Την απόφασή τους να προστατεύσουν τα ελληνικά και ευρωπαϊκά σύνορα έναντι των απειλών της Τουρκίας, εξέφρασαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, Ζοζέπ Μπορέλ, κατά τη συνάντηση που είχαν την Τετάρτη 24 Ιουνίου στο Μέγαρο Μαξίμου (φωτ.).
Στη συνάντηση, που έγινε σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα -σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές- τονίστηκε ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας, που είναι και σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φυλάσσονται με μεγάλη αποφασιστικότητα και ότι η στήριξη της ΕΕ προς την Ελλάδα θα είναι διαρκής όπως εκδηλώθηκε -με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο- και τον περασμένο Μάρτιο στον Έβρο.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, εξέφρασε στις δηλώσεις του την ικανοποίησή του, για το ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στέκεται στο πλευρό της Ελλάδας «καθώς υπερασπιζόμαστε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα», ενώ από την πλευρά του ο Ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ τόνισε με έμφαση, στέλνοντας σαφές μήνυμα στην Άγκυρα, ότι «είμαστε αποφασισμένοι να προστατεύσουμε τα ελληνικά και Ευρωπαϊκά εξωτερικά σύνορα».
Ο κ. Μπορέλ -ο οποίος λίγες ώρες νωρίτερα είχε επισκεφθεί τις Καστανιές Έβρου, συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών, κ. Νίκο Δένδια, και διαπίστωσε ιδίοις όμμασι την κατάσταση στην περιοχή και το βαθμό ετοιμότητας των ελληνικών δυνάμεων- είπε επίσης ότι είναι καθήκον του να επισκέπτεται την Ελλάδα, επαναβεβαιώνοντας πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι δεσμευμένη στην προστασία της κυριαρχίας της χώρας μας.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, χαρακτήρισε «πολύ σημαντικό» το ότι «η Ένωση στέκεται στο πλευρό της Ελλάδας, καθώς υπερασπιζόμαστε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα» και έστειλε μήνυμα στην Άγκυρα λέγοντας ότι «εμείς αναζητούμε πάντα μια εποικοδομητική σχέση με τους γείτονές μας, κυρίως την Τουρκία. Η εμπιστοσύνη χρειάζεται δύο, και για να ξεκινήσει να οικοδομείται η εμπιστοσύνη είναι σημαντικό η Τουρκία να σταματήσει τις προκλητικές ενέργειες, οι οποίες ξεκάθαρα παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, καθώς επίσης και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου».
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε πως είναι σημαντικό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει το γεγονός ότι η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται αντιμέτωπες με μία κατάσταση στην οποία παραβιάζονται τα κυριαρχικά δικαιώματα δύο κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τόνισε ότι προσβλέπει πάντοτε στη συνεισφορά της ΕΕ αναφορικά με την επίλυση μιας, αντικειμενικά, πολύπλοκης κατάστασης.

ΣΤΗΡΙΖΕΙ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Ο ΜΠΟΡΕΛ
Από την πλευρά του, ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ αναφέρθηκε στην κατάσταση στον Έβρο, στις υπερπτήσεις τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών και τις εξαγγελίες της Τουρκίας για διενέργεια παράνομων γεωτρήσεων. Σημείωσε ότι μία από τις αποστολές του είναι η προάσπιση των συμφερόντων και των δικαιωμάτων της Ένωσης, της Ελλάδας και της Κύπρου, όπως και η οικοδόμηση ενός ελάχιστου επιπέδου διαλόγου και εμπιστοσύνης με την Άγκυρα.
«Από την πλευρά μας ήμασταν επίσης πολύ σαφείς, ελπίζω, εκφράζοντας όχι απλώς την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη αλλά τη δέσμευση προς την Ελλάδα, προκειμένου να προστατευτεί η κυριαρχία σας, τα εξωτερικά σας σύνορα, τα οποία -όπως είπα σήμερα το πρωί- αποτελούν εξωτερικά σύνορα ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης» τόνισε με ιδιαίτερη έμφαση ο κ. Μπορέλ και πρόσθεσε: «Συνδράμαμε, στηρίξαμε την Ελλάδα στη διάρκεια των τελευταίων γεγονότων και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε. Γνωρίζω ότι γίνονται πολλές υπερπτήσεις, κάποιες έγιναν ακόμη και σήμερα στα νησιά αλλά ακόμη και στην ηπειρωτική χώρα, ότι είχαμε το έντονο πρόβλημα με τις γεωτρήσεις που θίγουν την κυριαρχία σας και ήθελα να έρθω αυτοπροσώπως -θα ερχόμουν ούτως ή άλλως, αλλά μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για περισσότερους λόγους- για να εκφράσω αυτή τη δέσμευση και τη στήριξη».
Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, επισήμανε παράλληλα την ανάγκη εδραίωσης ενός ελάχιστου επιπέδου εμπιστοσύνης και διαλόγου με την Τουρκία για να σταματήσει αυτή η κλιμάκωση, κάτι που όπως είπε, συζήτησε νωρίτερα διεξοδικά, με το Νίκο Δένδια.
«Η Ελλάδα είναι ίσως το κράτος-μέλος (της ΕΕ) που έχει το μεγαλύτερο συμφέρον από οποιοδήποτε άλλο να υπάρχουν καλές σχέσεις με την Τουρκία, και θεωρώ ότι πρέπει να συνεργαστούμε, για να επιτύχουμε το σκοπό αυτό και να επανέλθουμε σε μια νέα κανονικότητα, όπως θα τη χαρακτηρίζαμε σήμερα, δηλαδή να επιστρέψουμε στην παλιά κανονικότητα» είπε συγκεκριμένα ο κ. Μπορέλ.
Τέλος, διαβεβαίωσε την Αθήνα «ότι με μεγάλη χαρά θα συμβάλλουμε προς την κατεύθυνση αυτή, καθώς μία από τις σημαντικότερες δεσμεύσεις που έχω αναλάβει είναι η βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία, η προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και λέγοντας Ευρωπαϊκή Ένωση φυσικά πρωτίστως εννοώ την Ελλάδα και την Κύπρο».
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης, από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, ο πολιτικός διευθυντής του υπουργείου Εξωτερικών, Κυριάκος Λουκάκης, η διευθύντρια του Διπλωματικού Γραφείου του πρωθυπουργού, Ελένη Σουράνη και η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος, Αριστοτελία Πελώνη.

Δεν είμαι σίγουρος, αλλά μάλλον δεν έχουμε αντιληφθεί στην Ελλάδα την κρισιμότητα της κατάστασης και ότι ο πόλεμος έχει αρχίσει ήδη με άλλα μέσα.

Γράφει ο Σάββας Καλεντερίδης*

Καθημερινά, δεκάδες Τούρκοι κάνουν την προπαγάνδα του τουρκικού κράτους σε λογαριασμούς που διατηρώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Και μιλώ με βεβαιότητα, γιατί παρακολουθώ τα μηνύματά τους, τα οποία είναι προφανές ότι προέρχονται από κρατικές υπηρεσίες και ότι έχουν υποστεί επεξεργασία, για να περνούν μηνύματα που είναι υποστηρικτικά της πολιτικής που ασκεί η Τουρκία σήμερα στην Ανατολική Μεσόγειο και αύριο στο Αιγαίο.
Και καλό είναι οι αρμόδιες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους να ορίσουν σαφώς κάποια υπηρεσία ότι είναι υπεύθυνη, αφ’ ενός να διεξάγει παρόμοιες επιχειρήσεις επηρεασμού της διεθνούς αλλά και της τουρκικής κοινής γνώμης, και αφ’ ετέρου να παρακολουθεί τη δράση των χρηστών του διαδικτύου που καθοδηγούνται από το τουρκικό κράτος και να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την εξουδετέρωσή τους.
Για παράδειγμα, αν υπήρχε μια τέτοια αρμόδια υπηρεσία θα έπρεπε να διακινήσει παγκοσμίως, αλλά και στους λαούς που υφίστανται την εθνοκάθαρση από το τουρκικό κράτος, το παρακάτω άρθρο του Ιλχάν Τανίρ που δημοσιεύθηκε στο ahvalnews με τίτλο: «Αντιπρόεδρος της Επιτροπής των ΗΠΑ: Η Τουρκία παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και διαπράττει εθνοκάθαρση στη Συρία».
Η Nadine Maenza, η οποία διορίστηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ το 2018 ως εκπρόσωπος στην αμερικανική Διεθνή Επιτροπή για τη Θρησκευτική Ελευθερία και εξελέγη αντιπρόεδρος της το 2019, δήλωσε ότι διαπίστωσε πολύ σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περιοχές που ελέγχονται από τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις στη βόρεια Συρία, παραβιάσεις γίνονται με κατευθύνσεις της τουρκικής κυβέρνησης.
Η Διεθνής Επιτροπή για τη Θρησκευτική Ελευθερία –η οποία είναι υπερκομματική και ανεξάρτητη– στις 10 Ιουνίου έκανε σύσκεψη για τις εξελίξεις στη Συρία με τέσσερις ειδικούς, ώστε να εξεταστούν η θρησκευτική ελευθερία και οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Τουρκία, με τρεις ξεχωριστές επιχειρήσεις που πραγματοποίησε μαζί με τα μέλη του Ελεύθερου Συριακού Στρατού σε Αφρίν, αλ Μπαμπ και Τελ Αμπιάτ κατέλαβε και ελέγχει περιοχές που εκτείνονται σε μια τεράστια έκταση. Η Nadine Maenza μετά τη συνεδρίαση, σε ειδική τηλεοπτική συνέντευξη στο Ahval English, είπε: «Η κατάσταση στον τομέα της θρησκευτικής ελευθερίας σε περιοχές που ελέγχει η Τουρκία –αλλά και στην ίδια τη χώρα– έχει επιδεινωθεί και συνεχίζει να επιδεινώνεται».
Σύμφωνα με τα ευρήματα και τα συμπεράσματα της Επιτροπής, όταν η Τουρκία κατέλαβε έδαφος στη Συρία κατάργησε τη θρησκευτική ελευθερία και στη θέση της επέβαλε σκληρές συνθήκες.
Η Nadine Maenza είπε, ακόμα, ότι η Άγκυρα –και οι δυνάμεις που υποστηρίζονται από αυτήν– μόλις καταλάβει μια περιοχή αρχίζει με «τη δολοφονία αμάχων» ή «την αναγκαστική φυγή» των κατοίκων. Μάλιστα, σημείωσε ότι αυτές οι επιχειρήσεις πραγματοποιούνται ως επί το πλείστων σε περιοχές που παρουσιάζουν θρησκευτική ποικιλομορφία, με Χριστιανούς, Γεζίντι, Κούρδους, Άραβες κ.ά.
Περιγράφοντας το τι συμβαίνει, είπε ότι οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν πολύ δύσκολες συνθήκες, π.χ. οι γυναίκες υποχρεώνονται να καλύπτουν τα κεφάλια τους, οι Γεζίντι υποχρεώνονται να ασπαστούν το Ισλάμ. «Γίνονται και άλλες δραστηριότητες που μπορούν να θεωρηθούν εθνοκάθαρση», πρόσθεσε.
Οι ισχυρισμοί αυτοί, κατά τη Nadine Maenza, τεκμηριώθηκαν από τους εμπειρογνώμονες που συμμετείχαν στη συνεδρίαση της αμερικανικής Επιτροπής.
Στην ίδια συνέντευξη ανέφερε, ότι γίνονται ενέργειες να μεταφερθούν Σύροι που κατοικούν στην Τουρκία σε συγκεκριμένες περιοχές που είναι υπό τουρκική κατοχή και ότι αυτό αποτελεί δημογραφική αλλοίωση – το ίδιο συμβαίνει και με την αναγκαστική διδασκαλία της τουρκικής γλώσσας. Υπενθύμισε δε, ότι το Παρατηρητήριο Γενοκτονίας κήρυξε τα γεγονότα αυτά ως «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας» και ότι υπάρχει στενή παρακολούθησή τους από την Επιτροπή.
Το Παρατηρητήριο Παρακολούθησης Γενοκτονίας σε έκθεσή του που δημοσιεύθηκε στις 9 Ιουνίου απευθύνει πολύ βαριές κατηγορίες στην Τουρκία, τονίζοντας ότι η μαζική μετακίνηση πληθυσμών στη Συρία αποτελούν «έγκλημα κατά της ανθρωπότητας», και σημειώνοντας ότι διαπράχθηκαν «εκατοντάδες εκτελέσεις πολιτών και απαγωγές γυναικών Γεζίντι που έγιναν σκλάβες». Επίσης, εκατοντάδες Κούρδοι βασανίστηκαν συστηματικά σε μυστικές φυλακές.
Σε απάντηση στο ερώτημα, αν οι παραβιάσεις σε αυτές τις περιοχές θα μπορούσαν να είναι πέρα από τον έλεγχο της τουρκικής κυβέρνησης, η Nadine Maenza ήταν ξεκάθαρη: «Διευθύνονταν από την τουρκική κυβέρνηση και από εκείνους που φορούσαν τουρκικές στολές». Άλλωστε, σύμφωνα με την ίδια, Τούρκοι στρατηγοί δήλωσαν πρόσφατα ότι επισκέφτηκαν τα μέρη όπου σημειώθηκαν αυτές οι παραβιάσεις (στα τέλη Μαΐου ο υπουργός Εθνικής Άμυνας και πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Χουλούσι Ακάρ πήγε στα σύνορα της Συρίας και έκανε επιθεωρήσεις). «Η Τουρκία δεν απορρίπτει αυτούς τους ισχυρισμούς», πρόσθεσε.
Όσο για τις ειδήσεις που μεταδίδει το πρακτορείο Anadolu και τα ΜΜΕ που ελέγχονται από το ΑΚΡ, ότι δηλαδή οι δυνάμεις κατοχής επισκευάζουν εκκλησίες και ότι υπάρχει θρησκευτική ελευθερία, δεν επιβεβαιώνονται από τους κατοίκους.
Κλείνοντας, η Αμερικανίδα αντιπρόεδρος στη Διεθνή Επιτροπή για τη Θρησκευτική Ελευθερία είπε ότι τις «βελτιώσεις» που λέει ότι έφερε ο τουρκικός στρατός κατοχής στη ζωή και τα θρησκευτικά δικαιώματα των κατοίκων των περιοχών αυτών στη Συρία, δεν τις είδαν όσοι ζουν εκεί. «Η τουρκική κατοχή δε χαιρετίστηκε με ευγνωμοσύνη», υπογράμμισε.
Τι μας λέει, λοιπόν, η Αμερικανίδα αντιπρόεδρος της Επιτροπής; Ότι η Τουρκία το έτος 2020 διαπράττει εθνοκάθαρση σε περιοχές μιας γειτονικής της χώρας, σε περιοχές που έχει καταλάβει με τη βία, ότι άνθρωποι βιάζονται να αλλάξουν την πίστη τους, ότι βιάζονται να μάθουν την τουρκική γλώσσα και ότι γυναίκες πωλούνται σε σκλαβοπάζαρα.
Και αυτό δεν αποτελεί πρώτη είδηση στην Ελλάδα, ούτε διακινείται σε ΜΜΕ της Ευρώπης. Το ξαναλέω, ο πόλεμος έχει ήδη αρχίσει, απλά δεν το έχουμε καταλάβει εδώ στην Ελλάδα. Ας ελπίσουμε όταν ξυπνήσουμε να μην είναι ήδη αργά.

*Ο Σάββας Καλεντερίδης (Βέργη Σερρών, 1960) είναι Έλληνας αξιωματικός εν αποστρατεία, πρώην πράκτορας της ΕΥΠ και μετέπειτα συγγραφέας και γεωστρατηγικός αναλυτής.

Αίσθηση έχει προκαλέσει το αποκαλυπτικό δημοσίευμα της ιστοσελίδας Nordic Monitor, το οποίος φέρνει στο φως απόρρητο σχέδιο εισβολής στην Ελλάδα που είχε εκπονήσει προ εξαετίας το τουρκικό επιτελείο ενόπλων δυνάμεων.
Πρόκειται για το σχέδιο με την κωδική ονομασία Τζαχά Μπέης (Çaka Bey) από το όνομα ενός Τούρκου στρατιωτικού διοικητή του 11ου αιώνα, ο οποίος την περίοδο 1088-1091 ορμώμενος από τη Σμύρνη, κατέλαβε τη Λέσβο, τη Χίο, τη Ρόδο και τη Σάμο, κυριαρχώντας στα μικρασιατικά παράλια.
Το έγγραφο έχει ημερομηνία 13 Ιουνίου 2014, γεγονός που υποδηλώνει ότι ενημερώθηκε και οριστικοποιήθηκε εκείνη την ημέρα και -όπως αναφέρει η ιστοσελίδα- πιθανότατα εξακολουθεί να είναι ενεργό.
Τα έγγραφα ανακαλύφθηκαν κατά λάθος, καθώς βρίσκονταν μέσα σε ένα φάκελο που αφορούσε μία δικαστική υπόθεση την οποία χειριζόταν ο εισαγγελέας Serdar Coşkun, έμπιστος του Ερντογάν. Ο εισαγγελέας προφανώς ξέχασε να αφαιρέσει τα διαβαθμισμένα έγγραφα προτού τα υποβάλει στο δικαστήριο, με αποτέλεσμα να διαρρεύσουν.
Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτά συλλέχθηκαν από τα κεντρικά γραφεία του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων κατά τη διάρκεια έρευνας για το αποτυχημένο πραξικόπημα στις 15 Ιουλίου 2016 και ανταλλάχθηκαν μεταξύ κορυφαίων διοικητών του Γενικού Επιτελείου, οι οποίοι χρησιμοποιούν ένα ασφαλές εσωτερικό σύστημα ηλεκτρονικής επικοινωνίας.

ΠΩΣ ΕΓΙΝΕ Η ΔΙΑΡΡΟΗ
Σύμφωνα με τη Nordic Monitor, την 1η Αυγούστου του 2016 ο Coşkun διέταξε το Γενικό Επιτελείο να προωθήσει αντίγραφα όλων των μηνυμάτων email των δύο προηγούμενων μηνών, ανάμεσα στα οποία ήταν και τα εν λόγω κρυπτογραφημένα έγγραφα.
Όπως αναφέρει ο γνωστός Τούρκος αντιστασιακός, Abdullah Bozkurt, ο οποίος υπογράφει το δημοσίευμα της Nordic Monitor, η κωδική ονομασία μόνο τυχαία δεν είναι.
Ο ιστότοπος της τουρκικής ναυτικής διοίκησης (Türk Deniz Kuvvetleri) παραθέτει το 1081 ως την ημερομηνία κατά την οποία ιδρύθηκε το πρώτο σύγχρονο τουρκικό ναυτικό υπό τον Τζαχά Μπέη, ο οποίος έχτισε στη Σμύρνη μια αρμάδα 50 σκαφών με τα οποία βγήκε στο Αιγαίο κατατροπώνοντας το βυζαντινό ναυτικό.
Μάλιστα, το τουρκικό Ναυτικό Μουσείο Διοίκησης έχει ένα άγαλμα που απεικονίζει τον Τζαχά Μπέη ως τον πρώτο Τούρκο ναύαρχο στο μουσείο του στην Κωνσταντινούπολη.

(4) Το έγγραφο με το οποίο ο Τούρκος εισαγγελέας διέταξε να σταλούν όλα τα αντίγραφα των email στο γραφείο του

Η κυβέρνηση Ερντογάν προωθεί επίσης την κληρονομιά του εδώ και χρόνια. Ο Μπιναλί Γιλντιρίμ, ο πιο αξιόπιστος συνεργάτης του Ερντογάν που είχε υπηρετήσει 12 χρόνια ως υπουργός ναυτιλιακών υποθέσεων προτού γίνει πρωθυπουργός, οργάνωσε μια σειρά εκδηλώσεων το 2010 για να τιμήσει τον Τζαχά Μπέη.
Πάντως, το έγγραφο δεν περιλαμβάνει λεπτομέρειες σχετικά με το σχέδιο εισβολής, καθώς είχαν χαρακτηριστεί άκρως απόρρητες και ως εκ τούτου δε μπορούσαν να κοινοποιηθούν μέσω του συστήματος intranet που χρησιμοποιείται στους διακομιστές ανταλλαγής email του τουρκικού στρατού.

(5) Η αναφορά στον Τζαχά Μπέη στο Ναυτικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης

Σύμφωνα με οδηγία του τουρκικού Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, τόσο ευαίσθητα σχέδια επιτρέπεται να μεταδοθούν μόνο μέσω ειδικών συστημάτων επικοινωνίας, που ονομάζονται Σύστημα Διανομής Εγγράφων Μηνυμάτων (Mesaj Evrak Dağıtım Sistemi ή MEDAS), ή Σύστημα Αυτόματης Προώθησης Μηνυμάτων (Otomatik Mesaj Aktarma Sistemi ή OMASIS).
Η Nordic Monitor αναφέρει επίσης, ότι το εν λόγω έγγραφο φαίνεται να είχε προετοιμαστεί για παρουσίαση στα κεντρικά γραφεία του τουρκικού ΓΕΕΘΑ, ως σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε συνάρτηση με τις εξελίξεις στη Συρία. Δηλαδή, ο τουρκικός στρατός αξιολογούσε τις επιχειρησιακές δυνατότητές του «στο δυτικό μέτωπο», δηλαδή απέναντι στην Ελλάδα, την ώρα που μετέφερε στρατεύματα και εξοπλισμό στα σύνορα με τη Συρία.

ΠΑΝΙΚΟΣ ΣΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΓΕΕΘΑ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οκτώ μήνες μετά τη διαρροή των εγγράφων στο τουρκικό ΓΕΕΘΑ επικράτησε πανικός, όταν άρχισαν να αναλογίζονται τις πιθανές επιπτώσεις της αποκάλυψης του απόρρητου σχεδίου. Σήμανε συναγερμός. Η πρώτη προειδοποιητική επιστολή γράφτηκε στις 8 Μαρτίου 2017 από τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Uğur Tarçın, επικεφαλής του Συστήματος Επικοινωνίας, Ηλεκτρονικών και Πληροφοριακών Υπηρεσιών του Γενικού Επιτελείου (Muhabere, Elektronik ve Bilgi Sistemleri, ή MEBS). Προειδοποίησε τη νομική υπηρεσία του Γενικού Επιτελείου ότι τα έγγραφα περιείχαν μυστικά έγγραφα σχετικά με την εθνική ασφάλεια της Τουρκίας, διαβαθμισμένες αναφορές πληροφοριών και επιχειρήσεις στη Συρία και την ανατολική Μεσόγειο. Είπε ότι τα έγγραφα πρέπει να διατηρούνται μυστικά και να μην κοινοποιούνται σε μη εξουσιοδοτημένα άτομα.

(6) Η προειδοποίηση του στρατηγού Uğur Tarçın σχετικά με τα μυστικά έγγραφα του Γενικού Επιτελείου ήρθε μήνες αργότερα

Τεσσερισήμισι μήνες μετά, στις 24 Αυγούστου 2017, ο αναπληρωτής νομικός σύμβουλος του Γενικού Επιτελείου, συνταγματάρχης Aydın Seviş, έστειλε επιστολή στο 17ο Ανώτατο Ποινικό Δικαστήριο της Άγκυρας, επαναλαμβάνοντας τις ίδιες ανησυχίες σχετικά με τα μυστικά έγγραφα και ζήτησε να συσταθεί επιτροπή που θα εξετάσει την υπόθεση.
Ωστόσο, οι Τούρκοι εισαγγελείς φάνηκε ότι δεν έδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα στις ανησυχίες και συμπεριέλαβαν όλα τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με τα συνημμένα μυστικά έγγραφα στο φάκελο της υπόθεσης, οδηγώντας στην αποκάλυψη των διαβαθμισμένων πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένου του ονόματος του σχεδίου εισβολής στην Ελλάδα.
Χαρακτηριστικό της αμεριμνησίας των υπευθύνων για τη διαρροή, είναι το γεγονός ότι στα έγγραφα περιλαμβάνεται και αυτό ενός άλλου απόρρητου σχεδίου. Πρόκειται για το σχέδιο της επιχείρησης με την ονομασία «Altay», που αφορούσε στρατιωτική δράση εναντίον της Αρμενίας, υπόθεση που επίσης είχε αποκαλύψει η Nordic Monitor.

Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας οριοθετήσεως της ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδος και την Ιταλίας, την 9η Ιουνίου 2020, στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου που αναπτύχθηκε γύρω από αυτή, ήλθε η «αποκάλυψη» ότι η Ελλάδα έχει αποδεχθεί μειωμένη επήρεια των νήσων στον υπολογισμό των θαλασσίων ζωνών. Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα δεν έχει αποδεχθεί τέτοια πρόβλεψη, καθώς έρχεται και σε αντίθεση με την πάγια πολιτική της επί του ζητήματος.

Γράφει ο Κωνσταντίνος Γκίνης*

Όλα ξεκίνησαν κάποιες ημέρες πριν, όταν αναφέρθηκαν ποσοστά μειωμένης επήρειας, από τα Διαπόντια νησιά (80%) και τις Στροφάδες (32%). Έγινε αναγωγή και προβολή των επιπτώσεων στο χώρο του Αιγαίου και ειδικά στην περιοχή του Καστελόριζου. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, αναπαράγοντας ουσιαστικά στοιχεία της εγχώριας δημόσιας αντιπαράθεσης, δήλωσε ότι η Συμφωνία «αποδεικνύει την εγκυρότητα των επιχειρημάτων της Άγκυρας σχετικά με τις θαλάσσιες συμφωνίες».
Κάνοντας όμως μια βαθύτερη ανάλυση αυτού του φλέγοντος εθνικού ζητήματος, θα επιχειρήσουμε τον εντοπισμό των επισήμων εγγράφων με βάση τα οποία, η Ελλάδα, στην πραγματικότητα, δεν έχει αποδεχθεί ως αρχή τη μειωμένη επήρεια. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει τίποτα πιο αξιόπιστο από την ίδια τη Συμφωνία οριοθετήσεως της ΑΟΖ. Σύμφωνα με αυτή (προοίμιο, άρθρο 1), οι δύο Χώρες αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν και για την ΑΟΖ, τη γραμμή οριοθετήσεως της υφαλοκρηπίδας, παραπέμποντας στην αντίστοιχη Συμφωνία της 24 Μαΐου 1977.
Η Συμφωνία του 1977 (Ν.786/78, ΦΕΚ Α΄101/78), προβλέπει στο προοίμιο ότι: «…τα συμβαλλόμενα Μέρη [έχουν] αποφασίσει να χαράξουν την διαχωριστικήν γραμμήν… της υφαλοκρηπίδος… επί τη βάσει της αρχής της μέσης γραμμής …».
Ακολούθως η Συμφωνία του 1977, προσδιορίζει ότι η διαχωριστική γραμμή μεταξύ των ζωνών της υφαλοκρηπίδας θα καθορισθεί με εφαρμογή της «…αρχής της μέσης γραμμής… λαμβανομένων υπόψιν των συμφωνηθεισών αμοιβαίων μικρών διαρρυθμίσεων…» (άρθρο 1).
Άρα, από τις δύο Συμφωνίες, προκύπτει αβίαστα ότι ως αρχή χρησιμοποιήθηκε αυτή της μέσης γραμμής, δηλαδή της πλήρους επήρειας των νήσων, ενώ στη χάραξη ελήφθησαν υπόψη «αμοιβαίες μικρές διαρρυθμίσεις». Δεν υπάρχει ουδεμία αναφορά σε μειωμένη επήρεια νήσων στη χάραξη των θαλασσίων ζωνών, ακόμη δε περισσότερο σε ποσοστά όπως αυτά που αναφέρονται στο δημόσιο διάλογο. Επομένως δεν τίθεται ζήτημα με βάση αυτές τις Συμφωνίες αποδοχής από την Ελλάδα ως αρχής της μειωμένης επήρειας των νήσων.
Επίσης γεννάται το ερώτημα, για κάθε νοήμονα άνθρωπο, γιατί ενώ υπήρχαν από το 1977 αυτές οι υποτιθέμενες «υποχωρήσεις» της Ελλάδος, δεν είχαν μέχρι τώρα αναδειχθεί;
Εμβαθύνοντας στις «αμοιβαίες μικρές διαρρυθμίσεις», βλέπουμε ότι ενώ στα Διαπόντια νησιά και στις Στροφάδες συμφωνήθηκε μικρότερη απόσταση από την ελληνική γραμμή αφετηρίας, σε σχέση με την ιταλική, δηλαδή σε βάρος της Ελλάδος, στην Κεφαλονιά συμφωνήθηκε μεγαλύτερη απόσταση από ελληνικής πλευράς σε σχέση με αυτή της ιταλικής, δηλαδή σε βάρος της Ιταλίας. Το δεύτερο επιμελώς αποκρύπτεται ή ελάχιστα προβάλλεται. Δηλαδή θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι η Κεφαλονιά έχει αυξημένη επήρεια (π.χ. 120% – αυθαίρετο) σε βάρος των ιταλικών ακτών. Επίσης, από το συνολικό υπολογισμό εκάστης υφαλοκρηπίδας φαίνεται ότι υπάρχει ισορροπία, γεγονός το οποίο και αυτό δεν προβάλλεται αναλόγως. Άρα, οι «αμοιβαίες διαρρυθμίσεις» επηρεάζουν αμφότερες τις Χώρες και εξεταζόμενες συνολικά παράγουν ένα ισορροπημένο αποτέλεσμα. Η αποσπασματική και επιλεκτική αναφορά σε συγκεκριμένα σημεία και με συζητήσιμα ποσοστά, είναι σαφώς εσφαλμένη και προφανώς ελεγχόμενη. Οι διαρρυθμίσεις είναι αμοιβαίες και πρέπει να εξετάζονται και να αντιμετωπίζονται σε ένα ενιαίο και συνολικό πλαίσιο.
Κάποιοι θα μπορούσαν να ισχυρισθούν ότι οι «μικρές διαρρυθμίσεις», είναι ένας εύσχημος και συγκεκαλυμμένος τρόπος της «μειωμένης επήρειας». Ευτυχώς για την Ελλάδα τα πράγματα είναι σαφή, καθώς στις διεθνείς συμφωνίες γίνεται ξεκάθαρη αναφορά σε αυτά τα ζητήματα. Θα εξετασθεί για παράδειγμα η Συμφωνία οριοθετήσεως της υφαλοκρηπίδας Ιταλίας – Τυνησίας (1971), στην οποία προβλέπεται ότι θα εφαρμοσθεί η αρχή της μέσης γραμμής, με εξαίρεση τις νήσους Λαμπιόνε, Λαμπεντούζα, Λινόζα και Παντελερία (άρθρο 1) και προσδιορίζεται επακριβώς η επήρεια των συγκεκριμένων νήσων, στα 12-13 ναυτικά μίλια (άρθρο 2). Επομένως, η Ιταλία αποδέχθηκε μειωμένη επήρεια για τις συγκεκριμένες νήσους, καταγεγραμμένη σαφώς στη Συμφωνία. Ως εκ τούτου, αν η Ελλάδα και η Ιταλία είχαν αποδεχθεί μειωμένη ή αυξημένη επήρεια νήσων θα έπρεπε αυτές να είχαν καταγράφει στη σχετική Συμφωνία. Συνεπώς, οι Συμφωνίες Ελλάδος – Ιταλίας, οριοθετήσεως τόσο της υφαλοκρηπίδας όσο και της ΑΟΖ, έστω και εμμέσως, δεν υποκρύπτουν αποδοχή μειωμένης επήρειας των νήσων.
Με βάση τα ανωτέρω, η Ελλάδα έχει σαφώς και μόνο αποδεχθεί την αρχή της μέσης γραμμής, δηλαδή της «πλήρους επήρειας» των νήσων, με «μικρές αμοιβαίες διαρρυθμίσεις» οι οποίες στο τέλος παράγουν ένα ισορροπημένο αποτέλεσμα. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Όσοι συνεχίζουν άκριτα να χρησιμοποιούν τη μειωμένη επήρεια, δυστυχώς κινούνται σε εθνικά επικίνδυνες ατραπούς και ηθελημένα ή αθέλητα, υπονομεύουν τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδος.
*Στρατηγός ε.α., Επίτιμος Α/ΓΕΣ