Από την αρχή αυτής της πανδημίας που άλλαξε ριζικά τις ζωές μας αλλά και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε πλέον τον κόσμο και τους άλλους, προσπάθησα με μια σειρά άρθρων να φωτίσω κάποιες πλευρές της αλήθειας, που ηθελημένα ή όχι αποκρύπτονταν ή αλλοιώνονταν. Σκοπός μας, η ενημέρωση των ασθενών μας και όχι μόνο, με απώτερο σκοπό τη βοήθεια και τη στήριξή τους.

Γράφει ο καρδιολόγος
Νικόλαος Παναγιωτόπουλος
[cardiodoctor.gr]

Αισίως, με πολλές δυσκολίες, έχουμε δημοσιεύσει πάνω από 100 άρθρα στην ταπεινή ιστοσελίδα του ιατρείου μας και θα συνεχίσουμε όσο μας το επιτρέψουν και εσείς μας διαβάζετε. Όμως υπάρχουν πολλοί που αμφισβητούν την αξία των γραφομένων και επικαλούνται ως επιχείρημα, το ότι δήθεν είναι αστήρικτα και δεν υποστηρίζονται από τα επιστημονικά δεδομένα και τις ανακοινώσεις σε διεθνή περιοδικά.

Θα ήθελα λοιπόν να διαβεβαιώσω τους καλοπροαίρετους αναγνώστες των άρθρων μου, ότι μπορεί να γράφονται απλά και κατανοητά αλλά στηρίζονται αποκλειστικά στα όσα δημοσιεύονται στη διεθνή βιβλιογραφία και την κοινή λογική βέβαια.

Η άποψή μου είναι ότι δεν ενδιαφέρει τους περισσότερους η ανάγνωση των πολύπλοκων στατιστικών και άλλων αναφορών ενός επιστημονικού άρθρου αλλά τα συμπεράσματα και μάλιστα όσο πιο απλά γίνεται.

Σήμερα λοιπόν, για να ικανοποιήσω τους επικριτές μου, θα αφιερώσω το άρθρο αυτό σε μία εργασία που δημοσιεύτηκε στο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό «European Journal of Epidemiology» με ημερομηνία 30 Σεπτεμβρίου 2021.*  Το περιοδικό αυτό είναι για τους μη γνωρίζοντες ένα από τα πιο σημαντικά στο χώρο της επιδημιολογίας.

Ο τίτλος του άρθρου είναι «Increases in COVID-19 are unrelated to levels of vaccination across 68 countries and 2.947 counties in the United States» και για τους μη μυημένους στα Αγγλικά: «Η αύξηση του  COVID-19 δε σχετίζεται με τα επίπεδα εμβολιασμού σε 68 χώρες και 2.947 κομητείες στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Στην εισαγωγή του άρθρου διαβάζουμε: «Τα εμβόλια είναι επί του παρόντος η κύρια στρατηγική για το μετριασμό και την καταπολέμηση του COVID-19 σε όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, το αφήγημα που σχετίζεται με τη συνεχιζόμενη αύξηση των νέων κρουσμάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες (ΗΠΑ) υποστηρίζεται ότι οφείλεται σε περιοχές με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού. Ένα παρόμοιο αφήγημα έχει επίσης παρατηρηθεί σε χώρες, όπως η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ταυτόχρονα, το Ισραήλ που χαιρετίστηκε για τα γρήγορα και υψηλά ποσοστά εμβολιασμού του, έχει επίσης σημαντική αναζωπύρωση των κρουσμάτων COVID-19. Ερευνούμε τη σχέση μεταξύ του ποσοστού του πληθυσμού που έχει πλήρως εμβολιαστεί και των νέων κρουσμάτων COVID-19 σε 68 χώρες και σε 2.947 κομητείες στις ΗΠΑ».

Το αφήγημα αυτό, ότι η νόσος πλέον είναι νόσος ανεμβολίαστων όχι μόνο κυριαρχεί στην Ελλάδα αλλά είναι η καραμέλα στα χείλη πολιτικών, επιστημόνων και όσων αφελών ή όχι πείθονται από την επίσημη προπαγάνδα. Για να δούμε όμως, αν τα επιστημονικά δεδομένα πραγματικά συμφωνούν με αυτή την προσέγγιση. Η εργασία αυτή αφού μελετά τα υπάρχοντα δεδομένα καταλήγει στα συμπεράσματά της.

Να λοιπόν τι συμπεραίνει: «Η αποκλειστική εξάρτηση από τον εμβολιασμό ως κύρια στρατηγική για το μετριασμό του COVID-19 και των δυσμενών συνεπειών του πρέπει να επανεξεταστεί, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη την παραλλαγή Delta (B.1.617.2) και την πιθανότητα μελλοντικών παραλλαγών. Μπορεί να χρειαστεί να τεθούν σε εφαρμογή άλλες φαρμακολογικές και μη φαρμακολογικές παρεμβάσεις παράλληλα με την αύξηση των ποσοστών εμβολιασμού. Αυτή η διόρθωση πορείας, ειδικά σε ό,τι αφορά την αφήγηση της πολιτικής, αποκτά πρωταρχική σημασία με τα αναδυόμενα επιστημονικά στοιχεία σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εμβολίων στον πραγματικό κόσμο.

Για παράδειγμα, σε μια έκθεση που κυκλοφόρησε από το Υπουργείο Υγείας του Ισραήλ, η αποτελεσματικότητα 2 δόσεων του εμβολίου BNT162b2 (Pfizer-BioNTech) κατά της πρόληψης της μόλυνσης από COVID-19 αναφέρθηκε ότι ήταν 39%, σημαντικά χαμηλότερη από την αποτελεσματικότητα στο εργαστήριο που ήταν 96%. Αναδεικνύεται επίσης, ότι η ανοσία που προέρχεται από το εμβόλιο Pfizer-BioNTech μπορεί να μην είναι τόσο ισχυρή όσο η ανοσία που αποκτάται μέσω της ανάρρωσης από τον ιό COVID-19. Έχει επίσης αναφερθεί σημαντική μείωση της ανοσίας από τα εμβόλια mRNA 6 μήνες μετά την ανοσοποίηση. Παρόλο που οι εμβολιασμοί προσφέρουν προστασία στα άτομα από σοβαρή νοσηλεία και θάνατο, το CDC ανέφερε αύξηση από 0,01 σε 9% και από 0 σε 15,1% (μεταξύ Ιανουαρίου και Μαΐου 2021) στα ποσοστά νοσηλειών και θανάτων, αντίστοιχα, μεταξύ των πλήρως εμβολιασμένων.

Συνοψίζοντας, ακόμη και αν πρέπει να γίνουν προσπάθειες για να ενθαρρυνθούν οι πληθυσμοί να εμβολιαστούν, θα πρέπει να γίνει με ταπεινότητα και σεβασμό. Ο στιγματισμός πληθυσμών μπορεί να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Είναι σημαντικό, άλλες μη φαρμακολογικές προσπάθειες πρόληψης (π.χ. η σημασία της βασικής υγιεινής της δημόσιας υγείας όσον αφορά τη διατήρηση ασφαλών αποστάσεων ή το πλύσιμο των χεριών, την προώθηση καλύτερων συχνών και φθηνότερων μορφών τεστ) πρέπει να ανανεωθούν, προκειμένου να επιτευχθεί η ισορροπία της μάθησης να ζεις με τον COVID-19 με τον ίδιο τρόπο που συνεχίζουμε να ζούμε 100 χρόνια αργότερα, με διάφορες εποχιακές αλλοιώσεις του ιού της γρίπης του 1918».

Δε θα ήθελα να προσθέσω κάτι περισσότερο. Νομίζω ότι το άρθρο αυτό δικαιώνει τις θέσεις που προβάλαμε τόσους μήνες.

*www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8481107/

ΣΟΒΑΡΟΤΑΤΗ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗ
ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΝΟΣΙΑ: «ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΞΑΜΗΝΟ
ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΥ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΣΧΕΔΟΝ ΕΧΟΥΝ ΧΑΜΗΛΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ!»

«Πάγωσε» το στούντιο του ΣΚΑΪ το Σαββατοκύριακο 6/7 Νοεμβρίου, ο Ευάγγελος Τέρπος, Καθηγητής Αιματολογίας στη Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο καθηγητής παρέθεσε τα αποτελέσματα μεγάλης έρευνας για το επίπεδο προστασίας που έχουν όσοι εμβολιάστηκαν και με τις δύο δόσεις, συγκριτικά μάλιστα με την πάροδο του χρόνου. Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι εξαιρετικά ανησυχητικά.

Όσοι έχουν εμβολιαστεί και με τις δύο δόσεις, μετά το εξάμηνο, οι μισοί σχεδόν έχουν χαμηλή προστασία έναντι του ιού της Γουχάν και ακόμα μικρότερη, ελάχιστη, έναντι της μετάλλαξης Δέλτα! Ο καθηγητής είπε συγκεκριμένα, ότι η ανοσία που προσφέρει το εμβόλιο έναντι της μετάλλαξης Δέλτα, είναι μισή από την αντίστοιχη που προσφέρει έναντι του αρχικού στελέχους της Γουχάν!

Όσοι μάλιστα εμβολιάστηκαν με το μονοδοσικό σκεύασμα της Johnson, έχουν ελάχιστη προστασία μετά από κάποιο χρονικό διάστημα (περίπου στο πεντάμηνο) και πρέπει να κάνουν άμεσα δεύτερη δόση.

Η πλέον συγκλονιστική αναφορά του καθηγητή όμως αφορούσε τη φυσική ανοσία για όσους έχουν ήδη νοσήσει. Ο καθηγητής ήταν ξεκάθαρος! Όσοι έχουν ήδη νοσήσει από κορωνοϊό και έχουν θεραπευτεί, κάνοντας μία δόση του εμβολίου, έχουν απόλυτη ανοσία απέναντι και στα δύο στελέχη του κορωνοϊού!

Καλό θα είναι λοιπόν η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας να υιοθετήσει άμεσα τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης, ελληνικής έρευνας, και να ευθυγραμμίσει την πολιτική της. Διότι τα ευρήματα της έρευνας εξηγούν σε μεγάλο βαθμό την έκρηξη κρουσμάτων, διασωληνωμένων και θανάτων που αντιμετωπίζουμε το τρέχον χρονικό διάστημα.

Και βέβαια η κυβέρνηση θα πρέπει να εξηγήσει, ποιος της εισηγήθηκε να ανοίξουν… σκυλάδικα μόνο για εμβολιασμένους, «πρωτοβουλία» που ενδέχεται να έθεσε σε σοβαρό κίνδυνο την δημόσια υγεία.

Δείτε το βίντεο με την παρέμβαση του καθηγητή:

Καθώς το Cop26 στη Γλασκόβη έχει ήδη ξεκινήσει, ένα πρόβλημα συλλογικής δράσης βρίσκεται στο επίκεντρο – με φόντο ένα άλλο. Ο κορωνοϊός έχει περιγραφεί από πολλούς ως πρόβα – τζενεράλε, για την ικανότητά μας να λύσουμε το μεγαλύτερο πρόβλημα της κλιματικής κρίσης, επομένως φαίνεται λογικό να επισημάνουμε πως η πανδημία δεν έχει τελειώσει. Αντίθετα, η κοινή αντιμετώπιση έχει γίνει πιο σημαντική από ποτέ για την επίλυση του προβλήματος του κορωνοϊού.

Σύνταξη-επιμέλεια:
Στέλιος Βασιλούδης (zougla.gr)

© The Guardian

Η τελική έκβαση έγινε προφανής το τελευταίο διάστημα: αντί να απαλλαγούν εντελώς από τον ιό, οι χώρες θα πρέπει να συνηθίσουν να ζουν με αυτόν. Ο όρος που χρησιμοποιούμε για μια ασθένεια που είμαστε υποχρεωμένοι να φιλοξενούμε επ’ αόριστον είναι «ενδημική». Σημαίνει ότι ο παράγοντας που προκαλεί την ασθένεια – ο ιός Sars-CoV-2 σε αυτήν την περίπτωση – κυκλοφορεί πάντα στον πληθυσμό, προκαλώντας περιοδικές αλλά λίγο – πολύ προβλέψιμες εστίες νόσου. Καμία χώρα δεν έχει μπει ακόμα στα πιο ήρεμα νερά τής ενδημικότητας – βρισκόμαστε όλοι ακόμα στην ανησυχητική φάση της πανδημίας.

Σε αυτή τη φάση της πανδημίας, τα ξεσπάσματα είναι απρόβλεπτα και καταστροφικά. Υπάρχουν ακόμη πάρα πολλοί άνθρωποι που παραμένουν ευάλωτοι στον ιό, είτε επειδή δεν έχουν εμβολιαστεί είτε επειδή δεν έχουν αντιμετωπίσει ακόμη την κυρίαρχη πλέον παραλλαγή Delta, η οποία μεταδίδεται ακόμη και μεταξύ των πλήρως εμβολιασμένων. Ο ιός θα βρει τους περισσότερους από εμάς τελικά – ακόμα κι αν δε μας κάνει όλους να αρρωστήσουμε σοβαρά.

«Μόνο όταν αυτές οι δεξαμενές ευάλωτων τμημάτων του πληθυσμού «στεγνώσουν», θα μπορούμε να πούμε ότι η πανδημία έχει τελειώσει», λέει ο μοντελιστής μολυσματικών ασθενειών Adam Kucharski της Σχολής Υγιεινής & Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου. Από εκεί και πέρα, η εξάπλωση της νόσου θα συντηρείται από πιο ήπιες δυνάμεις, όπως η σταδιακή εξασθένηση της ανοσίας στον ανθρώπινο πληθυσμό και η εμφάνιση σχετικά ήπιων νέων παραλλαγών. Κανείς όμως δεν ξέρει ακόμα πότε θα συμβεί αυτό, γιατί υπάρχει αβεβαιότητα για το πόσο καιρό ένα άτομο διατηρεί ανοσία στον Sars-CoV-2 μετά από φυσική μόλυνση ή εμβολιασμό, καθώς και για την ικανότητα του ιού να δημιουργεί παραλλαγές που δεν είναι ήπιες.

Ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: η μετάβαση στην ενδημικότητα θα συμβεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές σε διαφορετικές χώρες και περιοχές. Δεν είναι παράλογο να πιστεύουμε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, με τους υψηλούς αριθμούς κρουσμάτων και ποσοστών εμβολιασμών, μπορεί να είναι μεταξύ εκείνων που βρίσκονται πιο κοντά στο σημείο καμπής – γι’ αυτό και άλλες χώρες το παρακολουθούν στενά.

Η μετάλλαξη Delta, η οποία είναι περίπου τρεις φορές πιο μεταδοτική από την αρχική παραλλαγή του Sars-CoV-2 της Γουχάν, δεν έχει φτάσει ακόμη σε πολλές χώρες, αλλά από το Μάιο κυριαρχεί στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έχει εξαπλωθεί σαν πυρκαγιά μετά την «ημέρα ελευθερίας» στις 19 Ιουλίου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν, ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εισέρχεται στο τελικό κύμα πανδημίας, από το οποίο θα βγει στην ενδημική φάση την επόμενη άνοιξη. Άλλοι πιστεύουν, ότι η πανδημία επιφυλάσσει πολλά περισσότερα κύματα, ακόμη και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τα κύματα μπορεί να είναι μικρότερα από ότι στο παρελθόν, ειδικά επειδή τα εμβόλια έχουν σπάσει, σε μεγάλο βαθμό, τη σχέση μεταξύ μόλυνσης και νοσηλείας. Ωστόσο, οι Βρετανοί μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουν ακόμη ένα χρόνο ή και περισσότερο, κατά τη διάρκεια του οποίου μεγάλος αριθμός ευάλωτων ανθρώπων θα πεθάνει. Άλλοι αναφέρουν τις εξουθενωτικές συνέπειες του μακροχρόνιου κορωνοϊού και την πιθανότητα έντονης πίεσης ή και κατάρρευσης των συστημάτων υγείας.

Κάθε χώρα θα φτάσει τελικά στην ενδημικότητα, αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο οδεύει προς τα εκεί πολύ γρήγορα – και αναπόφευκτα θα πρέπει να πληρώσει ένα ανθρώπινο τίμημα. Το να αφήνουμε τον ιό να μεταδίδεται ανεξέλεγκτα, ακόμη και σε έναν ιδιαίτερα εμβολιασμένο πληθυσμό, εγκυμονεί και άλλους κινδύνους.

«Οι υψηλοί αριθμοί κρουσμάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτή τη στιγμή θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης παραλλαγών που προκαλούν ανησυχία», λέει ο μοντελιστής Robin Thompson από το Πανεπιστήμιο του Warwick και συμπληρώνει:«Δεν έχουμε δει ακόμη μια παραλλαγή του ιού που να προκαλεί σοβαρή ασθένεια ακόμη και στους πλήρως εμβολιασμένους. Ας χτυπήσουμε ξύλο, πως δε θα συμβεί».

Ο ιολόγος Didier Trono της Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne στην Ελβετία είναι συγκρατημένα αισιόδοξος ότι ο SARSars – CoV-2 πλησιάζει στα όρια της ικανότητάς του να προσαρμόζεται μέσω μετάλλαξης: «Αν και συνεχίζουν να εμφανίζονται νέες παραλλαγές – όπως η AY.4.2 – που άρχισε πρόσφατα να εξαπλώνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο – αυτές είναι μόνο ελαφρώς πιο μεταδοτικές από την Delta, και η ασθένεια που προκαλούν δεν είναι ουσιαστικά πιο σοβαρή τώρα από ότι στις αρχές του 2020. Όμως, καθώς αυξάνεται η ανοσία στον πληθυσμό, τόσο αυξάνεται και η επιλεκτική πίεση για να μεταλλαχθεί ο ιός και να ξεφύγει από αυτή την ανοσία».
Οι ειδικοί των εμβολίων εργάζονται εντατικά για να προετοιμαστούν για αυτόν τον κίνδυνο. Είναι ένας αγώνας δρόμου μέχρι τη γραμμή τερματισμού, με άλλα λόγια, αλλά ένας αγώνας που μπορεί να μην κερδίσει ο ταχύτερος. Σε αυτό το σημείο, τα εμβόλια μας προστατεύουν μεμονωμένα, όχι συλλογικά. Όμως, η μορφή που θα πάρει η ενδημική νόσος θα διαμορφωθεί συλλογικά. Το μέλλον του κορωνοϊού θα μπορούσε να είναι τόσο ήπιο όσο ένα κοινό κρυολόγημα, αλλά θα μπορούσε και να είναι χειρότερο. Η απάντηση σε αυτή τη μελλοντική ασθένεια μπορεί να χρειαστεί να είναι πιο επαχθής από την απάντηση στη γρίπη, η οποία περιλαμβάνει μόνο μια ετήσια δόση εμβολιασμού.

«Δε νομίζω ότι μπορούμε να αποκλείσουμε μια κατάσταση όπου ο ιός, αν και ενδημικός, ασκεί συντριπτική πίεση στα συστήματα υγείας για μερικά χρόνια», λέει ο Kucharski.

Γι’ αυτό η πανδημία εξακολουθεί να είναι ένα πρόβλημα συλλογικής δράσης και γιατί το επερχόμενο κύμα – είτε είναι το κύμα εξόδου είτε όχι – θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με μάσκες, επιπλέον ελαφρά μέτρα κοινωνικής απόστασης όπου και όταν απαιτείται, και υψηλά ποσοστά αναμνηστικών δόσεων, μεταξύ εκείνων που είναι επιλέξιμοι. Η στρατηγική πρέπει να παραμείνει τόσο ευκίνητη όσο και ο ιός, πράγμα που σημαίνει επίσης ότι δεν υπάρχει ανταγωνισμός ανάμεσα στη διάθεση αναμνηστικών δόσεων σε πλούσιες χώρες και τη διάθεση αρχικών δόσεων εμβολίων σε φτωχότερες.

Ο κορωνοϊός μπορεί να έχει στριμωχτεί, αλλά δεν έχει τιθασευτεί ακόμη. Διατηρεί ακόμη τη δυνατότητα για εκτεταμένη ζημιά. Όπως μας υπενθυμίζει το Cop26, η αντιμετώπιση του θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα συλλογικής δράσης.

Τα θυρανοίξια από τον συγκινημένο Πατριάρχη Βαρθολομαίο

Σε κλίμα ιερής συγκίνησης παρακολούθησαν την Τρίτη 2 Νοεμβρίου οι μετρημένοι καλεσμένοι, την τελετή των Θυρανοιξείων του Αγίου Νικολάου στη Νέα Υόρκη, ακριβώς τριάντα χρόνια από την ενθρόνιση του Πατριάρχου Βαρθολομαίου στον Οικουμενικό Θρόνο και 20 χρόνια μετά την τρομοκρατική επίθεση που κατέλυσε τους δίδυμους πύργους, αφήνοντας ερείπια και 3.000 νεκρούς στο Σημείο Μηδέν.

Της Ιουστίνης Φραγκούλη – Αργύρη

Η ιερά πομπή, προεξάρχοντος του Πατριάρχου Βαρθολομαίου, με τον Γέροντα Χαλκηδόνος Εμμανουήλ εκ δεξιών και τον αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ελπιδοφόρο εξ ευώνυμων, καθώς και τους μητροπολίτες Προικονήσου Ιωσήφ και Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς Ιουστίνο και με άλλους ιερωμένους, έφτασε ανάμεσα σε εξαπτέρυγα και σε κορίτσια, που ντυμένα στα λευκά, κρατούσαν στα χέρια τους καμένα απομεινάρια ιερών βιβλίων και την κατεστραμμένη καμπάνα του Αγίου Νικολάου από τη φονική επίθεση της Αλκάιντα στις 11 Σεπτεμβρίου του θλιβερού έτους 2001.

Ανάμεσα σε ψαλμωδίες και στολισμένος με γιορτινό στεφάνι ανέβηκε ο Σταυρός στην κορυφή του τρούλου του Αγίου Νικολάου, από όπου καθορείται ολόκληρη η τοποθεσία των πεσόντων στο Σημείο Μηδέν.

Με συγκίνηση στη φωνή του ο Πατριάρχης, αφού έκανε τον Αγιασμό προ των θυρών του ναού, είπε χαρακτηριστικά:

«Στεκόμαστε εδώ, ενώπιον του Ναού και του Εθνικού Προσκυνήματος του Αγίου Νικολάου, του Θαυματουργού Αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας, του οποίου η ιστορική έδρα στη Μικρά Ασία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Παναγίας και Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας: του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως.

Στεκόμαστε εδώ σήμερα, μπροστά σε έναν ιερό ναό που ανορθώθηκε με πίστη και αφοσίωση, και εξαιρετικό μόχθο και εργασία.

Στεκόμαστε εδώ σήμερα, καθώς γιορτάζουμε την Τριακοστή Επέτειο της Ενθρόνισής μας ως Διαδόχου του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα, του Πρωτοκλήτου Μαθητή του Κυρίου Ιησού Χριστού.

Και βρισκόμαστε σήμερα εδώ, γιορτάζοντας την Πρωτοστατική εορτή του πνευματικού μας τέκνου, Σεβασμιότατου Ελπιδοφόρου, στον οποίο έχουμε εμπιστευτεί τις ελπίδες αυτής της Επισκοπής του Οικουμενικού Θρόνου σε αυτό το Μεγάλο Έθνος, την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής.

Αυτό το Ιερό έδαφος της αμερικανικής εμπειρίας είναι όπου η Ορθόδοξη Χριστιανική Πίστη θα πρωτοστατήσει στο να φανερώσει στον κόσμο ότι το καλό είναι ισχυρότερο από το κακό, ότι υπάρχει ζωή πέρα ​​από το θάνατο και ότι η αγάπη πάντα θα θριαμβεύει πάνω στο μίσος.

Ήρθαμε σε αυτό το σημείο, για να ανοίξουμε τις Πόρτες για την Ελληνική Ορθοδοξία στην Αμερικανική Συνείδηση για ό,τι μπορεί να είναι το απαύγασμα στη θρησκεία.

Ήρθαμε σε αυτό το σημείο, για να ανοίξουμε τις Πόρτες για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την ιστορία, την παράδοση και την πνευματική του αποστολή.

Ήρθαμε σε αυτό το σημείο, για να ανοίξουμε τις Πόρτες  για την ιστορία των μεταναστών που ήρθαν σε αυτές τις ακτές στη σκιά της του Αγάλματος της Ελευθερίας, αναζητώντας μια νέα ζωή και νέες ευκαιρίες.

Ήρθαμε σε αυτό το μέρος, για να ανοίξουμε τις Πόρτες προωθώντας την ένταξη, την ανεκτικότητα και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ όλων των λαών της πίστης και της καλής θέλησης.

Ήρθαμε σε αυτό το μέρος, για να ανοίξουμε τις Πόρτες του Αγίου Νικολάου, του προστάτη όλων των απόδημων – από αυτούς που πέθαναν στις 9/11, μέχρι εκείνους που θρηνούν την απώλειά τους, μέχρι τους προσκυνητές που θα εισέλθουν σε αυτό το Εθνικό Ιερό».

Μετά τις τρεις ερωτήσεις του Πατριάρχου και τις απαντήσεις έσωθεν από τον πατέρα Άλεξ Καρλούτσο (ψαλμός του Δαυίδ):

«ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.

— [8] τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;

— Κύριος κραταιὸς καὶ δυνατός, Κύριος δυνατὸς ἐν πολέμῳ.

[9] ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.

— [10] τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;

— Κύριος τῶν δυνάμεων, αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. (Ψαλμός του Δαβίδ)»

άνοιξαν οι πύλες του Ναού όπου εισήλθαν, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο,  τον π. Αλέξανδρο Καρλούτσο, ιεράρχες και επίσημους στο ναό, που εσωτερικά δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς απομένουν τουλάχιστον ενός χρόνου εργασίες.

Ο αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος, του οποίου τα ονομαστήρια συνέπεσαν με τα θυρανοίξια, σημείωσε εξάλλου:

«Ο Παναγιώτατος, ως ο παγκόσμιος ηγέτης της Ορθοδοξίας, μας φέρνει το δώρο του Αγίου Νικολάου καθαυτό. Τα λείψανα του Αγίου Νικολάου, η χείρα του, είναι εδώ, μπροστά μας. Αυτή η μέρα θα μνημονεύεται για πολύ καιρό ως η εκπλήρωση μιας αποστολής που ξεπερνάει πολύ τα όρια της ενορίας του Αγίου Νικολάου, της Αρχιεπισκοπής και ακόμη και του αμερικανικού κράτους. Είναι η αρχή μιας διακονίας και μιας αποστολής σε ολόκληρη την Οικουμένη, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή της Ορθοδοξίας σε αυτό το ημισφαίριο και ολόκληρο τον κόσμο», ανέφερε, από την πλευρά του, ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος, που είχε θέσει ως προτεραιότητα την ολοκλήρωση της ανοικοδόμησης του Αγίου Νικολάου.

Θα πρέπει να σημειωθεί, πως η ιστορία της ανοικοδόμησης του ναού του Αγίου Νικολάου στο Σημείο Μηδέν, που πέρασε από 40 κύματα, εμπλέκοντας οικονομικά σκάνδαλα και αδιαφάνειες, είναι έργο του Ισπανού αρχιτέκτονα Καλατράβα, καμωμένο από μάρμαρο Πεντέλης, για να αποτελέσει τον εκκλησιαστικό Παρθενώνα των Ελλήνων του κόσμου, όπως χαρακτηριστικά είπε ο π. Άλεξ Καρλούτσος στον οποίο ανατέθηκε τελικά η αποπεράτωση του ναού μαζί με τον Άρχοντα Ψαρό.

Ο ίδιος μιλώντας στους δημοσιογράφους, σημείωσε ότι μετά το σοκ της τρομοκρατικής επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου, για την ανοικοδόμηση της εκκλησίας ανέλαβε πρωτοβουλία με τον τότε κυβερνήτη Τζορτζ Πατάκι, τον Αρχιεπίσκοπο πρώην Αμερικής κ. Δημήτριο και τον αείμνηστο Μάικ Τζαχάρης, κάνοντας πρώτη επαφή.

«Είναι μια προσπάθεια είκοσι ετών. Όλοι εργάστηκαν σκληρά γι αυτό. Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος ήρθε την κατάλληλη στιγμή. Είχαμε συγκεντρώσει τα 40 εκατομμύρια δολάρια. Ορισμένα χρήματα δε δαπανήθηκαν σωστά. Έγιναν παραγγελίες που είτε δεν έπρεπε, είτε δεν ήταν απαραίτητες. Δαπανήσαμε επιπλέον 20 εκατομμύρια δολάρια, αλλά στο τέλος της ημέρας χτίσαμε αυτήν την εκκλησία στο όνομα του Θεού, τιμώντας την πίστη μας και τον πολιτισμό μας», είπε ο π. Αλέξανδρος, τονίζοντας πως, έστω και υπό αυτές τις αντίξοες συνθήκες, άπαντες είναι υπερήφανοι για το αποτέλεσμα.

Παρόντες ήταν, μεταξύ άλλων, ο Αμερικανός πρώην ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο, ο ΥΦΥΠΕΞ της Ελλάδας Ανδρέας Κατσανιώτης, η πρέσβης της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη, Δρ Κωνσταντίνος Κούτρας, ο Αρχιεπίσκοπος πρώην Αμερικής κ. Δημήτριος, ο αντιπρόεδρος του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου Τζον Κατσιματίδης, ο διάδοχος Παύλος Γλύξμπουργκ και άλλα στελέχη και επιχειρηματίες της ελληνοαμερικάνικης ομογένειας.

Ο κορωνοϊός, παρά τις ριζικές αλλαγές που επέφερε εν μία νυκτί στην ανθρωπότητα, μας έκανε επίσης να αναλογιστούμε και να εστιάσουμε στο τι είναι ουσιαστικό και σημαντικό στη ζωή, ενώ την ίδια στιγμή, αποκάλυψε και τα χαρακτηριστικά της ανθρώπινης φύσης. Βιώνοντας σχεδόν δύο χρόνια τώρα τα δεινά του Covid 19 παγκοσμίως, γίναμε μάρτυρες πολλών αντιδράσεων: παράνομες αγορές εμβολίων από χώρες, ψευδείς ειδήσεις, απληστία και κέρδος, και παράλληλα, συνεργασίες άνευ προηγουμένου μεταξύ θεσμών και ατόμων, και αναβίωση της ζωής. Mια ζωή γεμάτη στενοχώρια, ελπίδα και μια διαφορετική αντίληψη.

Γράφει η
Αναστασία Κωστόπουλος*
Masters in Urban Planning
Université de Montréal (MURB)

Στην Αρχιτεκτονική, ένα Σχέδιο έχει στρατηγική δομή και απαιτεί ανάλυση και σπουδή πριν μεταβούμε στη φάση σχεδιασμού τού οράματός μας, λαμβάνοντας πάντα υπόψη τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πλευρές κάθε πρότασης. Προχωρώντας προς το αύριο της ανθρωπότητας, γνωρίζουμε ότι χωρίς κάποιο Στρατηγικό Σχέδιο θα αποβεί ολέθριο. Στο Σχεδιασμό του Μέλλοντος μας ως Άνθρωποι αυτής της Γης, τα δεδομένα από πληροφορίες που προέρχονται από την έρευνα και ανάλυση, εμπειρία και εξέλιξη, γίνονται πλέον διαθέσιμα στιγμιαία και παγκοσμίως.
Τα τρέχοντα παγκόσμια προβλήματά μας προσιδιάζουν στις κοινές προκλήσεις που εμείς οι άνθρωποι αντιμετωπίζουμε: Κλιματική Κρίση, Μετανάστευση, Πανδημίες, Οικονομικές αδικίες και πολλά άλλα. Απαιτείται ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ για να καταλήξουμε σε ένα Στρατηγικό Σχέδιο για το Μέλλον, σε συνδυασμό με κοινές αξίες προς ένα κοινό όραμα.
Και τώρα, αυτή τη δεδομένη χρονική στιγμή, η Ελλάδα ως έθνος βρίσκει τον εαυτό της σε ένα σταυροδρόμι Παγκόσμιων Προκλήσεων, σε μια Παγκόσμια Πλατφόρμα, μαζί με την ικανότητα της να συνεισφέρει στο Στρατηγικό Σχέδιο για τον Κόσμο. Θα λάβει η Ελλάδα λοιπόν θέση;
Η Ελλάδα επαναπροσδιορίσθηκε από μια χώρα καταφρονεμένη και σε απόγνωση τη δεκαετία του 2010 σε μια χώρα άξια σεβασμού και με δυνατότητες παγκόσμιας ηγεσίας. Από πού λοιπόν προέρχεται αυτή η δύναμη;
Οι ρίζες της Ελλάδας είναι η Ιστορία και η Γλώσσα της. Τόσο βαθιά ριζωμένες και καλλιεργημένες για χιλιάδες χρόνια που, αν χρησιμοποιηθούν σωστά, θα μπορούσαν να προωθήσουν μια νέα εποχή Αναγέννησης για την Ανθρωπότητα. Η συνεισφορά και τα επιτεύγματα του Ελληνισμού είναι πάρα πολλά, για να αναφερθούν αναλυτικά σε ένα μικρό άρθρο. Αυτό που οφείλουμε να κατανοήσουμε είναι η σπουδαιότητα των στοιχείων του Ελληνισμού σε αυτό το σταυροδρόμι προς ένα υγιές μέλλον για το αύριο.
Σήμερα, σε συλλογικό επίπεδο, οι Άνθρωποι έχουν όλα τα απαραίτητα εφόδια για να ζήσουν μια ζωή γεμάτη νόημα. Τεχνολογία, Πλούτος, Εκπαίδευση, Γνώση. Ωστόσο, σε ατομικό επίπεδο, οι περισσότεροι από εμάς δεν είμαστε ευτυχισμένοι. Ως άνθρωποι λοιπόν εκφυλιζόμαστε.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας μας, η Ελλάδα συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξη του Ανθρώπου. Είτε μέσω της μυθολογίας, της φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής, των τεχνών ή των επιστημών, η αναζήτηση απαντήσεων και λογικών εξηγήσεων σε σχέση με την ανθρώπινη φύση πάντοτε απασχολούσε τους Έλληνες.
Βασικό κίνητρο για τον «Γραικό» να εξερευνήσει και να κατακτήσει την ΟΥΤΟΠΙΑ υπήρξε πάντοτε η Επικοινωνία, σε συνδυασμό με την Ετερογένεια. Όπως πολύ σωστά εξηγεί η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου: «Το γεωγραφικό ανάγλυφο και οι κλιματικές συντεταγμένες μιας περιοχής συνθέτουν τη βάση πάνω στην οποία πλάθεται η ζωή των ανθρώπων. Οι Έλληνες υπήρξαν και είναι τυχεροί καθώς αναπτύχθηκαν σε μίαν εκπληκτικά ποικιλόμορφη περιοχή και σε μίαν εύκρατη ζώνη κλίματος από τις ευνοϊκότερες της γης. Αυτή είναι η βάση που προικοδότησε στον Ελληνισμό το στοιχείο της ετερογένειας. Αποτελούμενη από πολλά βουνά και κοιλάδες και σε κοντινή απόσταση από τη θάλασσα, με δαντελωτές παραλίες και χιλιάδες νησιά, όλα με μοναδική χλωρίδα και πανίδα που κατοικήθηκαν και κατοικούνται από ετερογενείς ανθρώπους με διαφορετικές δραστηριότητες και επαγγέλματα. Από νομάδες βοσκούς και γεωργούς, ναύτες και ψαράδες και καπετάνιους, τεχνίτες, εμπόρους, επιστήμονες, μουσικούς και καλλιτέχνες, συγγραφείς και ποιητές. Η ποικιλία αυτών των αλληλεπιδράσεων συνέβαλε καταλυτικά στον εμπλουτισμό τής γλώσσας με νοήματα και όρους απαραίτητους για την επικοινωνία και την έκφραση σκέψης και εμπειριών που πηγάζουν από αυτές τις ενέργειες και σχετίζονται με αυτές. Με άλλα λόγια, μια κυριολεκτική απεικόνιση της ουσίας της καθημερινής ζωής».
Ετερογένεια και εξερεύνηση, τόσο βαθιά ριζωμένες στην ιστορία, από την Αρχαία και Κλασσική Ελλάδα έως την Περσική εποχή, όπου η αλληλεπίδραση πολλαπλών πολιτισμών, πόλεων-κρατών σε συνδυασμό με θαλάσσια ταξίδια και εμπόριο, δημιούργησαν χιλιάδες αποικίες στις ακτές της Μεσογείου και της Μαύρης Θάλασσας. Οι Έλληνες ήρθαν σε επαφή με διαφορετικούς πολιτισμούς στην βόρεια και ανατολική Αφρική και στην Ευρώπη και ανέπτυξαν τρόπους ανταλλαγής προϊόντων. Ο Μέγας Αλέξανδρος αργότερα καθιέρωσε πρακτικές που συνέδεσαν αυτές τις περιοχές και στις οποίες προστέθηκαν κι άλλες περιοχές σε Αίγυπτο, Μέση Ανατολή και Ασία, με εμπορικά δίκτυα και ανταλλαγή πολιτισμικών στοιχείων. Οι ελληνικές πολιτισμικές παραδόσεις που εισήγαγε ο Έλληνας στα μέρη που κατέκτησε, αποτέλεσαν νέες εναλλακτικές για πολιτιστικά επιτεύγματα, μεταξύ αυτών και η εκπαίδευση ελληνικού χαρακτήρα, η οποία απευθύνεται στο σώμα και το νου, η φιλοσοφία, η πολιτική, η καλαισθησία, το θέατρο.
Και σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, το σπουδαιότερο στοιχείο αυτής της εξέλιξης ήταν η ελληνική γλώσσα. Η ελληνική γλώσσα, τόσο πλούσια σε δυνατότητες και περιεχόμενο για επικοινωνία και έκφραση που, όπως ελάχιστες ακόμη γλώσσες μεταξύ των περίπου 6.000 γλωσσών παγκοσμίως, κατάφερε να διατηρηθεί και να υπάρχει χωρίς διακοπή για περισσότερα από 3.500 χρόνια. Μια γλώσσα τόσο άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πολιτισμό και την πρόοδο που χρησιμοποιήθηκε και από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με περηφάνεια, καθώς είχε συνδεθεί με την ανώτερη τάξη. «Οι Κύριοι της Γνώσης και του ευ ζην’».
Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς ποια θέση κατέχουμε εμείς οι Έλληνες στο σημερινό κόσμο. Ο γνωστός γλωσσολόγος Γεώργιος Μπαμπινιώτης ανησυχεί «ότι η ανθεκτικότητα η οποία χαρακτηρίζει τη μακρά ιστορία του Έλληνα αντιμετωπίζει κίνδυνο διάβρωσης από σωρεία αγγλικών φράσεων που κατακλύζουν πλέον την καθημερινότητά μας».
Όπως αναφέρει ο ίδιος, «στη διάρκεια ενός έτους μόνο, οι Έλληνες χρειάστηκε να βάλουν στο μυαλό και τη γλώσσα τους λέξεις όπως «lockdown», «delivery», «click away»». Γίναμε τώρα λοιπόν «Κύριοι της Ευκολίας και του Εντυπωσιασμού’»; Και τί γίνεται με την ανεπίσημη e-γλώσσα που χρησιμοποιούν καθημερινά οι χρήστες της Γενιάς Ζ; Αποτελεί αυτή η επικοινωνία πλέον την απεικόνιση της ουσίας της ζωής;
Φαντάζομαι το αληθινό ερώτημα είναι το εξής: Τί μας κάνει ευτυχισμένους; Ή μήπως: Ήταν οι άνθρωποι πιο ευτυχισμένοι δυο χιλιάδες χρόνια πριν; Ή ακόμη καλύτερα: Ποιες αξίες είναι απαραίτητες για να γίνουν οι άνθρωποι ευτυχισμένοι και πλήρεις; Είναι η πρόσκαιρη ικανοποίηση που παίρνουμε όταν μας κάνουν «like» ή μήπως τα επιτεύγματά μας που προέρχονται από «πίεση» και «δουλειά»; Ή μήπως πρόκειται για έναν εύθραυστο συνδυασμό όλων αυτών των παραγόντων;
Το χάσμα μεταξύ του χθες και του αύριο έχει μεγαλώσει και πλέον, σε αυτό το σταυροδρόμι, έχουμε και τους δυο δρόμους μπροστά μας. Ο ένας προχωράει μπροστά, ενώ ο άλλος μένει πίσω. Σύντομα όμως ο ένας δρόμος θα βρίσκεται τόσο πολύ μακριά, χωρίς καμία σύνδεση με τον προηγούμενο, που δε θα ξέρουμε ότι υπήρξε κάποτε. Αυτός ο δρόμος, ωστόσο, έχει το ρίσκο μιας επικίνδυνης κατεύθυνσης. Όπως σωστά ανέφερε ο Yuval Noah Harari: «Η ανθρωπότητα έχει ήδη αποκτήσει θεϊκές ικανότητες. Η ψηφιοποίηση παράγει πλέον διαφορετικές κοινωνίες διανόησης και εξουσίας. Ο κίνδυνος να χρησιμοποιήσουμε λανθασμένα αυτή τη δύναμη και να καταλήξουμε σε μια εσωτερική οικολογική καταστροφή, είναι πραγματικός. Μην προσπαθήσετε να σταματήσετε την τεχνολογική πρόοδο. Προσπαθήστε να τρέξετε πιο γρήγορα».
Επομένως, το ερώτημα είναι, ποιος θα γίνει οδηγός μας σε αυτόν τον μαραθώνιο; Η Ελλάδα γιορτάζει σήμερα τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση. Είναι όντως συναρπαστικό να βλέπεις Έλληνες σε όλο τον κόσμο να συνεχίζουν να συμμετέχουν στις δημοκρατικές διαδικασίες και να προσπαθούν να προωθήσουν τις πολύτιμες αξίες των προγόνων μας, όπως αγάπη και ενότητα, σεβασμό, συμβίωση, πίστη και δόξα, ειρήνη, αυτοθυσία, προσφορά και αφοσίωση στο γενικότερο καλό. Είναι με αυτήν τη βάση αξιών που πρέπει να επαναξιολογήσουμε τις σημερινές προκλήσεις, όπως οι περιβαλλοντικές και ανθρώπινες αδικίες.
Ο Στρατηγικός Σχεδιασμός αποτελεί μια δυναμική διαδικασία, η οποία θέτει τα κριτήρια για συγκεκριμένα απτά βήματα ως το πλαίσιο που θα μας οδηγήσει στην επίτευξη των φιλοδοξιών μας. Το Όραμα αυτή τη στιγμή σε Παγκόσμια κλίμακα είναι ένας Κόσμος Ανθρώπων με Αξιοπρέπεια εναρμονισμένος με τη Φύση. Ποια οντότητα μπορεί να μας οδηγήσει προς αυτόν το στόχο; Η Silicon Valley δε θα πρέπει να έχει τη δύναμη να μας ορίζει. Η Silicon Valley θα μπορούσε να γίνει ένα εργαλείο προς την επίτευξη του στόχου. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να καθορίσουν αυτό το εγχείρημα και δημοκρατικές διαδικασίες θα πρέπει να λάβουν χώρα με τη συνδρομή επιστημόνων, φιλοσόφων, παιδαγωγών και ακαδημαϊκών σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αυτή η μεταμόρφωση απαιτεί το παρελθόν να συνδυαστεί με το μέλλον. Τα πανεπιστήμια θα πρέπει να είναι οι κινητήριες δυνάμεις και οι βρεφονηπιακοί σταθμοί και η οικογένεια θα πρέπει να γίνουν οι δυνάμεις εφαρμογής. Και ποια χώρα θα ήταν καλύτερη από τη Σύγχρονη Ελλάδα, να γίνει μπροστάρης για το Απόλυτο «Κάλλος στη Ζωή» που συνδέει τις αρετές της Ανθρώπινης Ψυχής με την καθημερινότητα.
*Η Αναστασία Κωστοπούλου είναι Ελληνοκαναδή επιχειρηματίας και ανεξάρτητη δημοσιογράφος στης οποίας το DNA είναι βαθιά ριζωμένα τα ελληνικά ιδανικά. Είτε συνεισφέρει στη διάσωση του Πάρκου Mount Royal στο Μόντρεαλ είτε μάχεται για τη δημιουργία ανεξάρτητου κοιμητηρίου στην Γλυφάδα (το οποίο τελικά έγινε πραγματικότητα), οι αξίες της εκτιμώνται ιδιαιτέρως.