Οι καθημερινές προκλήσεις των Τούρκων δείχνουν το μέλλον των διερευνητικών, με άμεσο συμπέρασμα ότι η πρωθυπουργική ρήση
για «ακραίους» αποτελεί «ρητορική έκφραση της στιγμής»

Είναι γνωστή η τοποθέτηση Σαμαρά για τη ματαιότητα των διερευνητικών, που κατά τον πρώην πρωθυπουργό είναι προσχηματικές, με σκοπό να μην υπάρξουν κυρώσεις από την ΕΕ εις βάρος της Τουρκίας για τις αδιαλείπτως επαναλαμβανόμενες παραβατικές συμπεριφορές της.

Την τοποθέτηση του Αντώνη Σαμαρά, σύμφωνα με σχετικό γκάλοπ, υιοθέτησαν κατά 31,8% ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ και 28,6% ψηφοφόροι της ΝΔ.

Η ΝΔ απάντησε με διαρροές του τύπου «είναι δικαίωμα κάθε πρωθυπουργού να εκφράζει τις απόψεις του» και ότι «αυτές είναι οι πάγιες θέσεις του Αντώνη Σαμαρά».

Δυστυχώς ή ευτυχώς –τι από τα δύο ισχύει– την έναρξη των διερευνητικών επαφών ακολούθησε ένα μπαράζ τουρκικών ανακοινώσεων, με σημαντικότερη εκείνη του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος ψάχνοντας να βρει κάποια αφορμή για υπαιτιότητα της ελληνικής πλευράς, ώστε όταν οι διερευνητικές πέσουν στα βράχια –γιατί εκεί οδηγούνται– να κατηγορήσει την ελληνική πλευρά, την οποία απειλεί συνεχώς με δηλώσεις πρωτοκλασάτων αξιωματούχων του.

Δεν αρκείται όμως στα λόγια. Η πρόσφατη Νavtex που εξέδωσε, για την είσοδο του «Τσεσμέ» στα διεθνή ύδατα –δυνητικώς δικά μας– δείχνει ότι επιθυμεί να συνεχίσει την ένταση στην Αιγαίο, ώστε να μπορεί να πιέσει την Ευρώπη αργότερα –όταν θα έχει καταφέρει να κάνει κάποια βήματα στην οικονομία του, και δώσει μια λύση στην πίεση των Αμερικανών για τους S-400– με την απειλή των λαθρομεταναστών μέσω Ελλάδας και τις εξορύξεις σε ΑΟΖ της Ελλάδας και της Κύπρου.

Όλη αυτή την προκλητική συμπεριφορά ο Κυριάκος Μητσοτάκης τη «δικαιολόγησε» διπλωματικά –στη συνέντευξή του στο Νίκο Χατζηνικολάου– λέγοντας ότι οι απειλές του Ερντογάν ήταν «μια ρητορική έκφραση της στιγμής».

Η έκπληξη όμως για τις διερευνητικές ήλθε σε μια αποστροφή της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων.

Εκεί ο πρωθυπουργός τοποθετήθηκε με μια ακατανόητη ερμηνεία, για όλους όσοι έχουν εκφράσει την αντίρρησή τους και την ανησυχία τους για το αποτέλεσμα των διερευνητικών, χαρακτηρίζοντας όλους συλλήβδην ως «ακραίους»!!!

Επί λέξει, ανέφερε τα εξής:  «Ένα μέρος μίας χώρας που έχει αυτοπεποίθηση είναι να μπορεί να μιλάει και να υπερασπίζεται τα δίκαιά της και ενίοτε και στο εσωτερικό της χώρας να αντιπαλεύει φωνές, οι οποίες είναι τόσο ακραίες, που να οδηγούν νομοτελειακά σε καταστάσεις τις οποίες δε θέλουμε ή δε θεωρούμε προς όφελος των εθνικών συμφερόντων… Να μην παθιαζόμαστε από συναισθηματικές αντιδράσεις που, ειδικά, στα θέματα εξωτερικής πολιτικής κατά κανόνα δεν οδηγούν σε καλό. Σίγουρα δε μας οδήγησαν σε καλό τις φορές που επικράτησαν, κάνοντας μία σύντομη ανασκόπηση της ιστορίας μας τα τελευταία 200 χρόνια…».

Δηλαδή, κατά τον πρωθυπουργό, όποιος έχει αντίθετη άποψη από τη δική του, «αντιπαλεύει» μαζί του, επειδή ο ίδιος θεωρεί ότι πρόκειται για «ακραίες» απόψεις, που δεν είναι προς όφελος των εθνικών μας συμφερόντων!!!

Εγωιστική και εν μέρει μειωτική για το σύνολο των ψηφοφόρων που τον επέλεξαν πρωθυπουργό, οι οποίοι κατά τον Κυριάκο οφείλουν(!) να αποδέχονται τις αποφάσεις του σε ένα εξόχως εθνικό θέμα, χωρίς να έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν τη δική τους άποψη, αφού αν το πράξουν θα χαρακτηριστούν ως «ακραίοι».

Βεβαίως, δε συμφωνούμε με την πρωθυπουργική φράση περί «ακραίων» και μάλλον το απόσπασμα αυτό της ομιλίας του χρησιμοποιώντας τη δική του ρήση μπορεί να θεωρηθεί ότι «πρόκειται για ρητορική έκφραση της στιγμής».

Σε διαφορετική περίπτωση, θα έπρεπε να προβληματιστεί ο πρωθυπουργός για την ύπαρξη μεγάλου αριθμού «ακραίων» που τον ψήφισαν, οι οποίοι επικροτούν τις περισσότερες από τις κυβερνητικές ενέργειές του –οικονομικά, Covid-19, πανδημία–, αλλά διατηρούν το δικαίωμα να έχουν γνώμη και να την εκφράζουν, για εκείνους που διατηρούν επιφυλάξεις.

ΚΑΙ ΕΝΑΣ «ΑΚΡΑΙΟΣ» ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΓΕΝΕΥΗΣ: «ΟΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΘΑ ΕΠΙΣΠΕΥΣΟΥΝ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ»

Εκτός από τους εγχώριους προβληματισμένους πολίτες για τις διερευνητικές, υπάρχουν και σημαντικές προσωπικότητες που ζουν στο εξωτερικό και εκφράζουν και αυτοί τις απόψεις τους για τα θέματα αυτά.

Χαρακτηριστικό είναι το άρθρο του Μελέτη Μελετόπουλου, διδάκτορα Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Γενεύης, που αναρτήθηκε στο in.gr και το οποίο αναδημοσιεύουμε αυτούσιο:

«Ο κ. Τσαβούσογλου σείει το casus belli της τουρκικής εθνοσυνέλευσης ενώ ξεκινούσαν οι διερευνητικές συνομιλίες. Όμως διερευνητικές υπό απειλή πολέμου δε νοούνται. Μόνο η Τσεχοσλοβακία ενέδωσε στις απειλές του Χίτλερ και τον Οκτώβριο του 1938 του παρέδωσε το ανατολικό της τμήμα. Λίγους μήνες αργότερα, το Μάρτιο του 1939, οι Ναζί κατέλαβαν ολόκληρη την Τσεχοσλοβακία. Η λογική απάντηση κάθε κυβέρνησης που εκπροσωπεί ένα κυρίαρχο κράτος είναι η αναβολή κάθε συζήτησης μέχρι να αποσυρθεί το casus belli. Στοιχειώδες και αυτονόητο.

Εξάλλου, το μόνο αντικείμενο συζήτησης με την τουρκική πλευρά είναι η υφαλοκρηπίδα. Το επαναλαμβάνει η κυβέρνηση και ιδίως ο υπουργός Εξωτερικών σε κάθε ευκαιρία. Αλλά τότε προς τι οι διερευνητικές; Διερευνητικές για την υφαλοκρηπίδα έχουν γίνει και εξακολουθούν να γίνονται επί δεκαετίες, χωρίς αποτέλεσμα.

Οι διερευνητικές για την ελληνική πλευρά δεν έχουν απολύτως κανένα νόημα, εκτός από την επίδειξη «καλής θέλησης» προς τη διεθνή κοινότητα και την αναβολή της αναπόφευκτης ρήξης με την τουρκική πλευρά. Αλλά ούτε αυτά δε θα συμβούν. Διότι, αντιθέτως, οι διερευνητικές εγκυμονούν τον κίνδυνο να επισπεύσουν τη ρήξη, διότι θα καταδείξουν το πλήρες αδιέξοδο και τη νομικά, πολιτικά, εθνικά, τεχνικά αδύνατη συζήτηση, επί θεμάτων που άπτονται της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας.

Οι Τούρκοι απεναντίας επιδιώκουν, μέσω των διερευνητικών, να θέσουν επισήμως ζητήματα όπως η Θράκη, η αποστρατιωτικοποίηση νησιών, η κυριαρχία νησιών, η… Κρήτη και άλλα ευτράπελα, για κάθε σοβαρό γνώστη του διεθνούς δικαίου. Αν η Ελλάδα, όπως είναι αυτονόητο, αρνηθεί να συζητήσει παρόμοια ζητήματα, οι Τούρκοι θα παρουσιάσουν την ελληνική πλευρά ως «αδιάλλακτη» και θα επιρρίψουν σε αυτήν το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων. Ταυτόχρονα, θα έχουν επιτύχει να καταστήσουν αντικείμενο έστω και ενός αποτυχημένου διαλόγου, θέματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της σκληρής ελληνικής εθνικής κυριαρχίας.

Πέραν αυτών, η προσέλευση, υπ’ αυτές τις συνθήκες, της ελληνικής κυβέρνησης σε διερευνητικές, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή διχογνωμία εντός του ελληνικού πολιτικού συστήματος και ιδιαίτερα στο εσωτερικό της συμπολίτευσης. Ταυτόχρονα, θα εμφανιστούν τάσεις απονομιμοποίησης της κυβέρνησης στην ευρύτερη κοινή γνώμη, σε βαθμό πολύ μεγαλύτερο από ό,τι συνέβη με την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, διότι εδώ το διακύβευμα είναι η ίδια η φινλανδοποίηση της χώρας. Και αυτά, τη στιγμή που το εσωτερικό μέτωπο πρέπει να είναι αρραγές.

Διερευνητικές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν με πιθανότητες επιτυχίας, μόνον εάν οι Τούρκοι προσέρχονταν χωρίς απειλή πολέμου, με σεβασμό του διεθνούς δικαίου, με εκ των προτέρων δήλωση σεβασμού της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και επικέντρωση στο μόνο υπαρκτό νομικά ζήτημα, δηλαδή στην υφαλοκρηπίδα. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση θα μπορούσε να επεκταθεί στη σύναψη εμπορικών συμφώνων και πολιτιστικών ανταλλαγών. Ενδεχομένως και σε μια αμοιβαίως αποδεκτή λύση του Κυπριακού στη λογική της αποκατάστασης μιας ενιαίας και αδιαίρετης Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς τουρκικά στρατεύματα και εποίκους, με ισονομία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Επίσης, θα μπορούσε να εξευρεθεί μια λύση στο ζήτημα των υδρογονανθράκων στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου. Όλα αυτά όμως ανήκουν μάλλον στη σφαίρα της ουτοπίας, οπότε η κυβέρνηση πρέπει να προετοιμάζεται για την επιστροφή στην ένταση, και μάλιστα πολύ σύντομα. Και αυτή τη φορά, χωρίς τη δυνατότητα επιστροφής σε διαπραγματεύσεις».

Η πολιτική Μηταράκη, δηλαδή η μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, δεν αποτελεί απλή συνέχεια της πολιτικής που εφάρμοσε η κυβέρνηση Τσίπρα. Υπάρχουν πολλοί κοινοί παρονομαστές, αλλά και δύο ποιοτικές διαφορές. Η πρώτη αφορά στο γεγονός, ότι ειδικά μετά την κρίση στον Έβρο πριν ένα χρόνο, έχουν ληφθεί δραστικά μέτρα, με αποτέλεσμα να έχουν συρρικνωθεί οι ροές προσφύγων και μεταναστών.

Σταύρος Λυγερός*

© slpress.gr

Ο αριθμός τους που εισέρχεται στην Ελλάδα, στα νησιά και στον Έβρο, είναι ένα μικρό κλάσμα όσων εισέρχονταν τα προηγούμενα χρόνια. Τότε, η Frontex και το Λιμενικό είχαν ουσιαστικά μετατραπεί σε μηχανισμό υποδοχής όσων περνούσαν (κατά κανόνα ανεμπόδιστα) τον Έβρο και όσων έφθαναν στα νησιά με πλοιάρια, συχνά καθοδηγούμενοι από ΜΚΟ που δραστηριοποιούνταν και στις δύο πλευρές και στις μικρασιατικές ακτές και στα ελληνικά νησιά.

Αυτή η ειδοποιός διαφορά πιστώνεται στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά υπάρχει μία άλλη διαφορά, που δικαιολογεί το χαρακτηρισμό καταστροφική. Πρόκειται για την επιμονή του υπουργού Μετανάστευσης Μηταράκη να κατασκευάσει σε Σάμο, Χίο, Λέσβο, αλλά και στο βόρειο Έβρο, δίπλα στα σύνορα, μεγάλα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών.

Τις προηγούμενες ημέρες, ο Μηταράκης επισκέφθηκε το βόρειο Έβρο, όπου έγινε δεκτός από τους εκεί κατοίκους με έντονες διαμαρτυρίες. Αντιδρώντας σ’ αυτές, όπως κατήγγειλε παράγοντας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χωρίς να διαψευσθεί, ο υπουργός απείλησε τους κατοίκους ότι θα τους στείλει 10.000 μετανάστες! Η απειλή του δεν έχει προηγούμενο στα κοινοβουλευτικά χρονικά. Όταν υπουργοί υπερβαίνουν κάθε όριο και φθάνουν να απειλούν κατ’ αυτόν τον τρόπο, μόνο κακό προμηνύεται για την Ελλάδα.

ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

Όπως επανειλημμένως έχουμε με ρεπορτάζ δείξει στο SLpress.gr, το σχέδιο Μηταράκη προβλέπει την κατασκευή κέντρων φιλοξενίας, που στην πραγματικότητα θα είναι μουσουλμανικές πόλεις με τζαμιά, γήπεδα, σχολεία κλπ. Όλα αυτά κατά μήκος των συνόρων με την Τουρκία, στην πρώτη γραμμή. Το σχέδιο, που έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται, συνιστά βραδυφλεγή ωρολογιακή βόμβα για την ελληνική κυριαρχία στις παραμεθόριες αυτές περιοχές. Με άλλα λόγια, συνιστά εθνική αυτοκτονία.

Δεν πρόκειται για ρητορική υπερβολή. Η πληθυσμιακή καθαρότητα, το γεγονός ότι τα νησιά έχουν αμιγώς ελληνικό πληθυσμό, ήταν και παραμένει η ισχυρότερη πολιτική άμυνα απέναντι στο δεδηλωμένο και εμπράκτως εκδηλωμένο τουρκικό επεκτατισμό. Είναι το ισχυρότερο χαρτί για την ελληνικότητα της περιοχής. Το ίδιο ισχύει και στον Έβρο. Τα πράγματα θα ήταν δυσμενή για την Ελλάδα, εάν στον Έβρο υπήρχε η πληθυσμιακή σύνθεση που υπάρχει στο διπλανό νομό Ροδόπης, όπου η μουσουλμανική μειονότητα είναι οριακά αριθμητικά μεγαλύτερη.

Η εθνική ομοιογένεια στα νησιά προέκυψε από την απελευθέρωσή τους στους Βαλκανικούς Πολέμους και από την ανταλλαγή των πληθυσμών με τη Συνθήκη της Λοζάνης το 1923. Αυτό το πολιτικό πλεονέκτημα πάει τώρα να ακυρωθεί, με ευθύνη της ίδιας της ελληνικής κυβέρνησης. Η κατασκευή των κέντρων – πόλεων για πρόσφυγες – μετανάστες στην παραμεθόριο, είναι το καλύτερο δώρο στον τουρκικό επεκτατισμό.

ΜΗ ΑΝΤΙΣΤΡΕΨΙΜΕΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Κι αυτό, επειδή στην πραγματικότητα – όπως προανέφερα – συνιστά μια «ωρολογιακή βόμβα» στο θεμέλιο της ελληνικής κυριαρχίας στο ανατολικό Αιγαίο και στον Έβρο. Εάν αλλοιωθεί ο πληθυσμός και νοθευθεί η εθνική καθαρότητα, θα προκύψουν μη αντιστρέψιμες πολιτικές παρενέργειες. Και όλα δείχνουν ότι η πληθυσμιακή αλλοίωση είναι ζήτημα χρόνου. Οι μετανάστες μπορεί να θέλουν να μεταβούν στη δυτική Ευρώπη, αλλά έχουν εγκλωβισθεί στα νησιά και ως εκ τούτου στη μεγάλη πλειονότητά τους θα ριζώσουν εκεί.

Η αλλοίωση διευκολύνεται και από το γεγονός, ότι ο νεανικός ελληνικός πληθυσμός, κυρίως λόγω της οικονομικής κρίσης, εγκαταλείπει τα νησιά, αναζητώντας καλύτερη τύχη ή στην Αθήνα ή και στο εξωτερικό.

Τα νησιά στηρίζονται οικονομικά σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό. Σε όποια από αυτά, όμως, εγκαθίστανται μαζικά μετανάστες, ο τουρισμός φεύγει, με αποτέλεσμα ο πληθυσμός να εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την «οικονομία του μεταναστευτικού».

Όσοι νοίκιαζαν δωμάτια και σπίτια σε τουρίστες, υποχρεώνονται για να επιβιώσουν να τα νοικιάζουν σε ΜΚΟ για αιτούντες άσυλο. Το αντίστοιχο ισχύει για ταβέρνες και εμπορικά καταστήματα. Η οικονομική δυσπραγία λόγω πανδημίας, μάλιστα, διευκολύνει αυτή την εξέλιξη, η οποία αλλάζει την οικονομία των νησιών και μαζί με αυτή τη φυσιογνωμία και την κοινωνική – πολιτισμική τους ταυτότητα.

Η ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΠΤΥΧΗ

Άφησα για το τέλος, τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στην αμιγώς αμυντική – στρατιωτική πτυχή. Είναι γνωστό, πως όταν υπάρχει μια ελληνοτουρκική κρίση και πολύ περισσότερο το ενδεχόμενο μίας σύρραξης, οι στρατιωτικές μονάδες που έχουν την ευθύνη της φύλαξης ενός νησιού, εγκαταλείπουν τα στρατόπεδά τους και μεταφέρονται στις λεγόμενες θέσεις διασποράς, καθώς γνωρίζουν ότι τα στρατόπεδά τους θα βομβαρδιστούν.

Οι θέσεις διασποράς είναι επτασφράγιστο μυστικό, διότι εάν τις γνωρίζει ο εχθρός θα γνωρίζει και που θα βομβαρδίσει. Οι αρμόδιες υπηρεσίες θεωρούν δεδομένο, με βάση διαθέσιμες πληροφορίες, ότι ανάμεσα στους χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες υπάρχουν μερικές δεκάδες ή και εκατοντάδες που εργάζονται για την τουρκική μυστική υπηρεσία ΜΙΤ. Δεδομένου ότι οι αιτούντες άσυλο κυκλοφορούν ελεύθερα, με ένα κινητό μπορούν εύκολα να υποδείξουν στον εχθρό τις θέσεις διασποράς των ελληνικών μονάδων, προσφέροντας στον επιτιθέμενο καταλυτικό πλεονέκτημα.

Ο θανάσιμος αυτός κίνδυνος, που προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους αξιωματικούς, δε φαίνεται να ανησυχεί τον Μηταράκη και την κυβέρνηση. Γιατί ναι μεν ο Μηταράκης, ως αρμόδιος υπουργός, είναι αυτός που υλοποιεί την εθνικά αυτοκτονική αυτή αποστολή, αλλά η πολιτική είναι της κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει, ότι την ευθύνη έχει ο πρωθυπουργός.

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΗΤΑΡΑΚΗ – ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ

Στο σημείο αυτό εγείρεται το ερώτημα: Γιατί συμβαίνει αυτό; Πρόθεση της κυβέρνησης είναι να υπονομεύσει την εθνική ασφάλεια και άμυνα; Προφανώς όχι. Το γεγονός, όμως, ότι δεν υπάρχει συνειδητή πρόθεση, δε σημαίνει πως αυτό δε γίνεται αντικειμενικά. Η ασκούμενη πολιτική στο μεταναστευτικό, έχει σκοπό να ικανοποιήσει την ΕΕ και ειδικότερα τη Γερμανία.

Οι Ευρωπαίοι εταίροι θέλουν τους πρόσφυγες και μετανάστες να κρατούνται σε κέντρα στα νησιά. Φοβούνται ότι εάν μεταφερθούν στην ηπειρωτική Ελλάδα, κάποιοι από αυτούς θα καταφέρουν να περάσουν τα σύνορα και να φθάσουν στις χώρες τους στην κεντρική και δυτική Ευρώπη. Και βεβαίως, δεν τους ενδιαφέρει διόλου εάν με τα κέντρα φιλοξενίας στα νησιά υπονομεύεται η εθνική μας ασφάλεια.

Το επιχείρημα είναι, ότι με βάση μία αυθαίρετη ερμηνεία της ευρωτουρκικής συμφωνίας (Μάρτιος 2016) θα μπορούν να στέλνονται πίσω στην Τουρκία μόνο όσοι βρίσκονται στα νησιά. Εάν, ωστόσο, δει κανείς πόσοι στάλθηκαν πίσω στα πέντε χρόνια που μεσολάβησαν, θα διαπιστώσει ότι ο αριθμός είναι ασήμαντος. Άρα, πρόκειται ουσιαστικά για πρόσχημα.

Η πραγματικότητα είναι ότι παραλλήλως με την επιπόλαιη υποταγή στις εντολές της Μέρκελ και όλων εκείνων που πουλάνε ανθρωπισμό, στέλνοντας το «λογαριασμό» στην Ελλάδα, εξελίσσεται ένας χορός δισ. ευρώ, στον οποίο συμμετέχουν κοινοτικοί παράγοντες, ΜΚΟ και Έλληνες εμπλεκόμενοι (κρατικοί λειτουργοί και ιδιώτες). Ούτως εχόντων των πραγμάτων, θα ήταν αφέλεια να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο στις συμβάσεις για την κατασκευή των μεγάλων κέντρων φιλοξενίας – πόλεων να έχει παρεισφρήσει η διαπλοκή – διαφθορά και στο επίπεδο του πολιτικού συστήματος. Ας μείνουμε προς το παρόν εδώ…

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός – διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Όταν επί είκοσι χρόνια η Τουρκία προετοιμαζόταν σε επίπεδο εξοπλιστικών προγραμμάτων, επιχειρησιακού, πολιτικού και στρατηγικού σχεδιασμού, να αποκτήσει συντριπτική υπεροχή έναντι της Ελλάδας, κυρίως στον αέρα και στη θάλασσα, τα αρμόδια… ιδρύματα αποκοίμιζαν τις κυβερνήσεις με ανόητες ημερίδες και εκθέσεις, με τραγικά αποτελέσματα για την πατρίδα μας.

Σάββας Καλεντερίδης*

Αν κρίνει δε κανείς αντικειμενικά και εντελώς ουδέτερα το ρόλο αυτών των… ιδρυμάτων άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τελικά στόχος τους ήταν να καταστεί η Ελλάδα μια χώρα μειωμένης κρατικής κυριαρχίας, υπό την επιρροή της Τουρκίας.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα τις κυβερνήσεις για το μέγεθος της απειλής που αποτελεί το μεταναστευτικό, το οποίο είναι εντεταγμένο στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό της Τουρκίας εναντίον της Κύπρου και της Ελλάδας.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα της κυβερνήσεις για την πορεία της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας της γείτονος.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα τις κυβερνήσεις για τις εξελίξεις στη γείτονα στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΜΕΑ).
-ΔΕΝ πρότειναν έγκαιρα στην Ελλάδα τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της απειλής από τα ΜΕΑ, μέχρι και ο πιο αδαής είδε το ρόλο τους στη Λιβύη και το Ναγκόρνο – Καραμπάχ.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα την Ελλάδα για την τραγική –εφιαλτική θα έλεγα– κατάσταση που θα είχαμε περιπέσει, σε περίπτωση που η πολεμική αεροπορία της γειτονικής χώρας αποκτούσε τα 116 αόρατα αεροσκάφη πέμπτης γενιάς F-35.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα την Ελλάδα για την υπογραφή της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών και το πόσο καταστροφικό θα ήταν αυτό για την Ελλάδα και την Κύπρο.
-ΔΕΝ προειδοποίησαν έγκαιρα την Ελλάδα για το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», με το οποίο η Τουρκία μεθοδικά και με την εμπλοκή πολλών υπουργείων, δημιουργεί σταδιακά προϋποθέσεις για τον έλεγχο του μισού Αιγαίου. Μια από τις ενέργειες αυτές, που εντάσσεται στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», είναι η αποστολή του ερευνητικού σκάφους «Çeşme» στην καρδιά του Αιγαίου, «στα δυτικά όρια της Γαλάζιας Πατρίδας», όπως λένε οι ίδιοι οι Τούρκοι.
-ΔΕΝ, δεν, δεν, δεν…
Τελικά, ότι δεν έγινε με μέθοδο και με βάση στρατηγικό σχεδιασμό, για να αποφύγει η Ελλάδα να φινλανδοποιηθεί, όπως με απύθμενο πραγματικά θράσος πρότεινε δημοσίως Έλληνας ακαδημαϊκός δάσκαλος, έγινε έστω και τσαπατσούλικα, εξ ανάγκης.
Όταν η τουρκική επιθετικότητα ξεπέρασε κάθε όριο, με την έξοδο του «Oruç Reis» στη – με βάση το δίκαιο της θάλασσας – ελληνική υφαλοκρηπίδα, όταν η κυβέρνηση διαπίστωσε ότι χωρίς ισχυρές ένοπλες δυνάμεις είναι αδύνατον να αντιμετωπίσει την τουρκική επιθετικότητα, τότε πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων τις εκθέσεις και τις εκτιμήσεις των… ιδρυμάτων και αποφάσισε να προχωρήσει σε προμήθεια οπλικών συστημάτων αλλά και σε μια σειρά από πολιτικο-διπλωματικές ενέργειες, που θα ενίσχυαν τη θέση της χώρας.
Όλα αυτά τα χρόνια, οι ίδιες οι κυβερνήσεις με την ολιγωρία τους στα θέματα της εθνικής άμυνας, αλλά και με τα μηνύματα που έδιναν πρωθυπουργοί, υπουργοί, ακαδημαϊκοί, δημοσιογράφοι, δημοσιολογούντες και σχολιαστές, είχαν δώσει την εντύπωση στην Τουρκία ότι αποδεχόμαστε τη φινλανδοποίηση, ότι δηλαδή η Ελλάδα είναι ένα κράτος μειωμένης κυριαρχίας και ότι σε σοβαρά ζητήματα θα λαμβάνει την άποψη της Τουρκίας και μετά θα προχωρά στην υλοποίησή τους.
Το κακό ξεκίνησε με τα 12 μίλια, που τόσα χρόνια η Ελλάδα δεν προχωράει στην επέκτασή τους, επειδή δεν έδωσε την άδεια η Άγκυρα, και συνεχίστηκε με την άρνηση της κυβέρνησης της Αθήνας σε αίτημα της Λευκωσίας να οριοθετήσουν Κύπρος και Ελλάδα την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ, γιατί αυτό θα ενοχλούσε την Άγκυρα.
Και το κακό συνεχιζόταν για χρόνια και φθάσαμε στο σημείο η φωνή της Άγκυρας να είναι στου Μαξίμου, για να μη γίνει καμία στραβή και κάνει κάτι η κυβέρνηση της Αθήνας που θα ενοχλούσε την Τουρκία!!!
Το κακό συνεχιζόταν, μέχρι που η τουρκική απειλή έφθασε στο σημείο να απειλήσει το ίδιο το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του.
Μέχρι που η Τουρκία επιχείρησε να ανατρέψει την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, με τη σχεδιασμένη από το τουρκικό κράτος εισβολή στις Καστανιές, την Καθαρά Δευτέρα του 2020, μέχρι που η Ελλάδα παρακολουθούσε αδύναμη επί τρεις μήνες το «Oruç Reis» να παραβιάζει την ελληνική υφαλοκρηπίδα ακόμα και έξι μίλια από το Καστελόριζο και τη Ρόδο.
Μετά από όλα αυτά, όχι μόνο η κυβέρνηση, αλλά και το πολιτικό σύστημα με τις λεγόμενες ελίτ, αποφάσισαν να κάνουν μέσα σε μερικούς μήνες αυτά που θα έπρεπε να κάνουν τόσα χρόνια.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα, έστω και κάτω από αυτές τις συνθήκες, έστω και με ανορθόδοξο τρόπο, αποφάσισε να σηκώσει κεφάλι.
Εξοπλιστικά προγράμματα, τριμερείς, τετραμερείς και πενταμερείς συναντήσεις, συμφωνίες, συμμαχίες, στρατηγική καταγγελίας της Τουρκίας στην ΕΕ και επιβολής κυρώσεων και άλλα…
Όλα αυτά καλά. Μέχρι που ξαναχτύπησε την Ελλάδα ο ιός του ανορθολογισμού και του ραγιαδισμού.
Η Τουρκία, στρυμωγμένη διπλωματικά, εν όψει πολύ σοβαρών γεωπολιτικών και γεωενεργειακών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, αποφάσισε να παίξει το χαρτί της ΕΕ. Όμως, έπρεπε να ξεπεράσει το εμπόδιο Κύπρος και Ελλάδα, να ξεπεράσει τις κυρώσεις, για τις οποίες είχε εργαστεί αρκετά αποτελεσματικά η ελληνική διπλωματία.
Έτσι, η Τουρκία και οι σύμμαχοί της στην ΕΕ, επινόησαν τις «διερευνητικές» ως όχημα για να ξεπεράσουν τον ελλαδικό-κυπριακό σκόπελο. Και για άλλη μια φορά η Ελλάδα, όπως με το Σκοπιανό, ακύρωσε τον εαυτό της.
Ενώ η επισπεύδουσα είναι η Τουρκία, όπως ήταν τα Σκόπια, η Ελλάδα έκανε ένα απίστευτο δώρο στην Τουρκία, αποδεχόμενη την έναρξη των διερευνητικών χωρίς να θέσει σοβαρούς όρους.
Για παράδειγμα, οι όροι θα μπορούσαν να είναι οι εξής:

1. Κατάργηση του τουρκολυβικού μνημονίου, το οποίο, άλλωστε, η ίδια η ΕΕ θεωρεί παράνομο.
2. Κατάργηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
3. Κανένα ερευνητικό πλοίο στις ελληνικές θάλασσες.
4. Κόψιμο με το… μαχαίρι των μεταναστευτικών ροών σε Κύπρο και Ελλάδα.
   Μια χώρα που θέλει να λέγεται κυρίαρχο κράτος που τη σέβονται οι σύμμαχοί της αλλά και οι εχθροί της, έτσι πρέπει να συμπεριφέρεται.
   Γιατί όταν κάνεις τριμερείς, τετραμερείς και πενταμερείς, για να καταγγείλεις την τουρκική επιθετικότητα και την άλλη μέρα τα κάνεις όλα γαργάρα και αρχίζεις διερευνητικές, στην ουσία άνευ όρων, δίνοντας συγχωροχάρτι στην Τουρκία, τότε δε σε πιστεύει κανείς, δεν πιστεύει κανείς ότι αξίζεις τη συμμαχία του, τότε σου ‘ρχεται κατακέφαλα το «Çeşme», μεταξύ 6 και 12 μιλίων, στα «δυτικά όρια της Γαλάζιας Πατρίδας»…
   Όχι μόνο ο πρωθυπουργός, αλλά το σύνολο του πολιτικού συστήματος μαζί με τις λεγόμενες ελίτ, πρέπει να αντιληφθούν ότι πρέπει να αλλάξουν πολλά, για να μην πω όλα, στον τρόπο αντιμετώπισης της τουρκικής επιθετικότητας, αν δε θέλουν κάποια μέρα να δουν την Τουρκία να κομπορρημονεί ότι άλλαξε το πολιτικό σύστημα της Ελλάδας, μετά από κάποια άλλη «Επιχείρηση Ειρήνης». Και διώξτε την αλητεία των ιδρυμάτων, όσο είναι καιρός.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής.

Τον κατάλογο των 10 χωρών με τις οποίες η Ελλάδα διαπραγματεύεται ένα κοινό ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού, όπως συνέβη προ εβδομάδων με το Ισραήλ, αποκαλύπτει σε συνέντευξή του o υπουργός Τουρισμού Χάρης Θεοχάρης στο δημοσιογράφο
ΣΠΥΡΟ ΜΟΥΡΕΛΑΤΟ

Στο… παρά πέντε των τελικών αποφάσεων για το πλαίσιο που θα διέπει τη φετινή τουριστική σεζόν, ο κ. Θεοχάρης εμφανίζεται αισιόδοξος ότι αυτή μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα του αναμενόμενου, πάντα υπό τον όρο ότι δε θα σημειωθεί νέα αναζωπύρωση της πανδημίας του κορωνοϊού.

-Εκτιμάτε πως είναι εφικτό να βρεθεί σε επίπεδο Ε.Ε. η χρυσή τομή για την πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με το κοινό ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμού; Σε ποιο σημείο βρίσκονται οι διαβουλεύσεις;
-Το θετικό είναι πως η πρόταση του πρωθυπουργού έχει αρχίσει να βρίσκει συμμάχους σε ολοένα και περισσότερες χώρες της Ε.Ε. Μια σειρά από χώρες, όπως η Δανία, η Σουηδία, η Αυστρία και η Ουγγαρία αλλά και άλλες, έχουν ανακοινώσει πως είτε δημιουργούν τέτοια πιστοποιητικά είτε ότι θα τα δέχονται για τις μετακινήσεις. Ταυτόχρονα, και στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έχει ξεκινήσει η δουλειά για τη δημιουργία του ίδιου του ψηφιακού πιστοποιητικού, έστω και εάν προορίζεται να χρησιμοποιηθεί αρχικά για υγειονομικούς λόγους. Μάλιστα, η Εσθονία έχει ήδη ξεκινήσει τη δουλειά για το κοινό ψηφιακό σημείο επαλήθευσης όλων αυτών των πιστοποιητικών για όλη την Ευρώπη. Το επόμενο στάδιο, που αφορά στη συμφωνία για τη χρήση ενός τέτοιου πιστοποιητικού προς διευκόλυνση των μετακινήσεων, είναι ευκταίο, αλλά η συγκεκριμένη συζήτηση ακόμα δεν έχει ολοκληρωθεί. Σε κάθε περίπτωση, όμως, η χώρα μας διατηρεί το δικαίωμα να επιτρέψει το πιστοποιητικό εμβολιασμού ως εναλλακτικό του αρνητικού τεστ. Προς άρση των παρανοήσεων, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι το εν λόγω πιστοποιητικό δεν προσιδιάζει σε έναν τύπο διαβατηρίου. Άρα, δεν τίθεται θέμα υποχρέωσης εμβολιασμού για όποιον θέλει να ταξιδέψει. Αντιθέτως, στοχεύει να αποτινάξει μέρος της γραφειοκρατίας, όπως το αρνητικό τεστ προ της αναχώρησης. Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση περί προσωπικών δεδομένων, η πιο απλή απάντηση είναι και η πλέον πειστική. Δεν υπάρχει υποχρέωση επίδειξης του πιστοποιητικού εμβολιασμού. Υπάρχει πάντα ο εναλλακτικός τρόπος του αρνητικού τεστ για όποιον επιθυμεί να ταξιδέψει.

-Μετά τη διμερή συμφωνία με το Ισραήλ για κοινό πιστοποιητικό εμβολιασμού, να αναμένουμε και άλλες τέτοιες διμερείς συμφωνίες και με ποιες χώρες;
-Η αξιοποίηση του ψηφιακού πιστοποιητικού εμβολιασμού σε διμερές επίπεδο θα είναι ένα από τα κύρια εργαλεία μέσω του οποίου θα μπορέσουμε να ανοίξουμε την τουριστική ροή με διάφορες χώρες. Προφανώς, θα προτιμούσαμε να υπάρχει μια αυτόματη διαδικασία με όλες τις χώρες, αλλά, υπό τις παρούσες συνθήκες, τέτοιες διμερείς συμφωνίες είναι αναγκαίες. Έχουμε, λοιπόν, σκοπό, να επεκτείνουμε το «μοντέλο του Ισραήλ» με τις πλέον σημαντικές τουριστικά χώρες για εμάς, ανάλογα και με το δικό τους προγραμματισμό. Ως εκ τούτου, έχουμε καταρτίσει μια λίστα από 10 χώρες, οι οποίες είναι: η Μεγάλη Βρετανία, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Σερβία, η Ρωσία, η Ουκρανία, η Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία. Με αυτές βρισκόμαστε ήδη σε διαβουλεύσεις, ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να είμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε τη μορφή, το είδος και τον τρόπο επαλήθευσης της γνησιότητας αυτών των πιστοποιητικών.

-Πότε εκτιμάτε πως μπορεί να ξεκινήσει η φετινή τουριστική σεζόν; Είναι εφικτό να έχουν αρθεί οι περιορισμοί σε εστίαση και διασκέδαση γύρω στο Πάσχα;
-Κανένας δε μπορεί να προεξοφλήσει την πορεία της πανδημίας. Όλοι μας ελπίζουμε πως τα περιοριστικά μέτρα θα τηρηθούν και θα είναι επαρκή, ώστε να μη χρειαστεί να τεθούν εκ νέου σε ισχύ. Ήδη τα πρώτα θετικά σημάδια και από το μέτωπο του εμβολιασμού αλλά και από του καθολικού lockdown φαίνονται. Προσωπικά, έχω μια συγκρατημένη αισιοδοξία ότι τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί όλο αυτό το διάστημα αλλά και η πρόοδος του εμβολιαστικού προγράμματος θα είναι τέτοια, ώστε θα μας επιτρέψουν να ανοίξουμε νωρίτερα απ’ ό,τι «λέει» το κοινό αίσθημα. Θέλουμε να ξεκινήσει η τουριστική σεζόν όσο το δυνατόν νωρίτερα και να είμαστε έτοιμοι να υποδεχθούμε τουρίστες το Εβραϊκό Πάσχα, το Πάσχα των Καθολικών και το Ορθόδοξο Πάσχα. Όμως, το κρισιμότερο είναι να ξεκινήσει η σεζόν, αλλά να μην υπάρξουν πισωγυρίσματα και να διατηρηθεί καθ’ όλη τη διάρκειά της η ισορροπία μεταξύ τουριστικής κίνησης και υγειονομικής ασφάλειας.

-Σχεδιάζετε ως υπουργείο Τουρισμού να προτεραιοποιήσετε τον εμβολιασμό εργαζομένων που σχετίζονται με τον κλάδο; Πότε σκοπεύετε να τους εντάξετε στο συγκεκριμένο προγραμματισμό και για ποιες κατηγορίες εργαζομένων μιλάμε;
-Πρώτον, αναφερόμαστε σε όλους τους εργαζομένους οι οποίοι έρχονται σε επαφή με τουρίστες και τους εξυπηρετούν, ανεξαρτήτως κλάδου. Δεύτερον, ο προγραμματισμός δε γίνεται από εμάς, αλλά από την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού, η οποία παίρνει και τις τελικές αποφάσεις. Σε κάθε περίπτωση, εμείς έχουμε προτείνει και για το αίσθημα ασφάλειας των Ελλήνων πολιτών αλλά και για τη μέγιστη αξιοποίηση του τουρισμού τη φετινή χρονιά, αφού ολοκληρωθούν οι υγειονομικού χαρακτήρα εμβολιασμοί, σε μεγάλες ηλικίες και σε βεβαρημένους με υποκείμενα νοσήματα συνανθρώπους μας, να προταχθούν όλοι όσοι εξυπηρετούν τουρίστες.

-Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μιλήσει για ένα στόχο της τάξης του 50% της τουριστικής κίνησης του 2019. Πολλοί ξενοδόχοι, όμως, δεν κρύβουν την απαισιοδοξία τους. Πού μπορεί να φτάσει ο φετινός τουρισμός;
-Ο φετινός τουρισμός θα φτάσει ένα «σκαλί» παραπάνω απ’ όπου έφτασε πέρυσι. Πέρυσι πετύχαμε την ενίσχυση του «brand name» της χώρας μας και φέτος θα χτίσουμε πάνω σε αυτό. Έτσι, η αποτελεσματική διαχείριση του περσινού μας ανοίγματος θα πάει ένα βήμα παραπέρα. Αυτό είναι το ουσιαστικό διακύβευμα, αυτός είναι ο ουσιαστικός μας στόχος και όχι οι αριθμοί, οι οποίοι σε κάθε περίπτωση είναι προσωρινοί. Δε θέλω, φυσικά, να υποτιμήσω τον οικονομικό αντίκτυπο. Άλλωστε, ο τουρισμός θα είναι αυτός που θα μας οδηγήσει στην έξοδο από την οικονομική κρίση, διότι αυτή είναι η φύση του. Όμως, μας νοιάζει αυτή η άνοδος να είναι μόνιμη και ουσιαστική και αυτό θα γίνει μόνο αν καταφέρουμε και υγειονομικά και από κάθε άποψη να διαχειριστούμε σωστά την τωρινή περίοδο. Ασφάλεια και σοβαρότητα. Αυτό είναι το στοίχημά μας και θα το καταφέρουμε…

Ο Αλέν Λεφέβρ έχει τοποθετήσει έτσι το πιάνο στο σαλόνι του, ώστε καθώς παίζει να μπορεί να κοιτάζει τη θάλασσα. Το σπίτι του, ψηλά στην Άνω Βούλα, έχει πανοραμική θέα στο Σαρωνικό, και το μεσημέρι του Σαββάτου 13 Φεβρουαρίου που πήγα να τον δω, το φως ήταν εκτυφλωτικό και η ζέστη ασυνήθιστη.

Ηλίας Μαγκλίνης

Καθόμασταν στην ωραία βεράντα του, κρατώντας τις απαραίτητες αποστάσεις, αλλά με είδε που ζοριζόμουν. «Θα σε πειράξει ο ήλιος», μου είπε στα αγγλικά κάποια στιγμή με την ωραία γαλλική προφορά του (ο σπουδαίος πιανίστας είναι θερμόαιμος, ζεστός και φιλόξενος Γαλλοκαναδός), «ας καθίσουμε λίγο στη σκιά, παρότι εγώ δεν καταλαβαίνω από ήλιο». Έχει δίκιο: οι Έλληνες φίλοι του τα καλοκαίρια, στη θάλασσα, δυσκολεύονται να πιστέψουν ότι αντέχει να παίζει τάβλι κάτω απ’ τον ήλιο με τις ώρες, να πίνει τη μπίρα του άνετος και να χαμογελάει σε όλο τον κόσμο.
Η κίνησή του αυτή πάντως με έσωσε μάλλον από τη σίγουρη ηλίαση. Καθώς μιλούσαμε, στα χέρια μου είχα ήδη το νέο του άλμπουμ, το έβδομο ως συνθέτη, με τον τίτλο «Opus 7 Preludes», που κυκλοφορεί από τη Warner Classics. Ο Λεφέβρ είναι διάσημος ως κλασικός σολίστ του πιάνου, ο ίδιος όμως, και προς μεγάλη δυσφορία της δισκογραφικής του εταιρείας, διατείνεται πως είναι «συνθέτης με σίγμα πεζό. Είμαι πάνω απ’ όλα πιανίστας που κάθε τόσο γράφει μουσική», τονίζει με μια ταπεινοφροσύνη που μοιάζει ειλικρινής, αλλά που την ίδια στιγμή δεν ταιριάζει με τον πληθωρικό του χαρακτήρα: ένα μείγμα χαράς της ζωής αλλά και μιας αδιόρατης φυσικής λύπης.
Αυτός ο ιδιότυπος συνδυασμός, αυτή η φαινομενική αντίφαση, είναι έκδηλη στο τελευταίο του άλμπουμ: σύντομες, υποβλητικές συνθέσεις για πιάνο, πρελούδια που ρέουν όπως η θάλασσα που τόσο αγαπάει, έχουν κάτι κελαρυστό, γλυκό αλλά όχι γλυκερό, μελαγχολικό και σκοτεινό μα και ανάλαφρο.
Αυτός ο «συνθέτης με σίγμα πεζό» κατέχει το θείο δώρο της μελωδίας, αν και δε φαίνεται αυτό να τον απασχολεί ιδιαίτερα στις συνθέσεις του αυτές, οι οποίες έχουν κάτι στοχαστικό. Είναι τραγούδια χωρίς λόγια, θα μπορούσε να πει κανείς, και ένα πρελούδιο είναι αφιερωμένο σε έναν αγαπημένο φίλο του που επιβίωσε από πολλαπλούς καρκίνους.
Όμως ο δίσκος έχει και κάτι ακόμα, αναπάντεχο. Αυτός ο λάτρης της Ελλάδας κλείνει το άλμπουμ με ένα πρελούδιο σε δύο μέρη αφιερωμένο στο Μάτι και στην πολύνεκρη εθνική τραγωδία του 2018. Αυτή η σύνθεση είναι και η μόνη όπου το πιάνο δεν είναι μοναχό του: τον συνοδεύει στο μπουζούκι ο Θανάσης Πολυκανδριώτης. Κάπως έτσι, στον ελεγειακό τόνο που χαρακτηρίζει το γλυκόπικρο αυτό κομμάτι, ο σημαντικός Έλληνας τραγουδοποιός και ερμηνευτής προσδίδει το δικό του χρώμα, τη δική του ατμόσφαιρα. Πώς έγινε όμως και ήλθαν έτσι τα πράγματα; Το λόγο τον έχει ο Αλέν Λεφέβρ.
«Ξέρετε, τη δεύτερη φορά που ήρθα στην Ελλάδα, στη Σάμο, την οποία λατρεύω, έβαλα τα κλάματα, έτσι, χωρίς λόγο. Υπάρχει κάτι στην Ελλάδα που με επηρεάζει. Ίσως να είναι μια υπερευαισθησία εκ μέρους μου. Δεν ξέρω. Δε φοβάμαι να πω το εξής: η Ελλάδα είναι ίσως η μόνη χώρα που δεν έχασε τον ανθρωπισμό της. Αυτόν τον ανθρωπισμό που πασχίζω να βρω στον κόσμο. Δε μιλάω ελληνικά αλλά είμαι ευτυχισμένος εδώ, αγαπώ τους ανθρώπους της.
»Σχετικά με το Μάτι τώρα… το 2018 κολυμπάω στη Βουλιαγμένη και αρχίζω να παρατηρώ κάτι περίεργο στον αέρα. Ρωτάω τον αγαπημένο φίλο, τον Γιάννη, τι είναι αυτό. Μου λέει, στάχτη. Κάπου κοντά πρέπει να έχει πιάσει φωτιά. Αυτό συνεχίστηκε για κάνα δυο ώρες ακόμα. Γυρνάω στο σπίτι και προσπαθώ να δω τι συμβαίνει. Και βλέπω τι γίνεται στο Μάτι. Βλέπω μια εικόνα: τα απανθρακωμένα πτώματα μιας οικογένειας, αγκαλιασμένοι όλοι μαζί, πέθαναν έτσι.
»Τότε, στη Σάμο, ήμουν σε ένα μικρό μαγαζί που έπαιζαν ρεμπέτικα, τα οποία αγαπώ. Και είναι μια οικογένεια, πατέρας, μητέρα, παιδιά και η γιαγιά και ο παππούς. Ξαφνικά σηκώνεται η ηλικιωμένη γιαγιά και χορεύει. Και ο εγγονός πέφτει στα γόνατα και την αποθεώνει, λες και είχε μπροστά του την πιο όμορφη γυναίκα στον κόσμο. Ξέρετε, προέρχομαι από μια χώρα όπου τους ηλικιωμένους τους πετάμε στα σκουπίδια. Τους ταΐζουμε στις πέντε το απόγευμα, τους δίνουμε το χάπι τους στις πέντε και τριάντα και μετά δε θέλουμε να τους ξαναδούμε. Έτσι έβαλα τα κλάματα στη Σάμο. Ξέρω, ξέρω, δεν είναι η πλειοψηφία, αλλά συμβαίνει αυτό στην Ελλάδα.
»Όταν είδα αυτή την τρομακτική σκηνή στο Μάτι, κάθισα στο πιάνο. Και άρχισα να γράφω κάτι. Και τότε είπα στη σύντροφό μου, έχουμε ένα φίλο που δούλευε τότε στο Μέγαρο, τον Νίκο Τσούχλο, και του ζήτησα να μας προτείνει έναν καλό Έλληνα στο μπουζούκι. Και μας βρήκε τον καλύτερο: τον Θανάση Πολυκανδριώτη. Και δέχθηκε να συνεργαστεί μαζί μου αυτός ο άνθρωπος. Τον συναντώ και, ξέρετε, αυτός δε μιλάει αγγλικά, εγώ δε μιλώ ελληνικά, αλλά τι έγινε: άρχισα να παίζω στο πιάνο τη σύνθεσή μου για το Μάτι και αυτός βάζει τα κλάματα. Και πιάνει το μπουζούκι και αρχίζει να αυτοσχεδιάζει παράλληλα με εμένα. Και βάζω κι εγώ τα κλάματα. Ναι, ξέρω τι θα πείτε, βάζεις συνέχεια τα κλάματα εσύ. Αλήθεια είναι, συγκινούμαι εύκολα, τι να πω; Υπάρχει πολύ κλάμα στη ζωή μου. Λέω λοιπόν στον Θανάση, θες να είσαι στο CD που θα κάνω για τη Warner; Και λέει, ναι, ναι. Τα υπόλοιπα τα κανόνισε η κόρη του, η ηχογράφηση έγινε στην Ελλάδα. Μου έλεγαν, να, ξέρετε όμως, δεν έχουμε διαθέσιμο το καλύτερο πιάνο κ.λπ., τους λέω, δε δίνω δεκάρα για το πιάνο, αν δεν είναι Στάινγουεϊ κ.λπ. Μια χαρά πιάνο ήταν αυτό που μας έδωσαν και το αποτέλεσμα βγήκε εξαιρετικό. Πάντως δεν έγραψα το κομμάτι για το Μάτι από πολιτική σκοπιά. Και ο Θανάσης (Πολυκανδριώτης) είναι σπουδαίος μουσικός. Η ζωή είναι τρελή, απρόβλεπτη. Τρελή με έναν υπέροχο αλλά και με έναν τρομακτικό βέβαια τρόπο».

ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Πώς όμως προέκυψε αυτό το πάθος με την Ελλάδα σε αυτόν το χαρισματικό πιανίστα από το Μόντρεαλ; «Η αγάπη μου για την Ελλάδα δε σχετίζεται μονάχα με την ομορφιά του τόπου και τις χαρές του», λέει με έμφαση, προσθέτοντας: «Έχει να κάνει και με μια κατάσταση του νου που βρήκα εδώ στην Ελλάδα. Και με ένα δικό μου, διαρκή προβληματισμό πάνω στην έννοια της δημοκρατίας. Αυτό που βλέπω εδώ και περίπου είκοσι χρόνια τουλάχιστον, είναι μια υποχώρηση του δημοκρατικού ιδεώδους. Αυτό που ανακάλυψα στην Ελλάδα το 1998, όταν ήλθα προσκεκλημένος στη Θεσσαλονίκη ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, ήταν κάτι στον ελληνικό τρόπο που σχετίζεται με όλα τα παραπάνω. Πολλοί μου λένε, αγαπάς την Ελλάδα διότι δεν ξέρεις στ’ αλήθεια πώς είναι οι Έλληνες. Τους λέω να πάψουν, διότι με πληγώνουν αυτά τα λόγια. Υπάρχει κάτι πολύ διαφορετικό στον ελληνικό τρόπο σκέψης απ’ όλες τις άλλες χώρες που έχω επισκεφθεί. Και έχω επισκεφθεί πάνω από πενήντα χώρες λόγω της δουλειάς μου. Οπότε, μια μέρα ξύπνησα στο Μόντρεαλ ένα πρωί, και λέω στη σύντροφό μου, αυτό ήταν, τελείωσα. Εκείνη λέει, τι εννοείς; Της λέω, τελείωσα με όλα αυτά εδώ πέρα. Θέλω να πάω να ζήσω στην Ελλάδα. Έτσι, με τη μία. Το είχα στο μυαλό μου φυσικά πολύ καιρό, αλλά τότε το αποφάσισα. Και εκείνη μου είπε, εντάξει, πάμε. Μέσα σε έξι μήνες πουλήσαμε το διαμέρισμά μας στο Μόντρεαλ και φύγαμε. Η καλύτερη απόφαση της ζωής μου όλης».

ΑΛΛΟ Η ΛΕΙΝΤΙ ΓΚΑΓΚΑ, ΑΛΛΟ ΤΟ ΡΕΚΒΙΕΜ ΤΟΥ ΜΟΤΣΑΡΤ, ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ
Ο Λεφέβρ είναι χειμερινός κολυμβητής. Κολυμπάει κάθε μέρα. Τον τελευταίο χρόνο δεν έχει δουλέψει καθόλου εξαιτίας της πανδημίας. «Ξέρετε πόσα έβγαλα πέρυσι; Μηδέν (σχηματίζει τον αριθμό με το δείκτη και τον αντίχειρά του). Τίποτα, μηδέν. Αν είμαι ακόμα καλά, είναι επειδή στην εποχή όλων εκείνων των συναυλιών και των περιοδειών, υπήρξα πολύ προσεκτικός με τα οικονομικά μου. Είχα υπογράψει συμβόλαια για 2-3 χρόνια, ακυρώθηκαν όλα. Δεν έβγαλα ούτε ένα ευρώ ένα χρόνο τώρα. Αλλά ξέρετε, κάθε μέρα ευχαριστώ το Θεό. Κάθε φορά που πηγαίνω στη θάλασσα».
Αν έχει πάθος με τη θάλασσα, με την κλασική μουσική έχει λατρεία. Και μοιάζει να παίρνει φωτιά όταν μιλάμε για την κατάσταση της βιομηχανίας της κλασικής μουσικής σήμερα. «Το Χόλυγουντ έχει κάνει ζημιά», λέει σχεδόν θυμωμένος. «Πέρυσι τέτοιο καιρό έδινα την τελευταία μου συναυλία στο Λος Άντζελες πριν από την πανδημία. Ήμουν στην πρωτεύουσα του Χόλυγουντ και τους έλεγα το εξής: σε όποια ταινία πρωταγωνιστεί κάποιος φρικτός άνθρωπος, ένα τέρας, σχεδόν πάντα τον βάζετε να ακούει κλασική μουσική: ο κανίβαλος Χάνιμπαλ Λέκτερ ακούει τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ του Μπαχ, ο Λόρενς Ολίβιε ως σαδιστής ναζί εγκληματίας ακούει Σούμπερτ, στο “Αποκάλυψη, τώρα” καίνε χωριά ακούγοντας Βάγκνερ. Στο “Κουρδιστό πορτοκάλι” η αποθέωση της βίας σχεδόν ταυτίζεται με τη μουσική του Μπετόβεν. Θέλω να πω, τα τελευταία 50 χρόνια το Χόλυγουντ έχει ταυτίσει τους πιο άρρωστους χαρακτήρες με την κλασική μουσική, ενώ όταν κάποιος πλασάρεται ως κουλ και ωραίος, ακούει Μπιτλς και Ρόλινγκ Στόουνς. Αυτό το λες και προπαγάνδα!», λέει φωνάζοντας σχεδόν.
Τον ρωτάω κάποια στιγμή αν θεωρεί τον εαυτό του μουσικό cross-over: αν αναμειγνύει την κλασική μουσική με άλλα είδη. Εκεί είναι σα να τον χτυπάει ηλεκτρισμός. «Λοιπόν, αυτή είναι μεγάλη κουβέντα. Ο χώρος της κλασικής μουσικής περνάει τεράστια κρίση. Για να ανταπεξέλθουν, σκέφτηκαν διάφορα πράγματα: συμφωνικές ορχήστρες να παίζουν Μπιτλς ή παραδοσιακή μουσική κάποιας χώρας, η Ορχήστρα Φιλαδέλφεια να παίζει “Πόλεμο των άστρων”. Διαχωρίζω τη θέση μου ως προς αυτό. Εγώ παίζω Μπραμς, Σοπέν, Ραχμάνινοφ και όταν δεν παίζω τέτοιους συνθέτες, παίζω δικές μου συνθέσεις. Δε λέω ότι είναι καλές, δε λέω καν ότι είμαι συνθέτης, αλλά κάποιος που βρίσκεται σε βαθιά αγωνία. Υποφέρω από αϋπνίες και η σύνθεση είναι για μένα ένας τρόπος να ασκούμαι πάνω στους φόβους μου. Δουλεύω σκληρά σε ό,τι κάνω, προσπαθώ να βάλω τα δυνατά μου κάθε φορά. Αρκεί η μουσική να είναι όμορφη. Αυτό μετράει. Και είναι ένα είδος ευθύνης απέναντι στον κόσμο αυτό που κάνουμε. Δίνω μεγάλη σημασία σε αυτό, διότι όταν ήμουν μικρός στο σχολείο, με χτυπούσαν συνέχεια. Συνέχεια όμως. Καταλάβαιναν ότι είμαι ευαίσθητος και γινόμουν εύκολος στόχος. Και έκτοτε δεν αφήνω να πέσει κάτω το παραμικρό. Με τη μουσική που παίζω ή και με αυτήν που γράφω, δίνω απαντήσεις σε έναν κόσμο που γυρεύει στηρίγματα».
Άρα είναι μάλλον αρνητικός με το cross-over. «Ναι. Γιατί, ας πούμε, να υπάρχει η αξίωση ο κλασικός μουσικός να παίζει ποπ και ροκ και ο ροκ σταρ να μην απαιτείται ποτέ να παίξει Μπαχ; Επίσης, δεν είναι όλα ίσια και όμοια. Η μουσική είναι όπως και η λογοτεχνία. Όταν διαβάζεις “Χάρι Πότερ”, πρέπει να ξέρεις ότι δεν είναι Σαίξπηρ και δεν είναι Φλομπέρ. Μπορείς να τον απολαύσεις μια χαρά τον “Χάρι Πότερ”, όταν όμως σε μια κοινωνία μπερδεύονται αυτές οι διαβαθμίσεις, κάτι είναι σοβαρά λάθος. Πώς να το πω: υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη Λέιντι Γκάγκα και στο Ρέκβιεμ του Μότσαρτ, τι να κάνουμε. Αν δε μας αφήνουν να το δούμε αυτό, τότε δε ζούμε σε δημοκρατία, λυπάμαι. Δε λέω να μην έχει εκπομπές με ποπ θεματολογία η τηλεόραση, αλλά να μην έχει ούτε μία εκπομπή για το βιβλίο ή για την κλασική μουσική; Ούτε μία;
»Ταξιδεύω σε διάφορες χώρες και παίζω σε παιδιά, π.χ., στην Κίνα, και ακούν Σούμπερτ για πρώτη φορά και μου λένε: ω, μεσιέ Λεφέβρ, πώς είναι δυνατόν να μην το έχουμε ακούσει ποτέ αυτό ξανά; Υπάρχει μια τρομερή αληθινή ιστορία με μουσικούς στο Άουσβιτς. Ήταν ένα αγόρι στο οποίο έκαναν πειράματα ή βασανιστήρια, πάντως πέθαινε σιγά-σιγά. Και ένας ναζί που του είχε αδυναμία, του είπε, τι θέλεις να σου κάνω δώρο; Σοκολάτα μήπως; Ο μικρός ζήτησε να ακούσει μουσική. Υπήρχε ένα κουαρτέτο εγχόρδων από κρατούμενους και του έπαιξαν ένα σύντομο κομμάτι του Σούμαν. Και το αγόρι έκλαψε, ένα Εβραιόπουλο από τη Γαλλία ήταν. Και λέει, γιατί δεν είχα ακούσει ποτέ προηγουμένως κάτι τέτοιο; Ίσως αυτές να ήταν οι τελευταίες του λέξεις».