Το ποσοστό του χρέους ως προς το ΑΕΠ του Καναδά παρουσιάζει σταθεροποίηση με τάση ελαφριάς ανόδου κατά την περίοδο 2024–2026 ◙ Μειώθηκε το 2025 αλλά αυξήθηκε εκ νέου το 2026 εξαιτίας των αυξημένων δαπανών των τοπικών κυβερνήσεων ◙ Ο Καναδάς συνεχίζει να διατηρεί το χαμηλότερο καθαρό χρέος ως προς το ΑΕΠ ανάμεσα στις χώρες του G7 για όλη την τριετία 2024-2026

Ο Δείκτης Εξυπηρέτησης του Χρέους των Νοικοκυριών (Household Debt Service Ratio) στον Καναδά διαμορφώνεται το Σεπτέμβριο του 2026 στο 14,52%, παρουσιάζοντας ελαφρά μείωση σε σύγκριση με το 14,68% που είχε καταγραφεί το προηγούμενο τρίμηνο.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσίευσε η Στατιστική Υπηρεσία του Καναδά (Statistics Canada) στις 11 Σεπτεμβρίου 2026, η υποχώρηση αυτή οφείλεται κυρίως στο γεγονός, ότι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών (2,1%) ξεπέρασε το ρυθμό αύξησης των συνολικών πληρωμών για χρέη (1%).

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2026)

Αναλογία Χρέους προς Εισόδημα: Ο δείκτης πίστωσης της αγοράς προς το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υποχώρησε στο 176,4% σε εποχικά προσαρμοσμένη βάση (από 178,6% το πρώτο τρίμηνο). Αυτό σημαίνει ότι οι Καναδοί χρωστούν περίπου 1,76 δολάρια για κάθε 1 δολάριο διαθέσιμου εισοδήματος.

Επιβράδυνση Δανεισμού: Ο νέος δανεισμός στην αγορά πίστωσης επιβραδύνθηκε στα 29,4 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο ρυθμός λήψης νέων στεγαστικών δανείων μειώθηκε στα 19,4 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας το χαμηλότερο ρυθμό από τις αρχές του 2024.

Ποσοστό Αποταμίευσης: Το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών βελτιώθηκε στο 3,7%, καθώς τα έσοδα (ενισχυμένα από αυξήσεις μισθών και κυβερνητικές παροχές) υπερκάλυψαν τις καταναλωτικές δαπάνες.

Συνολικά, παρά το γεγονός ότι το κόστος δανεισμού παραμένει σε υψηλά επίπεδα, λόγω της νομισματικής πολιτικής της Bank of Canada, η οικονομική πίεση στα νοικοκυριά δείχνει μικρά σημάδια αποκλιμάκωσης, σε σχέση με το ιστορικό υψηλό του δείκτη εξυπηρέτησης χρέους (15,16%) που είχε σημειωθεί το 2023.

1. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΩΝ ΧΡΕΩΝ (HOUSEHOLD DEBT)

Τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας του Καναδά (Statistics Canada) δείχνουν ότι η μείωση του συνολικού Δείκτη Εξυπηρέτησης Χρέους στο 14,52% επηρεάστηκε θετικά και από τις δύο κατηγορίες δανεισμού:

Α] Στεγαστικά Δάνεια (Mortgages): Ο δείκτης εξυπηρέτησης στεγαστικού χρέους υποχώρησε στο 7,72% (από 7,81% το προηγούμενο τρίμηνο). Παρόλο που οι συνολικοί τόκοι στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν ελαφρά κατά 1,6% λόγω των ανανεώσεων με υψηλότερα επιτόκια, ο ρυθμός έκδοσης νέων στεγαστικών επιβραδύνθηκε στα 19,4 δισ. δολάρια, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση από τις αρχές του 2024.

Β] Καταναλωτικά / Μη Στεγαστικά Χρέη (Non-mortgage debt): Ο αντίστοιχος δείκτης για τα καταναλωτικά δάνεια (πιστωτικές κάρτες, δάνεια αυτοκινήτων, προσωπικά δάνεια) υποχώρησε στο 6,80% (από 6,87%).

Συμπέρασμα: Τα στεγαστικά δάνεια συνεχίζουν να αποτελούν το μεγαλύτερο βάρος για τους Καναδούς, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν τα τρία τέταρτα (75%) του συνολικού χρέους των νοικοκυριών.

2. ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΤΟΥ ΚΑΝΑΔΑ (GOVERNMENT DEBT)

Η εικόνα του δημόσιου χρέους παρουσιάζει μια σταθεροποίηση σε ομοσπονδιακό επίπεδο, αλλά αυξητικές τάσεις στις επαρχίες:

Ομοσπονδιακό Χρέος: Το καθαρό χρέος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης διαμορφώνεται στο 31,1% του ΑΕΠ (μειωμένο ελαφρώς από 31,3% το προηγούμενο έτος).

Συνολικό Δημόσιο Χρέος (General Government Gross Debt): Αν συνυπολογιστούν οι επαρχίες και οι τοπικές κυβερνήσεις (οι οποίες σημείωσαν αύξηση χρέους κατά 7,1% φτάνοντας τα 471,8 δισ. δολάρια), το συνολικό ακαθάριστο δημόσιο χρέος αναμένεται να αγγίξει το 115% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2026, σύμφωνα με τις οικονομετρικές αναλύσεις του Trading Economics.

Κατά Κεφαλήν Επιβάρυνση: Σύμφωνα με την έκθεση της 11^ης Σεπτεμβρίου 2026, το συνολικό ακαθάριστο δημόσιο χρέος ανά κάτοικο ξεπέρασε το ορόσημο των 100.000 δολαρίων και διαμορφώνεται πλέον στα 105.455 δολάρια ανά άτομο, τη στιγμή που το ονομαστικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας βρίσκεται στα 83.003 δολάρια.

3. ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ (INTEREST RATES FORECAST)

Στην τελευταία της συνεδρίαση στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, η Κεντρική Τράπεζα του Καναδά (Bank of Canada) αποφάσισε να διατηρήσει το βασικό της επιτόκιο (policy rate) σταθερό στο 2,25%.

Η συναίνεση των κορυφαίων καναδικών εμπορικών τραπεζών και οικονομολόγων (όπως αποτυπώνεται στο Market Participant Survey της BoC) δείχνει ότι ο κύκλος των μειώσεων των επιτοκίων έχει επισήμως ολοκληρωθεί:

◙ Στάση Αναμονής (Υπόλοιπο 2026): Μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως η TD Economics και η National Bank, προβλέπουν ότι το επιτόκιο θα παραμείνει αμετάβλητο στο 2,25% για το υπόλοιπο του 2026, καθώς ο πληθωρισμός έχει σταθεροποιηθεί κοντά στον στόχο του 2%.

◙ Προοπτική Αυξήσεων (2027): Οι αναλυτές της αγοράς είναι πλέον μοιρασμένοι (50/50) για το αν θα υπάρξει μια μικρή αύξηση στο τέλος του έτους, ενώ οι περισσότεροι βλέπουν την πρώτη ξεκάθαρη αύξηση επιτοκίων κατά 0,25% (στο 2,50%) μέσα στο πρώτο ή δεύτερο τρίμηνο του 2027. Η RBC (Royal Bank of Canada) επισημαίνει επίσης, ότι οι ισχυρές συνθήκες στην αγορά εργασίας ενδέχεται να αναγκάσουν την BoC να ακολουθήσει μια πιο αυστηρή πολιτική.

💡 Τι σημαίνει αυτό για τους δανειολήπτες: Επειδή τα επιτόκια θα παραμείνουν σε αυτό το επίπεδο (το οποίο θεωρείται το κατώτερο όριο του «ουδέτερου επιτοκίου»), οι οικονομολόγοι της τράπεζας BMO προειδοποιούν, ότι ο Δείκτης Εξυπηρέτησης Χρέους θα δεχθεί εκ νέου ανοδικές πιέσεις τους επόμενους μήνες, καθώς πολλοί ιδιώτες θα κληθούν να ανανεώσουν τα παλαιότερα σταθερά στεγαστικά τους δάνεια με τα τρέχοντα, ακριβότερα επιτόκια.

Παρά τα κέρδη των κατασκευών και των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας

Η Στατιστική Υπηρεσία του Καναδά δήλωσε ότι η αύξηση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητη τον Ιούλιο, υποχωρώντας από ένα ισχυρό δεύτερο τρίμηνο για την οικονομία. Ο οργανισμός είπε, ότι το αποτέλεσμα ήρθε παρά την άνοδο 1,3% για τον κατασκευαστικό τομέα τον Ιούλιο, ο οποίος σηματοδότησε τον τέταρτο συνεχόμενο μήνα ανάπτυξής του, μετά από μειώσεις στα τέλη του 2025 και στις αρχές του 2026. Η κατασκευή μη οικιστικών κτιρίων σημείωσε τον καλύτερο μήνα από τις αρχές του 2022, είπε η StatCan, κυρίως λόγω της δραστηριότητας γύρω από ένα νέο κτίριο νοσοκομείου στο Τορόντο.

Η StatCan είπε επίσης, ότι μια αύξηση 1,7% στην παραγωγή, μεταφορά και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας, οδήγησε τον τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στον ισχυρότερο μήνα ανάπτυξής του όλο το χρόνο. Ένα κύμα καύσωνα τον Ιούλιο σε πολλές περιοχές της χώρας αύξησε τις απαιτήσεις ενέργειας για ψύξη, ανέφερε η υπηρεσία.

Από την άλλη πλευρά, οι μειώσεις τον Ιούλιο κατανεμήθηκαν στη μεταποίηση, την εξόρυξη, τα λατομεία και την εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και στο λιανικό και χονδρικό εμπόριο. Η μείωση της μεταποίησης κατά 0,9% ήταν η πρώτη πτώση του κλάδου σε τέσσερις μήνες, δήλωσε η StatCan.

Τα ορυχεία και τα λατομεία δέχθηκαν απότομο πλήγμα τον Ιούλιο, εν μέρει χάρη στην πτώση 6,4% στην εξόρυξη ποτάσας – τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση από το Σεπτέμβριο του 2025. Η αύξηση της εξόρυξης πετρελαιοφόρου άμμου τον Ιούλιο μετρίασε τις ευρύτερες μειώσεις στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Εν τω μεταξύ, η δραστηριότητα λιανικής μειώθηκε στα βενζινάδικα τον Ιούλιο, κάτι που η StatCan είπε ότι συνέπεσε με την ταχεία αύξηση των τιμών της βενζίνης στην περίοδο αιχμής των καλοκαιρινών ταξιδιών.

Οι εκτιμήσεις για σταθερή ανάπτυξη που θα ξεκινήσει το τρίτο τρίμηνο έρχονται αφότου η StatCan προέβλεψε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 3,3% το δεύτερο τρίμηνο. Τα πρόσφατα αναθεωρημένα στοιχεία έδειξαν ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε στην πραγματικότητα κατά 0,4% τον Ιούνιο, σε σύγκριση με προηγούμενες εκτιμήσεις για 0,3%.

Οι αρχικές εκτιμήσεις της StatCan κάνουν λόγο για ανάκαμψη της οικονομίας με άνοδο 0,2% τον Αύγουστο, αλλά αυτά τα πρώτα στοιχεία θα αναθεωρηθούν τον επόμενο μήνα. Ο οργανισμός είπε ότι τα ορυχεία, τα λατομεία και το λιανικό εμπόριο ανέκαμψαν το μήνα, αντισταθμιζόμενα από περαιτέρω μειώσεις στην εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Τα στοιχεία για το ΑΕΠ του Αυγούστου θα αποτυπώσουν εν μέρει τον αντίκτυπο των νέων δασμών 50% των ΗΠΑ που εφαρμόζονται σε μια σειρά καναδικών προϊόντων από τις 22 Αυγούστου. «Η ανάκαμψη του Αυγούστου ενισχύει την άποψή μας, ότι η καναδική οικονομία απολάμβανε μια αξιοπρεπή ανάκαμψη στα μέσα του έτους πριν τεθούν σε ισχύ οι τελευταίοι δασμοί των ΗΠΑ», δήλωσε ο Peter Shannon, ανώτερος οικονομολόγος της KPMG, σε σημείωμα.

Ο Shannon είπε πως αναμένει, ότι οι συνέπειες από τους δασμούς των ΗΠΑ φάνηκαν ουσιαστικά το Σεπτέμβριο και θα τεθούν σε πλήρη ισχύ το τέταρτο τρίμηνο. Η KPMG προβλέπει ότι το ΑΕΠ θα είναι περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερο κατά τη διάρκεια ενός έτους, εάν οι δασμοί παραμείνουν σε ισχύ.

Ο Benjamin Reitzes, διευθύνων σύμβουλος της BMO για τα καναδικά επιτόκια και μακροστρατηγικός, δήλωσε σε σημείωμα προς τους πελάτες την Τρίτη 29/9 ότι η άνοδος του Αυγούστου τον κάνει να παρακολουθεί την αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,5 έως 2% το τρίτο τρίμηνο του έτους. Αυτό είναι περίπου σύμφωνο με την πρόβλεψη της Τράπεζας του Καναδά για 1,5% το τρίμηνο, σημείωσε.

Οι νέοι δασμοί δημιουργούν κάποια εμπόδια για την οικονομία, αλλά ο Reitzes είπε ότι οι αλλαγές στη δημοσιονομική πολιτική, όπως η κίνηση της Οτάβα να επεκτείνει τα επενδυτικά κίνητρα, θα βοηθήσουν στη στήριξη της ανάπτυξης.

«Η καναδική οικονομία συνεχίζει να παραμένει εκεί παρά τους συνεχιζόμενους αντίθετους εμπορικούς ανέμους», είπε ο Reitzes.

Η Τράπεζα του Καναδά θα μελετήσει τα στοιχεία για τις νέες θέσεις εργασίας και τον πληθωρισμό για το Σεπτέμβριο, καθώς και μια ανάγνωση των δικών της τριμηνιαίων ερευνών σε επιχειρήσεις και καταναλωτές, πριν κάνει την επόμενη ανακοίνωση των επιτοκίων της στις 28 Οκτωβρίου. Ο Reitzes πρότεινε ότι αυτές οι εκτυπώσεις δεδομένων θα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην απόφαση της κεντρικής τράπεζας από την ανακοίνωση του ΑΕΠ του Ιουλίου.

Περισσότεροι από 6.000 εργαζόμενοι στις τεχνικές και εξωτερικές υπηρεσίες του Δήμου παραμένουν χωρίς σύμβαση, ενώ σε κινητοποίηση βρίσκονται και οι διοικητικοί υπάλληλοι, την ώρα που η πόλη υποδέχεται μια μεγάλη διεθνή διοργάνωση

Το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου, έξω από το δημαρχείο του Μόντρεαλ, βρέθηκαν δίπλα δίπλα δύο ομάδες εργαζομένων που ο πολίτης συναντά συνήθως σε εντελώς διαφορετικά σημεία. Από τη μία, εκείνοι που συντηρούν δρόμους, πάρκα, οχήματα και δημοτικές εγκαταστάσεις. Από την άλλη, οι υπάλληλοι που βρίσκονται πίσω από άδειες, φακέλους, ραντεβού και καθημερινές συναλλαγές με τον Δήμο. Η κοινή τους παρουσία δεν ήταν εθιμοτυπική. Για το εργατοτεχνικό προσωπικό απέμεναν μόλις 36 ώρες έως την πιθανή έναρξη απεργιακών κινητοποιήσεων στις 22 Σεπτεμβρίου. Στο Parc Jean-Drapeau, μια ξεχωριστή εργατική διαφορά απειλούσε να ξεσπάσει ακόμη νωρίτερα. Ξαφνικά, μια υπόθεση συλλογικών συμβάσεων απέκτησε πολύ συγκεκριμένο αντίκρισμα για ολόκληρη την πόλη.

Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΟΤΑΝ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ

Περισσότεροι από 6.000 εργαζόμενοι εκπροσωπούνται από το Syndicat des cols bleus regroupés de Montréal, SCFP 301. Η συλλογική τους σύμβαση έληξε την 1^η Ιανουαρίου 2025. Πρόκειται για το προσωπικό που κρατά σε λειτουργία ένα μεγάλο μέρος της καθημερινής ζωής του Μόντρεαλ: φροντίζει δρόμους και πάρκα, συντηρεί οχήματα, δημόσιους χώρους και εγκαταστάσεις, και αναλαμβάνει εργασίες που σπάνια γίνονται είδηση. Η αξία τους γίνεται, όμως, αμέσως αισθητή όταν μια υπηρεσία καθυστερεί, ένα πάρκο μένει χωρίς φροντίδα ή μια βλάβη περιμένει συνεργείο.

ΧΩΡΙΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΙ ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ

Το ίδιο αδιέξοδο αγγίζει και τους διοικητικούς υπαλλήλους, που εκπροσωπούνται από το SCFP 429 και παραμένουν χωρίς συλλογική σύμβαση από τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η δική τους εργασία είναι λιγότερο ορατή στο δρόμο, αλλά καθόλου δευτερεύουσα. Πίσω από κάθε άδεια, τεχνικό φάκελο, αίτημα πολίτη ή επικοινωνία με τις δημοτικές υπηρεσίες, υπάρχει ένας διοικητικός μηχανισμός. Όταν και οι δύο μεγάλες ομάδες προσωπικού βρίσκονται ταυτόχρονα σε αναβρασμό, η διαφορά παύει να αφορά ένα απομονωμένο τμήμα και αρχίζει να αγγίζει ολόκληρη τη λειτουργία του Δήμου.

ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ο ΜΙΣΘΟΣ

ΚΑΙ Η ΑΓΟΡΑΣΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ

Ο πρόεδρος του SCFP 301, Nicolas De Ciccio, δήλωσε ότι είχε σημειωθεί πρόοδος και ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχίζονταν. Το συνδικάτο, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η πρόταση της δημοτικής αρχής υπό τη δήμαρχο Soraya Martinez Ferrada δεν προστατεύει την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων. Εκεί βρίσκεται ο πυρήνας της διαφοράς. Μια αύξηση μπορεί να φαίνεται ικανοποιητική στο χαρτί· αν όμως υπολείπεται του πληθωρισμού και του κόστους ζωής, ο εργαζόμενος καταλήγει να αγοράζει λιγότερα. Η πόλη, από την πλευρά της, πρέπει να σταθμίσει κάθε μισθολογική παραχώρηση, απέναντι στα δημόσια οικονομικά και στη μακροχρόνια αντοχή των υπηρεσιών της.

Η ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΣΤΙΓΜΗ

ΓΙΑ ΝΑ ΚΟΛΛΗΣΕΙ Η ΠΟΛΗ

Η πιθανή κινητοποίηση συμπίπτει με το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ποδηλασίας Δρόμου της UCI, που φέρνει στο Μόντρεαλ αθλητές, επισκέπτες, τηλεοπτικά συνεργεία και εκτεταμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Το συνδικάτο διαβεβαίωσε ότι τα μέσα πίεσης δε θα θέσουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των ποδηλατών. Αυτό, όμως, δεν αφαιρεί το πολιτικό βάρος της συγκυρίας. Μια διεθνής διοργάνωση είναι η στιγμή κατά την οποία κάθε πόλη θέλει να δείχνει καθαρή, οργανωμένη και απολύτως λειτουργική. Είναι επίσης η στιγμή κατά την οποία ακόμη και μια περιορισμένη δυσλειτουργία αποκτά πολύ μεγαλύτερη προβολή.

ΣΤΟ PARC JEAN-DRAPEAU

ΤΟ ΧΑΣΜΑ ΕΙΝΑΙ ΒΑΘΥΤΕΡΟ

Στο Parc Jean-Drapeau η σύγκρουση έχει τη δική της, πιο ανησυχητική ιστορία. Σύμφωνα με τον De Ciccio, οι συνομιλίες έχουν βαλτώσει εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, ενώ η τελική προσφορά του εργοδότη απορρίφθηκε από το 96% των εργαζομένων. Ένα τέτοιο ποσοστό δε δείχνει απλή δυσαρέσκεια, αλλά βαθύ χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές. Το συνδικάτο προειδοποίησε ότι, αν ο εργοδότης δεν επιστρέψει γρήγορα με νέα πρόταση, τα μέσα πίεσης θα μπορούσαν να κλιμακωθούν. Και όλα αυτά συμβαίνουν σε έναν από τους χώρους που βρίσκονται στο επίκεντρο της διεθνούς διοργάνωσης.

ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙ

ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ

Η απεργιακή ειδοποίηση δε σημαίνει ότι κάθε υπηρεσία θα σταματήσει, ούτε ότι η σύγκρουση είναι βέβαιη. Μέχρι να καθοριστούν τα μέτρα και οι κανόνες για τη διατήρηση των βασικών υπηρεσιών, θα ήταν πρόωρο να παρουσιαστεί ένας κατάλογος βέβαιων διακοπών. Οι κάτοικοι, πάντως, πρέπει να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις για την αποκομιδή απορριμμάτων, τα πάρκα, τις δημοτικές εγκαταστάσεις, τα ραντεβού και τις κυκλοφοριακές αλλαγές. Για πολλούς ηλικιωμένους, που δεν ελέγχουν συνεχώς τα κοινωνικά δίκτυα, το 311 και η άμεση ενημέρωση από το Δήμο θα είναι ιδιαίτερα σημαντικά.

ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΘΑ ΔΕΙΞΟΥΝ

ΠΟΙΟΣ ΘΕΛΕΙ ΣΥΜΦΩΝΙΑ

Ο De Ciccio επέμενε στις 19 Σεπτεμβρίου, ότι μια συμφωνία επί της αρχής παρέμενε δυνατή. Αυτή είναι ίσως η πιο σημαντική λεπτομέρεια μέσα στο θόρυβο των προθεσμιών και των προειδοποιήσεων. Η πόλη οφείλει να προστατεύσει τα οικονομικά της και να εξασφαλίσει αξιόπιστες υπηρεσίες. Οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να διεκδικούν αμοιβές και συνθήκες που θεωρούν δίκαιες. Οι δημότες, όμως, δεν πρέπει να γίνουν οι όμηροι ενός παρατεταμένου αδιεξόδου. Δεν τους ενδιαφέρει ποιος θα κερδίσει την επικοινωνιακή μάχη. Τους ενδιαφέρει αν θα μαζευτούν τα απορρίμματα, αν θα λειτουργήσουν τα πάρκα και τα γραφεία, και αν η πόλη θα συνεχίσει να κάνει τη δουλειά της.

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΘΑ ΦΑΝΕΙ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ

Αν η κατάσταση αλλάξει, ο Δήμος πρέπει να ανακοινώσει αμέσως ποιες υπηρεσίες επηρεάζονται, σε ποιες ώρες και για πόσο διάστημα. Οι αόριστες διαβεβαιώσεις δε βοηθούν τον πολίτη που έχει ραντεβού ή περιμένει την αποκομιδή. Το Μόντρεαλ θα κριθεί όχι μόνο από την εικόνα που θα παρουσιάσει στους διεθνείς επισκέπτες, αλλά και από τις συνηθισμένες υπηρεσίες που οι κάτοικοί του θεωρούν δεδομένες.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πιθανότατα βρίσκεται σε καλύτερη δημοσιονομική θέση, τη στιγμή που το Κοινοβούλιο ξεκίνησε ήδη τη λειτουργία του από τη Δευτέρα 21/9, χάρη σε μεγάλο βαθμό σε κάποια πιο ρόδινα οικονομικά αποτελέσματα.

Ένας από τους τίτλους που βγήκαν από τη Σύνοδο Κορυφής Επενδύσεων του Καναδά την περασμένη εβδομάδα που «πέρασε κάτω από το ραντάρ», ήταν η ανακοίνωση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση βρίσκεται σε καλό δρόμο για να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό λειτουργίας της ένα χρόνο νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα.

Όταν ο Carney ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2025, αναπροσανατόλισε το πλαίσιο του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού προς την προώθηση επενδύσεων κεφαλαίου, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις μακροχρόνιες ελλείψεις παραγωγικότητας του Καναδά.

Οι Φιλελεύθεροι έχουν επίσης περιγράψει 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε υπάρχουσες κρατικές δαπάνες που σχεδιάζουν να περικόψουν σε διάστημα πέντε ετών, εν μέρει μειώνοντας το μέγεθος της ομοσπονδιακής δημόσιας υπηρεσίας.

Ο Κάρνεϊ υποσχέθηκε, ότι η κυβέρνηση θα εξισορροπήσει τις λειτουργικές δαπάνες σε τρία χρόνια για να της επιτρέψει να δανείζεται μόνο για πράγματα που οδηγούν σε σχηματισμό κεφαλαίου, όπως υποδομές και άλλα μεγάλα έργα. Ο πρωθυπουργός είπε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ότι η κυβέρνηση θα φτάσει τώρα σε αυτό το ορόσημο το επόμενο έτος, αντί μέχρι το οικονομικό έτος 2028 όπως είχε αρχικά υποσχεθεί.

«Μια επίμονη δέσμευση για δημοσιονομική σύνεση, πειθαρχία και αποτελεσματικότητα των δαπανών… έχει ανέβει στην εξισορρόπηση της ατζέντας του λειτουργικού προϋπολογισμού κατά έναν ολόκληρο χρόνο», δήλωσε ο (ελληνικής καταγωγής) Τζον Φράγκος, εκπρόσωπος του υπουργού Οικονομικών, Φρανσουά-Φιλίπ Σαμπέϊν, σε δήλωση στον Καναδικό Τύπο.

Ορισμένοι ειδικοί υποστηρίζουν, ότι οι βελτιώσεις στα αποτελέσματα της Οτάβα έχουν να κάνουν περισσότερο με την οικονομία παρά με τη δημοσιονομική σύνεση. Το πρώτο τρίμηνο του ομοσπονδιακού οικονομικού έτους ήταν πολύ ισχυρότερο από ό,τι προέβλεπαν οι περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές, όταν οι Φιλελεύθεροι κατέθεσαν την εαρινή οικονομική ενημέρωση τον Απρίλιο.

Ο Randall Bartlett, αναπληρωτής επικεφαλής οικονομολόγος της Desjardins, δήλωσε ότι τα ομοσπονδιακά έσοδα αυξήθηκαν κατά 10% από έτος σε έτος για την περίοδο Απριλίου-Ιουνίου. Η εαρινή ενημέρωση της κυβέρνησης ζήτησε αύξηση εσόδων κατά περίπου 3,5% για ολόκληρο το έτος. Οι σταθερές καταναλωτικές δαπάνες και τα ισχυρά εταιρικά κέρδη, ήταν μεταξύ των παραγόντων που έδωσαν ώθηση στα ομοσπονδιακά έσοδα την άνοιξη, είπε ο Bartlett.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας ήταν οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου, οι οποίες διατηρούνται υψηλότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι περίμεναν πολλοί.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μετέτρεψε ορισμένα από τα απροσδόκητα κέρδη της, από τα υψηλότερα έσοδα από το πετρέλαιο, σε μείωση για τους αυτοκινητιστές στις αντλίες βενζίνης, μέσω μιας παύσης του ομοσπονδιακού ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων την άνοιξη. Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Champagne ανακοίνωσε ότι το μέτρο θα παραταθεί έως το 2027. Αυτά τα επιπλέον έσοδα βοήθησαν να αντισταθμιστεί μια σειρά από ανακοινώσεις ομοσπονδιακών δαπανών την άνοιξη και το καλοκαίρι.

Ο Bartlett εκτιμά ότι η Οτάβα έχει ανακοινώσει δαπάνες άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων τα επόμενα 10 χρόνια από την εαρινή ενημέρωση. Τα στοιχεία του περιλαμβάνουν μια εκτίμηση του δημόσιου χρήματος που απαιτείται για τη χρηματοδότηση ενός προτεινόμενου αγωγού πετρελαίου από την Αλμπέρτα στην ακτή της Βρετανικής Κολομβίας.

Ο Bartlett είπε ότι αυτές οι δύο αντισταθμιστικές δυνάμεις στο τελικό αποτέλεσμα της Οτάβα θα πρέπει να αφήσουν τη συνολική τροχιά του ελλείμματος αρκετά σταθερή, σε σύγκριση με την εαρινή οικονομική ενημέρωση και θα μπορούσαν να καταστείλουν την αναλογία χρέους προς ΑΕΠ όταν η Οτάβα δημοσιεύσει το φθινοπωρινό προϋπολογισμό της.

Επίσης, στο έλλειμμα των Φιλελευθέρων προστίθεται η «μεγα-έκπτωση παραγωγικότητας», ένα νέο φορολογικό μέτρο που ανακοινώθηκε στην επενδυτική σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας και έχει σκοπό να τονώσει τις επιχειρηματικές κεφαλαιουχικές δαπάνες. Η έκπτωση αναμένεται να κοστίσει 36 δισεκατομμύρια δολάρια σε πέντε χρόνια.

Ωστόσο, ο Bartlett είπε ότι ενώ αυτή η νέα φορολογική δαπάνη στοχεύει στο σχηματισμό κεφαλαίου, θα πρέπει να ταξινομηθεί ως δαπάνη προγράμματος και να ταξινομηθεί στον προϋπολογισμό λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.

Αυτός και άλλα δημοσιονομικά γεράκια, συμπεριλαμβανομένου του κοινοβουλευτικού προϋπολογισμού, έχουν επικρίνει τους χαλαρούς ορισμούς της Οτάβα για το κεφάλαιο και τις λειτουργικές δαπάνες.

«Μια επένδυση κεφαλαίου, όπως λογιστικοποιείται στους δημόσιους λογαριασμούς, είναι ένα περιουσιακό στοιχείο που στη συνέχεια μπαίνει στον ομοσπονδιακό ισολογισμό. Αυτό δεν το κάνει θετικό μέτρο…», είπε ο Bartlett. «Ο ορισμός που χρησιμοποιείται για τα λειτουργικά έξοδα από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση στη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού της δε λαμβάνεται σοβαρά υπόψη από κανέναν, εκτός της Οτάβα».

Ο Φράγκος είπε στη δήλωσή του, ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση είναι αυστηρή με το δημόσιο ταμείο. Η παρακολούθηση των λειτουργικών εξόδων είναι καλύτερο προστατευτικό «κιγκλίδωμα» από άλλες παραδοσιακές «άγκυρες», όπως το χρέος προς το ΑΕΠ, επειδή βασίζεται σε απόλυτα επίπεδα και όχι σε αναλογία, υποστήριξε.

Επεσήμανε επίσης ότι το χρέος προς το ΑΕΠ είναι σταθερό μακροπρόθεσμα στις προοπτικές της Οτάβα, γεγονός που «παρέχει ένα πρόσθετο προστατευτικό κιγκλίδωμα» για τα ομοσπονδιακά οικονομικά.

Ο Sahir Khan, εκτελεστικός αντιπρόεδρος στο Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών και Δημοκρατίας του Πανεπιστημίου της Οτάβα, είπε ότι οι ορισμοί της κυβέρνησης για το κεφάλαιο και τα λειτουργικά έξοδα δεν είναι εγγενώς κακοί, αν και μπορεί να είναι «λίγο ευρύτεροι» από ό,τι σε άλλες δικαιοδοσίες.

Ο Khan αποδίδει επίσης μεγάλο μέρος της βελτίωσης της δημοσιονομικής θέσης της Οτάβα στα ισχυρότερα φορολογικά έσοδα. Είπε ότι οι νέοι δασμοί αντιποίνων της κυβέρνησης στα αμερικανικά προϊόντα είναι ως επί το πλείστον ένα «πλύσιμο» δημοσιονομικά, επειδή αυτά τα έσοδα επαναχρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό σε στηρίγματα για τομείς που πλήττονται από δασμούς.

Ο Χαν είπε ότι η προκατάληψη της κυβέρνησης Κάρνεϊ προς τις κεφαλαιουχικές δαπάνες είναι μια απόκλιση από τον πρώην πρωθυπουργό Τζάστιν Τρουντό, του οποίου η κυβέρνηση έτεινε να επικεντρώνεται στις δαπάνες και τις μεταφορές προγραμμάτων για την επίτευξη στόχων πολιτικής.

Ο Χαν σημείωσε επίσης, ότι ενώ η κυβέρνηση πρέπει ακόμα να παρακολουθεί στενά το κόστος του ελλείμματος και του χρέους της, ο δανεισμός για τη χρηματοδότηση μιας ατζέντας εστιασμένης στο κεφάλαιο μπορεί να αποφέρει μερίσματα, δημιουργώντας τελικά αποδόσεις εάν αυτές οι επενδύσεις αποδώσουν καρπούς. «Θέλουμε να δούμε αποδόσεις στην οικονομία και τελικά στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσον αφορά τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα, τα οποία… θα πάρει χρόνο», είπε.

Ο Bartlett με τη σειρά του ανέφερε, ότι οι προσπάθειες της Οτάβα να επανεκκινήσει την οικονομία του Καναδά θα παρεμποδιστούν μέχρι να υπάρξει σαφήνεια στο εμπορικό μέτωπο των ΗΠΑ. «Θα έχει θετικό αντίκτυπο στις επιχειρηματικές επενδύσεις και τελικά στην οικονομική ανάπτυξη και παραγωγικότητα; Πιθανώς. Πόσο μεγάλο αντίκτυπο θα έχει; Δεν ξέρουμε…», είπε ο Bartlett.

Το νέο φορολογικό κίνητρο της κυβέρνησης μπορεί να βοηθήσει να δώσει ζωή στο στάσιμο επιχειρηματικό επενδυτικό τοπίο του Καναδά, είπε, αλλά ο συνολικός αντίκτυπός του μπορεί να περιοριστεί από τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη που προκαλούνται από τους δασμούς και την εμπορική αβεβαιότητα. «Υπάρχουν πολλοί άλλοι αντίθετοι άνεμοι που αντιμετωπίζει η καναδική οικονομία» κατέληξε ο Bartlett.