Οι προκλητικές ενέργειες και δηλώσεις της τουρκικής πλευράς το τελευταίο χρονικό διάστημα, προκάλεσαν την έντονη αντίδραση ακόμα και χωρών, που είχαν δείξει στο παρελθόν μια «ευμενώς ουδέτερη» στάση απέναντι στην Τουρκία. Αυτό συνέβη στην Ευρωπαϊκή Ένωση κυρίως, με προεξάρχουσα τη Γαλλία και μπροστάρη τον Εμανουέλ Μακρόν, που μας εξέπληξε ευχάριστα με το δυναμισμό και τη συνέπεια λόγων και έργων του.

Γράφει ο Μιχάλης Στούκας

Η άλλη μεγάλη χώρα της Ε.Ε., η Γερμανία, μόλις πριν λίγες μέρες πήρε ξεκάθαρη θέση, απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις σε βάρος Ελλάδας και Κύπρου. Είχαν προηγηθεί επαμφοτερίζουσες θέσεις της καγκελαρίου Μέρκελ και η αποτυχημένη προσπάθεια διαμεσολάβησης του Γερμανού ΥΠΕΞ Χάικο Μάας. Πολλοί μίλησαν για εμπορικά συμφέροντα της Γερμανίας στην Τουρκία, φόβο της Μέρκελ για τους τουρκικής καταγωγής Γερμανούς ψηφοφόρους κ.ά., θεωρώντας ότι πρόκειται για μια συγκυριακή ευνοϊκή στάση της Γερμανίας προς τη γείτονα. Κάτι τέτοιο όμως, δε συμβαίνει. Η Γερμανία, από τη συγκρότηση του Reich, της αυτοκρατορίας, σχεδόν πάντα ήταν στο πλευρό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έπειτα της Τουρκίας.

Η ΑΝΑΚΗΡΥΞΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ – Η ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΗ
Στις 18 Ιανουαρίου 1871, στην Αίθουσα των Κατόπτρων των Βερσαλλιών, ανακηρύχθηκε η Γερμανική Αυτοκρατορία. Με την ειρήνη της Φρανκφούρτης (10 Μαΐου 1871), η Γαλλία έχανε την Αλσατία και τμήμα της Λορένης και υποχρεωνόταν να πληρώσει 5 δισεκατομμύρια φράγκα ως πολεμική αποζημίωση, ενώ από την άλλη μεριά, η Πρωσία εμφανιζόταν ως η μόνη δύναμη που ήταν ικανή να κατευθύνει τη γερμανική ενοποίηση.
Έτσι, 25 κράτη ενώθηκαν υπό την ηγεσία του Γουλιέλμου Α’, που αναγνωρίστηκε επιπλέον αυτοκράτορας με το Σύνταγμα της 16ης Απριλίου 1871. Ο Ότο φον Μπίσμαρκ, πρωθυπουργός της Πρωσίας, από το 1862, Καγκελάριος της Βόρειας Γερμανικής Συνομοσπονδίας από το 1867, πρωτοστάτησε στην ενοποίηση της Γερμανίας και έγινε ο πρώτος Καγκελάριος (Reichskanzier) της Γερμανικής Αυτοκρατορίας.

Αν μελετήσουμε την Ιστορία της Επανάστασης του 1821, θα δούμε ότι οι περισσότεροι φιλέλληνες, προέρχονταν από τα κρατίδια και τις περιοχές της σημερινής Γερμανίας. Η άνοδος στο θρόνο της Ελλάδας του Όθωνα, γιου του ένθερμου φιλέλληνα Λουδοβίκου, βασιλιά της Βαυαρίας, έπαιξε σημαντικό ρόλο στη συνέχιση του φιλελληνικού ρεύματος στα μετέπειτα γερμανικά κρατίδια.
Μετά την έξωση του Όθωνα (1862), την άνοδο στο θρόνο του Γεώργιου Α’ και τη συνακόλουθη στροφή της Ελλάδας προς το Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχει μια στροφή της γερμανικής πολιτικής στην Ανατολή. Βασικός της στόχος, είναι ο παραγκωνισμός των Άγγλων και των Γάλλων, που η Ανατολή αποτελούσε γι’ αυτούς προνομιακό πεδίο μέχρι τότε, αλλά μαζί με τους Αγγλογάλλους, συμπαρασύρεται και η Ελλάδα, η οποία δεν είχε απλά οικονομικά συμφέροντα, αλλά συμπαγείς πληθυσμούς σε Θράκη και Μικρά Ασία…

ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΠΑΣΤΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΟΥΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ
Το 1867, εμφανίστηκαν στην Κωνσταντινούπολη οι φρέρηδες (= ρωμαιοκαθολικοί εκπαιδευτικοί και ιερωμένοι) της Βυρτεμβέργης, με επικεφαλής τον πάστορα Christopher Hoffman. Έτσι άρχισε η εκπαιδευτική προπαγάνδα.
Ανοίγουν σχολεία και εκκλησίες και προσκαλούν τον απλό κόσμο να μάθει Γερμανικά, έναντι αδρής αμοιβής!
Μέσα σ’ ένα χρόνο, στο Πέρα υπήρχαν στα γερμανικά σχολεία πολλοί μαθητές και μαθήτριες. Παράλληλα, φτάνει στη Μ. Ασία ο δόκτωρ Κέργκερ και γράφει το περίφημο βιβλίο του «Η Μικρά Ασία πεδίο γερμανικού αποικισμού».
Ως το 1887, μεθοδικά οι Γερμανοί κατάφεραν να εισχωρήσουν στα υψηλά κλιμάκια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Αβδούλ Χαμίτ, έγινε ένθερμος φίλος των Γερμανών.
Το γερμανικό χρήμα, είχε επίδραση στους Οθωμανούς κυβερνήτες και ο αιμοσταγής σουλτάνος κολακεύτηκε υπερβολικά από την ευμένεια και τη φιλία του Μπίσμαρκ. Ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη ήταν αγανακτισμένη με τα εγκλήματα των Οθωμανών εναντίον των Χριστιανών, στη Γερμανία ακούγονται διθυραμβικά σχόλια γι΄ αυτούς.
Το 1889, ο Γερμανός αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β’ γνωστότερος ως Κάιζερ, επισκέπτεται την Κωνσταντινούπολη και απονέμει εκατοντάδες παράσημα σε Τούρκους τιτλούχους.
Ακολουθεί στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των δύο αυτοκρατοριών. Οι πύλες της Στρατιωτικής Ακαδημίας του Βερολίνου άνοιξαν για τους Τούρκους αξιωματικούς, ενώ ο Γερμανός Στρατηγός φον Γκολτς, ανέλαβε να αναδιοργανώσει τον οθωμανικό στρατό. Από το 1887, οι Γερμανοί μέσω δωροδοκίας σε Οθωμανούς αξιωματούχους, αρπάζουν στην κυριολεξία από τους Άγγλους τη σιδηροδρομική γραμμή Χαϊδάρ πασά-Νικομήδεια και την επεκτείνουν ως το Εσκί Σεχίρ (1893) και την Άγκυρα. Τελικός προορισμός του σιδηροδρόμου, ήταν η Βαγδάτη. Αρχικά επεκτείνεται ως το Ικόνιο και στη συνέχεια, καθώς όλα τα εμπόδια εξαφανίζονται, συνεχίζει προς τη Βαγδάτη. Όπως γράφει ο Μιχαήλ Ροδάς «ο πρεσβευτής της Γερμανίας εν Κων/πόλη βαρόνος Μάρσαλ έχει μεταβληθεί εις εργοδηγόν και οδοστρωτήρα».
Το 1887, ο Κάιζερ επισκέπτεται ξανά την Κωνσταντινούπολη και από εκεί μεταβαίνει στη Δαμασκό κι έπειτα στην Παλαιστίνη, για προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Παράλληλα, στα χέρια των Γερμανών, περιέρχεται η σιδηροδρομική γραμμή Μερσίνας-Αδάνων, που είχε φτιαχτεί από τους Βρετανούς.
Στους αγγλικούς σιδηροδρόμους, εργάζονταν χιλιάδες ομογενείς σε ανώτερες αλλά και κατώτερες θέσεις. Από τη γερμανική αρπαγή όμως, εκδιώχθηκαν οι σταθμάρχες, οι υπάλληλοι των τηλεγραφείων, οι επιθεωρητές, οι πωλητές εισιτηρίων και οι αποθηκάριοι. Όλοι βρέθηκαν στο δρόμο με τις οικογένειές τους. Τις θέσεις τους κατέλαβαν Γερμανοί, Τούρκοι και Εβραίοι.
Αλλά και ο φον Γκολτς, πασάς πλέον, διακήρυττε ότι θα θάψει την Ελλάδα σε στρατηγικά σημεία της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας. Και στον άτυχο πόλεμο του 1897, ο τουρκικός στρατός ήταν άρτια εξοπλισμένος με όπλα Μάουζερ και τηλεβόλα Κρουπ, γερμανικής κατασκευής.
Παράλληλα, υπάρχει μια έντονη διάθεση από χιλιάδες Γερμανούς να ταξιδέψουν στην Ανατολή. Το 1902, ο σιδηρόδρομος φτάνει στη Βαγδάτη και το μεγάλο όνειρο του Κάιζερ, γίνεται πραγματικότητα. Δεν αρκεί όμως μόνο αυτό. Πρέπει να εκδιωχθούν εντελώς από τα οθωμανικά εδάφη Βρετανοί και Γάλλοι και να συντριβούν οι Έλληνες.
Γερμανός περιηγητής, γράφει χαρακτηριστικά σε βιβλίο του «Πώς θα Ζήσει η Τουρκία»; Η απάντηση είναι, με τη βοήθεια της Γερμανίας. Η Τηλεφωνική Εταιρεία Κωνσταντινούπολης, περνά από τους Βρετανούς στους Γερμανούς, όπως και η Βελγική εταιρεία των τραμ και η Βρετανική Εταιρεία του Τούνελ. Τα υδραυλικά έργα της Μεσοποταμίας που γίνονταν από Βρετανούς, σταμάτησαν, ενώ το ίδιο έγινε και με την κατασκευή δρόμων από γαλλικές εταιρείες στη Μ. Ασία.
Μετά την ολοκλήρωση του σιδηροδρόμου της Βαγδάτης, εμφανίζονται στα λιμάνια της Κωνσταντινούπολης, της Σμύρνης, της Μαύρης Θάλασσας και της Θεσσαλονίκης, που βρισκόταν υπό τουρκική κατοχή, τα μεγάλα ατμόπλοια της εταιρείας του Αμβούργου «Deutsche Levante Linie», που με εκπτώσεις 60% σε σχέση με τις άλλες εταιρείες (αγγλικές, γαλλικές), κυριαρχούν.
Επόμενος στόχος των Γερμανών, οι Έλληνες. Το 1904, ήρθε στην Ελλάδα ο φον Μοζέβιους, διευθυντής της «Εθνικής Τραπέζης διά τη Γερμανία» και έπεισε τον τότε διοικητή της «Εθνικής Τράπεζας» Στέφανο Στρέιτ, να ιδρύσουν την «Τράπεζα της Ανατολής», που ήρθε στο προσκήνιο με την υπόθεση Αρτέμη Σώρρα πρόσφατα!
Ο Στρέιτ δέχθηκε, με τον όρο η πλειοψηφία στο Δ.Σ. της Τράπεζας, να είναι ελληνική. Μετά την αποδοχή του όρου από τους Γερμανούς, ιδρύονται υποκαταστήματα της Τράπεζας σε Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη, Σμύρνη, Αλεξάνδρεια και Κάιρο. Τα κεφάλαια της «Τράπεζας της Ανατολής», ορίστηκαν σε 10.000.000 φράγκα. Σε κάθε υποκατάστημα της Τράπεζας, έπρεπε να υπάρχει ένας Έλληνας διευθυντής και ένας Γερμανός. Μέσα σ’ ένα χρόνο, η «Τράπεζα της Ανατολής» σημειώνει απίστευτη πρόοδο και προκύπτει η ανάγκη για αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου. Οι Γερμανοί δέχονται να συμμετάσχουν στην αύξηση, ωστόσο απαιτούν η πλειοψηφία του νέου συμβουλίου, να αποτελείται από Γερμανούς. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να επέλθει ρήξη μεταξύ των δύο πλευρών. Η «Ανατολική Τράπεζα» της Ελλάδας, υποχρεώνεται να μην ιδρύσει υποκαταστήματα στην Κων/πολη, η δε νέα «Γερμανική Τράπεζα της Ανατολής», να μην ιδρύσει υποκαταστήματα σε Σμύρνη και Κωνσταντινούπολη και την Αίγυπτο. Ανοίγει όμως στην Κωνσταντινούπολη νέα υποκαταστήματα, δίνοντας κολοσσιαίες και απίστευτες πιστώσεις σε κάθε ενδιαφερόμενο. Ωστόσο, η κρίση του 1907, γονάτισε τα πιστωτικά ιδρύματα και έκλεισε χιλιάδες εμπορικά καταστήματα.
Στο μεταξύ όμως, Γερμανοί και Αυστριακοί, ίδρυσαν νέες τράπεζες στην Τουρκία. Την πασίγνωστη και σήμερα «Deutsche Bank» και την «Viner Bank Ferain». Οι Αυστριακοί (θυμίζουμε ότι ως τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρχε η Αυστρο-ουγγρική Αυτοκρατορία), είχαν στοχοποιήσει τη Θεσσαλονίκη. Ίδρυσαν λοιπόν την «Τράπεζα της Θεσσαλονίκης» με πολλά υποκαταστήματα σε Μακεδονία και Θράκη. Από την άλλη πλευρά, οι Γερμανοί, ίδρυσαν πολλές εταιρείες στη Συρία, και στην Παλαιστίνη την «Deutsche Palestinian Bank». Παράλληλα, με δελεαστικές προσφορές, καλούνται οι Γερμανοί να επισκεφθούν την Ανατολή με τα πλωτά μεγαθήρια της «Deutsche Levante Linie». Δεν είναι όμως τα πράγματα πάντα ειδυλλιακά…
Τον Γενάρη του 1914, η κόρη του Γερμανού Στρατηγού Λίμαν πασά με τον αρραβωνιαστικό της, νεαρό Γερμανό αξιωματικό και δύο φίλες της, πήγαν βόλτα στο Μπεϊκός της Πόλης. Εκεί, Τούρκοι στρατιώτες που βρίσκονταν σε κτηνώδη κατάσταση, αφού έπιασαν και έδεσαν το νεαρό Γερμανό «μεταχειρίσθησαν αισχρότατα», όπως γράφει ο Μ. Ροδάς, τις τρεις κοπέλες. Μετά το τραγικό αυτό συμβάν, ο Λίμαν Πασάς αποφάσισε να φύγει από την Κων/πολη.
Διαταγή του Κάιζερ από το Βερολίνο όμως, δεν του επέτρεψε να πραγματοποιήσει την απόφασή του. Ο μνηστήρας της κόρης του, μη μπορώντας ούτε να μείνει στην Κωνσταντινούπολη, ούτε να γυρίσει στη Γερμανία, αυτοκτόνησε στο ξενοδοχείο «Pera Palace». Όσο για την Λίμαν, η οθωμανική κυβέρνηση του έδωσε μια τεράστια αποζημίωση για όσα έγιναν στο Μπεϊκός…

ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΝΕΟΤΟΥΡΚΟΙ
Τον Ιούλιο του 1908, ξεκίνησε από τη Ρέσνα (σημ. Ρέσεν) της Μακεδονίας, κωμόπολη κοντά στη Μεγάλη Πρέσπα, το κίνημα των Νεότουρκων, το οποίο είχε προετοιμαστεί μεθοδικά από το κομιτάτο «Ένωσις και Πρόοδος». Στις 10/7/1908, ο Αβδούλ Χαμίτ, αναγκάστηκε να παραχωρήσει Σύνταγμα σε όλη την αυτοκρατορία. Υπήρχε έντονος ενθουσιασμός του λαού για την επικράτηση των Νεότουρκων. Ανάμεσά τους βέβαια και οι Έλληνες που βρίσκονταν κάτω από τον οθωμανικό ζυγό. Ωστόσο, τα πράγματα δεν ήταν τόσο ειδυλλιακά. Σημαίνον στέλεχος των Νεότουρκων, ο γιατρός Ναζίμ, σε συνέντευξή του το Σεπτέμβριο του 1908 στο δημοσιογράφο Μιχαήλ Αργυρόπουλο στη Σμύρνη, ανέφερε ότι όλοι οι Νεότουρκοι απέβλεπαν σε μια πανισλαμική πολιτική και την αποτίναξη κάθε ξένης επιρροής από το κράτους τους.
Ήδη από το 1908, με αφορμή-πρόσχημα το Κρητικό ζήτημα, ξεκινούν οι διωγμοί των Ελλήνων σε Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη και Σμύρνη. Έλληνες ραβδίζονται, ληστεύονται και ρίχνονται στα τουρκικά μπουντρούμια. Αφιονισμένος όχλος καταδιώκει Έλληνες εμπόρους από το εσωτερικό της Μικράς Ασίας, προς τα παράλια.
Ποιος είναι ο ρόλος της Γερμανίας σ’ αυτές τις κτηνωδίες;
Με καθοδηγητή τον βαρόνο Μάρσαλ, χιλιάδες Γερμανοί μυστικοί πράκτορες οργώνουν στην κυριολεξία τη Μ. Ασία και υποδαυλίζουν τους διωγμούς των Ελλήνων.
Η «Deutsche Bank», χρηματοδοτεί αφειδώς Τούρκους πολίτες. Είναι χαρακτηριστικό, ότι σε μία μόνο μέρα το χειμώνα του 1908, άνοιξαν 200 (!) γερμανικά καταστήματα μικρά και μεγάλα. Χιλιάδες Γερμανοί και Αυστριακοί, καταφθάνουν, συχνά δωρεάν, με τα γερμανικά πλοία, στην Ανατολή.
Στη Σμύρνη, ιδρύθηκαν μετά το 1908, πολλοί ελληνικοί σύλλογοι, που θα αποτελούσαν στη συνέχεια την πανεργατική ένωση με ένα πρόγραμμα και μία διεύθυνση.
Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις, διαταράσσονται. Εισαγωγή ελληνικών εμπορευμάτων στην Τουρκία απαγορεύθηκε. Αφίσες και εικόνες του βασιλιά Γεώργιου Α’ ξηλώθηκαν και ποδοπατήθηκαν. Για ένα χρόνο, τα ατμόπλοια της εταιρείας Πανταλέοντος μένουν ακινητοποιημένα σε τουρκικά λιμάνια. Γερμανοί πράκτορες, σε συνομιλίες τους με Τούρκους, αναρωτιούνται «γιατί δεν αρπάζουν ή δεν αγοράζουν τα καταστήματα των γκιαούρηδων»;

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΜΕΤΑ ΤΟ 1912
Το 1909, οι Νεότουρκοι αγοράζουν, με πίστωση από τους Γερμανούς, δύο παλιά θωρηκτά, τα «Φρειδερίκος Γουλιέλμος» και «Βάισελμπουργκ», τα οποία οδηγήθηκαν στον Κεράτιο από Γερμανούς αξιωματικούς και γερμανικά πληρώματα. Τα πλοία… ξαναβαφτίζονται σε «Hayreddin Barbarossa» και «Torgut Reis»!
Η Ελλάδα συντρίβει τους Τούρκους στους Βαλκανικούς Πολέμους και ο Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης με το θωρηκτό «Αβέρωφ», απελευθερώνουν το ένα μετά το άλλο τα νησιά του Αιγαίου. Ιστορική έχει μείνει η πρόσκλησή του προς τον αρχηγό του τουρκικού στόλου Ραμίζ μπέη, μετά την απελευθέρωση, προσωρινή δυστυχώς, της Τενέδου: «Καταλάβαμε Τένεδον. Αναμένουμε έξοδο του στόλου σας. Αν επιθυμείτε γαιάνθρακα, προτίθεμαι να σας εφοδιάσω» (24 Οκτωβρίου/6 Νοεμβρίου 1912). Ο τουρκικός στόλος όμως, κρύβεται νυχθημερόν πίσω από το Ναγαρά. Και όταν βγήκαν βέβαια από την κρυψώνα τους, έπαθαν διπλή πανωλεθρία (ναυμαχίες της Έλλης και της Λήμνου).
Το ζήτημα των νησιών και της Βορείου Ηπείρου, με απόφαση της Συνδιάσκεψη του Λονδίνου, παραπέμφθηκε στην Πρεσβευτική Συνδιάσκεψη. Εκεί, Γερμανία, Αυστροουγγαρία και Ιταλία, κάνουν τα πάντα για να μη δοθούν στην Ελλάδα τα νησιά του Αιγαίου και η Βόρειος Ήπειρος.
Τελικά, με τη στήριξη του Βρετανού ΥΠΕΞ σερ Έντουαρντ Γκρέι, τα νησιά δίνονται στην Ελλάδα. Παρά τις έντονες αντιδράσεις Τούρκων και Γερμανών, που έφτασαν στο σημείο να προτείνουν να δοθούν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία Λέσβος και Χίος και να παραχωρηθεί στην Ελλάδα η Ρόδος, η οποία τότε βρισκόταν υπό ιταλική κατοχή, η επιμονή Βρετανίας, Γαλλίας και (τσαρικής) Ρωσίας, είχε σαν αποτέλεσμα τα νησιά του Αιγαίου να δοθούν οριστικά στην Ελλάδα.

ΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΕ ΘΡΑΚΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ
Και ενώ οι Γερμανοί συνεχίζουν τη διείσδυσή τους στη Μικρά Ασία, οι Νεότουρκοι αποφασίζουν μετά την απώλεια πολλών εδαφών, να αναθέσουν την αναδιοργάνωση του στρατού τους στους Γερμανούς. Επικεφαλής 50 Γερμανών αξιωματικών είναι ο Λίμαν φον Σάντερς, τον οποίο αναφέραμε και προηγουμένως.
Όταν ρωτήθηκαν οι Γερμανοί πώς αξιολογούν την παρουσία Ελλήνων στη Μικρά Ασία και τη Θράκη, απάντησαν: «Η Τουρκία δεν έχει ουδεμίαν ασφάλειαν, ούτε δύναται να οργανωθεί ελευθέρως εις το μέλλον, λόγω της παρουσίας εχθρικών στοιχείων, εμπνεομένων έξωθεν με επαναστατικάς ιδέας»!
Συνεπώς, ο ηθικός αυτουργός των διωγμών που ακολούθησαν σε βάρος των Ελλήνων σε Θράκη και Μ. Ασία, ήταν η Γερμανία.
Ας δούμε τα αποτελέσματα των διωγμών των Ελλήνων στη Θράκη. Εκδιωχθέντες: Περιφέρεια Καλλίπολης 24.636 Έλληνες, Μυριόφυτο 2.210, Περίχωρα Κωνσταντινούπολης 7.000, επαρχία Σαράντα Εκκλησιών 21.150, επαρχία Ραιδεστού-Μακράς Γέφυρας 15.130. Από την τουρκοκρατούμενη περιφέρεια Διδυμοτείχου, ως τις 24/8/1915 που η περιοχή δόθηκε στους Βούλγαρους, αναφέρονται 5.366 εκτοπισμένοι. Ως το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, είχαν εκτοπιστεί από τη Θράκη 150.000 Έλληνες!
Το Μάιο του 1914, οι διωγμοί των Ελλήνων, πάντα με γερμανική καθοδήγηση, επεκτάθηκαν και στη Μικρά Ασία.
-30.000 Έλληνες εκδιώχθηκαν από την περιοχή της Ερυθραίας (Τσεσμέ, Καραμπουρνού, Δικελί, Πέργαμο και Φώκαια, όπου έγιναν αθρόες σφαγές των κατοίκων της, σύμφωνα με μαρτυρίες Γάλλων αρχαιολόγων).

• Έλληνες ψαράδες στο Εγγλεζονήσι, μπροστά στον Κόλπο της Σμύρνης, δολοφονήθηκαν, με μαρτυρίες Γάλλων αρχαιολόγων).
  -Έλληνες ψαράδες στο Εγγλεζονήσι, μπροστά στον Κόλπο της Σμύρνης, δολοφονήθηκαν από Τούρκους στρατιώτες σε διατεταγμένη υπηρεσία (Ιούνιος 1914).
  Όσοι διωχθέντες δε μπόρεσαν να μεταβούν στην Ελλάδα, προωθήθηκαν στο εσωτερικό της Τουρκίας.
  Σύμφωνα με στοιχεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ως τα τέλη του 1914, 153.890 Έλληνες εκτοπίστηκαν από τα παράλια της Μ. Ασίας στο εσωτερικό. Βέβαια, διωγμοί έγιναν και στον Πόντο. Από τους 500.000 Έλληνες που ζούσαν εκεί πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, 235.000 εκτοπίστηκαν και 80.000 κατέφυγαν στη Ρωσία…
  Όσο για τον Λίμαν φον Σάντερς, σε περιοδεία του στη Μ. Ασία, παρουσία Ελλήνων επισκόπων, είπε για τους Έλληνες στους Τούρκους: «Αυτούς εδώ, τι τους φυλάτε;». Και δείχνοντας τα ελληνικά σχολεία είπε: «Εν όσω αφήνετε αυτά εδώ, σεις θα είσθε οι είλωτες των Ελλήνων»…

Πηγές: Μιχαήλ Λ. Ροδάς, «ΠΩΣ Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΚΑΤΕΣΤΡΕΨΕ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΝ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ» Α’ έκδοση 1916, Β’ έκδοση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ 2019.
«Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», τ. ΙΕ, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

«Κλειδί» οι απελάσεις-επαναπατρισμοί

Η εκκαθάριση των αιτήσεων για άσυλο, η αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων και ο αυστηρός έλεγχος των ΜΚΟ, που μας απασχόλησαν στο προηγούμενο άρθρο μου, είναι αναγκαία, αλλά όχι και ικανή συνθήκη για να λυθεί ο γόρδιος δεσμός του μεταναστευτικού. Σ’ αυτό το άρθρο, θα ασχοληθούμε με τα πρόσθετα μέτρα που μπορούν να αλλάξουν ριζικά την εικόνα.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*

Όσοι εισέρχονται παράνομα στην Ελλάδα πρέπει να μεταφέρονται σε κλειστά προ-αναχωρησιακά κέντρα μέχρι να εξεταστεί η αίτηση για παροχή ασύλου και εάν αυτή απορριφθεί να παραμένουν εκεί μέχρι την επαναπροώθησή τους στην Τουρκία, ή τον επαναπατρισμό τους. Υποτίθεται ότι τα κέντρα ήταν τα νησιά για να τους παίρνει πίσω η Τουρκία, σύμφωνα με τη συμφωνία του 2016.
Η συμφωνία αυτή είναι ουσιαστικά νεκρή και γι’ αυτό δεν έχει νόημα να επιμένει η κυβέρνηση Μητσοτάκη στη δημιουργία γιγαντιαίων κέντρων, ουσιαστικά πόλεων στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Όπως έδειξαν τα γεγονότα των προηγούμενων εβδομάδων στη Μόρια, πρόκειται για κυριολεκτικά αυτοκτονική κίνηση στο επίπεδο της εθνικής ασφάλειας. Ακόμα κι αν η κυβέρνηση επιμείνει να μη μεταφέρει τα προ-αναχωρησιακά κέντρα στην ηπειρωτική χώρα, επειδή αντιδρά η ΕΕ (φοβάται ότι όλο και κάποιοι θα περνούν τα σύνορα και θα φθάνουν στη βόρειο Ευρώπη) ας τα κατασκευάσει σε απομονωμένα μικρά νησιά που βρίσκονται μακριά από την Τουρκία.
Για να απαξιώσουν μία τέτοια λύση, μία κατηγορία ισχυρίζεται ότι θα πρόκειται για εξορία σε ξερονήσια. Μπορεί οι λέξεις να έχουν ιδεολογική φόρτιση, λόγω των μετεμφυλιακών τόπων εξορίας των αριστερών, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για τελείως διαφορετικό πράγμα. Εάν οι αιτήσεις για άσυλο κρίνονται σε 2-3 μήνες και στη συνέχεια όσοι δε δικαιούνται επαναπροωθούνται ή απελαύνονται – επαναπατρίζονται (με τον τρόπο που αναφέρω στη συνέχεια) η παραμονή σε κλειστά κέντρα σε νησίδες θα διαρκούσε λίγους μήνες. Κατά συνέπεια, η ρητορική περί εξορίας είναι ή αταβιστική** ή υποκρύπτει πρόθεση μη απέλασης.

Ο ΟΙΚΕΙΟΘΕΛΗΣ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ
Τί θα γίνει με αυτούς που δε δικαιούνται άσυλο; Τα οικονομικά κίνητρα της ΕΕ για οικειοθελή επαναπατρισμό δεν έχουν αποδώσει αξιόλογα αποτελέσματα κι αυτό ήταν εξαρχής αναμενόμενο. Η οικογένεια ενός τυπικού οικονομικού μετανάστη έχει κατά κανόνα δαπανήσει σημαντικό ποσό για να χρηματοδοτηθεί η παράνομη μετάβασή του στην Ευρώπη. Η οικογένεια περιμένει απ’ αυτόν να πιάσει δουλειά και να στείλει πίσω εμβάσματα.
Ο οικειοθελής επαναπατρισμός ισοδυναμεί με διάψευση των προσδοκιών και κατά κανόνα με ηθική απαξίωση. Είναι ντροπή για ένα μετανάστη από μία παραδοσιακή (κατά κανόνα μουσουλμανική) κοινωνία, να επιστρέψει οικειοθελώς. Αντιθέτως, εάν απελαθεί, έχει δικαιολογία. Ο οικειοθελής επαναπατρισμός, λοιπόν, θα αποδώσει μόνο εάν οι παράνομοι μετανάστες πεισθούν από τα γεγονότα ότι όσοι δεν επαναπατρίζονται οικειοθελώς θα απελαύνονται.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Χωρίς τη συνεργασία της Τουρκίας, μόνη λύση είναι οι απελάσεις, οι οποίες και θα στείλουν το μήνυμα σε όσους από τις χώρες προέλευσης σχεδιάζουν να εισέλθουν στην Ευρώπη ότι πρόκειται για «άλμα στο κενό». Ο άμεσος επαναπατρισμός όσων δε δικαιούνται άσυλο, όμως, δε μπορεί να γίνει μόνο από την Ελλάδα. Τα προξενεία των χωρών προέλευσης στην Αθήνα, δίνουν με το σταγονόμετρο τα αναγκαία έγγραφα για την απέλαση.
Πρώτον, επειδή οι κυβερνήσεις τους είναι απρόθυμες. Δεύτερον, επειδή οι εδώ προξενικές αρχές δέχονται απειλές από τα κυκλώματα ή συνεργάζονται μαζί τους. Οι χώρες προέλευσης εμποδίζουν τον επαναπατρισμό δικών τους πολιτών, προσδοκώντας τα εμβάσματα που αυτοί θα στείλουν μελλοντικά στις οικογένειές τους και τα οποία αποτελούν ένεση για τις τοπικές οικονομίες.
Η Ελλάδα δεν έχει τη δύναμη να τις πιέσει, αλλά η ΕΕ διαθέτει τα αναγκαία πολιτικά, διπλωματικά και οικονομικά όπλα για να τις πειθαναγκάσει. Όταν επιβάλλει οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία για το Ουκρανικό, είναι έλλειμμα πολιτικής βούλησης και όχι αντικειμενική αδυναμία η μη άσκηση πιέσεων, συμπεριλαμβανομένης της απειλής κυρώσεων, σε πολύ πιο αδύναμες χώρες.
Η διαδικασία είναι απλή. Οι λίστες με τα ονόματα των προς απέλαση από τις χώρες-μέλη θα στέλνονται από την ΕΕ στις κυβερνήσεις των χωρών προέλευσης και από εκεί θα εξασφαλίζονται τα έγγραφα επαναπατρισμού. Στη συνέχεια, ναυλωμένα αεροπλάνα θα επαναπατρίζουν μαζικά τους παράνομους μετανάστες.
Ζήτημα επαναπατρισμού τίθεται και για πρόσφυγες. Εξαιρώντας άτομα που στην πατρίδα τους διώκονται προσωπικά για ιδεολογικούς, πολιτικούς, θρησκευτικούς ή άλλους λόγους, οι άνθρωποι που έφυγαν από τις εστίες τους επειδή γινόταν πόλεμος, είναι υποχρεωμένοι να επιστρέψουν εκεί, όταν οι ένοπλες συγκρούσεις σταματήσουν. Οι Σύριοι που θεωρήθηκαν μαζικά πρόσφυγες λόγω του πολέμου, γιατί σήμερα να μην επιστρέψουν στις εστίες τους, δεδομένου ότι με εξαίρεση λίγες περιοχές, στη Συρία σήμερα επικρατεί ειρήνη;
Προφανώς, όσοι βρίσκονται στην Ευρώπη επιδιώκουν να παραμείνουν και να φτιάξουν μία νέα ζωή. Αυτό είναι σε ανθρώπινο επίπεδο κατανοητό, αλλά δεν πρέπει να είναι αποδεκτό. Το άσυλο τούς δόθηκε για όσο χρόνο κινδύνευαν. Το καθεστώς του πρόσφυγα δεν είναι αιώνιο. Διαρκεί όσο υφίσταται ο κίνδυνος. Εάν ο πρόσφυγας παραμείνει στη χώρα που κατέφυγε, παρότι στην πατρίδα του δεν κινδυνεύει, τότε μετατρέπεται σε οικονομικό μετανάστη.

ΚΑΙ ΕΑΝ Η ΕΕ
ΔΕΝ ΚΑΝΕΙ ΤΙΠΟΤΑ;
Μπορεί πολλοί εταίροι να έχουν βολευτεί, μετατρέποντας την Ελλάδα σε «αποθήκη ψυχών» αλλά και η Αθήνα είχε βολευτεί, ρίχνοντας στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου το βάρος. Με τις αναγκαστικές μεταφορές μεταναστών στην ηπειρωτική Ελλάδα και τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών, αλλά και με τα επεισόδια τύπου Μόριας, το βόλεμα της Αθήνας έχει τελειώσει, παρά την επιμονή του Μηταράκη να υποθηκεύσει την εθνική ασφάλεια, για λόγους που μόνο να υποπτευθούμε μπορούμε.
Ας φροντίσουμε, λοιπόν, ως Ελλάδα, να τελειώσει και το βόλεμα της ΕΕ. Το πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης είναι ευρωπαϊκό και γι’ αυτό είναι αναγκαία η θεσμοθέτηση κοινής ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, η οποία να προικοδοτηθεί με επαρκείς πόρους και τα αναγκαία εργαλεία. Σε συμμαχία με τις άλλες χώρες-μέλη που είναι πύλες εισόδου, η Ελλάδα πρέπει να πρωτοστατήσει, επειδή είναι η χώρα που σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος. Τα περιθώρια συμμαχιών, άλλωστε, είναι μεγάλα.
Εάν, όμως, η ΕΕ δεν ανταποκριθεί; Μην ξεχνάμε ότι μετατρέποντας την Ελλάδα σε «αποθήκη ψυχών», σε ένα βαθμό έχει περιορίσει το πρόβλημά της. Όταν έκλεισε το βαλκανικό διάδρομο το 2016, στην πραγματικότητα η ΕΕ έθεσε εντός των άτυπων συνόρων της (σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό) τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία και άφησε την Ελλάδα εκτός!
Η ΕΕ δεν έχει δείξει πολιτική βούληση να δράσει συλλογικά και αποφασιστικά, κυρίως λόγω της υποκρισίας της. Υπάρχει, ωστόσο, και ένας πρόσθετος παράγοντας. Είναι διχασμένη, λόγω διαφορετικών ιδεολογικών αντιλήψεων. Ο ίδιος διχασμός, άλλωστε, παρατηρείται και στην Ελλάδα. Η διαφορά είναι ότι, ενώ για τις άλλες χώρες-μέλη το μεταναστευτικό είναι απλώς πρόβλημα, για την Ελλάδα έχει καταντήσει εφιάλτης.
Εάν, λοιπόν, η Τουρκία δε δέχεται επαναπροωθήσεις και εάν η ΕΕ συνεχίζει να φορτώνει το βάρος στην Ελλάδα, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παίξει με τους κανόνες, τους οποίους, μάλιστα, της επέβαλαν άλλοι. Γιατί οι αρχές ασφαλείας να εμποδίζουν τη μετάβαση παράνομων μεταναστών προς τη βόρεια Ευρώπη; Γιατί να μην αφήσει ανενόχλητα τα κυκλώματα των εγχώριων διακινητών να κάνουν τη δουλειά τους;
Όταν οι εταίροι θα δουν να φθάνουν στις χώρες τους παράνομοι μετανάστες που δεν έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, τότε το πρόβλημα θα γίνει δικό τους. Και τότε πιθανότατα θα αλλάξουν στάση. Όσο, όμως, βολεύονται με την κατάσταση, δεν έχουν λόγο να την αλλάξουν.

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

**επανεμφάνιση ιδεών, συμπεριφορών, μεθόδων κ.λπ. που είχαν ξεχαστεί και θεωρούσαμε ότι ανήκουν στο παρελθόν.

Η εκλογή του Σημίτη στην πρωθυπουργία διευκολύνθηκε από το κλίμα παρακμής, αλλά οφείλεται κυρίως στην απήχηση της «εκσυγχρονιστικής» επαγγελίας του, που δεν ήταν τίποτα άλλο από προσχώρηση στον οικονομικό φιλελευθερισμό. Ο Σημίτης δεν ήταν μόνο εσωκομματικά ο άλλος πόλος. Ήταν κι αυτός που εξέφρασε πολιτικά τα στενά συμφέροντα των ανερχόμενων μέσο-στρωμάτων και του κόσμου της αγοράς.

Γράφει ο Σταύρος Λυγερός*

Αυτή είναι η αιτία που ο σημιτικός «εκσυγχρονισμός» διείσδυσε εκλογικά στην Κεντροδεξιά. Από την άλλη πλευρά, όμως, η στροφή αυτή αποδυνάμωσε την παραδοσιακή προνομιακή σχέση του ΠΑΣΟΚ με τα λαϊκά στρώματα. Αυτά, όμως, εμφανίζουν μεγάλη αδράνεια στην εκλογική συμπεριφορά τους, γεγονός που επέτρεψε στον Σημίτη να κερδίσει τις εκλογές του 1996 (αυτοπροβαλλόμενος σαν συνεχιστής του Ανδρέα) και οριακά τις εκλογές του 2000.
Η εκλογή του στην πρωθυπουργία άνοιξε το δρόμο για την αναρρίχησή του και στην προεδρία της παράταξης. Το εκβιαστικό δίλημμα «πρόεδρος ή παραίτηση» το 1996 έφερε αποτέλεσμα. Το ΠΑΣΟΚ ήταν σε μεγάλο βαθμό κρατικοδίαιτο κόμμα, που ήθελε να διατηρήσει την εξουσία και που επιπλέον δεχόταν την πίεση της αγοράς για διασφάλιση της πολιτικής σταθερότητας. Αυτός είναι και ο λόγος που η εσωκομματική αντιπολίτευση προς τον Σημίτη σταδιακά εκφυλίσθηκε.
Στον απολογισμό της οκταετούς διακυβέρνησης του Σημίτη, υπάρχουν φωτεινά και μελανά σημεία. Το μόνο αναμφισβήτητο είναι ότι το ΠΑΣΟΚ μεταλλάχθηκε ιδεολογικοπολιτικά. Και εκτός, αυτού βυθίσθηκε στη διαπλοκή, γιγαντώνοντας την κλεπτοκρατική αντίληψη για την ανάπτυξη. Εάν δεν είχε προηγηθεί αυτή η μετάλλαξη, το ΠΑΣΟΚ δε θα είχε μετατραπεί σε σημαιοφόρο του Μνημονίου.

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ
Ο κύκλος Σημίτη έκλεισε στις αρχές 2004. Εγκατέλειψε την προεδρία του κόμματος πριν τις εκλογές για να αποφύγει την πανωλεθρία. Ακολουθώντας πρακτική πολιτικής δυναστείας, παρέδωσε το «δακτυλίδι» στον Γιώργο Παπανδρέου, τιμώντας τη συμφωνία που είχε συνάψει με τον υιό του ιδρυτή το 1996 για να εξασφαλίσει την υποστήριξή του και το εισιτήριο για την πρωθυπουργία και την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Το βαρύ όνομα του Γιώργου, η καλή διεθνής εικόνα του και το μετριοπαθές ύφος του, είχαν συμβάλλει ώστε ο τότε υπουργός Εξωτερικών να έχει κατακτήσει μία υψηλή δημοτικότητα.
Στο τέλος του 2003, με την κυβέρνηση Σημίτη να έχει φθαρεί σε μεγάλο βαθμό, όχι μόνο πολιτικά-εκλογικά, αλλά και ηθικά, το ΠΑΣΟΚ είχε ζωτική ανάγκη να υπερβεί το εσωτερικό ρήγμα του, να επανενοποιηθεί, να ανανεωθεί σε πρόσωπα, να αναβαπτιστεί πολιτικά και να ξαναβρεί το κοινωνικό του πρόσωπο. Αυτοί οι λόγοι, σε συνδυασμό με την αμφισημία της πολιτικής προσωπικότητας του Γιώργου Παπανδρέου, έστειλαν κάτω από την πολιτική ομπρέλα του, εσωκομματικές δυνάμεις με διαφορετικούς προσανατολισμούς.
Στο πρόσωπό του επενδύθηκαν μεγάλες και αντιφατικές προσδοκίες. Για την ακρίβεια, η κάθε σχεδόν τάση στο ΠΑΣΟΚ πρόβαλε σ’ αυτόν τη δική της πολιτική φαντασίωση. Εξ ου και το κλίμα συσπείρωσης και αισιοδοξίας, που διαμορφώθηκε αστραπιαία, όταν φάνηκε ότι δρομολογείται αλλαγή καπετάνιου. Το ΠΑΣΟΚ παραδόθηκε άνευ όρων στον Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος, μετά τη θριαμβευτική εκλογή του από τη βάση στις αρχές του 2004, κατέστη ανεξέλεγκτος μονάρχης. Πριν κοπάσει, όμως, ο άνεμος αισιοδοξίας που προκλήθηκε από την «ενθρόνιση», ο νέος αρχηγός άρχισε να θρυμματίζει τα ηθικο-πολιτικά στερεότυπα του κόμματός του. Το μετα-πολιτικό λάιφ-στάιλ, ήταν ο μανδύας και το όχημα μίας περαιτέρω ιδεολογικοπολιτικής μετάλλαξης του ΠΑΣΟΚ.

Η ΔΙΑΨΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ
Είναι εντυπωσιακή η ταχύτητα, με την οποία διαψεύσθηκαν οι προσδοκίες που είχαν επενδυθεί στο νέο αρχηγό. Μετά την ήττα στις εθνικές εκλογές από τη ΝΔ του Κώστα Καραμανλή (αρχές του 2004) ήρθε η βαρύτατη ήττα στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2004. Το σημαντικότερο, όμως, ήταν πως η όλη στάση του Γιώργου Παπανδρέου έδινε την εντύπωση ενός μετέωρου βήματος. Ποτέ δεν κατάφερε να συντονισθεί με τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας.
Όπως χαρακτηριστικά είπε γι’ αυτόν, παλαίμαχο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, «ο Γιώργος είναι αλλού». Είναι ενδεικτική η παλινδρόμησή του ανάμεσα σ’ έναν αμφιλεγόμενο μεταμοντέρνο πολιτικό λόγο και σε παρωχημένες παλαιοκομματικού τύπου αντιπολιτευτικές ρητορικές. Το πρόβλημα, όμως, δεν το είχε μόνο ο αρχηγός. Το κομματικό ρετιρέ είχε κατά κανόνα προσβληθεί από το σύνδρομο υπαλληλοποίησης. Η πλειονότητα των στελεχών είχε πολιτικά απαξιωθεί, επειδή είχε συνδεθεί με πολιτικό κομφορμισμό, καθεστωτική νοοτροπία, ηθικά διαβλητές πρακτικές και νέο-πλουτίστηκες συμπεριφορές.
Μπορεί ο μύθος του «νικηφόρου πρίγκηπα» να διαλύθηκε γρήγορα, αλλά η λογική του δικομματισμού ήταν δεδομένο ότι θα τον έστελνε στο μέγαρο Μαξίμου, εάν παρέμενε στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Το φθινόπωρο του 2007, ο Γιώργος Παπανδρέου ηττήθηκε για δεύτερη φορά σε εθνικές εκλογές από τον Κώστα Καραμανλή. Παρόλα αυτά, το ΠΑΣΟΚ του έδωσε μία δεύτερη ευκαιρία. Τον επανεξέλεξε κόντρα στον Βαγγέλη Βενιζέλο, επειδή υπέκυψε αφενός στο σύνδρομο της πολιτικής δυναστείας, αφετέρου στην έμμεση απειλή του ότι δε θα παραδώσει το κόμμα στον αντίπαλό του.

Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ
Η εσωκομματική εκείνη σύγκρουση προκάλεσε βαθύ ρήγμα στο ΠΑΣΟΚ που δε γεφυρώθηκε ποτέ. Η νίκη στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2009 και ο θρίαμβος στις εθνικές εκλογές του Οκτωβρίου 2009 απλώς το επικάλυψαν. Η ανώμαλη προσγείωση του Γιώργου Παπανδρέου από τα φαντεζί μεταμοντέρνα καμώματα των πρώτων εβδομάδων της πρωθυπουργικής θητείας του, στην αγκαλιά της Τρόικας, θα μπορούσε να είναι το θέμα ενός εντυπωσιακού μυθιστορήματος. Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, πάντως, με ελάχιστες εξαιρέσεις, μπήκαν σαν υπάκουα «πρόβατα» στο μαντρί του Μνημονίου.
Το Μάιο 2010 το ΠΑΣΟΚ διέβη τον Ρουβικώνα. Μπορεί η διαδικασία ιδεολογικό-πολιτικής μετάλλαξης να είχε αρχίσει πριν χρόνια, αλλά τότε άρχισε η διάρρηξη των δεσμών του με την παραδοσιακή εκλογική πελατεία του. Το κραχ επηρέασε καταλυτικά το πολιτικό κλίμα, οξύνοντας την κρίση νομιμοποίησης της κυβέρνησης. Έτσι φθάσαμε στο κίνημα των Αγανακτισμένων.
Έχοντας από τον Ιούνιο 2011 αναλάβει το υπουργείο Οικονομικών, ο Βενιζέλος ταυτίσθηκε με τον αρχηγό του όσον αφορά τις μνημονιακές πολιτικές. Αυτό, όμως, δε μείωσε ούτε την επιθυμία του να πάρει τη ρεβάνς, ούτε και την αμοιβαία αντιπάθεια. Έτσι, όταν το ευρω-ιερατείο μεθόδευσε στις Κάννες (Οκτώβριος 2011) την αποπομπή του Γιώργου Παπανδρέου από την πρωθυπουργία, βρήκε στο πρόσωπο του Βενιζέλου έναν πρόθυμο σύμμαχο.
Η συνέχεια και το τέλος στο επόμενο…

*Ο Σταύρος Λυγερός έχει εργασθεί σε εφημερίδες (για 23 χρόνια στην Καθημερινή), ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς. Σήμερα είναι πολιτικός-διπλωματικός σχολιαστής στον τηλεοπτικό σταθμό OPEN και διευθυντής του ιστότοπου SLpress.gr. Συγγραφέας 16 βιβλίων. Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Νοέμβριο του 1973.

Στο διπλωματικό τραπέζι συμφώνησαν να καθίσουν Αθήνα και Άγκυρα, έπειτα από ένα έντονο καλοκαίρι και δέκα μέρες μετά την αποχώρηση του Oruc Reis, κίνηση που έθετε ως απαραίτητη προϋπόθεση η ελληνική πλευρά.
Έτσι, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να επανεκκινήσουν τους κύκλους των διερευνητικών επαφών που είχαν εγκαταλείψει πριν χρόνια, το 2016. «Η Ελλάδα και η Τουρκία συμφώνησαν για διεξαγωγή του 61ου γύρου διερευνητικών επαφών τους, στην Κωνσταντινούπολη, προσεχώς», ανέφερε η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.
Είχε προηγηθεί διπλωματικός μαραθώνιος, για να οδηγήσει τις δύο πλευρές στο σημείο ώστε να συμφωνήσουν σε διάλογο. Έτσι, το θετικό κλίμα που επικράτησε τον τελευταίο καιρό και η δηλωμένη ετοιμότητα και των δύο για διάλογο, έφερε τη συμφωνία για την έναρξη των διερευνητικών επαφών, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν έπειτα από την ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής.
Να σημειωθεί ότι η Σύνοδος Κορυφής, στην οποία αναμένεται να συζητηθεί το θέμα των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας για την προκλητική της συμπεριφορά στην Ανατολική Μεσόγειο, ήταν προγραμματισμένη για τις 24 και 25 Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, την Τρίτη 22/9 ανακοινώθηκε η αναβολή της, λόγω κρούσματος κορωνοϊού στο περιβάλλον του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Σύνοδος Κορυφής θα πραγματοποιηθεί 1-2 Οκτωβρίου.
Νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί τριμερής τηλεδιάσκεψη μεταξύ της Καγκελαρίου Άγκελα Μέρκελ, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και του προέδρου της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν. Στη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης, ο Τούρκος πρόεδρος έκανε γνωστή την πρόθεσή του να προσέλθει και πάλι στο τραπέζι του διαλόγου.
«Οι διαφορετικές πτυχές των διμερών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Τουρκίας και η επανέναρξη των απευθείας διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών αποτέλεσαν θέματα που συζητήθηκαν κατά την τηλεδιάσκεψη», σχολίασε ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέφεν Ζάιμπερτ.
«Είμαστε ανά πάσα στιγμή έτοιμοι, εφόσον υπάρχει η έμπρακτη αποκλιμάκωση από πλευράς Τουρκίας με συνέπεια και συνέχεια» τόνισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, μιλώντας στη διαδικτυακή συζήτηση, εξήγησε πως «πρόκειται για συνομιλίες και όχι διαπραγματεύσεις. Η διεξαγωγή συνομιλιών σημαίνει ότι προσπαθούμε να βρούμε κανόνες με βάση τους οποίους θα πραγματοποιήσουμε διαπραγματεύσεις», συνέχισε. «Γιατί είναι τόσο δύσκολο; Γιατί η Τουρκία δεν αποδέχεται το Διεθνές Δίκαιο ως κοινό κανόνα», προσέθεσε.
Να σημειωθεί ότι την Τρίτη 22/9, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επικοινώνησε τηλεφωνικά με το Γάλλο ομόλογό του Εμανουέλ Μακρόν – μεταξύ των οποίων επικρατεί ψυχρό κλίμα τον τελευταίο καιρό.
«Η Τουρκία αναμένει μια συνετή και εποικοδομητική προσέγγιση από τη Γαλλία, καθώς συνεχίζεται η αποκλιμάκωση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος μετά την τηλεφωνική επικοινωνία. Νωρίτερα, ο Γάλλος πρόεδρος δήλωνε έτοιμος για διάλογο με την Τουρκία, σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΕΤΣΑΣ: «ΧΕΙΡΟΠΙΑΣΤΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΑΠΟΚΛΙΜΑΚΩΣΗΣ Η ΕΠΑΝΕΝΑΡΞΗ ΤΩΝ ΕΠΑΦΩΝ»
Χαρακτηρίζοντας θετικό βήμα την επανέναρξη των διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Στέλιος Πέτσας, μιλώντας στην ΕΡΤ, εξήγησε ότι το σημαντικό είναι εφόσον ξεκινήσουν οι διερευνητικές επαφές να πάμε σε μία ύφεση της προκλητικής συμπεριφοράς.
«Είναι αδιανόητο να συζητούμε για την οριοθέτηση των θαλασσίων μας ζωνών και να βλέπουμε πλοία στην περιοχή», σημείωσε ο κ. Πέτσας εξηγώντας πως «αυτό που είχε διαφανεί από την πρώτη αποκλιμάκωση που επιχείρησε η Τουρκία μετουσιώνεται σε κάτι χειροπιαστό που είναι η επανέναρξη των επαφών, κάτι που λόγω της αναβολής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πάει για αργότερα».
Σύμφωνα με τον κ. Πέτσα, δεν αποκλείεται να επικοινωνήσουν Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ακόμα και πριν τη Σύνοδο Κορυφής (1-2 Οκτωβρίου). Υπενθυμίζεται ότι στη Σύνοδο Κορυφής αναμένεται να συζητηθεί το θέμα των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας για την προκλητική της συμπεριφορά στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Θα φτάσουμε με ένα κατάλογο κυρώσεων που έχει υιοθετηθεί από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και θα εγκριθεί από τους ηγέτες σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αλλά αυτό που θα απασχολήσει κυρίως αυτές τις ημέρες προετοιμασίας και τις δια ζώσης επαφές των ηγετών, είναι με ποιο τρόπο θα ενεργοποιηθούν αυτές οι κυρώσεις σε περίπτωση συνέχισης της προκλητικής συμπεριφοράς, για παράδειγμα στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας», υποστήριξε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.
«Είναι ζήτημα σύνθετο και η ΕΕ δε μας έχει συνηθίσει σε γρήγορες διαδικασίες και σε αυτόματους μηχανισμούς, σχετικά απλούς και απολιτικοποιημένους. Αυτό που έχει σημασία είναι να έχουμε τον κατάλογο κυρώσεων, διότι αυτός είναι που έδρασε αποτρεπτικά στις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας», συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει ο Τούρκος πρόεδρος το μεταναστευτικό ως διαπραγματευτικό χαρτί, ο κ. Πέτσας υπενθύμισε ότι «ενδεχομένως και σήμερα (σ.σ.: Τετάρτη 23/9) να παρουσιάσει η Κομισιόν τις σχετικές προτάσεις επί του Συμφώνου για το Μεταναστευτικό και το Άσυλο, καθώς προχωράμε προς ένα νέο Δουβλίνο».

«Το αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας να θωρακίζει αμυντικώς τα Νησιά του Αιγαίου. Μια και μόνη η διαφορά μας με την Τουρκία, η οριοθέτηση της νησιωτικής υφαλοκρηπίδας και των αντίστοιχων Θαλάσσιων Ζωνών».
Ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Επίτιμος Καθηγητής του ΕΚΠΑ κ. Προκόπιος Παυλόπουλος, μίλησε στην Εκδήλωση της Συντονιστικής Επιτροπής των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, στο Καστελόριζο (Σάββατο 19/9/2020), με θέμα: «Η αμυντική θωράκιση των Ελληνικών Νησιών του Αιγαίου κατά το Διεθνές και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο».
Στο πλαίσιο αυτό, κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής: «Σε μια από τις πιο πρόσφατες προκλήσεις της η Τουρκία άρχισε, πάντα στο πλαίσιο της πάγιας τακτικής της, να προσθέτει ανύπαρκτα ζητήματα προς διαπραγμάτευση με την Ελλάδα -και, συνακόλουθα, ν’ αμφισβητεί την αδιαπραγμάτευτη Εθνική μας Θέση, ότι μεταξύ μας υφίσταται μία, και μόνη, διαφορά, εκείνη της οριοθέτησης της νησιωτικής υφαλοκρηπίδας και των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών- να εγείρει εκ νέου και ζήτημα ως προς το αν η Ελλάδα έχει δικαίωμα να θωρακίζει αμυντικώς όλα, ανεξαιρέτως, τα Νησιά της στο Αιγαίο, και μάλιστα ανεξαρτήτως του ποια είναι η έκτασή τους και αν κατοικούνται ή όχι.

Α. Αδιαπραγμάτευτη Εθνική μας Θέση είναι ότι μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας υφίσταται μία, και μόνη, διαφορά, εκείνη της οριοθέτησης της νησιωτικής υφαλοκρηπίδας και των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών. Ουδένα δε ζήτημα υφίσταται ως προς την αμυντική θωράκιση των Ελληνικών Νησιών του Αιγαίου.

1. Η Ελλάδα έχει το δικαίωμα -αλλά και την υποχρέωση, αφού τούτο αφορά την προστασία της Ελληνικής Επικράτειας- τόσο για δικό της λογαριασμό όσο και απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως πλήρες Κράτος-Μέλος της, να θωρακίζει αμυντικώς όλα, ανεξαιρέτως, τα Νησιά της στο Αιγαίο, ανεξαρτήτως της έκτασης του εδάφους τους και του αν κατοικούνται ή όχι. Το δικαίωμα αυτό στηρίζεται στις διατάξεις του άρθρου 51 του Καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ, οι οποίες κατοχυρώνουν το δικαίωμα Κράτους-Μέλους του ΟΗΕ περί «νόμιμης άμυνας» όχι μόνο σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον του, αλλά και σε περίπτωση «απειλής χρήσης βίας» ή ακόμη και «επικείμενης απειλής», όπως προκύπτει από την πρακτική αυτού τούτου του ΟΗΕ. Και είναι δεδομένο ότι η Τουρκία, ιδίως μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974, το εντελώς αυθαίρετο «casus belli» ως προς την επέκταση της Αιγιαλίτιδας Ζώνης και το σχηματισμό της «Στρατιάς το Αιγαίου», απειλεί διαχρονικώς και ευθέως την Ελλάδα, και με τη χρήση βίας -όπως αποδεικνύει, επιπροσθέτως, η πρόσφατη στάση της, μετά τη «σύναψη» του λεγόμενου «τουρκολιβυκού μνημονίου»- παραβιάζοντας ευθέως το Διεθνές Δίκαιο και, κατ’ εξοχήν, το Δίκαιο της Θάλασσας κατά τη Συνθήκη του Montego Bay του 1982. Συνθήκη, η οποία δεσμεύει και την Τουρκία, μέσω γενικώς παραδεδεγμένων κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.
2. Πέραν τούτων, η Τουρκία ουδόλως και καθ’ οιονδήποτε τρόπο μπορεί να επικαλείται τη Σύμβαση Ειρήνης των Παρισίων του 1947, διά της οποίας παραχωρήθηκαν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα. Και αυτό, επειδή η Τουρκία δεν υπήρξε συμβαλλόμενο μέρος στην ως άνω Συνθήκη, η οποία έχει συναφθεί μεταξύ των Συμμάχων νικητών του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και της Ιταλίας. A fortiori, η Τουρκία οφείλει να σέβεται, στο ακέραιο, τη Συνθήκη Ειρήνης, η οποία συνιστά, έναντι αυτής, «res inter alios acta».

B. To ίδιο δικαίωμα -άρα και την ίδια υποχρέωση- αντλεί η Ελλάδα και με βάση το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και το αντίστοιχο Ευρωπαϊκό Κεκτημένο, σύμφωνα με τις ακόλουθες διευκρινίσεις και υπό τα δεδομένα της διαρκώς εντεινόμενης προκλητικής και επιθετικής συμπεριφοράς της Τουρκίας απέναντί της η οποία, κατά τα συμπεράσματα της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης της 10ης Σεπτεμβρίου 2020 στο Αιάκειο της Κορσικής, παραβιάζει ευθέως την Κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

1. Οι διατάξεις του άρθρου 42 παρ. 7 εδ. α΄ της ΣΕΕ (Συνθήκη Ευρωπαϊκής Ένωσης), οι οποίες κατοχυρώνουν τις θεσμικές εγγυήσεις ενεργοποίησης της ρήτρας «Αμοιβαίας Άμυνας», όταν απειλείται Κράτος-Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραπέμπουν ευθέως, ως προς τις προϋποθέσεις ενεργοποίησης της ρήτρας αυτής, στις προμνημονευόμενες διατάξεις του άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Κατά τούτο, οι ως άνω διατάξεις αποτελούν μέρος του Ευρωπαϊκού Κεκτημένου, οπότε η Ελλάδα έχει το δικαίωμα αμυντικής θωράκισης των Νησιών του Αιγαίου εναντίον της τουρκικής απειλής και με βάση το θεσμικό πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Δικαίου και του αντίστοιχου Ευρωπαϊκού Κεκτημένου.
2. Επιπλέον, και ενόψει της κατάφωρης τουρκικής προκλητικότητας και ευθείας απειλής εναντίον της, η Ελλάδα δικαιούται, ανά πάσα στιγμή, να ζητήσει, ως Κράτος-Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ενεργοποίηση της ρήτρας «Αμοιβαίας Άμυνας», κατά τις διατάξεις του άρθρου 42 παρ. 7 της ΣΕΕ. Προς την κατεύθυνση αυτή η Ελλάδα μπορεί να επικαλεσθεί την πρακτική, η οποία έχει έως τώρα ακολουθηθεί στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την ενεργοποίηση της ως άνω ρήτρας».

Ενοχλημένος ο Ερντογάν το ανέφερε στη… Μέρκελ!

Αγιασμός στον τεράστιο, φωτεινό Τίμιο Σταυρό που έχει τοποθετηθεί σε περίοπτη θέση στον περιβάλλοντα χώρο της Ιεράς Μονής Αγίας Σκέπης – Αγίας Παρασκευής Νέας Βύσσας στα ελληνοτουρκικά σύνορα και φαίνεται μέρα και ιδιαίτερα εντυπωσιακά τη νύχτα στην Αδριανούπολη και τις άλλες τουρκικές περιοχές, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 14 Σεπτεμβρίου, δηλαδή ανήμερα της εορτής του Τιμίου Σταυρού.
Τον αγιασμό τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου, κ. Δαμασκηνός, πλαισιωμένος από τον Καθηγούμενο της Μονής Αρχιμανδρίτη Βαρθολομαίο Αστεριάδη.
Στη συνέχεια εψάλησαν οι Χαιρετισμοί στον Τίμιο Σταυρό, ενώ τις ακολουθίες του αγιασμού και του Μικρού Αποδείπνου παρακολούθησαν ο Διοικητής της XVI Μεραρχίας Διδυμοτείχου, Υποστράτηγος Ιωάννης Βασιλάκης και ο Διοικητής της 30ης Ταξιαρχίας, Ταξίαρχος Γεώργιος Διβάρης, καθώς και πολλοί πιστοί από την περιοχή.
O υπερμεγέθης και εντυπωσιακός ΤΙΜΙΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ, τοποθετήθηκε πριν από λίγες μέρες στο ψηλότερο σημείο του περιβάλλοντος χώρου της Ιεράς Μονής και υπερυψώθηκε με ειδική κατασκευή, ώστε να φαίνεται από χιλιόμετρα μακριά μέσα στην Τουρκία.
Τον βλέπουν οι κάτοικοι της Νέας Βύσσας και των άλλων χωριών της περιοχής, αλλά και οι αστυνομικοί με τους στρατιώτες μας που φυλάνε τα σύνορα κάθε βράδυ και κάνουν περιπολίες για την αποτροπή εισόδου λαθρομεταναστών από διάφορα σημεία των ελληνοτουρκικών συνόρων.

ΛΥΣΣΑΞΑΝ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ
Λύσσαξαν οι Τούρκοι με το μεγάλο σταυρό που τοποθετήθηκε στον Έβρο! Το ζήτημα παίρνει διαστάσεις, καθώς σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, η Άγκυρα εξέφρασε την αντίδρασή της μέσω διπλωματικών διαύλων. Μάλιστα αναμένονταν να γίνει και παρέμβαση από τον Ρ. Τ. Ερντογάν, καθώς επρόκειτο να θέσει το ζήτημα στη συνάντηση που είχε αυτές τις ημέρες με τη Γερμανίδα Καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ!
Όπως καταλαβαίνουμε λοιπόν ξεκάθαρα, οι Τούρκοι θέτουν στο τραπέζι όλα τα ζητήματα. Αιγαίο, Α. Μεσόγειος, Κυπριακή ΑΟΖ και τώρα και ο Έβρος. Η στόχευση είναι ξεκάθαρη. Δεν τους ενοχλεί μόνο ο Σταυρός, αλλά σύντομα θα θέσουν και ζήτημα μειονότητας στη Θράκη. Χρειάζεται λοιπόν επαγρύπνηση, πριν βρεθούμε προ τετελεσμένων!