Ο Καναδάς εισέρχεται στο φθινόπωρο με ένα περίπλοκο μείγμα προκλήσεων και ελπιδοφόρων προοπτικών. Ενώ οι δείκτες δραστηριότητας δείχνουν ότι η οικονομία χάνει ταχύτητα, η χώρα ταυτόχρονα επενδύει στρατηγικά σε τομείς που υπόσχονται μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα – από την πράσινη ενέργεια έως τα κρίσιμα ορυκτά και την ενίσχυση του ανταγωνισμού.

Σύμφωνα με το Reuters, ο δείκτης υπηρεσιών S&P Global Canada Services PMI υποχώρησε το Σεπτέμβριο στις 46,3 μονάδες, κάτω από το ουδέτερο όριο των 50 που διαχωρίζει την ανάπτυξη από τη συρρίκνωση. Είναι το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών μηνών και αντικατοπτρίζει την επιβράδυνση σε έναν από τους σημαντικότερους κλάδους της καναδικής οικονομίας. Οι επιχειρήσεις φαίνεται να μειώνουν προσωπικό, να περιορίζουν νέες παραγγελίες και να υιοθετούν στάση αναμονής, καθώς το υψηλό κόστος δανεισμού και η διεθνής αβεβαιότητα επιβαρύνουν το επιχειρηματικό κλίμα. Η εικόνα αυτή, ωστόσο, δεν είναι μονοσήμαντα αρνητική. Στην άλλη πλευρά της οικονομικής εξίσωσης, σημαντικές επενδύσεις και έργα υποδομής δείχνουν, ότι η χώρα προετοιμάζει το έδαφος για μια πιο αυτάρκη και βιώσιμη ανάπτυξη.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ: ΤΟ LNG

CANADA ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Στο Kitimat της Βρετανικής Κολομβίας, η LNG Canada, υπό την ηγεσία της Shell, έθεσε σε λειτουργία τη δεύτερη μονάδα υγροποίησης φυσικού αερίου («Train 2»). Παρά τις τεχνικές δυσκολίες της πρώτης μονάδας, η έναρξη λειτουργίας της δεύτερης θεωρείται σταθμός: πρόκειται για τον πρώτο μεγάλο τερματικό σταθμό εξαγωγής LNG στη δυτική ακτή του Καναδά, που δίνει στη χώρα άμεση πρόσβαση στις ασιατικές αγορές.

Σύμφωνα με το Reuters, η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη θέση του Καναδά ως ανερχόμενου ενεργειακού προμηθευτή, σε μια εποχή που η παγκόσμια αγορά αναζητά αξιόπιστες εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Ταυτόχρονα, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και ενισχύει τις τοπικές οικονομίες, αντισταθμίζοντας εν μέρει τη στασιμότητα που παρατηρείται σε άλλους τομείς.

ΠΡΑΣΙΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΑ ΟΡΥΚΤΑ

Παράλληλα με την ενεργειακή στροφή, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επενδύει δυναμικά στην πράσινη οικονομία και στις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων πρώτων υλών. Όπως αναφέρει το Canada.ca, εγκρίθηκε χρηματοδότηση ύψους περίπου 735.000 δολαρίων Καναδά προς την Arianne Phosphate Inc. – στο πλαίσιο ενός συνολικού πακέτου 80,3 εκατομμυρίων δολαρίων. Στόχος είναι η ενίσχυση της παραγωγής φωσφορικών ορυκτών στο Κεμπέκ, απαραίτητων για τη βιομηχανία μπαταριών και λιπασμάτων.

Η επένδυση αυτή δεν είναι μόνο βιομηχανικής σημασίας αλλά και στρατηγικής: συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης από ξένες αγορές και εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική, που επιδιώκει να καταστήσει τον Καναδά βασικό παίκτη στην παγκόσμια ενεργειακή μετάβαση.

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ:

ΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΕΞΟΦΛΟΥΝ ΚΙΝΗΣΗ

Την ίδια στιγμή, οι χρηματαγορές φαίνεται να προεξοφλούν μείωση επιτοκίων από την Τράπεζα του Καναδά στο τέλος Οκτωβρίου. Σύμφωνα με το Reuters, υπάρχει 55% πιθανότητα να μειωθεί το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της 29^ης Οκτωβρίου. Οι αγορές ερμηνεύουν την πτώση του PMI και τη γενικότερη κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας, ως ένδειξη ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξασθενούν. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να στηρίξει τη ζήτηση, ιδίως στους τομείς υπηρεσιών και κατανάλωσης, αλλά και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΣΤΗ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ανασχηματισμού, ο Επίτροπος Ανταγωνισμού του Καναδά τόνισε την ανάγκη για πιο ισχυρό και ανοιχτό ανταγωνισμό, ως κεντρικό παράγοντα ανθεκτικότητας της καναδικής οικονομίας. Σε ομιλία του που δημοσιεύτηκε στο Canada.ca, υπογράμμισε ότι η πραγματική δύναμη της χώρας δε θα προέλθει μόνο από τις επενδύσεις και τις εξαγωγές, αλλά και από μια οικονομία όπου οι επιχειρήσεις καινοτομούν, συνεργάζονται και ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις.

Παρά τις προκλήσεις – από τη συρρίκνωση των υπηρεσιών έως την αβεβαιότητα των επιτοκίων – ο Καναδάς δείχνει ότι δεν παρακολουθεί παθητικά τις εξελίξεις. Επενδύοντας στην ενέργεια, στα κρίσιμα ορυκτά και στο θεμιτό ανταγωνισμό, διαμορφώνει σταδιακά μια οικονομία πιο πράσινη, πιο διαφοροποιημένη και περισσότερο προσαρμοσμένη στις διεθνείς πραγματικότητες του 21^ου αιώνα.

Παρά το γεγονός ότι όλοι συμφωνούν, πως το Μόντρεαλ χρειάζεται περισσότερες κατοικίες, οι διαφωνίες για το πού και το πώς θα γίνουν αυτές οι νέες κατασκευές ολοένα εντείνονται. Καθώς πλησιάζουν οι εκλογές σε δήμους και προάστια της περιοχής, τα προτεινόμενα σχέδια ανάπτυξης προκαλούν έντονες αντιδράσεις – από προστατευόμενα δάση έως ακτές που θεωρούνταν ανέγγιχτες.

Η έλλειψη στέγης στην ευρύτερη περιοχή του Μόντρεαλ είναι πια κοινά αναγνωρισμένη. Η ζήτηση για κατοικίες έχει εκτοξευθεί, ενώ οι πόλεις και τα προάστια αγωνίζονται να ανταποκριθούν. Ωστόσο, σχεδόν σε κάθε περιοχή όπου προτείνονται νέα έργα – είτε σε κενά οικόπεδα είτε σε περιοχές πράσινου – οι κάτοικοι οργανώνονται εναντίον τους.

Στην Pointe-Claire, για παράδειγμα, το ζήτημα αφορά ένα δασικό τμήμα 16 εκταρίων δυτικά του εμπορικού κέντρου Fairview, κοντά σε μελλοντικό σταθμό ελαφράς σιδηροδρομικής γραμμής (light rail). Η τοπική ομάδα Save Fairview Forest, με εκπρόσωπο τη Sandra Maki, ζητά να μην αποψιλωθεί το δάσος αλλά να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις στα ήδη ασφάλτινα τμήματα του εμπορικού κέντρου ή του πάρκινγκ. Σε άλλα μέρη, όπως στη Δυτική Νήσο (West Island), στη Νήσο των Καλογριών (Nun’s Island) ή στην περιοχή Westmount, έχουν κατατεθεί προτάσεις που προκαλούν αντιπαραθέσεις γύρω από πυκνώσεις αυτού του τύπου: 20όροφα κτίρια κοντά στο κέντρο, μικρές μονάδες κατοικιών, αλλαγές σχεδίων ζωνών.

Στο Westmount, για παράδειγμα, το δημοτικό συμβούλιο ενέκρινε σχέδιο για τέσσερις 20όροφες πολυκατοικίες κοντά στα δυτικά όρια του κέντρου, προκαλώντας έντονη αντίδραση από κατοίκους, που επισημαίνουν την ασυμβατότητα με το χαρακτήρα της γειτονιάς και την ακαταλληλότητα των προτεινόμενων μικρών μονάδων για οικογένειες. Ο υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος Conrad Peart, αρχιτέκτονας, εξέφρασε επιφυλάξεις αλλά υπερψήφισε τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι το έργο μπορεί να τροποποιηθεί αργότερα – επισημαίνοντας το συνδυασμό της ανάγκης για κατοικία, με την εγγύτητα στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Στην πλευρά του South Shore, ομάδα στο Châteauguay αντιστέκεται στην ανάπτυξη ενός δασικού τμήματος κατά μήκος της λεωφόρου 30. Η Chantale Payant, μέλος της Boisés et écologie Châteauguay, υποστηρίζει ότι το σχέδιο θα επιταχύνει την επέκταση της πόλης (urban sprawl) και θα αφαιρέσει μια από τις λίγες δασικές περιοχές που απομένουν. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η ανάγκη για φθηνές κατοικίες κοντά σε μέσα μαζικής μεταφοράς είναι εξίσου πιεστική.

Οι συγκρούσεις αυτές αποκαλύπτουν τη σύγκρουση, ανάμεσα στην ανάγκη για ταχεία αντιστάθμιση της στεγαστικής κρίσης και στους συμβατικούς μηχανισμούς δημοκρατίας. Ο Kevin Manaugh, επίκουρος καθηγητής Γεωγραφίας και Περιβάλλοντος στο McGill, τονίζει ότι η δημοκρατία – με τη δυνατότητα κατοίκων να εκφράζουν αντιρρήσεις – είναι θεμελιώδης, αλλά συχνά δημιουργεί καθυστερήσεις και συμβιβασμούς που δυσχεραίνουν τις ταχείες λύσεις.

Σε πολλές περιπτώσεις, κάτοικοι έχουν μπλοκάρει έργα που απαιτούν αλλαγές ζωνών μέσω τοπικών δημοψηφισμάτων. Η κυβέρνηση του Κεμπέκ, αν και έχει παραχωρήσει σε δήμους εξουσία να υπερβαίνουν αυτά τα δημοψηφίσματα υπό ορισμένες συνθήκες, καλείται να εξισορροπήσει το δικαίωμα των πολιτών να αντιδρούν με την επείγουσα ανάγκη περισσότερων κατοικιών. Κατά το καλοκαίρι, η κυβέρνηση πραγματοποίησε δημόσιες συμβουλευτικές διαδικασίες για το θέμα αυτό – με νέο γύρο προβλεπόμενο το φθινόπωρο.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι η πόλη και τα προάστια χρειάζονται περισσότερη πυκνότητα, ειδικά πολυκατοικίες κοντά σε σταθμούς ΜΜΜ και σε κόμβους συγκοινωνίας – ώστε να διευκολυνθούν οι κάτοικοι με πιο βιώσιμο τρόπο. Το κόστος κατασκευής και οι περιορισμοί στις ζώνες ζήτησης αποτελούν τροχοπέδη, αλλά η δυνατότητα να αυξηθεί η πυκνότητα γύρω από σταθμούς REM και άλλες γραμμές θεωρείται κρίσιμη: μπορεί να προσελκύσει ανθρώπους που προτιμούν τις δημόσιες συγκοινωνίες για να μετακινούνται προς το κέντρο ή άλλες περιοχές.

Ο καθηγητής Manaugh συμμετέχει επίσης στο έργο Canadian Housing Observatory (CHO), που στοχεύει να βελτιώσει την προσβασιμότητα σε δεδομένα στέγασης – με διαδραστικούς χάρτες και οπτικοποιήσεις – ώστε οι αποφάσεις πολιτικής να βασίζονται σε πραγματικά στοιχεία και όχι σε συναισθηματικές αντιδράσεις.

Η αντιπαράθεση στο Μόντρεαλ δεν είναι αν η πόλη χρειάζεται περισσότερες κατοικίες – αυτό θεωρείται δεδομένο – αλλά πού και πώς θα επιτραπεί η ανάπτυξη. Οι δημοτικές εκλογές θα επιλέξουν ηγεσίες που θα κληθούν να διαχειριστούν αυτήν την ισορροπία, ανάμεσα στην επείγουσα ανάγκη για στέγη και στην προστασία του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής στη γειτονιά.