηγούμενο ρεκόρ του Μαΐου. Η ανεργία στον Καναδά μειώνεται συνολικά επί 5 συνεχόμενους μήνες, οι 4 τελευταίοι όπως προ-είπαμε, με ρεκόρ. Ο συνολικός αριθμός των ανέργων εργαζομένων μειώθηκε κατά 54.000 (-5,1%) συνολικά σε 1 εκατομμύριο.
Η απασχόληση μειώθηκε κατά 43.000 (-0,2%) τον Ιούνιο, αντισταθμίζοντας την αύξηση των 40.000 που καταγράφηκε το Μάιο. Αυτό σηματοδοτεί την πρώτη μείωση της απασχόλησης που δε συνδέεται με την αυστηροποίηση των περιορισμών για τη δημόσια υγεία από την αρχή της πανδημίας COVID-19.
Η μείωση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό τον Ιούνιο δε συνδέθηκε με αυξημένο αριθμό απογοητευμένων ανθρώπων. Υπήρχαν 421.000 άνθρωποι που ήθελαν δουλειά, και όμως δεν έμπαιναν στον… κόπο να ψάξουν(!), μία κατάσταση που λίγο διέφερε από το Μάιο. Ο προσαρμοσμένος αριθμός ανεργίας που αντιπροσωπεύει αυτή την πηγή δυνητικής προσφοράς εργατικού δυναμικού αυξήθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε 6,8% τον Ιούνιο, σημειώνοντας το δεύτερο συνεχόμενο χαμηλό ρεκόρ.
Το ποσοστό ανεργίας μεταξύ των ατόμων ηλικίας 25 έως 54 ετών μειώθηκε κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες στο 4,1% τον Ιούνιο, φθάνοντας σε νέο χαμηλό ρεκόρ. Μεταξύ των ανδρών ηλικίας 25-54, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες στο 4% τον Ιούνιο, συνοδευόμενο από μείωση του ποσοστού συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό (-0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε 91,7%).
Μεταξύ των γυναικών της ίδιας ηλικίας, τόσο το ποσοστό ανεργίας (4,2%) όσο και το ποσοστό συμμετοχής (84,8%) μεταβλήθηκαν ελάχιστα τον Ιούνιο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Το ποσοστό ανεργίας για τους νέους ηλικίας 15 έως 24 ετών μειώθηκε κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες στο 9,2%. Το ποσοστό μειώθηκε κατά πλήρη ποσοστιαία μονάδα στο 7,1% για τις νέες γυναίκες, ενώ ελάχιστα άλλαξε για τους άνδρες ομολόγους τους (11,1%). Το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό μειώθηκε κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες τόσο για τους άνδρες (63,7%) όσο και για τους νέους (65,3%).
Μεταξύ των γυναικών ηλικίας 55 ετών και άνω, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 3,6% τον Ιούνιο, με πτωτική τάση για όγδοο συνεχόμενο μήνα, ενώ το ποσοστό συμμετοχής τους μειώθηκε κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες στο 31,2%. Μεταξύ των ανδρών ηλικίας 55 ετών και άνω, το ποσοστό ανεργίας (5,2%) άλλαξε ελάχιστα τον Ιούνιο, ενώ το ποσοστό συμμετοχής (41,4%) ήταν 0,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από ό,τι τον Μάιο.
Η απασχόληση στο Κεμπέκ μειώθηκε κατά 27.000 τον Ιούνιο (-0,6%), η δεύτερη μείωση σε τρεις μήνες. Οι μεγαλύτερες απώλειες σημειώθηκαν στους φυσικούς πόρους, καθώς και στην πληροφόρηση, τον πολιτισμό και την αναψυχή. Ωστόσο, υπήρξαν αξιοσημείωτα κέρδη στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές υπηρεσίες, καθώς και στη μεταποίηση.
Παρά τους λιγότερους απασχολούμενους, το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε ελάχιστα στο 4,3% (από 4,2% το Μάιο) και συνέχισε να κυμαίνεται γύρω από ένα χαμηλό ρεκόρ.
Στη μητροπολιτική περιοχή της απογραφής του Μόντρεαλ, τόσο η απασχόληση όσο και το ποσοστό ανεργίας (4,7%) άλλαξαν ελάχιστα.
Ανησυχία προκαλεί η νέα υπό-παραλλαγή της Όμικρον BA.2.75 η οποία έχει ονομαστεί «Centaurus» και πρωτοεμφανίστηκε στην Ινδία | Καμπανάκι από ΠΟΥ και ECDC
Ανησυχία προκαλεί η νέα υπό-παραλλαγή της Όμικρον BA.2.75 η οποία έχει ονομαστεί «Centaurus» και πρωτοεμφανίστηκε στην Ινδία | Καμπανάκι από ΠΟΥ και ECDC
Συναγερμό έχει σημάνει στην επιστημονική κοινότητα για την εμφάνιση της νέας υπό-παραλλαγής της Όμικρον BA.2.75 που έχει λάβει την ονομασία «Κένταυρος» ή «Centaurus».
Η νέα μετάλλαξη πρωτοεμφανίστηκε στην Ινδία στα μέσα Μαΐου και έχει ήδη φτάσει στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ κρούσματα έχουν εντοπιστεί σε ακόμη 8 χώρες, μεταξύ αυτών, οι ΗΠΑ, η Αυστραλία, η Γερμανία και ο Καναδάς.
Από την πλευρά του, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) χαρακτήρισε τον «Κένταυρο» ως «παραλλαγή υπό παρακολούθηση» στις 7 Ιουλίου, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι θα μπορούσε να είναι πιο μεταδοτική ή να συνδέεται με πιο σοβαρή ασθένεια, αλλά τα στοιχεία δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί.
Και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας παρακολουθεί στενά τη νέα παραλλαγή, όμως σημειώνεται πως δεν υπάρχουν ακόμη αρκετά δείγματα για να εκτιμηθεί η σοβαρότητά της.
Ο προβληματισμός των ειδικών πάντως αυξάνεται, όπως αναφέρει ο Guardian, λόγω του τεράστιου αριθμού των επιπλέον μεταλλάξεων που εντοπίζουν από την BA.2.75, σε σχέση με την BA.2, από την οποία είναι πιθανό να έχει εξελιχθεί.
«Είναι δύσκολο να προβλεφθεί η επίδραση τόσων πολλών μεταλλάξεων που εμφανίζονται μαζί. Δίνει στον ιό μια ιδιότητα μπαλαντέρ», αναφέρει ο Τομ Πίκοκ, ιολόγος στο Imperial College του Λονδίνου, ο οποίος ήταν ο πρώτος που εντόπισε τη μετάλλαξη Όμικρον το Νοέμβριο του 2021.
ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ ΑΠΟ ECDC: «Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ – ΚΑΝΕΝΑΣ ΕΦΗΣΥΧΑΣΜΟΣ»
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η πανδημία δεν έχει τελειώσει και δεν υπάρχει χρόνος για εφησυχασμό», τόνισε την Τρίτη 12/7 η διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), Άντρεα Αμόν, μιλώντας στην ειδική επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον κορωνοϊό. Σημείωσε ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που βρίσκονται σε κίνδυνο για σοβαρή νόσηση τους οποίους «χρειάζεται να προστατεύσουμε το συντομότερο δυνατόν».
«Ακόμη, ο στόχος όλων των προσπαθειών για εμβολιασμό είναι να αποφευχθεί η σοβαρή νόσηση και ο θάνατος, και αυτό που έχουμε δει μέχρι τώρα είναι ότι τα παρόντα εμβόλια είναι ακόμη αποτελεσματικά απέναντι στη σοβαρή νόσηση» τόνισε η κα Αμόν.
Επιπλέον, ανέφερε ότι τις τελευταίες τρεις εβδομάδες έχει παρατηρηθεί μια αύξηση στους δείκτες των κρουσμάτων και στις νοσηλείες και επανέλαβε τη σύσταση του ECDC και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) για δεύτερη ενισχυτική δόση σε όσους είναι άνω των 60 ή είναι πιο ευάλωτοι.
«Έχουμε δει ότι πολλές χώρες θα προετοιμαστούν για τις εκστρατείες εμβολιασμού λίγο πιο αργά, το Σεπτέμβριο ή αργότερα, θα χρειαστούν λοιπόν κάποιες προσπάθειες να επιτευχθεί τώρα μια άμεση εκστρατεία, γιατί μέχρι το Σεπτέμβριο πιστεύουμε ότι οι περισσότερες χώρες θα είναι στην κορυφή ή πάνω από την κορυφή κι έτσι ο αντίκτυπος για την ενισχυτική δόση θα είναι μικρότερος» συμπλήρωσε η διευθύντρια του ECDC.
«Δε γνωρίζουμε ακόμη ποια θα είναι η επιδημιολογική κατάσταση το φθινόπωρο, ποια θα είναι η παραλλαγή που θα κυκλοφορεί» επισήμανε, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό οι χώρες να προετοιμάσουν επίσης ένα συστηματικό και ανθεκτικό σύστημα παρακολούθησης όχι μόνο για τον κορωνοϊό, αλλά και για άλλες ασθένειες του αναπνευστικού, πρώτα από όλα για τη γρίπη.
ΠΟΥ: «Ο ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΚΤΑΚΤΗ ΑΝΑΓΚΗ – ΑΠΕΧΟΥΜΕ ΠΟΛΥ ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΟΣ»
Η πανδημία της Covid-19 «απέχει πολύ από το να έχει τελειώσει», δήλωσε από την πλευρά του ο διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, σε συνέντευξη Τύπου στη Γενεύη. «Καθώς ο ιός κάνει ένα άνοιγμα, πρέπει να τον αναχαιτίσουμε», δήλωσε ο δρ Τέντρος και πρόσθεσε: «Η πανδημία της Covid-19 απέχει πολύ από το να έχει τελειώσει».
«Καθώς οι νοσηλείες και η μετάδοση της Covid-19 αυξάνονται, οι κυβερνήσεις πρέπει να αναπτύξουν μέτρα που δοκιμάστηκαν και αποδείχτηκαν αποτελεσματικά, όπως η χρήση μάσκας, καλύτερος εξαερισμός και πρωτόκολλα ιχνηλάτησης και θεραπείας», πρόσθεσε.
Έκανε τις δηλώσεις αυτές, στο περιθώριο της δημοσίευσης από τον ΠΟΥ των αποτελεσμάτων της τελευταίας συνάντησης της Επιτροπής εκτάκτων αναγκών για την Covid-19, που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 8 Ιουλίου.
Ο οργανισμός του ΟΗΕ ανακοίνωσε ως εκ τούτου τη διατήρηση της Covid-19 στη θέση της «έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας παγκόσμιας εμβέλειας», το πιο υψηλό επίπεδο συναγερμού του ΠΟΥ, έπειτα από ομόφωνη απόφαση της Επιτροπής.
Η Επιτροπή σημειώνει τη μείωση των ιχνηλατήσεων και της αλληλούχησης του γονιδιώματος που καθιστά «όλο και πιο δύσκολη» την αξιολόγηση της επίπτωσης των παραλλαγών της Covid-19 και υπογραμμίζει «την ανεπάρκεια της τρέχουσας επιτήρησης» της πανδημίας.
Η Επιτροπή σημειώνει την πρόσφατη αύξηση των θετικών διαγνώσεων Covid-19 σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, καθώς και την απουσία εφαρμογής μέτρων δημόσιας υγείας, προσαρμοσμένων στις περιοχές που πλήττονται από μια αναζωπύρωση των θετικών διαγνώσεων.
ΣΥΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΗ ΔΟΣΗ ΣΤΟΥΣ ΕΥΑΛΩΤΟΥΣ
Το παράρτημα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ευρώπη συνέστησε να κάνουν και δεύτερη δόση αναμνηστικού εμβολίου για την Covid-19 οι πιο ευάλωτοι πολίτες, λόγω της αύξησης των κρουσμάτων στην ήπειρο.
Οι περίπου 50 χώρες που ανήκουν στον ΠΟΥ Ευρώπης καλούνται να χορηγήσουν δεύτερη αναμνηστική δόση σε «μετρίως έως σοβαρά ανοσοκατεσταλμένα άτομα, ηλικίας από 5 ετών και άνω, καθώς και στο στενό περιβάλλον τους». Συστήνεται επίσης να εξετάσουν οι χώρες το ενδεχόμενο να προτείνουν μια δεύτερη αναμνηστική δόση σε συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου, όπως στους ηλικιωμένους, τους εργαζόμενους στον υγειονομικό τομέα και τις έγκυες, ει δυνατόν σε συνδυασμό με το εμβόλιο της εποχικής γρίπης, όπου είναι εφικτό.
Ο εμβολιασμός όλου του πληθυσμού παραμένει «προτεραιότητα στην Ευρώπη», υπενθύμισε ο διευθυντής του ΠΟΥ Ευρώπης, Χανς Κλούγκε, σε ανακοίνωσή του.
Στα τέλη Ιουνίου ο ΠΟΥ είχε προειδοποιήσει ότι αναμένει αυξημένο αριθμό κρουσμάτων της Covid-19 αυτό το καλοκαίρι και ζήτησε από τις χώρες να παρακολουθούν την κατάσταση, μετά τον τριπλασιασμό των κρουσμάτων μέσα σε ένα μήνα. Τη Δευτέρα 11 Ιουλίου, οι υγειονομικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνέστησαν επίσης να χορηγείται δεύτερη αναμνηστική δόση για την Covid-19 σε όλα τα άτομα άνω των 60 ετών. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες χορηγούν ήδη αυτή τη δεύτερη αναμνηστική δόση στους ηλικιωμένους, ακόμη και πριν το συστήσουν οι διεθνείς οργανισμοί.
Στις χώρες της ζώνης του ΠΟΥ Ευρώπης, ο αριθμός των κρουσμάτων καταγράφει μεγάλη αύξηση από τα τέλη Μαΐου. Τις τελευταίες 7 ημέρες τα κρούσματα έφτασαν σχεδόν τα 3 εκατομμύρια. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναφέρουν επίσης αύξηση των νοσηλειών που συνδέονται με την Covid-19, ωστόσο ο αριθμός των θανάτων παραμένει σχετικά χαμηλός.
Πόσο ειλικρινής είναι η στροφή Μητσοτάκη για τις εκλογές
Με την κατηγορηματική του τοποθέτηση ότι οι εκλογές θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας, ο πρωθυπουργός κλείνει οριστικά την εκλογολογία και αποκλείει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, διαμορφώνοντας ένα νέο πολιτικό τοπίο, με ορίζοντα πλέον την επόμενη Άνοιξη.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ, δεν αρκέστηκε στο κατά συνθήκη ψεύδος όλων των πρωθυπουργών, αλλά ανέπτυξε τη συνολική του επιχειρηματολογία για το τέλος της τετραετίας. Είπε ο κ. Μητσοτάκης ότι «δεν ψάχνει για δημοσκοπικό ξέφωτο» και πρόσθεσε: «Παίρνω το ρίσκο της σταθερότητας κι αν αυτό έχει πολιτικό κόστος, ας έχει. Αλλά ξέρω ότι αυτή τη στιγμή το να οδηγήσουμε τη χώρα σε πρόωρες εκλογές με τη βόμβα της απλής αναλογικής, με μία απρόβλεπτη Τουρκία απέναντι μας, δεν πιστεύω ότι είναι πράξη εθνικά υπεύθυνη. Κι αν αυτό με οδηγήσει στο να έχω ένα πολιτικό κόστος, γιατί θα πρέπει να διαχειριστώ ένα δύσκολο χειμώνα, ας είναι έτσι».
Με την κατηγορηματική του τοποθέτηση ο Κυριάκος Μητσοτάκης αιφνιδίασε ακόμη και τους δικούς του, πολιτικούς και δημοσιογράφους. Είναι δεδομένο ότι το τελευταίο δίμηνο είχε διαμορφωθεί κλίμα πρόωρων εκλογών το Σεπτέμβριο, με διαρροές από κύκλους του Μαξίμου, αλλά και με τις επαμφοτερίζουσες τοποθετήσεις του ίδιου του πρωθυπουργού που άφηνε το ζήτημα ανοικτό. Ενώ όμως ο Μητσοτάκης ήθελε να έχει ανοικτά όλα τα ενδεχόμενα και τη δυνατότητα της τελικής επιλογής, οι πρόωρες εκλογές απέκτησαν δική τους πολιτική δυναμική, τείνοντας να εγκλωβίσουν ακόμη και τον ίδιο.
Υπουργοί, βουλευτές και κομματικός μηχανισμός, αλλά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, έκαναν τους σχεδιασμούς τους για εκλογές το Σεπτέμβριο, δίνοντας μάλιστα και τις ημερομηνίες. Μετά τις διαβεβαιώσεις του πρωθυπουργού το πολιτικό τοπίο αλλάζει, καθώς κυβέρνηση και αντιπολίτευση θα αναπροσαρμόσουν τον πολιτικό τους σχεδιασμό με ορίζοντα πλέον την επόμενη Άνοιξη.
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΚΥΛΑ
Το ερώτημα, γιατί άλλαξε άποψη ο κ. Μητσοτάκης, παραμένει. Σύμφωνα με μία εκδοχή, σχετίζεται με την εσωτερική αντιπαράθεση στο ευρύτερο σύστημα εξουσίας. Ένα τμήμα του επιχειρηματικού κατεστημένου που τον στηρίζει, προτιμά εκλογές στο τέλος της τετραετίας, για να κλείσουν οι δουλειές. Ένα άλλο τμήμα, που πέρα από τα επιχειρηματικά συμπεριφέρεται σαν πολιτικός συνδιαχειριστής της χώρας, προτιμούσε πρόωρες εκλογές και ανανέωση τετραετίας, με συντριπτικό χτύπημα κατά της μισητής «συριζαίας Αριστεράς».
Η λογική των πρόωρων εκλογών βασίζεται στην παραδοχή ότι «εφόσον πλησιάζει το τέλος της τετραετίας, εκλογές κάνεις όταν μπορείς να τις κερδίσεις». Ένας καλός λόγος για την αλλαγή στάσης του πρωθυπουργού, είναι εάν εκτιμά ότι ο κίνδυνος να χάσει τις εκλογές είναι αυξημένος. Τότε είναι λογικό να προτιμά την εξάντληση της τετραετίας.
Πάντως, μέχρι τώρα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η κυβέρνηση προηγείται και ότι οι πιθανότητες το Σεπτέμβριο θα ήταν με το μέρος της, αν και το αποτέλεσμα δε θα ήταν βέβαιο, όπως π.χ. τον Ιούλιο του 2019. Ωστόσο, έχει εισέλθει σε περίοδο φθοράς και συνεχούς πτώσης. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η πρόσφατη δημοσκόπηση της MRB δείχνει την ψαλίδα με τον ΣΥΡΙΖΑ στο 7%, τη ΝΔ στο 29,5% (να μη γράφει «3» μπροστά στο ποσοστό της) και να έχει αρνητική πρωτιά, με 40,5%, στο ερώτημα ποιο κόμμα δε θέλετε να κερδίσει, έστω και με μία ψήφο.
Παρότι στη σύγκριση με τον ΣΥΡΙΖΑ προηγείται, όπως και ο Κυριάκος Μητσοτάκης έναντι του Αλέξη Τσίπρα, τα ποσοστά αρνητικής γνώμης είναι συντριπτικά για όλους τους επιμέρους τομείς πολιτικής. Με δεδομένο ότι η ενεργειακή κρίση και η ακρίβεια θα συνεχιστούν, ο χρόνος κυλά σε βάρος της, καθώς η κοινωνική δυσαρέσκεια θα ενταθεί και θα μεταφραστεί σε πολιτική αποδοκιμασία. Ο κύκλος της ακρίβειας στα βασικά καταναλωτικά αγαθά αναμένεται να κλείσει στο 40%, σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο.
Η ενεργειακή κρίση θα οξυνθεί και είναι χαρακτηριστικό ότι ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία, προετοιμάζουν τον πληθυσμό για καθιέρωση δελτίου στο φυσικό αέριο και στο ρεύμα, ενώ η Γαλλία κρατικοποιεί την επιχείρηση ενέργειας EDF, στην Ελλάδα ο κ. Σκρέκας διαβεβαιώνει ότι έχει τις λύσεις… Επιπλέον, η υπεροχή της ΝΔ έναντι του ΣΥΡΙΖΑ σε σημαντικό βαθμό οφείλεται στη θετική αντιμετώπιση από τα ΜΜΕ και στην αρνητική αντίστοιχα του ΣΥΡΙΖΑ, που στρεβλώνει τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού. Αλλά ακόμη και αυτό θα μειωθεί την προεκλογική περίοδο.
Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
Όπως έκανε και στη Βουλή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έβαλε ξανά το θέμα της απλής αναλογικής ως το εκλογικό σύστημα που δημιουργεί συνθήκες αστάθειας. Η τοποθέτησή του ενισχύει σενάρια ότι είναι ανοιχτό το ζήτημα της αλλαγής του εκλογικού νόμου, ώστε μετά τις πρώτες εκλογές (που θα γίνουν με απλή αναλογική) να υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Στη συνέντευξη του στον ΣΚΑΙ ο πρωθυπουργός δε φάνηκε «ζεστός» στο θέμα της συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ. Άλλωστε και η δυναμική που αναπτύσσεται στο ΠΑΣΟΚ δεν ευνοεί.
Είναι σαφές, ότι όσο πλατιά και αν ερμηνευτεί η θέση του Νίκου Ανδρουλάκη, κυβέρνηση με σοσιαλδημοκρατικό χαρακτήρα με τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη πρώτο κόμμα, είναι αντίφαση εν τοις όροις. Άλλωστε ο κ. Ανδρουλάκης μιλά για άλλον πρωθυπουργό. Κάπως έτσι ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιστρέφει στη λογική της αυτοδυναμίας. Το εάν θα αντέξει το ΠΑΣΟΚ σε μία τέτοια τοποθέτηση είναι διαφορετικό θέμα.
Από τη στιγμή που αποκλείει τις πρόωρες εκλογές, ανοίγει εκ των πραγμάτων το θέμα ενός τελευταίου και ουσιαστικού – δομικού ανασχηματισμού, που θα φρεσκάρει το κουρασμένο κυβερνητικό σχήμα και θα διαχειριστεί τη δύσκολη κατάσταση μέχρι το τέλος της τετραετίας. Εννοείται ένας ανασχηματισμός, που δε θα εξαντληθεί σε μερικές μετακινήσεις. Σε αυτή την περίπτωση θα επισφραγίσει ότι θα εξαντλήσει την τετραετία.
Βέβαια, τίποτα δεν αποκλείει να αλλάξει άποψη και να αιφνιδιάσει περί το τέλος Αυγούστου, αν και μία τέτοια «κωλοτούμπα» θα έχει κόστος. Όπως σχολίαζε όμως παράγοντας του δημοσίου βίου «μία αλλαγή στάσης το Σεπτέμβριο μπορεί να έχει κόστος για τον ίδιο και την κυβέρνηση, αλλά θα είναι μικρότερο από το να εξαντλήσει την τετραετία».
Το ρίσκο της διαχείρισης του δύσκολου χειμώνα, στο οποίο αναφέρθηκε, δεν είναι βέβαια μόνο για τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά συνολικά για τη χώρα. Ο αντίλογος στο περί ρίσκου του πρωθυπουργού, από πολιτικούς αλλά και επιχειρηματικούς κύκλους, είναι ότι, καθώς θα απαιτηθούν δύσκολες αποφάσεις, ίσως θα ήταν υπεύθυνο να υπάρχει μία κυβέρνηση με νωπή εντολή και δίχως το φόβο της κατάρρευσης στις επόμενες εκλογές.
*Ο Σπύρος Γκουτζάνης είναι δημοσιογράφος. Από το 1990 έχει εργαστεί σε περισσότερα από 15 ΜΜΕ, μεταξύ των οποίων, 90,2 Αριστερά στα fm, Φλας 9,61, Καθημερινή, Επενδυτής, Πρώτο Θέμα, Επίκαιρα, Δημοκρατία, ΕΡΤ, Star Chanell. Από το 2000 είναι πολιτικός και κυβερνητικός συντάκτης. Από το 2004 εργάζεται στο ΑΠΕ και από το 2016 μέχρι το Δεκέμβριο του 2018 παρουσίαζε την καθημερινή εκπομπή «Επί του Πιεστηρίου», στο Kontra Chanell.
The current issue of the Greek Canadian News Ta NEA volume 16-27 published July 15th, 2022. Covering news from Greece, local news, politics, sports and other newsworthy events. (Click on the image to read the paper.)
Greek Canadian News: Ta NEA, July 15th, 2022, volume 16-27.
Μια από τις πιο γνωστές παροιμίες είναι «η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται». Αυτή λοιπόν η παροιμία δίνει την πλήρη εικόνα που αποκόμισα από τη συνεδρίαση της 5ης Ιουλίου, του διοικητικού συμβουλίου της Ελληνικής Κοινότητας Μείζονος Μόντρεαλ, που άρχισε στις 7 το βράδυ και τελείωσε στις 11 και 30. Αυτό μάλιστα αγανάκτησε πολλούς συμβούλους, ζητώντας να μειωθεί το χρονικό πλαίσιο των προσεχών συνεδριάσεων.
Εδώ γελάμε. Αλλά δεν τους παρεξηγώ, διότι οι περισσότεροι δεν έχουν παρακολουθήσει στο παρελθόν συνεδριάσεις των κοινοτικών συμβουλίων. Δε θα εκπλαγώ, αν ορισμένοι θα αποχωρήσουν από το συμβούλιο όταν διαπιστώσουν ότι άλλο η θεωρία να είσαι σύμβουλος και άλλο στην πράξη, όπου χρειάζεται – όπως έγραψα πρόσφατα – προσωπική και επαγγελματική θυσία για να είσαι σύμβουλος.
Για να ελαττωθούν οι ώρες που θα επενδύσουν εθελοντικά τα μέλη του συμβουλίου, θα πρέπει να δοθεί περισσότερη αρμοδιότητα και ελευθερία στον εκτελεστικό διευθυντή κ. Διονύση Κότσορο, που διόρισε η προηγούμενη κοινοτική διοίκηση Κριλή. Οι εσωτερικοί κανονισμοί δίνουν πλήρης λεπτομέρειες για τις δικαιοδοσίες του Εκτελεστικού διευθυντή. Παραθέτω ορισμένες σε περίληψη, ορισμένα άρθρα των εσωτερικών κανονισμών:
10.2 – Ο Εκτελεστικός Διευθυντής της Κοινότητας είναι Διευθύνων Προϊστάμενος των εργασιών της Κοινότητας και διαχειρίζεται και διευθύνει τις καθημερινές δραστηριότητες της Κοινότητας, σύμφωνα και με τις κατευθυντήριες γραμμές που έχουν καταρτισθεί από την Κοινοτική Εκτελεστική Επιτροπή και από το Διοικητικό Συμβούλιο, και ασκεί όποιες άλλες εξουσίες και αρμοδιότητες, καθορίζονται από καιρού εις καιρόν από το Διοικητικό Συμβούλιο. Είναι υπόλογος και δίνει αναφορά τουλάχιστον μια φορά το μήνα στην Κοινοτική Εκτελεστική Επιτροπή.
10.3 – Ο Εκτελεστικός Διευθυντής υπαγόμενος πάντα στις κατευθύνσεις και στους περιορισμούς, όπως μπορεί να επιβάλλονται από καιρού εις καιρόν από το Διοικητικό Συμβούλιο και τους Εσωτερικούς Κανονισμούς, έχει πληρεξουσιότητα και αρμοδιότητα, που περιλαμβάνει την αρμοδιότητα και εξουσιοδότηση να συνάπτει συμβάσεις, συμφωνίες και δεσμεύσεις κάθε φύσεως και είδους εν ονόματι και εκ μέρους της Κοινότητας, να προσλαμβάνει, να απασχολεί και να αποπέμπει κάθε εταιρία, υπάλληλο ή αντιπρόσωπο της Κοινότητας, εκτός από εταιρίες, υπαλλήλους, αντιπροσώπους ή άλλα πρόσωπα που έχουν απευθείας διορισθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Κοινότητας, και να προβαίνει σε όλες τις αναγκαίες λειτουργικές δαπάνες που προβλέπονται από τους λειτουργικούς προϋπολογισμούς και σύμφωνα με τους εσωτερικούς ελέγχους που εγκρίνει το Διοικητικό Συμβούλιο.
10.5 – Είναι υπεύθυνος για την προετοιμασία και εισήγηση στο Διοικητικό Συμβούλιο στρατηγικών και/ή επιχειρηματικών προγραμμάτων για την Κοινότητα, σύμφωνα με τη διαδικασία σχεδιασμού που έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο, και τον ετήσιο προϋπολογισμό της Κοινότητας.
10.6 – Εξασφαλίζει ώστε το Διοικητικό Συμβούλιο να έχει στη διάθεσή του ουσιαστικές, κατάλληλες και έγκαιρες πληροφορίες, που να του δώσουν τη δυνατότητα να εκτελέσει όπως πρέπει τα καθήκοντά του.
Μόνο αν δοθούν οι αρμοδιότητες στον Εκτελεστικό Διευθυντή χωρίς να χρειάζεται να ζητά άδεια για να κάνει κάτι, τότε μόνο όπως προανέφερα, μπορεί να ελαττωθούν οι εθελοντικές ώρες των μελών του συμβουλίου.
Στο σημείο πρέπει να προσθέσω, ότι ο κ. Κότσορος αναφέρθηκε σ’ ένα νέο πρόγραμμα ENTREPRISE RESOURCE PLANNING που είναι ενσωματωμένο στο λογιστικό πρόγραμμα SAGE που διαθέτει η κοινότητα. Το κόστος θα είναι περίπου $100.000 που συμπεριλαμβάνει και την εκπαίδευση των υπαλλήλων σε αυτό.
Αυτό όπως είπε θα βοηθήσει στην ανάπτυξη του οργανισμού και των προγραμμάτων του, εντοπίζοντας λεπτομερώς την οικονομική διαχείριση κάθε τομέα. Σύμφωνα με την αναφορά του πρόεδρος Δρ. Τσούκα αν δεν ήταν ο κ. Κότσορος, δε θα ήξερε το νέο συμβούλιο τα της κοινότητας, διότι δεν έγινε η σωστή μεταφορά αρμοδιοτήτων από το πρώην συμβούλιο στο νέο…
ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΔΥΟ ΟΜΑΔΩΝ
Διαπίστωσα, ότι όσο και να μη θέλουν να το παραδεχτούν ορισμένοι σύμβουλοι, τα επόμενα τρία χρόνια -εκτός απροόπτου- το διοικητικό συμβούλιο δε θα είναι ενιαίο αλλά «χωρισμένο» σε δύο κοινοτικές ομάδες, ΑΝΑΓΓΕΝΗΣΗΣ και ΠΡΑΞΙΣ.
Διαπίστωσα, ότι φαίνεται να υπάρχει μια άλλη ομάδα εντός της ομάδας ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ. Το λέω αυτό, διότι ενώ ο πρόεδρος Δρ. Τσούκας πρότεινε ένα μέλος να αναλάβει μια γραμματεία, η αντιπρόταση δεν ήρθε από την πλευρά της ομάδας ΠΡΑΞΙΣ αλλά από… μέλος της ομάδας ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ!
Είναι σαν ο πρωθυπουργός Μητσοτάκης να προτείνει στο υπουργικό συμβούλιο κάποιο διορισμό υφυπουργού ή γενικό γραμματέα υπουργείου και ένας άλλος υπουργός να προτείνει άλλο πρόσωπο, με αποτέλεσμα να γίνει ψηφοφορία. Εντέλει πέρασε ο διορισμός που πρότεινε ο πρόεδρος Δρ. Τσούκας…
ΘΕΜΑ ΣΜΥΡΝΙΟΥ
Το κύριο θέμα που απασχόλησε τη συνεδρίαση ήταν, αν ο πρόεδρος του συμβουλίου, δικηγόρος Δημήτρης Σμυρνιός, είχε δικαίωμα να είναι υποψήφιος στις εκλογές και αν είναι νόμιμο αυτό, μια και έχει θέση ως σύμβουλος στο Συμβούλιο της Αρχιεπισκοπής Καναδά και είναι επίσης και ο νομικός της σύμβουλος. Μετά από πολλές διαμάχες που κράτησαν σχεδόν 2 ώρες, συμφωνήθηκε -και μάλλον θα έρθει προς ψήφιση στην επόμενη συνεδρίαση- όπως ο κ. Σμυρνιός απέχει από το συμβούλιο σε συζητήσεις που αφορούν σχέσεις κοινότητας και Αρχιεπισκοπής.
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΟΠΟΙΗΣΗ
Άφησα τέλος την έλξη που έχουν ορισμένοι σύμβουλοι να «αγγλοποιήσουν» τις συνεδριάσεις της κοινότητας. Φαίνεται ότι ο αντιπρόεδρος Δρ. Μιχάλης Τσούκας γνώριζε το άρθρο 1 των Εσωτερικών Κανονισμών και τόνισε ότι οι συνεδριάσεις θα πρέπει να γίνονται στα ελληνικά ως επί το πλείστων. Αποφασίστηκε όπως οι σύμβουλοι μπορούν να εκφράζονται στην αγγλική αν δεν μπορούν να εκφραστούν στην Ελληνική γλώσσα.
Ιδού τι λέει ο Κανονισμός:
1.1 Οι σκοποί και το αντικείμενο της Κοινότητας είναι να διασφαλίζει την πρόοδο της κουλτούρας του ελληνικής καταγωγής πληθυσμού της περιφέρειας του Μόντρεαλ, και ειδικότερα,
(i) να διατηρεί και να προβάλλει την ελληνική γλώσσα…,
Αν λοιπόν οι σύμβουλοι της κοινότητας δεν πιστεύουν στη διατήρηση της Ελληνικής γλώσσας θα τους έλεγα ότι δε θα παρεξηγηθούν αν δώσουν την παραίτηση τους το συντομότερο! Αρκετές «γλάστρες» είδαμε στα προηγούμενα κοινοτικά συμβούλια. Δε χρειάζονται άλλες…
Η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο αναμένεται το 2023 να φτάσει και να ξεπεράσει τα επίπεδα προ της πανδημίας, φτάνοντας τα 101,6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα και αυτό παρά την αύξηση των τιμών που θα έπρεπε να συγκρατεί τη ζήτηση. Βασική πηγή της αυξημένης ζήτησης θα είναι η Κίνα και συνολικά οι χώρες εκτός ΟΟΣΑ, στις οποίες θα οφείλεται το 80% της αύξησης της ζήτησης.
Η παραγωγή των διυλιστηρίων αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, κατά 2,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2022 και κατά 1,9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2023, όμως τα περιθώρια για τις αγορές θα παραμείνουν στενά, ενώ υπάρχουν ανησυχίες για την προσφορά πετρελαίου ντίζελ και κηροζίνης. Τα αποθέματα αυξάνονται, όμως βρίσκονται κάτω από το μέσο όρο της περιόδου 2017-2021.
Συνολικά, η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα προσπαθεί διαρκώς να καλύψει την αυξημένη ζήτηση, ιδίως εάν οι κυρώσεις οδηγήσουν τη Ρωσία να μειώσει την παραγωγή της. Όμως, αυτό θα σημαίνει ότι τόσο οι χώρες – μέλη του OPEC+ όσο και όσες δεν είναι μέλη θα κληθούν να αυξήσουν σημαντικά την παραγωγή τους για να καλύψουν την αυξημένη ζήτηση.
Η ΣΥΝΘΕΤΗ ΕΞΙΣΩΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
Οι αγορές του φυσικού αερίου δέχτηκαν τη μεγαλύτερη αναστάτωση από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ούτως ή άλλως, η συνθήκη ήταν πιεστική ήδη πριν τις 24 Φεβρουαρίου, καθώς τα αποθέματα στην Ευρώπη ήταν πιο χαμηλά, ενώ μειώθηκε και η συνολική ρωσική παροχή στην περίοδο 2021-2022. Η αύξηση της ζήτησης για LNG πυροδότησε τιμές ρεκόρ στις τιμές σποτ στην Ασία, ενώ η στροφή και της Ευρώπης σε αυτή την αγορά, διαμόρφωσε επίσης μια συνθήκη, μιας αγοράς, χωρίς περιθώρια ευελιξίας.
Το συνολικό αποτέλεσμα είναι μια εκτίμηση, ότι η συνολική ζήτηση για φυσικό αέριο το 2022 μπορεί να έχει μικρή μείωση, ως αποτέλεσμα της αύξησης των τιμών και της συνολικής αναστάτωσης. Και αυτό, παρότι το 2021 υπήρξε μια αύξηση της ζήτησης για φυσικό αέριο, ως αποτέλεσμα και της ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας. Ωστόσο, αυτή η τάση δεν ήταν ισόμορφα κατανεμημένη σε όλες τις αγορές. Για παράδειγμα, οι αμερικανικές εξαγωγές LNG αυξήθηκαν, άλλωστε υπήρξε και σημαντική αύξηση της αμερικανικής παραγωγής αερίου, όμως η εσωτερική αγορά των ΗΠΑ ήταν στάσιμη και η χρήση φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας υποχώρησε. Αντίθετα, η ζήτηση στην περιοχή του Ινδό – Ειρηνικού αυξήθηκε το 2021 με ρυθμό διπλάσιο από την περίοδο 2015-2020. Η παραγωγή φυσικού αερίου στην περιοχή της Ευρασίας αυξήθηκε κατά 10% (ή 90 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) το 2021 με τον κύριο όγκο τής αύξησης να έρχεται από τη Ρωσία. Αντίστοιχα, το 2021 αυξήθηκε σημαντικά και η κατανάλωση το 2021 κατά 6% στην Ευρώπη.
Οι εκτιμήσεις για μειωμένη ζήτηση στην Ευρώπη το 2022 στηρίζονται κυρίως στην πίεση από τις αυξημένες τιμές, που από ένα σημείο και μετά καθιστούν τις μονάδες που καίνε γαιάνθρακα πιο συμφέρουσες, την ώρα που ειδικά για την παραγωγή ενέργειας αυξάνεται η καταφυγή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, ενώ και η βιομηχανία είναι πιθανό αντιμέτωπη με αυξημένες τιμές να προσπαθήσει στην Ευρώπη να μειώσει την κατανάλωση φυσικού αερίου. Αντίστοιχα, οι αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου αναμένεται να οδηγήσουν σε σχετική συγκράτηση και της αύξησης της ζήτησης για φυσικό αέριο το 2022.
Αντίθετα, η παραγωγή φυσικού αερίου στις ΗΠΑ αυξήθηκε, φτάνοντας το Δεκέμβριο του 2021 στο επίπεδο ρεκόρ της ημερήσιας παραγωγής, άνω των 97 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων, για να υποχωρήσει σε ένα μέσο όρο 95 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων το 2022. Αυτό οφειλόταν σε αυξημένη παραγωγή σε όλα τα πεδία σχιστολιθικού αερίου και στις πλατφόρμες στον Κόλπο του Μεξικού, ενώ οι εξαγωγές διευκολύνθηκαν και από νέες υποδομές υγροποίησης, που επέτρεψαν στις ΗΠΑ να γίνουν για πρώτη φορά το Δεκέμβριο του 2021 η πρώτη εξαγωγός χώρα LNG. Αυτό οδηγεί σε μια πρόβλεψη για άνοδο της αμερικανικής παραγωγής φυσικού αερίου κατά 2,5% το 2022.
Όλα αυτά κατατείνουν σε μια εικόνα, όπου η Ευρώπη αναμένεται να γίνει, στο πλαίσιο και της απεξάρτησης από τις ρωσικές ροές, η μεγαλύτερη αγορά LNG. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2022 οι καθαρές εισαγωγές LNG της Ευρώπης αυξήθηκαν κατά 70% ή 18 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αυτό θα ενισχύσει την αμερικανική παραγωγή, καθώς η Βόρεια Αμερική θα συνεισφέρει κατά 65% στην καθαρή αύξηση της παραγωγής LNG το 2022.
Ωστόσο, παρά τη συγκράτηση της κατανάλωσης, οι αλλαγές στη ζήτηση και απεξάρτηση από το φυσικό αέριο σημαίνουν μια σημαντική αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, που αποτυπώνεται στην ανοδική εξέλιξη και των τριών τιμών αναφοράς φυσικού αερίου (TTF, Asian Spot LNG και Henry Hub).
ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΧΑΜΕΝΟΙ
Στους κερδισμένους από τους πολέμους της ενέργειας συγκαταλέγονται οι ΗΠΑ. Μπορεί οι αυξημένες τιμές να έχουν μια αρνητική επίπτωση στους Αμερικανούς καταναλωτές, που για πρώτη φορά μετά από καιρό δυσκολεύονται να γεμίσουν τα ρεζερβουάρ των αυτοκινήτων τους, όμως, την ίδια στιγμή, η χώρα ευνοείται από τη δυνατότητα που έχει να παράγει σχιστολιθικό αέριο και το γεγονός ότι είναι σήμερα ένας καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, σε μια περίοδο που η συνολική ενεργειακή ζήτηση αυξάνεται. Επιπλέον, οι ΗΠΑ έχουν μια δυνατότητα να κάνουν πολιτική και με το πώς χειρίζονται τις εξαγωγές ενέργειας.
Η Ρωσία μέχρι τώρα δε συγκαταλέγεται στους χαμένους. Οι ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 12% τους πρώτους μήνες του 2022 με αγοραστές από την Ασία να εκμεταλλεύονται τις εκπτώσεις που προσφέρει η ρωσική πλευρά, σε σχέση με άλλες τιμές αναφοράς (για παράδειγμα η τιμή Urals είναι πάνω από 30 δολάρια το βαρέλι μικρότερη από την τιμή του Brent).
Η ρωσική κυβέρνηση εκτιμά, ότι στο τέλος της χρονιάς τα συνολικά κέρδη από τις εξαγωγές ενέργειας θα είναι αυξημένα. Ωστόσο, πολλά θα εξαρτηθούν από το τι θα γίνει, σε σχέση με την προσπάθεια μείωσης της ευρωπαϊκής ζήτησης για ρωσικό φυσικό αέριο (αν και μέχρι στιγμής οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις κυρίως διαμαρτύρονται για το ενδεχόμενο να κλείσουν οι στρόφιγγες). Μεσοπρόθεσμα, το ερώτημα είναι βέβαια τι θα σημαίνει για τη Ρωσία η συνολική παγκόσμια απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, όταν αρχίσει να γίνεται αισθητή.
Στους χαμένους σίγουρα συμπεριλαμβάνεται η Ευρώπη, που σήμερα καλείται να αντιμετωπίσει τόσο τις συνολικές αυξήσεις των ενεργειακών τιμών, όσο και το γεγονός ότι η στροφή από το ρωσικό φυσικό αέριο σε άλλες αγορές φυσικού αερίου, κυρίως μέσα από εισαγωγές LNG, ακόμη και εάν ευοδωθούν σχέδια όπως η συνεργασία με Αίγυπτο και Ισραήλ ή η ανάπτυξη ενός νέου εξορυκτικού πεδίου στη Σενεγάλη, προς το οποίο εξέφρασε πρόσφατα τη στήριξή του ο Όλαφ Σολτς, θα σημαίνει σαφώς υψηλότερες τιμές. Επιπλέον, το ίδιο το γεγονός ότι συζητιέται η εκ νέου χρήση γαιάνθρακα, απλώς υπογραμμίζει τη δύσκολη συγκυρία.
Και βέβαια, ο μεγάλος χαμένος είναι ο ίδιος ο πλανήτης. Σε πείσμα των διακηρύξεων για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη είναι ένας αγώνας δρόμου για την εξασφάλιση ακόμη περισσότερων ορυκτών καυσίμων, χωρίς κάποια προοπτική σε παγκόσμια κλίμακα, να υπάρξει στο βραχύ χρόνο μια πραγματική στροφή, ακόμη και σε μια συγκυρία όπου φαίνονται τα πολλαπλά προβλήματα των παραλλαγών ενεργειακών εξάρτησης και όπου θα περίμενε κανείς, μια αποφασιστική στροφή σε άλλες πηγές ενέργειας.
Η νέα «στρατηγική έννοια» του ΝΑΤΟ επικυρώνει την είσοδο σε μια νέα συγκρουσιακή φάση
Το ότι έχουμε μπει σε μια νέα φάση Ψυχρού Πολέμου, δηλαδή σε μια νέα φάση αντιπαράθεσης ανάμεσα σε μεγάλα πολιτικό-στρατιωτικά μπλοκ με συμβατικές και πυρηνικές δυνάμεις στη διάθεσή τους, είναι κάτι που έχει υποστηριχτεί πολλές φορές τα τελευταία χρόνια. Όμως, με τον πόλεμο στην Ουκρανία τα πράγματα πήραν μία άλλη τροχιά.
Όχι μόνο η Δύση, δηλαδή οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα μέλη του ΝΑΤΟ, αντιμετώπισε ως εχθρική κίνηση την «Ειδική Στρατιωτική Επιχείρηση» της Ρωσίας στην Ουκρανία, επιλέγοντας μάλιστα να στηρίξει με κάθε δυνατό τρόπο την ουκρανική πλευρά (πλην της άμεσης αποστολής στρατευμάτων), αλλά και προχώρησε σε ένα φάσμα κυρώσεων, που σηματοδοτούν ξανά μια εντυπωσιακή διαίρεση του κόσμου.
Αρκεί να σκεφτούμε ότι, αυτή τη στιγμή, οι χώρες του ΝΑΤΟ στέλνουν διαρκώς στρατιωτικό εξοπλισμό στην Ουκρανία, την ώρα που βασικός στόχος των ρωσικών πυραυλικών επιθέσεων στην Ουκρανία είναι ακριβώς να καταστραφεί αυτός ειδικά ο στρατιωτικός εξοπλισμός που φτάνει.
Την ίδια ώρα κινήσεις, όπως τα αιτήματα εισόδου στο ΝΑΤΟ από τη Φινλανδία και τη Σουηδία, παραπέμπουν σε μια εγκατάλειψη της όποιας ουδετερότητας μπορεί να υπήρχε και μιας σαφούς λήψης με τη μία πλευρά.
Μπορεί να μη χρησιμοποιείται πλέον η έκφραση «Σιδηρούν Παραπέτασμα», αλλά στην πραγματικότητα η Ευρώπη είναι περισσότερο διαιρεμένη παρά ποτέ. Και μπορεί ο χάρτης να μην είναι ίδιος με αυτόν της μεταπολεμικής περιόδου, καθώς οι περισσότερες χώρες – μέλη του πάλαι ποτέ «Συμφώνου της Βαρσοβίας» είναι πλέον μέλη του ΝΑΤΟ, στοιχείο που εκτός των άλλων εξηγεί και γιατί η Ουκρανία ήταν εξαρχής το πεδίο της μεγάλης αντιπαράθεσης, όμως η διαχωριστική γραμμή είναι εξίσου βαθιά.
Γιατί μπορεί αυτή τη φορά να μην έχουμε μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε δύο οικονομικά συστήματα – γιατί όπως και να χαρακτηρίσει κανείς το «σοβιετικό» κοινωνικό-οικονομικό σύστημα, το σίγουρο είναι ότι ήταν διαφορετικό από το «δυτικό» καπιταλιστικό σύστημα – μια που και λίγο πολύ, όλες οι πλευρές την ίδια παγκοσμιοποιημένη καπιταλιστική οικονομία ασπάζονται, όμως η στρατηγική αντιπαράθεση είναι εξίσου έντονη. Άλλωστε, ας μην ξεχνάμε, ότι και ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος έγινε ανάμεσα σε χώρες που είχαν παρόμοια οικονομικά και πολιτικά συστήματα, οπότε είναι μύθος, ότι όταν οι χώρες ασπάζονται την αγορά, μετά σταματούν οι πόλεμοι μεταξύ τους. Αυτό που έμενε ήταν αυτή η ρήξη να αποτυπωθεί και στο επίσημο δόγμα του ΝΑΤΟ.
ΤΟ ΝΕΟ ΑΜΥΝΤΙΚΟ ΔΟΓΜΑ ΤΟΥ ΝΑΤΟ
Θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως μία αντιστοίχιση ανάμεσα στη ρητορική και την πραγματικότητα. Και αυτό γιατί, ποτέ το ΝΑΤΟ δεν εγκατέλειψε μια εκδοχή αντιπαράθεσης που έβλεπε και τη Ρωσία ως δυνητική απειλή και προοπτικά την Κίνα. Σε τελική ανάλυση, όλη η ιστορία της διεύρυνσής του σε αυτή την κατεύθυνση κατατείνει, εάν δούμε ότι πρακτικά έμοιαζε ως να διαμορφωνόταν μια «υγειονομική ζώνη» γύρω από τη Ρωσία.
Την ίδια ώρα, παρότι το ΝΑΤΟ λόγω της συγκεκριμένης «εδαφικότητάς» του, που το κάνει πάντα να επικεντρώνει στην Ευρώπη, ολοένα και περισσότερο καλείτο να αναμετρηθεί και με την Κίνα και τον τρόπο που αναδεικνυόταν σε μια δύναμη που προοπτικά φαντάζει ως αμφισβήτηση της «Δύσης».
Όλα αυτά έπρεπε να αποτυπωθούν και σε μια νέα ρητορική αλλά και σε νέες προβλέψεις για τον ίδιο τον σχεδιασμό του ΝΑΤΟ.
Η νέα ρητορική αφορούσε προφανώς τη ρητή αντιμετώπιση της Ρωσίας ως απειλής, στοιχείο που σηματοδοτεί την πλήρη εγκατάλειψη κάθε έννοιας συνεργατικής αντίληψης για τη συλλογική ασφάλεια. Η αντιμετώπιση της Ρωσίας ως απειλής, όπως προβλέπει η νέα στρατηγική έννοια, σημαίνει ότι το ΝΑΤΟ πλέον ρητά στρατεύεται στο ενδεχόμενο «θερμής» αντιπαράθεσης με τη Ρωσία και προετοιμάζεται και για ένοπλη σύγκρουση με τις ρωσικές δυνάμεις. Αντίστοιχα και το γεγονός ότι με την ευρύτερη έννοια στις απειλές εντάσσεται και η Κίνα, παρά την αναφορά σε δυνατότητες που υπάρχουν για πιο συνεργατική προσέγγιση.
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ
Αυτή η αλλαγή στρατηγικού δόγματος του ΝΑΤΟ σημαίνει, ότι ουσιαστικά συμπαρασύρεται και όλο το πλέγμα των συμφωνιών και πρακτικών που είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται ουσιαστικά από τη δεκαετία του 1970 και αφορούσαν τον αφοπλισμό αρχικά και αργότερα μια προσπάθεια συνολικότερης συνεργασίας στο ευρωπαϊκό πεδίο. Ουσιαστικά καταρρέει η αρχιτεκτονική που ξεκινάει με το Ελσίνκι, συνεχίζεται με τη διαμόρφωση του ΟΑΣΕ και κατέληγε στην ιδέα του Partnership for Peace.
Το ποιες επιπτώσεις θα έχει αυτό συνολικά, είναι κάτι που μένει να το δούμε. Ήδη, άλλωστε, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έχει γίνει πολύ περισσότερο πεδίο καταγραφής διαφωνιών, παρά σημείο διαμόρφωσης συγκλίσεων και μένει να δούμε, ποιες επιπτώσεις θα έχει η ρήξη αυτή σε μια σειρά από συγκρούσεις και διαπραγματεύσεις, στις οποίες συμμετέχουν όλες οι πλευρές.
Ο ΝΕΟΣ ΑΜΥΝΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ
Όμως, ο μεγάλος πονοκέφαλος για το ΝΑΤΟ είναι πώς θα κάνει πράξη ένα νέο αμυντικό σχεδιασμό, που αφετηρία έχει ότι μπορούν χώρες στα ανατολικά όριά του να δεχτούν πραγματικές απειλές από τη Ρωσία και τεθεί θέμα υπεράσπισης της εδαφικής ακεραιότητάς τους.
Το ΝΑΤΟ είχε έναν τέτοιο σχεδιασμό στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, με τη διατήρηση μεγάλων χερσαίων δυνάμεων στην Ευρώπη, κυρίως στη διαιρεμένη Γερμανία, που αναμενόταν να ήταν βασικό θέατρο επιχειρήσεων. Αντίστοιχα, ένα μεγάλο δίκτυο αμερικανικών βάσεων διατηρούσε μια διαρκή παρουσία και αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη.
Όμως, στη μεταψυχροπολεμική περίοδο, θεωρήθηκε ότι δε χρειαζόταν πια τέτοιος σχεδιασμός και ακόμη και η έννοια της «δύναμης ταχείας επέμβασης» αναπροσαρμόστηκε περισσότερο, πιο κοντά στη διαχείριση κρίσεων εκτός Ευρώπης. Τώρα, ο σχεδιασμός παραπέμπει πολύ πιο ανοιχτά στο ενδεχόμενο ένοπλης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία. Μόνο που αυτό σημαίνει πολύ μεγαλύτερη κινητοποίηση νατοϊκών δυνάμεων και άρα τη διαμόρφωση εγκαταστάσεων και κυρίως, το πόσες δυνάμεις μπορούν να διαθέσουν τα κράτη – μέλη, κάτι που δεν είναι απαραίτητα εύκολο. Πάντως στους κερδισμένους είναι η Πολωνία, που καιρό επεδίωκε να υπάρξει ένα μεγάλο νατοϊκό στρατηγείο στο έδαφός της.
ΔΕΝ «ΠΑΙΡΝΕΙ ΘΕΣΗ» ΟΛΟΣ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ
Ωστόσο, παρά την εικόνα μιας πολύ διαιρεμένης και συγκρουσιακής Ευρώπης, ο υπόλοιπος πλανήτης δε δείχνει να ακολουθεί αυτή ακριβώς την επιταγή να «πάρει θέση». Σίγουρα στις χώρες του ΝΑΤΟ μπορεί να προσθέσει κανείς χώρες που είναι παραδοσιακοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, όπως η Ιαπωνία, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, ως ένα βαθμό και τη Νότια Κορέα. Όμως, μια σειρά από άλλες χώρες προτιμούν να χαράσσουν μια πολιτική που δεν κινείται μονόπλευρα προς τη μία ή την άλλη πλευρά. Το παράδειγμα της Ινδίας είναι χαρακτηριστικό: οι ΗΠΑ έχουν επενδύσει παραδοσιακά στη συνεργασία μαζί της, αξιοποιώντας την πάγια ινδική ανησυχία για την Κίνα, όμως οι σχέσεις ανάμεσα στο Νέο Δελχί και τη Μόσχα δεν έχουν επιδεινωθεί. Αντίστοιχα, στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή, και την Κεντρική Ασία, η Ρωσία, όπως και η Κίνα, διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και συνεργασίας. Το ίδιο και στη Λατινική Αμερική.
Η διαιρεμένη Ευρώπη δε μεταφράζεται σε έναν αντίστοιχα διαιρεμένο κόσμο και αυτό αποτυπώνεται και σε ζητήματα όπως ο περιορισμένος αντίκτυπος των κυρώσεων των G7 και της ΕΕ στη Ρωσία, την ώρα που επιταχύνει δυναμικές μετάβασης σε μια «αποδολαριοποιημένη» παγκόσμια οικονομία.